MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie

Transcriptie

1 MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie

2

3 Colofon Projectnaam: MJA-monitoring 2014 Sector: Asfaltindustrie Datum: 13 mei 2015 Status: Definitief Kenmerk: FVDP/ Locatie: Roermond Contactpersoon: Frank van der Pas / Li Hua Ondersteunend adviesbureau: ARCADIS Nederland BV

4

5 Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding... 1 Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik... 1 Hoofdstuk 3. Verklaring verandering energieverbruik... 2 Hoofdstuk 4. Spiegeling aan het MJP... 3 Hoofdstuk 5. Resultaten per pijler... 4 Hoofdstuk 6. Tabellen... 7 Sectorspecifieke bijlage... 9 Gebaseerd op databaseversie d.d :58

6 Samenvatting Kerngegevens Sectorgegevens Asfaltindustrie Aantal MJA-deelnemers in Aantal beschouwde bedrijven voor 2014 in dit rapport 37 Aantal toetreders in Aantal uittreders in Werkelijk energieverbruik 2014 (TJ) Effecten van maatregelen 2014 t.o.v t.o.v t.o.v Procesefficiencyverbetering 1,1% 2,1% 9,1% Besparing in de keten [TJ] Duurzame energie [TJ] Resultaten Energieverbruik Het totale werkelijke energieverbruik van de sector bedroeg TJ in Dit is ongeveer 9,5% lager dan in Dit verschil komt vooral door een lager productievolume in 2014 ( ton) dan in 2013 ( ton). Hoewel een productiedaling vaak een negatief effect heeft op het specifiek energiegebruik (meer energie nodig per ton asfalt) is de sector in staat gebleken ondanks een lagere productie in 2014 dit specifiek energiegebruik op 318 MJ/ton te handhaven. Een hogere vochtigheid van de grondstoffen heeft een ontsparend effect gehad. Uitvoering van het meerjarenplan van de sector In het meerjarenplan (MJP) heeft de sector toegezegd maatregelen te treffen die in 2016 tot een jaarlijkse besparing van 271 TJ leiden. Na twee jaar bedraagt het jaarlijkse effect van de maatregelen 121 TJ. Energiebesparing in het proces Procesmaatregelen in 2014 hebben een besparing van 28 TJ opgeleverd. De belangrijkste maatregelen op het gebied van procesefficiency zijn: productie-optimalisatie: 11 TJ het vervangen van procesapparatuur zoals silo s en witte trommel s: 9 TJ het overkappen van opslag en betere afwatering van grondstoffen: 5 TJ Energiebesparing in de keten Ketenmaatregelen hebben in 2014 een totale besparing van 412 TJ opgeleverd. De belangrijkste ketenmaatregel is het verhogen van het hergebruik van oud asfalt met een totale besparing van 356 TJ. Dit is 86% van de totale ketenbesparing van 412 TJ. De intensivering van ketenmaatregelen in 2014 ten opzichte van 2013 bedraagt 55 TJ. I

7 Inzet duurzame energie De totale inzet van duurzame energie in de sector bedraagt 268 TJ in Deze vergroening van de energie is volledig toe te rekenen aan de inkoop van groene elektriciteit. Het aantal asfaltcentrales dat groene elektriciteit inkoopt is gelijk gebleven, 27 centrales van de 37. Ten opzichte van 2013 is de inzet van duurzame energie in 2014 niet toegenomen. Vooruitblik Algemene ontwikkelingen Als indirect gevolg van de slechte economische situatie heeft de dalende trend in de asfaltproductie zich in 2014 voortgezet. Voor de komende jaren wordt verwacht dat de daling in de productie zich nog enigszins doorzet tot een stabilisatie optreedt. In deze situatie is het begrijpelijk dat investeren in energiebesparingsprojecten bij de bedrijven een lage prioriteit krijgt. De beperkte energiebesparende initiatieven richten zich op het opvoeren van het recyclen van asfalt. Niet alleen uit het oogpunt van besparing op grondstoffen maar ook vanuit kostenreductie wordt nog steeds gestreefd naar een zo hoog mogelijk percentage asfaltrecycling. Acties gericht op het optimaliseren van de bedrijfsvoering bijvoorbeeld door een betere afstemming tussen asfaltproductie en verwerking gaan wel door. De toepassing van lage temperatuur asfalt wint langzaamaan terrein. Opdrachtgevers gaan, mede door het Programma Duurzaam GWW, deze energiebesparende asfaltvariant steeds meer waarderen. De verwachting is dat aan het eind van de EEP-periode 25 van de 38 productielocaties met deze techniek zijn uitgerust. De overcapaciteit, veroorzaakt door de verminderde vraag naar asfalt, leidt regionaal tot het uit de markt nemen van de minder rendabele productielocaties. Convenantactiviteiten Intussen begint zich langzamerhand een synergie af te tekenen van het MJA-programma met ander overheidsbeleid op het gebied van duurzame ontwikkeling (Duurzame Groei, Circulaire Economie). Het programma Duurzaam GWW vormt daarbij een belangrijke spil. Een heldere interdepartementale consistente strategie is van belang om initiatieven op het gebied van duurzaamheid verder te ontwikkelen en werkt stimulerend richting de betrokken branches. Een liaison via RVO tussen verschillende convenanten, zoals de MJA3 en Duurzaam GWW, kan daarbij belangrijk zijn. II

8 Energieverbruik [TJ primair] Hoofdstuk 1. Inleiding Dit rapport bevat de resultaten van de asfaltindustrie in het kader van het MJA3-convenant. De grafieken in hoofdstuk 2 tot en met 5 geven u overzichten van: De ontwikkeling van het energieverbruik van de asfaltindustrie vanaf De verklaring van de verandering in energieverbruik ten opzichte van vorig jaar. De spiegeling ten opzichte van het meerjarenplan (MJP) van de asfaltindustrie. De ontwikkeling van het effect van de PE-, KE- en DE-maatregelen vanaf 2009, waarbij alle relevante gegevens vanaf 2005 zijn meegenomen. Hoofdstuk 6 geeft de achterliggende informatie weer in tabellen. De bijlage geeft aanvullende sectorspecifieke informatie. Dit sectorrapport is opgesteld op basis van de door bedrijven aangeleverde gegevens in het kader van de jaarlijkse MJA-monitoring. De berekeningen in dit rapport zijn gebaseerd op de methodiek energie-efficiency zoals die is afgesproken in het MJA3-convenant. Details over de methodiek kunt u vinden in de Handreiking Monitoring op de website van RVO.nl. ( Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik Onderstaande grafiek laat het jaarlijkse energieverbruik van de asfaltindustrie vanaf 2009 zien. Het energiegebruik is in 2014 met 9,5% gedaald ten opzichte van Jaarlijks primaire-energieverbruik Elektriciteitsverbruik Aardgasverbruik Verbruik overige brandstoffen Warmteverbruik Waar in 2009 nog vijf asfaltcentrales overige brandstoffen gebruikten, gebruikt in 2014 nog één centrale overige brandstof. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 1 van 10

9 Energieverbruik PE-maatregelen (besparend) - 28 Volume-effect (verlagend) Overige invloedsfactoren (ontsparend) 45 Onverklaard (besparend) - 79 Energieverbruik Energie [TJ primair] Verklaring verandering energieverbruik Onderstaande grafiek geeft aan in welke mate verschillende factoren de verandering in het energieverbruik tussen het verslagjaar 2014 en het jaar daarvóór, 2013 verklaren Verklaring verandering energieverbruik 2014 t.o.v Nieuwe maatregelen in het proces (PE-maatregelen) hebben dit jaar een besparend effect gehad van 28 TJ. De totale asfaltproductie in 2014 (8.222 kton) was ongeveer 9,5% lager dan in Dit heeft een energie verlagend volume-effect van 212 TJ veroorzaakt. Overige invloedsfactoren resulteerden in een per saldo ontsparend effect van 45 TJ ten opzichte De belangrijkste ontsparingen waren een relatief hoger vochtpercentage in de grondstoffen als gevolg van nattere weersomstandigheden en de negatieve invloed van een lager productievolume. De restpost laat zien dat een besparend effect van 79 TJ (2,7 %) nog onverklaard is gebleven. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 2 van 10

10 Aandeel van energieverbruik Hoofdstuk 3. Spiegeling aan het MJP Onderstaande grafiek geeft de jaarlijkse ontwikkeling aan van het effect van de getroffen EEPmaatregelen binnen de sector ten opzichte van 2012, het jaar voorafgaand aan de beschouwde EEP-periode. De horizontale lijn is de MJP-doelstelling voor 2016 op basis van zekere en voorwaardelijke maatregelen. De MJA3 kent drie pijlers: procesefficiency, ketenefficiency en duurzame energie. Ketenefficiency kan nog worden onderverdeeld in twee categorieën: deelketen productie en deelketen product. Voor duurzame energie is eveneens een splitsing mogelijk: inkoop en (eigen) opwekking. Uitsplitsing van de resultaten naar de verschillende pijlers levert onderstaande grafiek op. Ook hier worden de jaarlijkse cijfers gepresenteerd ten opzichte van ,0% 3,5% 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% -0,5% -1,0% Voortschrijdend resultaat per pijler Procesefficiency Ketenefficiency Duurzame energie 3,5% 2,1% 1,1% 0,6% 0,2% ,3% Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 3 van 10

11 PE-besparing PE-besparing Hoofdstuk 4. Resultaten per pijler De grafieken geven de jaarlijkse effecten per pijler vanaf 2009 weer, met de kanttekening dat alle relevante gegevens vanaf 2005 in berekeningen van de resultaten zijn verwerkt. Deze resultaten zijn aangegeven als percentage van het energieverbruik van de asfaltsector. Procesefficiency 14% PE-maatregelen (gerealiseerd t/m in vanaf 2015 volgens MJP) 12% 10,7% 10,9% 10% 8% 6% 4% 2% 1,9% 3,5% 4,4% 5,6% 6,4% 6,9% 7,2% 8,2% 9,1% 0% Procesmaatregelen ingevoerd in 2014 hebben een besparing van 28 TJ opgeleverd. De belangrijkste maatregelen op het gebied van procesefficiency zijn productie-optimalisatie, het vervangen van procesapparatuur zoals silo s en witte trommel s, het overkappen van opslag en betere afwatering van grondstoffen. Vergelijking PE-maatregelen gepland -gerealiseerd % PE gepland PE gerealiseerd 4% 3,5% 3,9% 4,1% 3% 2% 1% 2,3% 1,1% 2,1% 0% In het MJP is voorzien dat relatief veel van de maatregelen op het gebied van procesefficiency in de jaren 2013 en 2014 gerealiseerd zouden worden. (3,5% besparing in de eerste twee jaar t.o.v. 4,1% besparing over de 4 -jaarsperiode ). Echter in 2013 en 2014 is in totaal 2,1% procesefficiency gerealiseerd in plaats van de voorziene 3,5%. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 4 van 10

12 KE-besparing KE-besparing Ketenefficiency 12% KE-maatregelen (gerealiseerd t/m in vanaf 2015 volgens MJP) 10% 9,4% 9,2% 9,7% 8% 6% 4% 2% 0% 5,9% 6,1% 4,4% 3,7% 2,6% 1,5% 0,9% 0,5% De lange termijn trend voor de KE-effecten wijst op een gemiddelde toename van 0,8% per jaar over de periode Na een sterke toename in 2006 en 2008 en een veel lager niveau dan gemiddeld in , een afvlakking in 2013, heeft in 2014 weer een sterke stijging plaatsgevonden. De belangrijkste KE-maatregel is het hergebruik van asfaltgranulaat. De hoeveelheid hergebruikt asfaltgranulaat wordt sterk beïnvloed door de hoeveelheid en soorten asfalt die ieder jaar worden geproduceerd. Vergelijking KE-maatregelen gepland - gerealiseerd periode KE gepland KE gerealiseerd 5% 4% 3,50% 3,3% 3,8% 3% 2% 2,0% 2,3% 1% 0% 0,16% In het jaar 2014 is de achterstand op de doelstelling MJP die ontstaan was in 2013 meer dan goed gemaakt. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 5 van 10

13 Aandeel DE Duurzame energie DE-maatregelen (gerealiseerd t/m in vanaf 2015 volgens MJP) 12% 10% 9,5% 9,1% 10,1% 9,5% 10,4% 8% 7,3% 7,6% 6% 4% 2% 0% 4,3% 0,8% 0,0% 0,0% De lange termijn trend voor DE bedraagt gemiddeld 1,0% per jaar over de periode Na de sterke groei in de periode en een kleine daling in 2013 is het aandeel DE in het jaar 2014 wederom met 1% gestegen. Een beperkte verdere groei wordt in 2016 voorzien. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 6 van 10

14 Hoofdstuk 5. Tabellen De eerste tabel hieronder bevat de gerapporteerde gegevens over het jaarlijkse energieverbruik en de uitgevoerde maatregelen vanaf De tweede tabel geeft een overzicht van het effect van geplande en gerealiseerde maatregelen op jaarbasis ten opzichte van Er is daarbij niet gecorrigeerd voor gewijzigde omstandigheden (bijvoorbeeld het productieniveau). Alle waarden in tabel 1 en 2 zijn in TJ primair per jaar. De derde tabel geeft een overzicht van alle bedrijven die vanaf 2005 hebben gerapporteerd. Van deze bedrijven zijn alle beschikbare cijfers vanaf 2005 tot en met 2014 in het sectorrapport verwerkt. In de derde kolom is per bedrijf aangegeven of de gegevens over 2014 in dit rapport zijn meegenomen. Tabel 1 Energie- en besparingscijfers. Resultaten per jaar [TJ] Werkelijk energieverbruik Besparing door PE-maatregelen KE-besparing in de productieketen KE-besparing in de productketen Inkoop van duurzame energie Opwekking van duurzame energie Tabel 2 Effecten van uitgevoerde maatregelen in Categorie Procesefficiency Ketenefficiency Duurzame energie Subcategorie Effect [TJ] ten opzichte van 2012 Verwacht eindresultaat in 2016 (MJP) Gerealiseerd jaarlijks effect t/m verslagjaar Procesmaatregelen 91 32,5 Installaties en gebouwen 17 11,1 Energiezorg en gedragsmaatregelen 14 8,1 Strategische projecten 2 7,3 Subtotaal procesefficiency ,1 Maatregelen in de productieketen ,2 Maatregelen in de productketen 9 8,7 Subtotaal ketenefficiency ,9 Inkoop van duurzame energie 1-6,3 Opwekking van duurzame energie 28 0,0 Subtotaal duurzame energie 29-6,3 Totaal ,7 Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 7 van 10

15 Tabel 3 Deelnemende bedrijven binnen de sector inclusief (historische) uittreders. Bedrijfsnaam Status in 2014 Meegenomen in 2014 Toelichting AC Dordrecht Deelnemer Ja AC Hengelo Deelnemer Ja AC Nijkerk (ACN) Deelnemer Ja AC Rivierenland Deelnemer Ja AC Stedendriehoek (ACS) Deelnemer Ja ARA Deelnemer Ja Asfalt Centrale (AC) Harderwijk Deelnemer Ja Asfalt Centrale Rotterdam Deelnemer Ja Asfalt Centrale Utrecht VOF Deelnemer Ja Asfalt Productie Hoogblokland BV Deelnemer Ja Asfalt Productie Maatschappij (APM) Deelnemer Ja Asfalt Productie Nijmegen (APN) Deelnemer Ja Asfalt Productie Rotterdam Rijnmond (APRR) BV Deelnemer Ja Asfalt Productie Westerbroek BV Deelnemer Ja AsfaltCentrale Bovenveld BV Deelnemer Ja Asfalt-Centrale Limburg (ACL) Deelnemer Ja AsfaltCentrale Over-Betuwe (ACOB) bv Deelnemer Ja Asfaltcentrale Rasenberg Wegenbouw BV Deelnemer Ja Asfaltproductie Amsterdam (APA) Deelnemer Ja Asfaltproductie De Eem BV Deelnemer Ja Asfaltproductie Doetinchem Deelnemer Ja Asfalt-Centrale BAM (ACB) Deelnemer Ja Brabantse AsfaltCentrale (BAC) Deelnemer Ja BV Menginstallatie Overijssel Deelnemer Ja Echter Asfalt Centrale Deelnemer Nee Geen gegevens ontvangen Haagse Asfalt Centrale Deelnemer Ja Heijmans Asfaltcentrale Amsterdam Deelnemer Ja Heijmans Asfaltcentrale Venlo Deelnemer Ja Heijmans Asfaltcentrale Zwijndrecht Deelnemer Ja Heijmans Wegen BV (Den Bosch) Deelnemer Ja Installatie Kootstertille (APK) Deelnemer Ja Koudasfalt Staphorst BV Deelnemer Ja KWS Infra (Eindhoven) Deelnemer Ja Noordelijke Asfalt Productie NOAP BV Deelnemer Ja Ooms Producten bv Deelnemer Ja Roosendaalse Asfalt Centrale (RAC) Deelnemer Ja STRABAG-asfaltproductie Deelnemer Ja Zeeuws Vlaamse Asfalt Centrale Deelnemer Ja AsfaltCentrale Twente vof Uittreder Nee Uitgetreden in 2006 Bruil infra bv Uittreder Nee Uitgetreden in 2010 Zuid-Nederlandse Asfalt Centrale (ZNAC) Uittreder Nee Uitgetreden in 2012 AVG Asfaltcentrale Cuijk BV Uittreder Nee Uitgetreden in 2013 AC Gouda Uittreder Nee Uitgetreden in 2014 *** Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 8 van 10

16 Sectorspecifieke bijlage Ontwikkeling Productie, Energieverbruik en SEV Het specifiek energieverbruik (SEV) van de asfaltcentrales, oftewel de hoeveelheid energie die nodig is voor de productie van 1 ton asfalt, varieert met veel invloedsfactoren. Een van de belangrijkste invloedsfactoren is de capaciteitsbezetting van de installaties. De figuren hieronder laten duidelijke relaties zien tussen productie, energieverbruik en Specifiek Energie- Verbruik (SEV) in de asfaltindustrie. Terwijl productieomvang en energiegebruik dezelfde ontwikkeling laten zien (zie figuur links) varieert het SEV in omgekeerde richting ten opzichte van de productie (zie figuur rechts): een hogere productieomvang gaat gepaard met een hoge capaciteitsbezetting van asfaltcentrales en heeft een duidelijk effect op het SEV (verlaging); andersom, een lagere productieomvang veroorzaakt een hoger SEV, waardoor het effect van besparingsmaatregelen in jaren met lage productie niet of nauwelijks waarneembaar is in de SEV-waarde. Positief is het feit dat in 2014 ondanks een productieverlaging van 9,5%, toch de SEV-waarde van 2013 gehandhaafd kon worden. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 9 van 10

17 Vergelijking SEV kopgroep met sectorgemiddelde Het specifieke energieverbruik per ton asfalt (gewogen gemiddelde van alle bedrijven) is ongeveer gelijk gebleven ondanks van de dalende productie licht gestegen, terwijl het SEV van de meest efficiënte installaties (top-6-installaties) iets is gedaald (van 286,9 in 2013 naar 280,3 MJ/ton in 2014). In de grafiek hieronder wordt de ontwikkeling van het SEV van de sector (blauwe lijn) en van de top-6-installaties (rode lijn) sinds 1998 bijgehouden. Het SEV voor de hele sector is met gemiddeld 0,45% per jaar over de laatste 16 jaar verbeterd. Over de hele periode is het SEV voor de top-6-installaties ongeveer gelijk gebleven. Opgemerkt moet worden dat de top-6-installaties niet ieder jaar bestaat uit precies dezelfde installaties. Definitief MJA-Sectorrapport 2014 Asfaltindustrie Pagina 10 van 10