VOORMALIGE VEEARTSENIJSCHOOL ANDERLECHT - ADMINISTRATIEF GEBOUW FASE 3: RESTAURATIE GEVELS EN DAKEN AANVRAAG UNIEKE VERGUNNING Adres: Veeartsenstraat, 45-1070 Anderlecht : GEMEENTELIJKE ADMINISTRATIE ANDERLECHT - - T. - : ARTER - Stoofstraat 30-1000 Brussel - T. 02 / 513.77.95 - F. 02 / 511.46.04 - www.arter.be Coordinator: Arch. - : : - Arch.Ir. Jochen Ketels - Arch. Stag. Matthias De Waele - Arch.Stag. Diane Gustin Dossier 358.1204-R
INHOUD Inleiding Inplantingsplan en foto-opnames Deel I Historische nota s 1.1 Klasseringsbesluit 1.2 Archiefdocumenten 1.3 Bouwhistorische nota Deel II Straatgevel (noord) en zijgevels (Oost en West) 2.1 Typologie 2.2 Identificatie bouwmaterialen 2.3 Pathologische kaarten met fotoreportage Deel III Achtergevel (Zuid) 3.1 Typologie 3.2 Identificatie bouwmaterialen 3.3 Pathologische kaarten met fotoreportage Deel IV Buitenschrijnwerk (Ramen, deuren en balkondeuren) 4.1 Typologie en restauratieopties 4.2 Inventaris en detailtekeningen 4.3 Uitvoeringsdetails nooduitgang Deel V Mansardedaken 5.1 Typologie 5.2 Fotoreportage pathologie 5.3 Restauratieopties Deel VI Daklantaarn - voorstudie 6.1 Typologie 6.2 Fotoreportage pathologie 6.3 Restauratieopties Deel VII Grafische documenten 7.1 Gevels en dakplan Bijlage I Bestek met samenvattende meetstaat en raming
4.1 TYPOLOGIE EN RESTAURATIEOPTIES Noord-, oost-, en westgevel Restauratie metalen schrijnwerk De restauratiewerken omvatten voornamelijk de metalen voorzetconstructies van de rondboogramen van de tweede verdieping. Deze constructies, vermoedelijk uitgevoerd in geschilderde geperste staalplaat en staalprofielen, zijn vrij uitzonderlijk. Geplaatst tijdens de afwerkingsfase van het gebouw, zoals aangetoond door historische foto s, hebben deze geprefabriceerde elementen een louter decoratieve functie. Verder omvatten de werken de restauratie van de pivoterende stalen ramen, ingebouwd in het originele houten raamschrijnwerk, waarvan de opendraaiende vleugels wellicht in de jaren vijftig werden vastgemaakt, diverse elementen in smeedijzer (diefijzers kelderramen, voetschrapers plint en decoratieve elementen van de toegangsdeuren), en diverse elementen in geschilderd gietijzer (ventilatieroosters en afdekplaten van steigergaten). Er wordt geopteerd om alle schrijnwerk in staal, smeedijzer en gietijzer na demontage manueel of mechanisch te ontverven, beschadigde delen te vervangen, te metalliseren en te schilderen in atelier vóór het herplaatsen in situ. Ook de vier decoratieve panelen in gegoten brons van het centrale balkon van de straatgevel worden in het atelier gerestaureerd; de werken omvatten een droge en natte reiniging, een behandeling met een roestomvormer en het aanbrengen van twee afwerkingslagen (incralac en boenwas). Te noteren dat op vraag van de Brandweerdiensten en in functie van het binnenrenovatie, de pivoterende ramen van de zijgevels vervangen worden door nieuwe vluchtdeuren volgens het bestaande raammodel maar met gewijzigde positie van de spilas. Restauratie houten schrijnwerk De werken omvatten de restauratie van alle ramen (kozijnen, opendraaiende vleugels en paneelwerk), deuren en balkondeuren in eik en rolluiken vermoedelijk in Pitch Pine. Vaste onderregels, waterlijsten en makelaars zijn erg beschadigd door houtrot en worden vervangen volgens het oorspronkelijke model, inbegrepen de restauratie en/of reconstructie van het hang-en sluitwerk, plus het reinigen, herplaatsen en eventueel vervangen van de oorspronkelijke beglazing met klaar glas of reliëfglas. Op vraag van de Brandweerdiensten, wordt de draaizin van de toegangsdeur van de straatgevel gewijzigd. De rolluiken van de gelijkvloerse verdieping worden volledig gedecapeerd, technisch nagezien en het mecanisme in gietijzer bedrijfsklaar gemaakt; verdwenen elementen worden gereconstrueerd volgens het oorspronkelijke model. Alle houten raamschrijnwerk wordt aan de buiten-en binnenzijde vernist volgens de vermoedelijk oorspronkelijke toestand die nog steeds zichtbaar is in de zuidgevel. Te noteren dat het raamschrijnwerk aan de binnenzijde voorzien wordt van nieuwe voorzetramen met isolerende beglazing (werken uit te voeren door architectenbureau HASA). Zuidgevel Restauratie metalen schrijnwerk Zelfde beschrijving als de straatgevel (noord) en zijgevels (oost en west), met uitzondering van de metalen voorzetconstructies die hier uitgevoerd zijn in natuursteen, in combinatie met polychrome cementtegels. Diverse elementen in smeedijzer, zoals de diefijzers van de kelderramen, pirons van de dakkapellen, beugels en scharnierbeugels van de stampijpen en decoratieve roosters van de toegangsdeuren, en alle elementen in gietijzer zoals de stampijpen en ventilatieroosters worden ontmanteld, gedecapeerd, mechanisch gereinigd en herschilderd in het atelier, en teruggeplaatst in situ. Ontbrekende elementen worden gereconstrueerd volgens het oorspronkelijke model. Restauratie houten schrijnwerk Zelfde beschrijving als voorgevel (noord) en zijgevels (oost en west). Op vraag van de Brandweerdiensten, worden de opendraaiende ramen van het dakvenster van het middenrisaliet vervangen door twee automatisch gestuurde, openvallende ramen volgens het bestaande model. De kelderramen verkeren in ruïneuze staat bij gebrek aan onderhoud en worden volledig vervangen volgens het oorspronkelijke model; het hang-en sluitwerk wordt gerecupereerd, gerestaureerd en herplaatst en de enkele beglazing vervangen door gelaagd glas. 4.1 Typologie en restauratieopties 64
4.2 TYPOLOGIE EN RESTAURATIEOPTIES Type en beschrijving Afmetingen raamopening(cm) Aantal Bestaande toestand Nieuwe toestand N/T * Type I a b c Schrijnwerk opgebouwd uit : Vast gebogen houten bovenlicht 137 x 263 cm 24 Zijdelingse elementen : enkel opendraaiende houten 45 x 320 cm 48 ramen Centraal element : pivoterend raam in hout en staal 115 x 320 cm 24 Type II Dakvenster : dubbel opendraaiend raam met bovenlicht Type III Raamdeur met bovenlicht 130 x 375 cm 15 12 Type IV a Samengesteld raam, opgebouwd uit : Vast rechthoekig raam --- x 200 cm 4 b Enkel opendraaiend rechthoekig raam (noordgevel) --- x 200 cm 2 Noordgevel Type V Enkel opendraaiend rechthoekig raam --- x --- cm 2 Type VI Dubbel opendraaiend rechthoekig raam (noord-, west- en oostgevel) --- x --- cm 10 Type VII Dubbel opendraaiend rechthoekig raam (zuidgevel) 130 x 185 cm 8 Type VIII a Samengesteld raam, opgebouwd uit : Type VII b Vast rechthoekig raam (zuidgevel) 55 x 185 cm 4 Type I Enkel opendraaiend rechthoekig raam met gebogen bovenlicht --- x --- cm 4 Type Kleine dakkapel : enkel opendraaiend raam --- x --- cm 8 Type I Grote dakkapel : enkel opendraaiend raam --- x --- cm 6 Type II Type III Enkel opendraaiend rechthoekig raam 95 x 120 cm 6 Dubbel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht 130 x 280 cm 8 Zijgevel West Zijgevel Oost Type IV a Samengesteld raam, opgebouwd uit : Type III b Enkel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht 55 x 280 cm 6 Type V a b Samengesteld raam, opgebouwd uit : Centraal element : pivoterend raam in hout en staal Type IV b 115 x 280 cm 1 Type VI Kelderraam : enkel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht --- x --- cm 14 Type VII Type VIII Type I Type Kelderraam : enkel opendraaiend rechthoekig raam Opening naar kelder Enkele deur (oost-, zuid, westgevel) Dubbele deur (noordgevel) --- x --- cm [Geen schrijnwerk] 130 x 325 cm 205 x 365 cm 2 2 3 1 N/T * : niet toegankelijk Fig. 64 - Overzicht van het schrijnwerk per type Zuidgevel 4.2 Inventaris en detailtekeningen 65
TYPE I (noordgevel) Schrijnwerk opgebouwd uit : a Vast gebogen bovenlicht in hout Afmetingen: 137 x 263 cm Aantal: 24 b c Zijdelingse elementen : enkel opendraaiende houten ramen Afmetingen: 45 x 320 cm Aantal: 48 Centraal element : pivoterend raam in hout en staal Afmetingen: 115 x 320 cm Aantal: 24 4.2 Inventaris en detailtekeningen 66
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/25 67
TYPE I (zuidgevel) Schrijnwerk opgebouwd uit : a Vast gebogen bovenlicht in hout Afmetingen: 137 x 263 cm Aantal: 24 b c Zijdelingse elementen : enkel opendraaiende houten ramen Afmetingens: 45 x 320 cm Aantal: 48 Centraal element : pivoterend raam in hout en staal Afmetingen: 130 x 375 cm Aantal: 24 4.2 Inventaris en detailtekeningen 68
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/25 69
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/2 70
TYPE II TYPE III TYPE II: Dubbel opendraaiend raam met bovenlicht Afmetingen: N/A Aantal: 12 TYPE III: Balkondeur met bovenlicht Afmetingen: 130 x 375 cm Aantal: 15 4.2 Inventaris en detailtekeningen 71
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 72
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 73
Ramen en balkondeuren details 1-4 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/2 74
Balkondeuren details 5-6 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/2 75
Balkondeuren details 7-8 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/2 76
Ramen en balkondeuren details 9-13 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/2 77
TYPE IV Samengesteld raam, opgebouwd uit : a b Vast rechthoekig raam (Noordgevel) Afmetingen: N/A (h:200cm) Aantal: 4 Enkel opendraaiend rechthoekig raam (Noordgevel) Afmetingen: 55 x 200 cm Aantal: 2 TYPE V Enkel opendraaiend rechthoekig raam Afmetingen: N/A Aantel: 2 4.2 Inventaris en detailtekeningen 78
TYPE VI Dubbel opendraaiend rechthoekig raam (Noord-, west- en oostgevel) Afmetingen: N/A Aantal: 10 4.2 Inventaris en detailtekeningen 79
TYPE VII Dubbel opendraaiend rechthoekig raam (Zuidgevel) Afmetingen: 130 x 185 cm Aantal: 8 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 80
TYPE VIII b TYPE VIII a (TYPE VII) TYPE VIII Samengesteld raam, opgebouwd uit : a TYPE VII: Dubbel opendraaiend rechthoekig raam (Zuidgevel) Afmetingen: 130 x 185 cm Aantal: 8 b Vast rechthoekig raam (Zuidgevel) Afmetingen: 55 x 185 cm Aantal: 4 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 81
TYPE I TYPE Enkel opendraaiend rechthoekig raam met gebogen bovenlicht Afmetingen: N/A Aantal: 4 Kleine dakkapel : enkel opendraaiend raam Afmetingen: N/A Aantal: 8 4.2 Inventaris en detailtekeningen 82
TYPE I Grote dakkapel : enkel opendraaiend raam Afmetingen: N/A Aantal: 6 4.2 Inventaris en detailtekeningen 83
TYPE II Enkel opendraaiend rechthoekig raam Afmetingen: 95 x 210 cm Aantal: 6 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 84
TYPE III Dubbel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht Afmetingen: 130 x 280 cm Aantal: 8 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 85
TYPE IV Samengesteld raam, opgebouwd uit : a TYPE III: Dubbel opendraaiend rechthoekig raam met bovelicht Afmetingen: 130 x 280 cm Aantal: 8 b Enkel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht Afmetingen: 55 x 280 cm Aantal: 4 4.2 Inventaris en detailtekeningen 86
4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 87
TYPE V Samengesteld raam, opgebouwd uit : b Centrale element : pivoterend raam in hout en staal Afmetingen: 115 x 280 cm Aantal: 1 c Type IV b 4.2 Inventaris en detailtekeningen Schaal 1/20 88
TYPE VI TYPE VII Kelderraam : enkel opendraaiend rechthoekig raam met bovelicht Afmetingen : N/T Aantal : 14 Kelderraam : enkel opendraaiend rechthoekig raam Afmetingen: N/T Aantal: 2 4.2 Inventaris en detailtekeningen 89
TYPE VIII Kelderraam : enkel opendraaiend rechthoekig raam met bovenlicht Afmetingen : N/T Aantal : 2 4.2 Inventaris en detailtekeningen 90
TYPE I TYPE Enkele buitendeur (Oost-, zuid- en westgevel) Afmetingen: N/T Aantal: 3 Dubbele buitendeur (Noordgevel) Afmetingen: N/T Aantal: 1 4.2 Inventaris en detailtekeningen 91
4.3 UITVOERINGSDETAILS NOODUITGANG 4.3 Uitvoeringsdetails nooduitgang Schaal 1/25 92
4.3 Uitvoeringsdetails nooduitgang Schaal 1/20-1/10 93