MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen

Transcriptie

1 MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen

2

3 Colofon Projectnaam: MJA-monitoring 2014 Sector: Koffiebranderijen Datum: 18 juni 2015 Status: definitief Kenmerk: /RHA/ Locatie: Utrecht Contactpersoon: Rineke Hakkens Ondersteunend adviesbureau: ARCADIS Nederland BV

4

5 Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding... 1 Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik... 1 Hoofdstuk 3. Verklaring verandering energieverbruik... 2 Hoofdstuk 4. Spiegeling aan het MJP... 3 Hoofdstuk 5. Resultaten per pijler... 4 Hoofdstuk 6. Tabellen... 6 Databaseversie d.d.: :00

6 Samenvatting Kerngegevens Sectorgegevens Koffiebranderijen Aantal MJA-deelnemers in Aantal beschouwde bedrijven voor 2014 in dit rapport 10 Aantal toetreders in Aantal uittreders in Werkelijk energieverbruik 2014 (TJ) Effecten van maatregelen 2014 t.o.v t.o.v Procesefficiencyverbetering 1,4% 14,8% Besparing in de keten [TJ] 9,2 111,6 Duurzame energie [TJ] 50,4 198,2 Resultaten Energieverbruik Het totale werkelijke energieverbruik van de sector bedroeg 1.176,5 TJ in Dit is ongeveer 0,1% hoger dan in Het productievolume is daarentegen gestegen met 6,4%. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de energie-efficiëntie per eenheid product omhoog gegaan is. Uitvoering van het meerjarenplan van de sector In het meerjarenplan (MJP) heeft de sector toegezegd maatregelen te treffen die in 2016 tot een jaarlijkse besparing van 311,0 TJ leiden. Na twee jaar bedraagt het jaarlijkse effect van maatregelen 180,6 TJ. Hiermee is 58,1% van de MJP-doelstelling gerealiseerd. Opvallend hierin is dat voor ketenefficiency de MJP-doelstelling reeds is gerealiseerd. Energiebesparing in het proces Procesmaatregelen in 2014 hebben een besparing van 16,6 TJ opgeleverd. De belangrijkste procesmaatregelen zijn: Aanpassingen productieproces door nieuwe technieken; Vervangen indamper door indamper met damprecompressie; Hogedruk kwiklampen vervangen door LED-lampen. Energiebesparing in de keten Ketenmaatregelen hebben in 2014 een totale besparing van 111,8 TJ opgeleverd. Dit is 80,6 TJ meer dan in 2012, en 111,6 TJ meer dan in De belangrijkste ketenmaatregelen zijn: Vervanging van koffiemachines bij de klant door energiezuiniger variant; Gebruik aluminiumvrij verpakkingsmateriaal; Keteneffect koffiedikgestookte stoomketel I

7 Inzet duurzame energie De totale inzet van duurzame energie in de sector bedraagt 331,5 TJ in Dit is 78,8 TJ meer dan in 2012 en 198,2 TJ meer dan in De belangrijkste duurzameenergiemaatregelen zijn: Koffiedik verbranding; Koffiedik gestookte stoomketel; Inkoop groene stroom. Vooruitblik Algemene ontwikkelingen De koffieconsumptie in Nederland is al enige jaren relatief stabiel. Wel is er de afgelopen jaren een sterke toename in de kennis en beleving omtrent koffie, waardoor de consument steeds hogere eisen aan haar kopje koffie stelt. Dit blijkt uit de herwaardering van de traditionele filterkoffie: de pure smaak en het bijbehorende zetritueel maakt de hedendaagse koffiebeleving compleet. Daarnaast zet de groei van één-kop-zetmethodes en de verkoop van losse koffiebonen ook in 2014 door. Nederlanders willen snel en gemakkelijk een vers kopje koffie kunnen zetten. Convenantactiviteiten Vanuit het actieplan Verduurzaming: van Oorsprong tot Kopje werkt de koffiesector aan het verduurzamen van de koffieketen. De verantwoordelijkheid van koffiebedrijven voor een duurzame productie beperkt zich niet alleen tot de teelt en de zogenaamde primaire bewerking van koffie in de landen van oorsprong, maar geldt tevens voor het transport, de verdere verwerking (productie) in Nederland en de consumptiefase. Dit plan vormt de basis voor de branchemaatregelen in het kader van het MJA3 convenant. Om tegemoet te komen aan de groeiende wens binnen de sector om de milieudruk en CO2- hotspots van de koffieketen inzichtelijk te maken is in 2014 de KNVKT Coffee Carbon Footprint Tool' ontwikkeld. De gebruikers van deze praktische rekentool (o.a. KAM-managers, milieu-/ energiecoördinatoren, marketeers en/of MVO-specialisten binnen bedrijven) kunnen de uitkomsten meenemen in MVO-verslaglegging, rapportage in het kader van MJA3, en voor het beantwoorden van duurzaamheidsvragen van klanten en andere stakeholders. De tool is ontwikkeld met praktische en inhoudelijke ondersteuning van Ecofys als ook experts uit verschillende Nederlandse koffiebedrijven, de KNVKT en RVO.nl. Met het ontwikkelen van de tool en aansluiting bij diverse internationale best practices en richtlijnen, wordt harmonisatie en consistentie in de wijze waarop bedrijven de milieudruk binnen de koffieketen calculeren bevorderd. Tot slot, het verminderen van de milieubelasting door verpakkingen is opgenomen als belangrijke branchemaatregel in het Meerjarenplan Energie-Efficiency Koffiebranderijen (MJP). In dit kader zijn in de afgelopen jaren, zowel op bedrijfs- als sectorniveau, verschillende stappen gezet. Zo lanceerde de KNVKT in 2013 de Rekentool Milieudruk Verpakkingen. Gezien de snelle ontwikkelingen en vele innovaties op dit gebied zijn RVO.nl, onderzoeksbureau Tabula Rasa en de KNVKT eind 2014 een onderzoek naar duurzaam verpakken binnen de Nederlandse koffie- en theesector gestart. Aan de hand van interviews met verschillende koffie- en II

8 theebedrijven, een verpakkingsleverancier als ook een innovatie-expert van Wageningen UR, worden kansen en belemmeringen met betrekking tot het verduurzamen van de verpakkingsketen in kaart gebracht. In 2015 zullen de betrokken partijen verschillende activiteiten en gedragsinterventies uitwerken, waarmee bedrijven gefaciliteerd en gestimuleerd worden om vermindering van de milieu-impact van (om)verpakkingen mee te nemen bij productinnovatie. III

9 Hoofdstuk 1. Inleiding Dit rapport bevat de resultaten van de sector Koffiebranderijen in het kader van het MJA3- convenant. De grafieken in hoofdstuk 2 tot en met 5 geven overzichten van: De ontwikkeling van het energieverbruik van de sector vanaf De verklaring van de verandering in energieverbruik ten opzichte van vorig jaar. De spiegeling ten opzichte van het meerjarenplan (MJP) van uw sector. De ontwikkeling van het effect van de PE-, KE- en DE-maatregelen vanaf 2009, waarbij alle relevante gegevens vanaf 2005 zijn meegenomen. Hoofdstuk 6 geeft de achterliggende informatie weer in tabellen. Dit sectorrapport is opgesteld op basis van de door bedrijven aangeleverde gegevens in het kader van de jaarlijkse MJA-monitoring. De berekeningen in dit rapport zijn gebaseerd op de methodiek energie-efficiency zoals die is afgesproken in het MJA3-convenant. Details over de methodiek kunt u vinden in de Handreiking Monitoring op de website van RVO.nl. Hoofdstuk 2. Overzicht ontwikkeling energieverbruik Onderstaande grafiek laat het jaarlijkse energieverbruik van uw sector vanaf 2009 zien. definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 1 van 7

10 Hoofdstuk 3. Verklaring verandering energieverbruik Onderstaande grafiek geeft aan in welke mate verschillende factoren de verandering in het energieverbruik tussen het verslagjaar en het jaar daarvóór verklaren. Maatregelen in het proces (PE-maatregelen) hebben een besparend effect tot doel (het relatieve energieverbruik wordt minder). Het Volume-effect (effect door verschil in productiehoeveelheid) is verhogend (meer energieverbruik) bij hogere productie of verlagend bij lagere productie. Het deel Overige invloedsfactoren is de optelsom van alle invloedsfactoren die de sector heeft gerapporteerd, zoals hogere/lagere capaciteitsbezetting ten opzichte van vorig jaar of gunstige/ongunstige weersomstandigheden ten opzichte van vorig jaar. Deze optelsom kan uiteindelijk besparend of ontsparend zijn. De post Onverklaard is de restpost. Deze restpost is besparend wanneer het berekende energieverbruik in het monitoringjaar (de optelsom van de eerste vier posten in de grafiek) hoger is dan het werkelijke energieverbruik. De restpost is ontsparend wanneer het berekende energieverbruik lager is dan het werkelijke energieverbruik. Hoe kleiner de restpost, des te beter het werkelijke energieverbruik in de sector is verklaard. Uiteindelijk blijft er een afname van 18,4 TJ van het energiegebruik ten opzichte van 2013 onverklaard. Dit bedraagt 1,6% van het totaalverbruik. Met andere woorden, 98,4% van het verschil in energieverbruik van de sector tussen 2013 en 2014 is onderbouwd met de gerapporteerde effecten van alle bedrijven samen, ten opzichte van het totaalverbruik. Dit is een prima onderbouwingspercentage. definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 2 van 7

11 Hoofdstuk 4. Spiegeling aan het MJP Onderstaande grafiek geeft de jaarlijkse ontwikkeling aan van het effect van de getroffen EEPmaatregelen binnen de sector ten opzichte van 2012, het jaar voorafgaand aan de beschouwde EEP-periode. De horizontale lijn is de MJP-doelstelling voor 2016 op basis van zekere en voorwaardelijke maatregelen. De MJA3 kent drie pijlers: procesefficiency, ketenefficiency en duurzame energie. Uitsplitsing van de resultaten naar de verschillende pijlers levert onderstaande grafiek op. Ook hier worden de jaarlijkse cijfers gepresenteerd ten opzichte van definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 3 van 7

12 Hoofdstuk 5. Resultaten per pijler Onderstaande grafieken geven de jaarlijkse effecten per pijler vanaf 2009 weer, waarbij alle relevante gegevens vanaf 2005 in berekeningen van de resultaten zijn verwerkt. De besparingseffecten zijn weergegeven als percentage van het energieverbruik in 2005 van de sector. definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 4 van 7

13 definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 5 van 7

14 Hoofdstuk 6. Tabellen De eerste tabel hieronder bevat de gerapporteerde gegevens over het jaarlijkse energieverbruik en de uitgevoerde maatregelen vanaf De tweede tabel geeft een overzicht van het effect van geplande en gerealiseerde maatregelen op jaarbasis ten opzichte van Er is daarbij niet gecorrigeerd voor gewijzigde omstandigheden (bijvoorbeeld het productieniveau). De derde tabel geeft een overzicht van alle bedrijven die vanaf 2005 hebben gerapporteerd. Van deze bedrijven zijn alle beschikbare cijfers vanaf 2005 tot en met 2014 in het sectorrapport verwerkt. In de derde kolom is per bedrijf aangegeven of de gegevens over 2014 in dit rapport zijn meegenomen. Alle waarden in tabel 1 en 2 zijn in TJ primair per jaar. Tabel 1 Energie- en besparingscijfers. Resultaten per jaar eenheid Afzet gebrande koffie in NL kton* Productievolume-index t.o.v. 2005** - 131,0 161,4 156,9 162,1 163,9 174,4 Werkelijk energieverbruik TJ prim Besparing door PEmaatregelen TJ prim KE-besparing in de productieketen TJ prim KE-besparing in de productketen TJ prim Inkoop van duurzame energie TJ prim Opwekking van duurzame energie TJ prim * De afzet van gebrande koffie in Nederland betreft de totale Nederlandse markt, zowel productie en afzet op de Nederlandse markt door MJA deelnemers als ook niet-mja deelnemers en de import van gebrande koffie vanuit het buitenland. ** De productievolume-index is de som van de gerapporteerde productievolumes van alle MJA deelnemers in deze sector samen, afgezet tegen het totale productievolume in het referentiejaar (2005) die de dimensieloze indexwaarde 100 heeft gekregen. Tabel 2 Effecten van uitgevoerde maatregelen in Categorie Procesefficiency Ketenefficiency Duurzame energie Subcategorie Effect [TJ] ten opzichte van 2012 Verwacht eindresultaat in 2016 (MJP) Gerealiseerd jaarlijks effect t/m verslagjaar Procesmaatregelen 68,0 13,9 Installaties en gebouwen 18,0 4,9 Energiezorg en gedragsmaatregelen 3,0 2,3 Strategische projecten 0,0 0,0 Subtotaal procesefficiency 89,0 21,2 Maatregelen in de productieketen 14,0 12,6 Maatregelen in de productketen 62,0 68,0 Subtotaal ketenefficiency 76,0 80,6 Inkoop van duurzame energie 7,0-1,4 Opwekking van duurzame energie 139,0 80,3 Subtotaal duurzame energie 146,0 78,8 Totaal 311,0 180,6 definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 6 van 7

15 Tabel 3 Deelnemende bedrijven binnen de sector inclusief (historische) uittreders. Bedrijfsnaam Status in 2014 Meegenomen in 2014? Toelichting Ahold Coffee Company BV Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Douwe Egberts Master Blenders 1753 Utrecht Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Coffee Factory Douwe Egberts Master Blenders 1753 Joure Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Coffee Factory Neuteboom Coffeeroasters BV Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Pelican Rouge coffee roasters b.v. Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Simon Lévelt BV Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Smit & Dorlas Koffiebranders Deelnemer Ja Geen bijzonderheden UCC Coffee Benelux bv site Bolsward Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Koffiebranderij G. Peeze BV Deelnemer Ja Geen bijzonderheden Starbucks Manufacturing EMEA BV Deelnemer Ja Geen bijzonderheden definitief MJA-Sectorrapport 2014 Koffiebranderijen Pagina 7 van 7