WIJKPLAN LIENDERT EN RUSTENBURG 2019 Inwoners en professionals uit Liendert en Rustenburg hebben samen met Indebuurt033 een wijkplan gemaakt. Hierin staan onze wensen voor de wijken, zoals met elkaar werken aan: Wil je weten wat de andere wensen voor Liendert en Rustenburg zijn? Bekijk en lees dan de volgende bladzijden. We nodigen iedereen uit de wijken uit om mee te helpen. Wil je meehelpen aan deze wensen? Heb je een goed idee? Of wil je een activiteit organiseren? Indebuurt033 wil je daar graag bij helpen. Ook kunnen we geld (subsidie) geven om het mogelijk te maken. Het BuurtBestuur van Liendert en Rustenburg beoordeelt vier keer per jaar alle aanvragen. En we kunnen je helpen om het voor elkaar te krijgen. Wil je meehelpen of meer weten? Neem dan contact op met het BuurtBestuur via Hilde Breunissen, buurtnetwerker Liendert / Rustenburg van Indebuurt033, hilde.breunissen@indebuurt033.nl of via 06 12397510.
Wensen en doelen Liendert en Rustenburg 1 Inwoners en professionals uit Liendert en Rustenburg hebben samen met Indebuurt033 de volgende doelen en wensen voor Liendert en Rustenburg geformuleerd. Ondersteuning en zorg (Veel) minder armoede Verminderen van financiële zorgen en/of schulden. Het is belangrijk dat dit op een laagdrempelige manier gebeurt. Verminderen van de druk op mantelzorgers. Onder een mantelzorger wordt verstaan: een kind of volwassene die minimaal 8 uur per week, minimaal 3 maanden achter elkaar voor iemand zorgt. Dit kan leiden tot overbelasting van de mantelzorger. Ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben Verbeteren van praktische ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben waardoor zij de dingen kunnen doen die ze willen of moeten doen. 1 De wijkdoelen gelden voor zowel Liendert als Rustenburg, maar niet op dezelfde manier, gezien het totaal verschillende karakter van de wijken. Een doel kan bijvoorbeeld grotendeels gelden voor Liendert, en slechts heel beperkt voor Rustenburg, of andersom.
Informatie & communicatie Goede informatie Verbeteren van laagdrempelige informatievoorziening op plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Ook is er behoefte aan schriftelijke en digitale informatie, ook voor laaggeletterden. Meer mensen die de Nederlandse taal leren Verbeteren van de beheersing van de Nederlandse taal. We willen verschillende momenten en manieren creëren waar inwoners de Nederlandse taal kunnen leren en oefenen.
Samenleven Goed contact tussen verschillende groepen Bevorderen van de onderlinge tolerantie tussen verschillende groepen zodat mensen op een positieve manier naar elkaar kijken en met elkaar samenleven. Samen willen we overeenkomsten zoeken in plaats van inzoomen op de verschillen. Ontmoeting voor mensen die eenzaam zijn Creëren van laagdrempelige ontmoeting en een zinvolle dagbesteding voor mensen die gezelschap zoeken. Speciale aandacht voor Rustenburg; in deze wijk zijn er amper mogelijkheden voor ontmoeting, zodat men moet uitwijken naar Liendert.
Kinderen en jongeren Ervoor zorgen dat kinderen goed met elkaar en met volwassenen omgaan In een goed pedagogisch klimaat wordt er naar kinderen geluisterd, staan zij in hun kracht en voelen zij zich veilig. Zowel thuis als in de buurt. Kinderen zijn zich bewust van hun omgeving; ze voelen zich niet alleen verantwoordelijk voor zichzelf, maar ook voor anderen en voor hun veiligheid. Om een goed pedagogisch klimaat te ontwikkelen is een structurele en eenduidige aanpak nodig die kinderen én ouders betreft. Mogelijkheden voor kinderen en jongeren om hun talenten te ontdekken Het vormgeven van structureel talent gericht werken voor kinderen en jongeren. Het is belangrijk dat kinderen en jongeren op basis van hun vragen en behoeften een breed palet aangeboden krijgen waardoor ze hun talent kunnen ontdekken en kansen weten te pakken. Het werken aan gelijke kansen voor kinderen en jongeren Hierbij kan gedacht worden aan activiteiten in de wijk die eraan bijdragen dat de onderlinge tolerantie toeneemt en dat achterstanden weggewerkt worden. Het bieden van een eigen plek en activiteiten voor tieners & jongeren Het gaat hier om tieners en jongeren van 10 t/m 23 jaar. Noodzakelijk is dat de activiteiten ontstaan vanuit de eigen behoeften en vraag van de jongeren.
INLEIDING Iedere wijk in Amersfoort heeft een wijkplan, dat ingaat op de volgende thema s: 1. Opgroeien en opvoeden 2. Zorgen voor jezelf en omkijken naar anderen 3. Prettig samenleven in je buurt Dit wijkplan voor Liendert en Rustenburg voor 2019 is inhoudelijk hetzelfde als het wijkplan van 2018. Het wijkplan geldt dus voor twee jaar. De reden hiervoor is dat de wijkdoelen ook zijn opgenomen in het Gebiedsplan van de gemeente Amersfoort en in de jaarplannen van ABC (als het gaat om de jeugddoelen van 0-12 jaar), die beide een looptijd hebben tot eind 2019. Samenhang in de plannen is noodzakelijk om tot goede samenwerking te komen en te kunnen sturen op de gemeenschappelijke doelen. Los daarvan de doelen zijn nog steeds relevant, ze voldoen volgens de professionals in de wijk nog steeds aan de vraag en behoeften van de inwoners. Deze professionals zijn zichtbaar en aanwezig in de wijk (eenieder op hun eigen terrein) en halen in een doorlopend proces vragen op. Het plan is de basis voor de inzet van Indebuurt033. Ook is het de toetssteen voor het besteden van het welzijnsbudget aan bewonersinitiatieven. Liendert 2 Liendert is na de tweede wereldoorlog ontstaan als woonwijk van Amersfoort. Deze wijk is te typeren als multicultureel en kleurrijk en wordt door sommigen ook wel de wereld in het klein genoemd. De tolerantie tussen groepen met verschillende culturele achtergronden is over het algemeen niet groot. Zo vertelt een inwoner: Ik woon als Marokkaanse tussen de Nederlanders, ik heb beide gezinnen al een paar keer uitgenodigd op de koffie, maar ze zijn nooit gekomen, zo jammer. Een ander: Ik heb vaak het gevoel dat de autochtonen aan ons moeten wennen, alles is nieuw en anders. Maar we zijn allemaal 1 familie, zo voel ik dat echt. En we kunnen wat van elkaar leren. Een professional vult aan: Veel Nederlanders in de wijk zien migranten als vreemdelingen. Maar ook de integratie tussen verschillende culturen moet beter. Je hebt Somalische, Turkse, Marokkaanse groepen etcetera die allemaal hun eigen activiteiten hebben, maar ze werken en leven niet samen. Ook over kinderen wordt dit gezegd. Een jongere: Vergeleken met vroeger spelen veel meer kinderen buiten. Maar buitenlandse kinderen en Nederlandse kinderen zouden meer met elkaar mogen spelen. In de wijk wonen relatief weinig ouderen; minder dan een vijfde van de inwoners is 65 jaar of ouder. Jonge gezinnen zijn er volop. De ABC- basisscholen geven aan dat veel ouders zich hard maken om hun kinderen te ondersteunen om het goed te doen, dat ze het beter krijgen dan ze het zelf hebben (gehad). Gelijke kansen voor kinderen, daar werken de scholen samen met de ouders hard aan. Kinderen groeien op in verschillende domeinen, thuis, school, straat en georganiseerde vrije tijd. Doelstelling van de scholen (vanuit de gedachte van de Vreedzame Wijk) en andere partijen in de wijk is om meer pedagogische samenhang aan te brengen tussen de verschillende domeinen. Een van de grootste problemen in Liendert is (langdurige) armoede. Inwoners van Liendert komen vaker dan gemiddeld rond van een sociaal minimum, ontvangen bijstand en/of zijn werkzoekend. Een professional uit de wijk: Armoede is een groot probleem in de wijk, het is erg onzichtbaar, mensen schamen zich ervoor, ze willen het niet laten zien. Inwoners hebben veelal genoeg aan zichzelf om te overleven. Velen zitten in de schuldhulpverlening. Pas als de financiële situatie niet meer zorgelijk is, is er weer ruimte voor betrokken zijn in hun buurt / de wijk. Er kan gesteld worden dat er over het algemeen weinig mantelzorgers en vrijwilligers in de wijk actief zijn. 2 Bronnen bij beelden Liendert en Rustenburg: Stadsgebiedscans (Van Ewijk en Wesdijk, 2015) en gesprekken met inwoners 2017/2018
Eigen gezondheid wordt niet door iedere inwoner als hoog beoordeeld; in sommige gevallen komen overgewicht, roken, psychosociale problemen en gevoelens van eenzaamheid voor. Een inwoonster: Ik zie dat eenzaamheid steeds groter wordt, ook onder allochtone oudere vrouwen, daar maak ik me wel eens zorgen over. Mensen zouden elkaar meer mogen helpen. Rustenburg Van oudsher is Rustenburg te omschrijven als een rustige wijk, veilig, fijn om te wonen. De ontwikkeling is dat Rustenburg steeds meer op Liendert begint te lijken. Rustenburg wordt drukker en er komen steeds meer verschillende nationaliteiten te wonen. Een inwoonster vertelt hierover: In Liendert zie ik dat allochtonen heel actief zijn en de autochtonen minder zichtbaar. In Rustenburg ervaar ik het als andersom, veel autochtonen op straat en wij zitten meer thuis. We zouden als wijken wat van elkaar kunnen leren. Een andere inwoner vult aan: Ik woon in Rustenburg-Noord, er komen hier steeds meer migranten wonen. Ik ervaar dat als prettig, wat meer kleurrijkheid in de wijk. Wel is het soms lastig om contact te leggen, je treft elkaar hier niet in een supermarkt, want die hebben we hier niet in Rustenburg. Dit gebrek aan voorzieningen wordt vaker genoemd, ook door jonge(re) gezinnen, waarvan er veel zijn in Rustenburg. Een moeder: Ik hoor het ook van veel andere ouders dat het lastig is dat er naast de scholen weinig anders hier in de wijk voor kinderen is. Voor sport en andere hobby s moeten we steeds op en neer rijden naar andere delen van Amersfoort. Dat geeft wel wat onrust, we hebben het al zo druk. Aan de andere kant hoor je ook geluiden van inwoners dat ze het juist fijn vinden, weinig tot geen voorzieningen. Een inwoonster: Wij wonen hier als gezin, juist omdat het zo rustig is. Als er voorzieningen zouden komen, zou het mijn wijk niet meer zijn. Opvallend is dat in Rustenburg meer dan een kwart van de inwoners 65 jaar of ouder is. Een inwoonster verklaart: Er wonen nog veel bewoners van het eerste uur in de wijk, nu zijn het inmiddels senioren. Ook veel kinderen van vroeger komen graag weer terug in Rustenburg om hier te wonen. Een relatief groot aantal inwoners van Rustenburg moet rondkomen van een sociaal minimum/bijstand. De mate van sociale cohesie (verbondenheid tussen inwoners) en buurtverantwoordelijkheid ligt relatief hoog in de wijk. Wel zijn het vaak dezelfde mensen die initiatief tonen, er komen niet veel nieuwe initiatieven. Een aantal inwoners kampt met gevoelens van eenzaamheid en sociaal isolement. Een inwoner: Je ziet hier in de wijk veel gepensioneerden en een nog groter aantal bijnagepensioneerden. De behoefte aan ontmoeting en vrijetijdsbesteding zal alleen maar groter worden. Zeker als ze fysieke beperkingen krijgen, kunnen ze niet makkelijk uitwijken naar wijken als Liendert. Alleenstaande 40-ers in Rustenburg vallen een beetje tussen wal en schip. Een inwoonster: Ik woon hier tussen de senioren en jonge gezinnen. Ik verdwijn hier een beetje in de wijk. Weinig mensen in dezelfde levensfase, geen leuke activiteiten dichtbij. Ook jongeren geven aan dat er weinig voor hen in de wijk is: Er is hier geen jongerencentrum, geen winkels. Weinig voetbalveldjes, maar gelukkig wel 1 mooie bij de ABC School. Budget 2019 - Liendert en Rustenburg Ronde 1 Ronde 2 Ronde 3 Ronde 4 Totaal 37.059 27.794 18.530 9.265 92.648
Buurtbestuur Liendert en Rustenburg In Liendert en Rustenburg zijn buurtbewoners samen met professionals uit de wijk actief in het Buurtbestuur. Het buurtbestuur beoordeelt vier keer per jaar subsidieaanvragen van inwoners en professionals. Deze aanvragen moeten aansluiten bij de doelen uit het wijkplan. Het BuurtBestuur denkt met de aanvragers mee en adviseert hen over de uitvoering. Aan de hand van signalen uit de wijk die het BuurtBestuur (ieder lid vanuit zijn of haar eigen rol in de wijk) opvangt, worden activiteiten in de wijk ontplooid of bestaande activiteiten aangescherpt. Indebuurt033 In opdracht van gemeente Amersfoort coördineert Indebuurt033 sinds 2017 alle welzijnsactiviteiten in Amersfoort. Indebuurt033 werkt vanuit de basisgedachte: Samenwerken aan een leefbare buurt, een plek waar iedereen meetelt en meedoet met ruimte voor eigen initiatief en ondersteuning voor wie dat nodig heeft. Indebuurt033 kent verschillende diensten die bijdragen om dit te realiseren. Een daarvan is het ondersteunen van de buurtbesturen in de stad. Kijk voor meer informatie op www.indebuurt033.nl Informatiewinkel Liendert & Rustenburg In de Informatiewinkel van Indebuurt033 kunnen inwoners terecht voor vragen over o.a. zorg, ontmoeten, wonen, geldzaken, hulp bij formulieren, aanvragen van voorzieningen en vrijwilligerswerk. Dagelijks staat een team professionals en vrijwilligers klaar. De informatiewinkel is te vinden in de Groene Stee, Wiekslag 92, tel. 033 3036420, e-mail: liendert@indebuurt033.nl Openingstijden: maandag t/m donderdag van 9.00 13.00 u. In de Informatiewinkel zijn ook overzichten van alle activiteiten in de wijk te krijgen (Wijkaart volwassenen, Wijkaart jeugd en de wijkkrant).
Selectie van relevante websites (zie voor totaaloverzicht een van de Wijkaarten): - Activiteiten kinderen en hun ouders www.abc-scholen.nl - Adventkerk Amersfoort www.adventkerk-amersfoort.nl - Buurtsportcoach www.buurtsportcoach.nl - Het Huis van Bartels www.hethuisvanbartels.nl - Huiskamers De Horsten www.dehorstenliendert.nl - Moskee El Fath www.moskee-elfath.nl - Pinkstergemeente Immanuel www.pg-immanuel.net - Protestante Kerk De Bron www.debronamersfoort.nl - SICAF (Stichting Islamitisch Centrum Amersfoort) www.sicaf.nl - Tuinen van Verbinding www.tuinenvanverbinding.nl - Wijkcentrum De Groene Stee www.groenestee.nl - Woonzorgcentrum de Liendert www.nieuwspleindeliendert.nl Aan de slag met de wijkdoelen Met alleen wijkdoelen ben je er nog niet. Want wat gaan we met elkaar doen? Welke acties kunnen we met elkaar bedenken, samen met inwoners en professionals, om te werken aan de wijkdoelen? In het najaar van 2018 zijn er netwerkbijeenkomsten gestart over verschillende wijkdoelen. Daaruit voortvloeiend gaan we op zoek naar actieve inwoners om hieraan invulling te geven. Heeft u een goed idee? Draagt uw idee bij aan de doelen voor de wijk? Zowel wijkbewoners als organisaties kunnen een aanvraag doen voor financiële ondersteuning (subsidie). Dit kan vier keer per jaar. U leest hier alles over op de site www.indebuurt033.nl Of wilt u graag aansluiten bij 1 van de netwerken in de wijk? Neem voor vragen contact op met het buurtbestuur via de buurtnetwerker van Liendert-Rustenburg: Hilde Breunissen. Zij is te bereiken via hilde.breunissen@indebuurt033.nl of 06 12 39 7510. Gezonde Wijk De Gezonde Wijk is een structurele, integrale en gebiedsgerichte aanpak waarmee de gemeente Amersfoort de gezondheid en zelfredzaamheid van inwoners wil versterken. De uiteindelijke ambitie is om hiermee de gezondheidsachterstanden in de stad te verminderen. Vanuit de Gezonde Wijk in Liendert Rustenburg werken we met professionals én inwoners samen aan het bereiken van: 1. minder senioren die zich eenzaam voelen en daardoor in een sociaal isolement komen; 2. minder mensen in de wijk die stress- en spanningsklachten ervaren; 3. meer kinderen die een gezond gewicht hebben en minder volwassenen die met diabetes kampen. Uit het wijkgezondheidsprofiel van Liendert en Rustenburg blijken bovenstaande prioriteiten nadrukkelijk aanwezig. De Gezonde Wijk is er vooral voor de kwetsbare groepen in de wijk en is gericht op de positieve beïnvloeding van de gezondheid: focus op veerkracht en zelfredzaamheid. Ook is er extra aandacht voor armoede en financiële problematiek, sociale cohesie en taalachterstand. Naast de subsidieaanvragen die aansluiten bij de wijkdoelen uit dit wijkplan, heeft iedereen de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor projecten die gericht zijn op bovenstaande gezondheidscriteria. Dus heb je een goed idee, wil je meehelpen of wil je een activiteit organiseren gericht op de speerpunten van de Gezonde Wijk? Dan kun je geld aanvragen via de subsidieregeling van Indebuurt033. Het BuurtBestuur van Liendert en Rustenburg beoordeelt alle aanvragen.
Cijfers in beeld Liendert Rustenburg Stad Amersfoort Aantal % Aantal % Aantal % Samenstelling bevolking Inwoners 10.688 3.152 155.233 Afkomst niet-westers land 42,1 17,7 15,4 0-19 jaar 24,4 22,3 25,3 20-64 jaar 58,9 49,5 60,2 65+ jaar 16,7 28,3 14,4 Paar zonder kind(eren) 21,2 37,1 25,2 Paar met kind(eren) 22,6 28,8 28,8 Eenoudergezin 11,2 4,6 7,7 Alleenstaand 43,6 28,9 36,8 Werk en inkomen Werkzoekend 15 64 jaar 670 12,6 130 2,7 8.470 7,3 Huishoudens met minimum 450 13,5 60 4,4 5.020 7,6 inkomen Laag opleidingsniveau 28 31 17 Middelbaar 41 37 34 opleidingsniveau Hoog opleidingsniveau 31 32 49 Leefbaarheid Rapportcijfer buurt 6,5 7,6 7,4 Sociale cohesie 5,5 6,5 6,3 Onveiligheidsgevoel 33 20 21 Sociale infrastuctuur Vrijwilligers tov bevolking 13 13 15 Mantelzorgers tov 37 36 38 bevolking Overbelaste mantelzorgers - - 21 Sociaal netwerk Rapportcijfer ervaren 7,6 8,0 7,8 gezondheid volwassenen *Eenzaamheid volwassenen 52 52 42 *Eenzaamheid senioren 55 55 51 * Percentage geldt voor het gebied Liendert-Rustenburg Bron: Gemeente Amersfoort in cijfers wijkatlassen www.amersfoortincijfers.nl