MJA-Sectorrapport 2012 ICT
Colofon Projectnaam: MJA-monitoring ICT Datum: 13 06 13 Status: Definitief Kenmerk: 1235678/223/HVDK/CC/156011 Locatie: Utrecht Contactpersoon: Hans van der Knaap Ondersteunend adviesbureau: ARCADIS Nederland BV
Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding... 1 Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik... 2 Hoofdstuk 3. Verklaring verandering energieverbruik. 3 Hoofdstuk 4. Spiegeling aan het MJP. 4 Hoofdstuk 5. Resultaten per pijler....5 Hoofdstuk 6. Tabellen 8 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT
Samenvatting Kerngegevens Sectorgegevens ICT Aantal MJA-deelnemers in 2012 37 Aantal beschouwde bedrijven voor 2012 in dit rapport 35 Aantal toetreders in 2012 0 Aantal uittreders in 2012 2 Werkelijk energieverbruik 2011 (TJ) 15.877 Werkelijk energieverbruik 2012 (TJ) 16.062 Effecten van maatregelen 2012 t.o.v. 2011 2012 t.o.v. basisjaar 1 Procesefficiencyverbetering 2,2% 12,8% Besparing in de keten [TJ] 53 467 Duurzame energie [TJ] 1.576 9.237 Resultaten Energieverbruik Het totale werkelijke energieverbruik van de sector bedroeg 16.062 TJ in 2012. Dit is ongeveer 1% hoger dan in 2011. Deze toename is de resultante van het treffen van energie besparende maatregelen, de volume toename van productie en invloedsfactoren. Uitvoering van het meerjarenplan van de sector In het meerjarenplan (MJP) heeft de sector toegezegd maatregelen te treffen die in 2012 tot een jaarlijkse besparing van 5.033 TJ leiden. Na vier jaar bedraagt het jaarlijkse effect van maatregelen 11.738 TJ. Hiermee is 233% van de MJP-doelstelling gerealiseerd. Het hoge percentage van de realisatie van de MJP-doelstelling wordt vooral veroorzaakt door het grote aandeel aan duurzame energie en daarnaast door de hoge besparingen op zowel het gebied van procesefficiency als ketenefficiency binnen de sector. 1 De sector is in 2008 toegetreden en het grootste deel van de bedrijven in de jaren daarna. Daarom wordt het basisjaar van de sector hier omschreven als "basisjaar" en is het hier noemen van één jaartal niet correct. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT I
Energiebesparing in het proces Procesmaatregelen in 2012 hebben een besparing van 355 TJ opgeleverd. De belangrijkste procesmaatregelen zijn: Optimalisatie/uitbreiding vrije koeling via TSA bij centrale koudeopwekking Rationalisatie transmissienetwerk 2012 Vervangen oudste generatie GSM basisstations Additionele verbetering aandeel vrije koeling in de datacenters Additionele rationalisatie en concentratie telefonie- en transmissieplatformen Cumulatief over 2009 tot en met 2012 zijn voor 2.034 TJ aan PE-besparingsmaatregelen getroffen hetgeen overeenkomt met 12,8% van het energieverbruik. Energiebesparing in de keten Ketenmaatregelen hebben in 2012 een totale besparing van 467 TJ opgeleverd. De belangrijkste ketenmaatregelen zijn: Besparing 2012 op brandstofverbruik woon-werkverkeer door implementatie HNW Verdere uitrol energiezuiniger klantapparatuur Videoconferenties Papierloos factureren 2012 Ten opzichte van het basisjaar is dit een intensivering van 467 TJ, hetgeen overeenkomt met 2,8 % van het energieverbruik. Inzet duurzame energie De totale inzet van duurzame energie in de sector bedraagt 11.523 TJ (14 TJ duurzame opwekking) in 2012. De belangrijkste duurzame-energiemaatregelen zijn: Inkoop groene stroom ( 16 bedrijven, in totaal 11 PJ ) Inkoop groen gas Nederland ( 1 bedrijf, 183 TJ ) Ten opzichte van het basisjaar is dit een intensivering van 9.237 TJ, hetgeen overeenkomt met 52% van het energieverbruik. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT II
Vooruitblik Algemene ontwikkelingen Binnen de ICT sector zien we dat het absolute energie verbruik bij datacenters toeneemt, terwijl het bij telecom en ICT-dienstverleners daalt. De sterk toenemende vraag naar data opslag en verwerking, wordt deels gecompenseerd door meer efficiente IT en zuiniger koeling. De stijging van het energieverbruik bij de datacenters was in 2012 lager dan in 2011. Convenantactiviteiten In het nieuwe MJP 2013-2016 worden door de bedrijven 471 maatregelen gerapporteerd, grotendeels op gebied van proces efficiency. Hiermee wordt een ambitie neergezet van ruim 20% energie efficiency verbetering (3,2 PJ) met zekere en voorwaardelijke maatregelen. De Routekaart ICT 2030 is de basis voor de branchebrede initiatieven voor energiebesparing in de sector en met ICT in andere sectoren. Binnen de sector zijn er diverse pilots en onderzoeken op het gebied van groene software en zuinige datacenter koeling. De uitkomsten en ervaringen hiervan worden gedeeld binnen de MJA-gebruikersgroepen en op de bedrijvendagen. Energiebesparing is een actueel thema binnen het Energieakkoord van de SER, de topsector energie en de ICT-doorbraakprojecten. Nederland ICT is nauw betrokken bij deze ontwikkelingen om de acties uit de Routekaart ICT 2030 hierop goed te laten aansluiten. Bijvoorbeeld ICT-oplossingen voor slim energiemanagement op verschillende terreinen, ook met oog op uitrol van de slimme meter. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT III
Hoofdstuk 1. Inleiding Dit rapport bevat de resultaten van de sector in het kader van het MJA3-convenant. De grafieken in hoofdstuk 2 tot en met 5 geven u overzichten van: de ontwikkeling van het energieverbruik van de sector vanaf 2010; de verklaring van de verandering in energieverbruik ten opzichte van vorig jaar; de spiegeling ten opzichte van het meerjarenplan (MJP) 2009-2012 van de sector; de ontwikkeling van het effect van de PE-, KE- en DE-maatregelen vanaf 2009. Hoofdstuk 6 geeft de achterliggende informatie weer in tabellen. Dit sectorrapport is opgesteld op basis van de door bedrijven aangeleverde gegevens in het kader van de jaarlijkse MJA-monitoring. De berekeningen in dit rapport zijn gebaseerd op de methodiek energie-efficiency zoals die is afgesproken in het MJA3-convenant. Details over de methodiek kunt u vinden in de Handreiking Monitoring op de website van Agentschap NL. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 1
Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik Onderstaande grafiek laat het jaarlijkse energieverbruik van de sector vanaf 2010 zien 2. Het totale energieverbruik in 2012 van de sector bedraagt 16.062 TJ. Het electriciteitsverbruik hiervan komt overeen met 15.656 TJ, 97% van het totale energieverbruik. Hiervan wordt 11.509 TJ (72%) duurzaam ingekocht. Energieverbruik [TJ primair] Jaarlijks primaire-energieverbruik Elektriciteitsverbruik Aardgasverbruik Verbruik overige brandstoffen Warmteverbruik 17.000 16.000 15.000 14.000 13.000 12.000 11.000 10.000 Basis jaar 2009 2010 2011 2012 2 De sector is in 2008 toegetreden, MJA rapportage vanaf 2010 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 2
Hoofdstuk 3. Verklaring verandering energieverbruik Onderstaande grafiek geeft aan in welke mate verschillende factoren de verandering in het energieverbruik tussen het verslagjaar en het jaar daarvóór verklaren. 20.000 19.000 Energie [TJ primair] 18.000 17.000 16.000 15.000 14.000 13.000 12.000 11.000 10.000 Energieverbruik vorig jaar 15.877 PE-maatregelen (besparend) 355 Volume-effect (verhogend) 3.842 Overige invloedsfactoren (ontsparend) 29 Onverklaard (besparend) 3.331 Energieverbruik verslagjaar 16.062 Maatregelen in het proces (PE-maatregelen) hebben een besparend effect tot doel (het relatieve energieverbruik wordt minder). De bedrijven geven voor 355 TJ besparingsmaatregelen op. Het Volume-effect (effect door verschil in productiehoeveelheid) is verhogend (meer energieverbruik) bij hogere productie of verlagend bij lagere productie. De productiehoeveelheid is ruim toegenomen, wat een groter energieverbruik tot gevolg heeft van 3.842 TJ. Het deel Overige invloedsfactoren is de optelsom van alle invloedsfactoren die de sector heeft gerapporteerd, zoals hogere/lagere capaciteitsbezetting ten opzichte van vorig jaar of gunstige/ongunstige weersomstandigheden ten opzichte van vorig jaar. Van de 37 bedrijven hebben 9 bedrijven samen 13 invloedsfactoren aangegeven. Deze invloedsfactoren hebben een ontsparend effect gehad van 29 TJ. In 2011 hebben 10 bedrijven invloedsfactoren gerapporteerd De post Onverklaard is de restpost. Deze restpost is besparend wanneer het verwachte energieverbruik in het monitoringjaar (de optelsom van de eerste vier posten in de grafiek) hoger is dan het werkelijke energieverbruik. Hoe kleiner de restpost, des te beter het werkelijke energieverbruik in de sector is verklaard. Deze restpost is groot 3.331 TJ. Er is inmiddels een werkgroep in 2013 opgericht om energietoe- en afnames diepgaander te kunnen verklaren en om de ICT-subgroepen telecom, datacenters en IT dienstverleners alsmede individuele bedrijven beter met onderbouwing te helpen. In 2013 zou dit moeten leiden tot een beter verklaarde verandering in energiegebruik en een kleiner onverklaard deel. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 3
Hoofdstuk 4. Spiegeling aan het MJP Onderstaande grafiek geeft de jaarlijkse ontwikkeling aan van het effect van de getroffen EEPmaatregelen binnen de sector ten opzichte van het EEP-basisjaar. De horizontale lijn is de MJP-doelstelling voor 2012 op basis van zekere en voorwaardelijke maatregelen.( 5033 TJ = 38,8% ) 80% Voortschrijdend resultaat versus MJP-doelstelling Doelstelling Resultaat Aandeel van energieverbruik 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2009 2010 2011 2012 In de afgelopen 4 jaren zijn op procesgebied maatregelen genomen met een totale besparing van 2.034 TJ. De doelstelling in het MJP was 1.826 TJ. Hierdoor is 11% meer dan de doelstelling van het MJP op PE-gebied gerealiseerd. Ten opzichte van het basisjaar is op het gebied van ketenefficiency een intensivering van 467 TJ bereikt, hetgeen ruim 4 keer de ambitie van KE in het MJP betreft. Op het gebied van opwekking van duurzame energie is de eigen opwekking met 14 TJ boven de prognose van 10 TJ en is de intensivering van de inkoop van duurzame electriciteit met 9.223 TJ 3 keer de doelstelling van 3.083 TJ. In absolute zin is in totaal 11.738 TJ bespaard, 233% van de MJP doelstelling van 5.033 TJ. In relatieve zin is 68,1% bespaard, hetgeen 180% van de MJP doelstelling van 38,8% is. Het verschil in bovenstaande realisaties wordt verklaard uit de gevolgde rekenmethodiek en de zeer grote toename in energieverbruik van de sector. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 4
Hoofdstuk 5. Resultaten per pijler Het MJA3-convenant kent drie pijlers: procesefficiency, ketenefficiency en duurzame energie. De grafieken geven de jaarlijkse effecten per pijler vanaf 2006 3 weer. Deze resultaten zijn aangegeven als percentage van het energieverbruik van de sector. 14% PE-maatregelen (cumulatief vanaf 2009) PE-besparing 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 De bedrijven hebben in 2012 nieuwe maatregelen op het gebied van procesefficiency genomen met een besparing van 355 TJ, 2,2% ten opzichte van het energieverbruik. Belangrijke procesmaatregelen zijn: Optimalisatie/uitbreiding vrije koeling via TSA bij centrale koudeopwekking Rationalisatie transmissienetwerk 2012 Vervangen oudste generatie GSM basisstations Additionele verbetering aandeel vrije koeling in de datacenters Additionele rationalisatie en concentratie telefonie- en transmissieplatformen Cumulatief over 2009 tot en met 2012 zijn voor 2.034 TJ aan PE-besparingsmaatregelen getroffen en komt daarmee op 12,8% van het energieverbruik. 3 De sector is in 2008 toegetreden, MJA rapportage vanaf 2010 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 5
3,0% KE-maatregelen (jaarlijks effect ten opzichte van basis jaar) KE-productieketen KE-productketen KE-besparing 2,0% 1,0% 0,0% 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Ketenmaatregelen hebben een besparing van 467 TJ opgeleverd, hetgeen ten opzichte van 2011 een toename van 53 TJ is. In vergelijking met het in deze sector gehanteerde basisjaar is dit een intensivering van 467 TJ, hetgeen overeenkomt met 2,8 % van het energieverbruik. Belangrijke ketenmaatregelen zijn: Besparing 2012 op brandstofverbruik woon-werkverkeer door implementatie HNW Verdere uitrol energiezuiniger klantapparatuur Telepresence Papierloos factureren 2012 3 De sector is in 2008 toegetreden, MJA rapportage vanaf 2010 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 6
60% DE-maatregelen (jaarlijks effect ten opzichte van basis jaar) DE-inkoop DE-opwekking Aandeel DE 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 De totale inzet van duurzame energie in de sector bedraagt 11.523 TJ, waarvan 14 TJ eigen duurzame opwekking in 2012, en bedraagt daarmee bijna 72% van het energieverbruik. Ten opzichte van 2011 is dit een toename van 1.576 TJ. In vergelijking met het in deze sector gehanteerde basisjaar is dit een intensivering van 9.237 TJ, hetgeen overeenkomt met 52% van het energieverbruik. De belangrijkste duurzame-energiemaatregelen zijn: Inkoop groene stroom Inkoop groen gas Nederland 3 De sector is in 2008 toegetreden, MJA rapportage vanaf 2010 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 7
Hoofdstuk 6. Tabellen De eerste tabel hieronder bevat de gerapporteerde gegevens over het jaarlijkse energieverbruik en de uitgevoerde maatregelen vanaf 2009. De tweede tabel geeft een overzicht van het effect van geplande en gerealiseerde maatregelen op jaarbasis ten opzichte van het MJP-basisjaar. Er is daarbij niet gecorrigeerd voor gewijzigde omstandigheden (bijvoorbeeld het productieniveau). De derde tabel geeft een overzicht van alle bedrijven die vanaf 2005 hebben gerapporteerd. Van deze bedrijven zijn alle beschikbare cijfers vanaf 2005 tot en met 2012 in het sectorrapport verwerkt. In de derde kolom is per bedrijf aangegeven of de gegevens over 2012 in dit rapport zijn meegenomen. Alle waarden zijn in TJ primair per jaar. Tabel 1 Energie- en besparingscijfers Resultaten per jaar [TJ] Basis Jaar 2009 2010 2011 2012 Werkelijk energieverbruik 12.911-4 14.715 15.877 16.062 Besparing door PE-maatregelen 394 5 659 626 355 KE-besparing in de productieketen 1 6 75 43 37 KE-besparing in de productketen 3 7 77 371 430 Inkoop van duurzame energie 2.286 3.627 5.844 9.936 11.509 Opwekking van duurzame energie 0 6 11 14 4 2009 geen gegevens, want 2010 was eerste jaar van monitoring. 5,6,7 Enkele bedrijven hebben wel reeds eerder genomen maatregelen van 2009 opgegeven. Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 8
Tabel 2 Effecten van uitgevoerde maatregelen in 2012 Categorie Subcategorie Effect [TJ] ten opzichte van het basisjaar Verwacht eindresultaat in 2012 (MJP) Gerealiseerd jaarlijks effect t/m verslagjaar Procesmaatregelen 646 746 Installaties en gebouwen 673 717 Procesefficiency Energiezorg en gedragsmaatregelen 148 70 Strategische projecten 358 502 Subtotaal procesefficiency 1.826 2.034 Maatregelen in de productieketen 96 37 Ketenefficiency Maatregelen in de productketen 18 430 Subtotaal ketenefficiency 114 467 Inkoop van duurzame energie 3.083 9.223 Duurzame energie Opwekking van duurzame energie 10 14 Subtotaal duurzame energie 3.093 9.237 Totaal 5.033 11.738 Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 9
Tabel 3 Deelnemende bedrijven binnen de sector inclusief (historische) uittreders 8 Bedrijfsnaam Status in 2012 Meegenomen in 2012? ATOS NL BV Deelnemer Ja BT Nederland Deelnemer Ja concern Canon Nederland BV Uittreder Nee Cap Gemini Deelnemer Ja concern Centric Deelnemer Ja Cisco Deelnemer Ja COLT Technology Services BV Deelnemer Ja Datacenter Fryslân Deelnemer Ja Dell BV Deelnemer Ja Easynet Deelnemer Ja Equinix Deelnemer Ja eunetworks Datacenter Deelnemer Ja EvoSwitch Deelnemer Ja Fujitsu Technology Solutions bv Deelnemer Ja IBM Amsterdam Dynatos + HDK Deelnemer Ja concern Imtech Deelnemer Ja concern Intel International Deelnemer Ja Interxion Deelnemer Ja KPN Deelnemer Ja concern Level3 Deelnemer Ja Microsoft Deelnemer Ja Ordina Nederland Deelnemer Ja SAP Nederland BV Uittreder Nee Sogeti Nederland BV Deelnemer Ja TCN Data Hotel Groningen Deelnemer Ja TelecityGroup Netherlands Deelnemer Ja Vancis BV Deelnemer Ja Vodafone Deelnemer Ja concern AFAS Software BV Deelnemer Ja Equinix (ZW1) Deelnemer Ja Equinix AM1 en AM2 Deelnemer Ja Global Switch Deelnemer Ja GYRO DC2 Deelnemer Ja Oracle Nederland Deelnemer Ja TCN Datahotel Eemshaven Deelnemer Ja The Datacenter Group Amsterdam Deelnemer Ja UPC Nederland BV Deelnemer Ja concern Toelichting 8 Alle bedrijven hebben 1 inrichting muv de concerns BT, Cap Gemini, IBM, Imtech, KPN, Vodafone en UPC Defintief MJA-Sectorrapport 2012 ICT 10