Methodologie Midterm Evaluatie POP2

Transcriptie

1 Methodologie Midterm Evaluatie POP2 Bijlagerapport bij de Midterm Evaluatie Plattelandsontwikkelingsprogramma Eindrapport december 2010 Opdrachtgever: Regiebureau POP Deze evaluatie is medegefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELPFO): Europa investeert in zijn platteland Uitgevoerd door ECORYS Nederland BV in samenwerking met Witteveen+Bos Rotterdam, december 2010 AvD/MS/II20984

2 ECORYS Nederland BV Postbus AD Rotterdam Watermanweg GG Rotterdam T F E [email protected] W K.v.K. nr ECORYS Regio, Strategie & Ondernemerschap T F AvD/MS/II20984

3 AvD/MS/II20984

4 Inhoudsopgave 1 Inleiding 6 2 Methodologie As Methodologie As Methodologie As Methodologie As Enquête onder begunstigden 56 7 Interviews 58 Bijlage: Enquêtevragen 59 AvD/MS/II20984

5 AvD/MS/II20984

6 1 Inleiding Opzet van het rapport In de hoofdstukken 2 tot en met 5 van dit rapport wordt de methodologie van de midterm evaluatie van het Plattelandsprogramma (POP2) beschreven in de vorm van beoordelingscriteria tabellen per As. Met deze beoordelingscriteria tabellen is de beoordeling van de voortgang van de maatregelen en de beantwoording van de EUevaluatievragen geoperationaliseerd. In de tabellen wordt aangegeven welke indicatoren en onderzoeksstappen worden gebruikt. De tabellen beschrijven gedetailleerd de methodologie van de midterm evaluatie per As en vormen tezamen het gedetailleerde werkplan voor de evaluatie. In de laatste twee hoofdstukken wordt de wijze beschreven waarop aanvullend informatie is verzameld via een enquête onder een streekproef van begunstigden en interviews met begunstigden en betrokkenen bij de uitvoering van het POP2. Gebruik indicatoren In de beoordelingstabellen is zo veel mogelijk gebruik gemaakt van de programmaindicatoren (output en resultaat). Echter, een aantal EU-evaluatievragen kan niet worden beantwoord met de bestaande indicatoren. Voor deze vragen zijn door de evaluatoren extra indicatoren toegevoegd om de vraag te kunnen beantwoorden. Streefwaarden In het programmadocument POP staan geen streefwaarden voor de periode genoemd. In overleg met de begeleidingsgroep hebben de evaluatoren zelf een streefwaarde voor de periode vastgesteld. Voor de beoordeling of de uitvoering van het programma op koers ligt, wordt een bandbreedte aangehouden: de waarde van een indicator gerealiseerd in de periode ligt tussen 30% en 50% van het in het programma vastgelegde einddoel (streefwaarde in 2013). Bij de vaststelling van deze bandbreedte is rekening gehouden met het feit dat pas halverwege 2007 de formele instemming van de EU bekend was en de feitelijke uivoering van POP2 kon beginnen. Samen met de mogelijkheid om gedurende twee jaar na de formele einddatum van het programma (2013) nog verplichtingen aan te gaan, betekent dit dat de feitelijke uitvoeringsperiode voor het POP2 bijna 9 jaar betreft. De benedengrens van de bandbreedte is hiervan afgeleid. Ligt de gerealiseerde waarde onder of boven deze bandbreedte dan is dat een signaal voor nader onderzoek en eventuele acties. Voor elke indicator is de concrete bandbreedte aangegeven in de tabel. Dataverzameling Per indicator is aangegeven welke bron is gebruikt. Voor sommige indicatoren staan meerdere bronnen aangegeven, bijvoorbeeld monitoringdata, enquête en/of interviews. Hierbij zal het principe gelden dat primair gekeken is naar de monitoringdata, maar als deze er niet zijn of onvolledig zijn, gebruik is gemaakt van de informatie uit de enquête Methodologie Midterm Evaluatie POP2 6

7 c.q. interviews. In andere gevallen zijn de verschillende bronnen complementair aan elkaar gebruikt. Aansluiting op de EU vragen Geconstateerd wordt dat de EU vragen niet altijd direct aansluiten bij de wijze waarop in het Nederlandse POP2 maatregelen zijn vorm gegeven. Zo wordt bijvoorbeeld in As 3 bij elke maatregel gevraagd naar de bijdrage aan leefkwaliteit, terwijl de maatregelen hier niet expliciet op zijn gericht. In de enquête c.q. interviews is een algemene vraag gesteld in hoeverre POP2 maatregelen hebben bijgedragen aan de verbetering van de leefkwaliteit in de plattelandsgebieden. Tegelijkertijd geldt dat als gebruik wordt gemaakt van de bestaande indicatoren, EU vragen niet beantwoord kunnen worden. In dat geval zijn de aanvullende indicatoren gebruikt. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 7

8 2 Methodologie As 1 Maatregel 111: Beroepsopleiding en voorlichting Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal deelnemers: Aantal deelnemers aan opleiding/voorlichting (unieke personen); uitgesplitst naar: - A. aantal gevolgde trainingen en opleidingen; - B. aantal ontvangen adviezen - C. aantal deelnemers aan demonstratieprojecten; - D. aantal deelnemers aan praktijknetwerken. Aantal deelnemers die een opleidingsactiviteit op het gebied van land- en/of bosbouw, met succes hebben beëindigd deelnemers uitgesplitst naar: A+B: 700 (bandbreedte: ) C: (bandbreedte: ) D: (bandbreedte: ) Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren) Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel (rekening houdend met een slagingspercentage van 72%) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 8

9 Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ontvangen trainingdagen: Aantal ontvangen trainingsdagen (van alle deelnemers); uitgesplitst naar - A. aantal gevolgde trainingen en opleidingen; - B. aantal ontvangen adviezen Aantal trainingsdagen (streefwaarde) Uitgesplitst naar: A+B: (bandbreedte: ) C: Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren) Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel - C. aantal deelnemers aan demonstratieprojecten; - D. aantal deelnemers aan praktijknetwerken. (bandbreedte: ) D: (bandbreedte: ) Stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven / ondernemingen naar sector 0 (streefwaarde) LEI: op sectorniveau welke ontwikkeling in de periode heeft plaatsgevonden. Enquête: Welke inkomensontwikkeling hebben de begunstigden in de periode doorgemaakt? Ontwikkeling toegevoegde waarde bij begunstigden en totale sector inzichtelijk maken. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 9

10 EU-vragen EU vraag 111.1: In welke mate hebben de acties op het gebied van opleidingen, voorlichting en verspreiding van kennis tot een verbetering van andere aspecten in verband met het concurrentievermogen van de landbouw-, voedsel- en bosbouwsector? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 111 Verband tussen acties op het gebied van Interviewvraag: In hoeverre hebben Interviews met opleidingsinstituut De kwalitatieve eindbeoordeling is opleidingen, voorlichting en verspreiding van acties op het gebied van c.q. bedrijfsconsultant (bijv. DLV) / afhankelijk van de resultaten van de kennis en ontwikkeling concurrentievermogen opleidingen, voorlichting en Expertbeoordeling interviews en het oordeel dat door verspreiding van kennis geleid tot de experts wordt gegeven. een versterking van het concurrentie-vermogen van de land-, voedsel- en bosbouwsector EU vraag 111.2: In welke mate hebben opleidingsactiviteiten een bijdrage geleverd aan duurzaam landbeheer (inclusief duurzaam beheer natuurlijke hulpbronnen)? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 111 Verband tussen acties op het gebied van Interviewvraag: In hoeverre Interviews met opleidingsinstituut De kwalitatieve eindbeoordeling is opleidingen, voorlichting en verspreiding van hebben acties op het gebied van c.q. bedrijfsconsultant (bijv. DLV) / afhankelijk van de resultaten van kennis en ontwikkeling van duurzaam opleidingen, voorlichting en Expertbeoordeling de interviews en het oordeel dat landbeheer verspreiding van kennis geleid tot door de experts wordt gegeven. (inclusief duurzaam beheer natuurlijke duurzaam landbeheer hulpbronnen) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 10

11 EU vraag 111.3: In welke mate zijn de cursussen waarvoor bijstand is verleend, afgestemd op de behoeften en in overeenstemming met de andere maatregelen van het programma? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 111 Match behoefte en aanbod cursussen Interviewvraag 1: In welke mate zijn de cursussen waarvoor bijstand is verleend, afgestemd op de behoeften van ondernemers in Interviews met opleidingsinstituut c.q. bedrijfsconsultant (bijv. DLV) / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van de interviews en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. de agrarische sector? Interviewvraag 2: In hoeverre wordt bij het opstellen van het opleidingsaanbod rekening gehouden met de behoefte in de sector, ofwel hoe vindt het proces van behoefteinventarisatie plaats? Match onderwerpen waarin in de cursussen aandacht is besteed met onderwerpen maatregelen van As 1 Match onderwerpen waarin in de cursussen aandacht is besteed met onderwerpen maatregelen van As 1 Interviews met opleidingsinstituut c.q. bedrijfsconsultant (bijv. DLV) / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van het oordeel dat door de experts wordt gegeven. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 11

12 Maatregel 114: Gebruik adviesdiensten Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal begunstigden: Verdeling naar ontvangen steun: - gelijk aan/meer dan of - minder dan Aantal gesteunde landbouwers: ingedeeld naar: - bijlage III of bijlage IV van Vo. 1782/ (streefwaarde) (bandbreedte: 4.252, ,5) Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat indicatoren) Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel Stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven / ondernemingen naar sector 0 (streefwaarde) LEI: op sectorniveau welke ontwikkeling in de periode heeft plaatsgevonden. Enquête: Welke inkomensontwikkeling hebben de begunstigden in de periode doorgemaakt? Ontwikkeling toegevoegde waarde bij begunstigde bedrijven inzichtelijk maken (naar sector). Methodologie Midterm Evaluatie POP2 12

13 EU-vragen EU vraag 114.1: In welke mate heeft het programma het beheer en de economische prestaties van landbouw- en bosbouwbedrijven verbeterd? Toelichting: a) productietechnieken b) kwaliteitsnormen c) arbeidsveiligheid d) beheer van natuurlijke hulpmiddelen? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 114 Ad a) verbetering beheer productietechnieken en verbetering economische prestaties productietechnieken Ad b) verbetering beheer kwaliteitsnormen en verbetering economische prestaties kwaliteitsnormen Ad c) verbetering beheer arbeidsveiligheid en verbetering economische prestaties arbeidsveiligheid Ad d) verbetering beheer natuurlijke hulpmiddelen en verbetering economische prestaties natuurlijke hulpmiddelen Enquêtevragen: (opmerking: onderstaande formuleringen aanscherpen obv de projecten waarmee de respondenten bekend zijn) a1) In hoeverre heeft het programma volgens u geleid tot een verbetering van het beheer van productietechnieken? a2) In hoeverre leidt een verbetering van het beheer van productietechnieken volgens u tot een verbetering van de omzetprestatie van uw bedrijf? b1) In hoeverre heeft het programma geleid tot een verbetering van het beheer van kwaliteitsnormen? b2) In hoeverre leidt een verbetering van het beheer van kwaliteitsnormen volgens u tot een verbetering van de omzetprestatie van uw bedrijf? c1) In hoeverre heeft het programma geleid tot een verbetering van het beheer van arbeidsveiligheid? c2) In hoeverre leidt een verbetering van het beheer van arbeidsveiligheid tot een verbetering van de omzetprestatie van uw bedrijf? d1) In hoeverre heeft het programma geleid tot een verbetering van het beheer van natuurlijke hulpmiddelen? d2) In hoeverre leidt een verbetering van het beheer van natuurlijke hulpmiddelen tot een verbetering van de omzetprestatie van uw bedrijf? Inschatting in welke mate de uitgevoerde projecten onder maatregel 114 hebben geleid tot verbetering in beheer en de economische prestaties van landbouw- en bosbouwbedrijven. Ofwel het verband tussen de vraag 1 en vraag 2 van de desbetreffende enquêtevragen. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 13

14 EU vraag 114.2: In welke mate heeft het programma een bijdrage geleverd aan het verbeteren van het menselijk potentieel van de landbouw? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 114 Ontwikkeling menselijk potentieel van de Enquêtevraag: In welke mate heeft Enquête / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is landbouw-, voedsel- en bosbouwsector het programma binnen uw bedrijf afhankelijk van de resultaten van een bijdrage geleverd aan het de enquête en het oordeel dat door verbeteren van het menselijk de experts wordt gegeven.. potentieel (inzicht, kennis en kunde)? EU vraag 114.3: In welke mate heeft het programma een bijdrage geleverd aan het verbeteren van het concurrentievermogen van de landbouw? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 114 Verband tussen het programma en Interviewvraag: In hoeverre heeft Deskresearch / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling concurrentievermogen van de landbouw het programma geleid tot een is afhankelijk van de resultaten versterking van het van het deskresearch, de concurrentievermogen van de interviews en het oordeel dat landbouw? door de experts wordt gegeven. Maatregel 121: Modernisering landbouwbedrijven Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondernemingen: (streefwaarde) (streefwaarde) - aantal jonge landbouwers: (bandbreedte: ) - aantal duurzaamheidinvesteringen: (bandbreedte: Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat indicatoren) Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel Methodologie Midterm Evaluatie POP2 14

15 Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen ) Totale volume van de investeringen: mln. (streefwaarde) Onderverdeling naar type investeringen Nationale milieumaatregelen: gerealiseerde emissiebeperking uitgedrukt in kg ammoniak of CO2- equivalenten waar van toepassing. Stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven/ondernemingen naar sector Aantal bedrijven / ondernemingen die nieuwe producten en/of nieuwe technieken hebben geïntroduceerd naar sector mln. (streefwaarde) Analyse monitoring data (financieel Waarvan: en output-resultaat indicatoren) - Jonge landbouwers: 222 mln. (bandbreedte: 66,6 111 mln) - Duurzaamheid: 948 mln. (bandbreedte: 284,4 474 mln.) - Ammoniakemissiereductie / jaar: 4 Analyse monitoring data (financieel kton (na uitvoering van alle en output-resultaat indicatoren) investeringen). - CO2-reductie/jaar: 0,25 mton (na uitvoering van alle investeringen). 2% (streefwaarde) LEI: op sectorniveau welke ontwikkeling in de periode heeft plaatsgevonden. Enquête: Welke inkomensontwikkeling hebben de begunstigden in de periode doorgemaakt? (streefwaarde) Analyse monitoring data (financieel (Bandbreedte: ) en output-resultaat indicatoren) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 15

16 EU-vragen EU vraag 121.1: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen een bijdrage geleverd aan a) beter gebruik van productiefactoren b) introductie van nieuwe technologieën en innovatie? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 121 EU vraag 121.2: In welke mate hebben de ondersteunende investeringen een bijdrage geleverd aan verbetering markttoegang en marktaandeel? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 121 Vaststellen bijdrage verbeterde markttoegang Enquêtevraag: In welke mate Enquête/ Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is hebben de onder-steunende afhankelijk van de resultaten van investeringen een bijdrage de enquête en het oordeel dat door geleverd aan verbetering de experts wordt gegeven. markttoegang van uw bedrijf? EU vraag 121.3: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen een bijdrage geleverd aan blijvende en duurzame activiteiten? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 121 Vaststellen bijdrage aan blijvende en Enquêtevraag: In welke mate Enquête/ Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is duurzame activiteiten hebben de onder-steunende afhankelijk van de resultaten van investeringen een bijdrage de enquête en het oordeel dat door geleverd aan blijvende en de experts wordt gegeven. duurzame activiteiten? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 16

17 EU vraag 121.4: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen een bijdrage geleverd aan verbetering concurrentievermogen landbouw? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 121 Verband tussen ondersteunende investeringen Interviewvraag: In hoeverre Deskresearch / Interviews (bijv. De kwalitatieve eindbeoordeling is en concurrentievermogen van de landbouw hebben de ondersteunende Productschap Tuinbouw) / afhankelijk van de resultaten van investeringen geleid tot een Expertbeoordeling het deskresearch, de interviews en versterking van het het oordeel dat door de experts concurrentievermogen van de wordt gegeven. landbouw? Maatregel 123: Verhoging toegevoegde waarde van land- en bosbouwproducten (nog niet uitvoering genomen) Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Waarom is de maatregel nog niet in uitvoering genomen? Interviews EU-vragen Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Waarom is de maatregel nog niet in uitvoering genomen? Interviews Methodologie Midterm Evaluatie POP2 17

18 Maatregel 124: Samenwerking bij innovatie Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondersteunde samenwerkingsinitiatieven: 120 (naar sector en type samenwerkingsinitiatief) 120 (streefwaarde) (bandbreedte: 36 60) Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren) Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel Stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven/ondernemingen naar sector Aantal bedrijven / ondernemingen die nieuwe producten en/of nieuwe technieken hebben geïntroduceerd 3% (streefwaarde) LEI: op sectorniveau welke ontwikkeling in de periode heeft plaatsgevonden. Enquête: Welke inkomensontwikkeling hebben de begunstigden in de periode doorgemaakt? 40 (streefwaarde) Analyse monitoring data (bandbreedte: 12 20) (financieel en outputresultaat indicatoren) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 18

19 EU-vragen EU vraag 124.1: In welke mate heeft de steun de markttoegang en marktaandeel van primaire landbouw- en bosbouwproducten verbeterd dankzij samenwerking van de betrokken partijen in het productieproces bij de ontwikkeling van nieuwe producten, procédés en technologieën? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 124 Vaststellen bijdrage aan bevordering van Enquêtevraag: In welke mate heeft Enquête / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is markt-toegang en marktaandeel van primaire samenwerking met de betrokken afhankelijk van de resultaten van landbouw- en bosbouwproducten dankzij partijen in het productieproces de de enquête en het oordeel dat door samenwerking van de betrokken partijen in het markttoegang bevorderd? de experts wordt gegeven. productieproces bij de ontwikkeling van (opmerking: bovenstaande nieuwe producten, procédés en technologieën. formulering aanscherpen o.b.v. de betreffende partijen waarmee de respondenten bekend zijn). EU vraag 124.2: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren concurrentievermogen? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 124 Ontwikkeling concurrentievermogen door In hoeverre heeft samenwerking Deskresearch / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is samenwerking ter bevordering van de tussen bedrijven geleid tot een afhankelijk van de resultaten van ontwikkeling van nieuwe producten, procédés versterking van het concurrentie- het deskresearch en het oordeel en technologieën vermogen van de agrarische dat door de experts wordt sector. gegeven. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 19

20 Maatregel 125: Infrastructuur voor de ontwikkeling / aanpassing van land- en bosbouw Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal begunstigden onderverdeeld naar: - Kavelruil- en/of infrastructurele Analyse monitoring data Bij beoordelingcriterium aangegeven - Kavelruil- en/of infrastructurele projecten: 350 projecten: 350 (bandbreedte: ) (financieel en outputresultaat indicatoren) aantallen: < 30%: negatief oordeel - Bedrijfsverplaatsing < 50%: neutraal oordeel - Bedrijfsverplaatsingen: 50 > 50%: positief oordeel Aantal ondersteunde werken: (bandbreedte: 15 25) onderverdeeld naar: - Soort land (landbouw/bosbouw) - Soort operatie (toegang, energievoorziening, waterbeheer, ruilverkaveling/ landverbetering) Totale volume aan investeringen onderverdeeld naar: - Soort land (landbouw/bosbouw) - Soort operatie (toegang, energievoorziening, waterbeheer, ruilverkaveling/ landverbetering) - Kavelruil- en/of infrastructurele projecten: 202 mln. (bandbreedte: 60,6 101 mln.) - Bedrijfsverplaatsingen: 51 mln. (bandbreedte: 15,3 25,5 mln.) Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 20

21 Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Nationaal: aantal ha (her)ingerichte landbouwgrond: ha ha (streefwaarde) (bandbreedte: 38,7 64,5) Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren) Stijging van de bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde bedrijven / ondernemingen naar sector 3% (streefwaarde) LEI: op sectorniveau welke ontwikkeling in de periode heeft plaatsgevonden. Enquête: Welke inkomensontwikkeling hebben de begunstigden in de periode doorgemaakt? EU-vragen EU vraag 125.1: In welke mate heeft het programma door het verbeteren van de infrastructuur een bijdrage geleverd aan het herstructureren en ontwikkelen van het fysiek potentieel? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 125 Methodologie Midterm Evaluatie POP2 21

22 EU vraag 125.2: In welke mate heeft het programma door het verbeteren van de infrastructuur het concurrentievermogen van de land- en bosbouw-bedrijven verbeterd? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 125 Ontwikkeling concurrentievermogen door verbetering van de infrastructuur van de landen bosbouwbedrijven. Interviewvraag: In hoeverre hebben de investeringen in de verbetering van de infrastructuur het concurrentievermogen van de land- en bosbouwbedrijven verbeterd? Deskresearch (LEI) / Interview (bijvoorbeeld LEI/PBL/Provincies) / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van het deskresearch, de interviews en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. Maatregel 132: Deelname door landbouwers aan voedselkwaliteits-regelingen Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondersteunde biologische bedrijven dat Groei aantal bedrijven met 32 Analyse monitoring data Bij beoordelingcriterium aangegeven deelneemt: (groei van 32 bedrijven) (streefwaarde), zodat het (financieel en output- aantallen: aantal begunstigden toe- resultaat indicatoren) < 30%: negatief oordeel neemt van tot < 50%: neutraal oordeel (bandbreedte: 9,6 16) > 50%: positief oordeel Areaal onder een voedselkwaliteitssysteem/- Groei van ha Analyse monitoring data label: ha (groei van ha) (bandbreedte: (SKAL; contact met Bas Valk) ha) aangevuld met deskresearch Methodologie Midterm Evaluatie POP2 22

23 Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Waarde van de landbouwproductie waarvoor een erkend kwaliteitskeurmerk wordt gevoerd / erkende kwaliteitsnormen worden toegepast 5% marktaandeel (streefwaarde) (3%punt groei tov 2005) Analyse monitoring data (SKAL; contact met Bas Valk) aangevuld met deskresearch EU-vragen EU vraag 132.1: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de kwaliteit en doorzichtigheid van het productieproces voor consumenten? Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 132 Vaststellen verbetering van kwaliteit van het productieproces voor consumenten. Vaststellen verbetering van doorzichtigheid van het productieproces voor consumenten Interviewvraag: In hoeverre heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het productieproces en hoe heeft zich dit vertaald in de kwaliteit van producten? Interviewvraag: in hoeverre heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de doorzichtigheid van het productieproces en hoe heeft zich dit vertaald in de kwaliteit van producten? De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van de interviews en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van de interviews en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 23

24 EU vraag 132.2: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan a) bevordering markttoegang b) bevordering marktaandeel en/of toegevoegde waarde Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 132 Vaststellen bijdrage aan bevordering van markttoegang van landbouwers die deelnemen aan voedselkwaliteitsregelingen; Enquêtevraag: In hoeverre heeft de steun bijgedragen aan het bevorderen van de markttoegang? De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van de enquêtes en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. EU vraag 132.3: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren concurrentievermogen Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 132 Ontwikkeling concurrentie-vermogen door steun van landbouwers die deelnemen aan voedselkwaliteits-regelingen Interviewvraag: in hoeverre heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van het concurrentievermogen? Interview (bijv. certificeringbedrijven) / Expertbeoordeling De kwalitatieve eindbeoordeling is afhankelijk van de resultaten van de interviews en het oordeel dat door de experts wordt gegeven. Maatregel 133: Activiteiten op het gebied van voorlichting en afzetbevordering (nog niet in uitvoering genomen) Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Waarom is de maatregel nog niet in uitvoering genomen? Interviews EU-vragen Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Waarom is de maatregel nog niet in uitvoering genomen? Interviews Methodologie Midterm Evaluatie POP2 24

25 Methodologie Midterm Evaluatie POP2 25

26 3 Methodologie As 2 Maatregel 212: Betalingen aan landbouwers in andere gebieden met handicaps dan berggebieden EU Vraag 212.1: In welke mate hebben compenserende vergoedingen een bijdrage geleverd aan het waarborgen van een voortzetting van het gebruik van landbouwgronden in gebieden zijn de geen berggebieden- met handicaps output: aantal afgesloten contracten met agrariërs, oppervlakte landbouwgronden met handicap waar vergoeding voor is overeengekomen resultaat: behoud van landbouwgrond in deze gebieden - toename van het aantal vergoedingsafspraken in relatie tot vastgesteld mid term doel (inclusief doelstelling in oppervlakte) - inschatting of de pijplijn voldoende gevuld is om doelen te halen - Nationale indicator behoud van landschap is ha output: monitoring systeem/ outputindicatoren resultaat: analyse beheerovereenkomsten met behulp van een enquête onder begunstigden (indien e- mailadressen beschikbaar zijn) Interview met Provincie, DLG, Inschatting van de mate waarin compenserende vergoedingen een bijdrage hebben geleverd aan het waarborgen van een voortzetting van het gebruik van landbouwgronden in gebieden - zijnde geen berggebieden- met handicaps VOORMALIG LNV Methodologie Midterm Evaluatie POP2 26

27 EU Vraag 212.2: In welke mate hebben compenserende vergoedingen bijgedragen aan het in stand houden van een van een levensvatbare plattelandsgemeenschap in gebieden - zijnde geen berggebieden - met handicaps De maatregel heeft niet tot doelstelling om bij te dragen aan de leefbaarheid van het platteland. Deze vraag wordt daarom niet gemonitord voor deze maatregel. EU Vraag 212.3: In welke mate hebben compenserende vergoedingen bijgedragen aan het in stand houden of bevorderen van duurzame landbouwsystemen? resultaat: Bijdrage aan een duurzaam bijdrage aan milieuaspecten in resultaat: analyse Inschatting van de mate waarin het programma een bijdrage heeft landbouwsysteem, op basis van indicator relatie tot mid term doel POP2 beheerovereenkomsten met behulp geleverd aan het in stand houden of bevorderen van duurzame O.LFA en interviews/ enquete van een enquête onder de landbouwsystemen begunstigden (indien E- mailadressen beschikbaar zijn). Interview met Provincie, DLG, VOORMALIG LNV EU Vraag 212.4: In welke mate hebben compenserende vergoedingen bijgedragen aan het in stand houden van het platteland en verbeteren milieu Instandhouding van het platteland is geen samenvatten van vraag en samenvatten van vraag en Inschatting in welke mate het programma een bijdrage heeft doelstelling voor deze maatregel. Verbeteren geleverd aan het in stand houden van het platteland en het van het milieu wel. verbeteren van het milieu resultaat: samenvatten van vraag en Methodologie Midterm Evaluatie POP2 27

28 Maatregel 214: Agromilieubetalingen EU Vraag 214.1: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het in stand houden of bevorderen van duurzame landbouwsystemen output: aantal afgesloten contracten met Mate van toename in relatie tot output: monitoring systeem/ Inschatting van de mate waarin het programma een bijdrage agrariërs, oppervlakte landbouwgronden waar mid term doel. outputindicatoren heeft geleverd aan het in stand houden of bevorderen van vergoeding voor is overeengekomen In de nulsituatie is de oppervlakte duurzame landbouwsystemen resultaat: (POP2 indicator 20 - surplus of ha, de streefwaarde is nitrogen, stikstof en fosfaatbalansen PBL; ha. POP2 indicator 21 bestrijdingsmiddelen - CBS/PBL; POP2 indicator 22 areaal biologische landbouw - CBS) EU Vraag 214.2: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het in stand houden of verbeteren van habitats en biodiversiteit output: aantal afgesloten contracten met - doelstelling POP2 is output: monitoring systeem/ agrariërs over weidevogelbeheer en/ of geformuleerd in oppervlakte waar outputindicatoren akkerranden/ landschapselementen, contract over is afgesloten. resultaat: literatuuronderzoek oppervlakte landbouwgronden waar Beoordeling is op mate waarin aanvullende indicatoren vergoeding voor is overeengekomen resultaat:behoud van biodiversiteit - uitgedrukt in omvang populaties (pop2 indicator 17: population of farmland birds - CBS/SOVON) deze oppervlakte gehaald is. Als onderdeel van de streefwaarde onder is er voor behoud van habitats en biodiversiteit een biodiversiteit, interviews (DLG, deskundigen, bijv Alterra). Inschatting van de mate waarin agromilieu-maatregelen hebben bijgedragen aan instandhouding en/ of verbetering van habitats en biodiversiteit (POP2 indicator 18: High Nature value streefwaarde van ha farmland areas) gesteld (4.700 ha extra streefwaarde akkerranden). - inschatting of de pijplijn Methodologie Midterm Evaluatie POP2 28

29 voldoende gevuld is om doelen te halen EU Vraag 214.3: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het in stand houden of verbeteren waterkwaliteit output: aantal afgesloten contracten met - doelstelling POP2 is output: monitoring systeem/ Inschatting of de agromilieubetalingen bijgedragen hebben aan agrariërs over beperkingen ten aanzien van geformuleerd in oppervlakte waar outputindicatoren het in stand houden of verbeteren van de waterkwaliteit bemesting en chemische onkruidbestrijding, contract over is afgesloten. resultaat: literatuuronderzoek oppervlakte landbouwgronden waar Beoordeling is op mate waarin aanvullende indicatoren vergoeding voor is overeengekomen deze oppervlakte gehaald is waterkwaliteit, interviews resultaat: (POP2 indicator 20 - surplus of - inschatting of de pijplijn nitrogen, stikstof en fosfaatbalansen PBL; voldoende gevuld is om doelen POP2 indicator 21 bestrijdingsmiddelen - te halen CBS/PBL; POP2 indicator 22 areaal biologische landbouw - CBS) EU Vraag 214.4: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het in stand houden of verbeteren van de bodemkwaliteit output: aantal afgesloten contracten met - doelstelling POP2 is output: monitoring systeem/ Inschatting of de agromilieubetalingen bijgedragen hebben aan agrariërs over beperkingen ten aanzien van geformuleerd in oppervlakte waar outputindicatoren het in stand houden of verbeteren van de bodemkwaliteit erosie, bemesting en chemische contract over is afgesloten. resultaat: literatuuronderzoek onkruidbestrijding, oppervlakte Beoordeling is op mate waarin aanvullende indicatoren landbouwgronden waar vergoeding voor is deze oppervlakte gehaald is bodemkwaliteit, interviews (DLG, overeengekomen - inschatting of de pijplijn deskundigen bijv alterra, Methodologie Midterm Evaluatie POP2 29

30 resultaat: (POP2 indicator 20 - surplus of nitrogen, stikstof en fosfaatbalansen PBL; POP2 indicator 21 bestrijdingsmiddelen - CBS/PBL; POP2 indicator 22 areaal biologische landbouw - CBS) voldoende gevuld is om doelen te halen Waterschap of provincie). EU Vraag 214.5: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het beperken klimaatverandering in het POP2 hoofddocument staan geen - doelstelling POP2 is interviews + screening aanvragen Inschatten in welke mate agromilieu-maatregelen bijgedragen aan maatregelen genoemd met de doelstelling om geformuleerd in oppervlakte waar op hoofdlijnen, literatuuronderzoek het beperken van de klimaatverandering klimaatverandering te beperken. contract over is afgesloten. aanvullende indicatoren output: Inventarisatie van soort en aantal Beoordeling is op mate waarin klimaatverandering maatregelen dat bijdraagt aan beperking deze oppervlakte gehaald is klimaatverandering - inschatting of de pijplijn resultaat: productie van hernieuwbare voldoende gevuld is om doelen grondstoffen (POP2 indicator 25) en te halen broeikasgassen door agrarische productie (POP2 indicator 26) EU Vraag 214.6: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het verbeteren landschappen en landschapskenmerken output: aantal afgesloten contracten met - doelstelling POP2 is output: monitoring systeem/ Inschatten in welke mate agromilieu-maatregelen bijgedragen agrariërs en andere landbeheerders (o.a. geformuleerd in oppervlakte waar outputindicatoren hebben aan de verbetering van landschappen en Waterschappen) over landschapspakketten, contract over is afgesloten. resultaat: interviews (provincie, landschapskenmerken oppervlakte landbouwgronden waar Beoordeling is op mate waarin VOORMALIG LNV, SBNL, DLG). vergoeding voor is overeengekomen deze oppervlakte gehaald is Methodologie Midterm Evaluatie POP2 30

31 resultaat:behoud van landschappen/ behoud van kenmerkende landschapselementen in EHS en/ of Nationale Landschappen - inschatting of de pijplijn voldoende gevuld is om doelen te halen EU Vraag 214.7: In welke mate hebben agromilieu-maatregelen bijgedragen aan het verbeteren van het milieu, a) agromilieumaatregelen veeleisend, b) minder veeleisende maatregelen die op grote schaal worden toegepast samenvatting resultaten 214.3, samenvatting resultaten 214.3, samenvatting resultaten 214.3, en samenvatting resultaten 214.3, en en en uitsplitsing resultaten voor uitsplitsing resultaten uitsplitsing resultaten Inschatten in welke mate agromilieu-maatregelen hebben locatiespecifieke maatregelen (bijvoorbeeld in voor locatiespecifieke voor locatiespecifieke maatregelen bijgedragen aan het verbeteren van het milieu. Met een EHS/ Nationale Landschappen) en algemeen maatregelen (bijvoorbeeld in (bijvoorbeeld in EHS/ Nationale onderscheid tussen de bijdrage van agromilieumaatregelen die in te zetten maatregelen EHS/ Nationale Landschappen) Landschappen) en algemeen in te als veeleisend kunnen worden gekarakteriseerd, en en algemeen in te zetten zetten maatregelen locatiespecieke maatregelen en minder veeleisende maatregelen maatregelen die op grote schaal worden toegepast Maatregel 216: Steun voor niet-productieve investeringen EU vraag 216.1: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen op agro-milieugebied onder deze maatregel worden investeringen - voor POP2 zijn geen output: monitoring systeem/ Inschatting van de mate waarin de ondersteunde investeringen gesubsidieerd om verdroging te bestrijden. doelstellingen in oppervlakten outputindicatoren bijgedragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen op maar ook investering in landschapselementen geformuleerd, aangezien dit resultaat: interviews (waterschap, agromilieu-gebied etc. afhankelijk is van DLG) output: aantal afgesloten contracten met beheerplannen. Beoordeling zal agrariërs over aanvullende maatregelen plaatsvinden door bijdrage van Methodologie Midterm Evaluatie POP2 31

32 verdrogingbestrijding, oppervlakte landbouwgronden waar vergoeding voor is overeengekomen maatregel 216 aan opgave in het beheerplan - streefwaarde aantal landbouwers is inschatting of de pijplijn voldoende gevuld is om doelen uit beheerplannen te halen EU vraag 216.2: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het vergroten van de recreatieve waarde voor het publiek van Natura2000-zones en/ of andere gebieden met een hoge natuurwaarden resultaat: aantal gerealiseerde aanvullende recreatievoorzieningen, openstelling van terreinen voor recreanten voor POP2 geen kwantitatieve doelstelling geformuleerd, aanpak is een kwalitatieve beoordeling resultaat: analyse beheerovereenkomsten met behulp van een enquête (indien e- mailadressen bekend zijn) interviews met provincie/ DLG (inhoudelijke subsidie afhandelaar). Inschatting van de mate waarin de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het vergroten van de recreatieve waarde voor het publiek EU vraag 216.3: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het in stand houden platteland en verbeteren milieu Instandhouding van het platteland is geen voor POP2 geen kwantitatieve resultaat: analyse Inschatting van de mate waarin de ondersteunde investeringen doelstelling voor deze maatregel. doelstelling geformuleerd, beheerovereenkomsten met behulp bijdragen aan de instandhouding van het platteland en verbetering resultaat: Bijdrage van de maatregelen aan aanpak is een kwalitatieve van een enquête, interviews met van het milieu verdrogingbestrijding, landschap. beoordeling DLG/ waterschap/ provincie. meder op basis van vraag Methodologie Midterm Evaluatie POP2 32

33 Maatregel 221: De eerste bebossing van landbouwgrond EU vraag 221.1: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het creëren van aanzienlijke bosgebieden in overeenstemming met de bescherming van het milieu output: aantal afgesloten contracten met - mate waarin mid-term doelen output: monitoring systeem/ Inschatting van de mate waarin de maatregel bijdraagt aan het grondeigenaren, oppervlakte landbouwgronden voor POP2 worden gehaald outputindicatoren creëren van aanzienlijke bosgebieden en bescherming van het dat is omgezet naar bos - doelstelling is 2500 ha, 250 milieu resultaat: indicator R6 landbouwers resultaat: analyse - mate waarin de pijplijn voor beheerovereenkomsten, in relatie nieuwe contracten gevuld is tot verandering in bosareaal (literatuur) op hoofdlijnen. EU vraag 221.2: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het creëren van gebieden die duurzaam beheerd worden en die een bijdrage leveren aan de ecologische functies van bossen en aan het voorkomen van natuurlijke catastrofes en bosbranden resultaat: Doelstelling van de maatregel is niet natuurlijke catastrofes en bosbranden te voorkomen. bijdrage van de maatregel aan ecologische functies van bossen inschatting of bebossing bijdraagt waarschijnlijk niet te relateren aan POP2 doelstelling resultaat: analyse beheerovereenkomsten op hoofdlijnen met behulp van een enquête begunstigden (indien e- mailadressen beschikbaar) + interviews (DLG, bosdeskundigen) inschatting van de bijdrage van de bebossing aan behoud en ontwikkeling van ecologische waarden EU Vraag 221.3: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het in stand houden van het platteland en verbetering van het milieu resultaat: Instandhouding van het platteland is inschatting of bebossing resultaat: analyse inschatting van de bijdrage van bebossing aan de leefbaarheid geen doelstelling voor deze maatregel. bijdraagt aan POP2 doelstelling beheerovereenkomsten op en een gezond milieu Bos draagt bij aan beperken hoofdlijnen met behulp van een Methodologie Midterm Evaluatie POP2 33

34 klimaatverandering door vastleggen CO2 en/ of productie van hernieuwbare grondstoffen (indicator 24 POP 2: production of renewable energy). verbertering van het milieu door grotere biodiversiteit enquête(indien adressen beschikbaar) + interviews (DLG, bosdeskundigen) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 34

35 4 Methodologie As 3 Maatregel 311: Diversificatie naar niet-agrarische activiteiten (bestaande ondernemingen) Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal begunstigden: 509 Nationaal: Aantallen diversificatie-acties onderscheiden naar: toerisme, ambachtelijke activiteiten, Bruto aantal behouden banen (FTE)* In vastgestelde en gecommitteerde projecten. Bandbreedte tussen: (509*0,3 =) 152,7 personen (509*0,5 =) 254,5 personen In eerste instantie monitoring data, wanneer niet aanwezig: Deskresearch: CBS voor TW Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel zorgverlening en overig (p. 92; V. 5.0; Bijlage 4) Stijging van de niet-agrarische bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde ondernemingen (18 mln * 0,3 =) 5,4 mln (18 mln * 0,5 =) 9,0 mln Of enquete Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Methodologie Midterm Evaluatie POP2 35

36 EU-vragen EU vraag 311.1: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan de diversificatie van de activiteiten van landbouwhuishoudens in de richting van meer niet-agrarische activiteiten? Leg bij de analyse van deze vraag de nadruk op de belangrijkste activiteiten Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 311 Aantal gecreëerde FTE in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig Enquêtevraag: Hoeveel FTE zijn er bijgekomen door de ondersteunde investeringen in de meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig? Beoordeling op basis van enquêtevraag Toegevoegde waarde in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig Hoeveel is de extra toegevoegde waarde in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig door de ondersteunde investeringen? EU vraag 311.2: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan nieuwe mogelijkheden voor landbouwhuishoudens qua werkgelegenheid buiten de landbouwsector? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 311 Aantal gecreëerde FTE in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig Enquêtevraag: Hoeveel FTE zijn er bijgekomen door de ondersteunde investeringen in de meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig? Beoordeling op basis van enquêtevraag Toegevoegde waarde in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, Hoeveel is de extra toegevoegde waarde in de richting van meer niet-agrarische activiteiten: toerisme, ambachtelijke Methodologie Midterm Evaluatie POP2 36

37 ambachtelijke activiteiten, detailhandel en overig activiteiten, detailhandel en overig door de ondersteunde investeringen? EU vraag 311.3: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het verbeteren van de diversificatie en de ontwikkeling van de plattelandseconomie Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 311 Diversificatie en ontwikkeling: Aantal nieuw gestarte ondernemingen Aanbod werkgelegenheid (FTE) Toename niet agrarische werkgelegenheid (FTE) bij landbouwbedrijven en buiten de landbouwsector. Enquête vragen: Heeft u een nieuwe onderneming opgestart door de ondersteunde investering? Hoeveel werkgelegenheid is er ontstaan door toedoen van de maatregel? Wat is de toename van de niet-agrarische werkgelegenheid bij landbouwbedrijven en buiten de landbouwsector door de maatregel? In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: Vragenlijst EU vraag 311.4: In welke mate hebben de ondersteunde investeringen bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit op het platteland? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 311 Leefkwaliteit: Heeft de maatregel onder 311 bijgedragen aan de leefkwaliteit? Vragenlijst Aangevuld met een expert beoordeling Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 37

38 Maatregel 312: Steun voor de oprichting en ontwikkeling van ondernemingen (nieuwe ondernemingen) Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal begunstigden: Bruto aantal geschapen banen Bandbreedte tussen: In eerste instantie monitoring Bij beoordelingcriterium aangegeven 496 In vastgestelde en (992* 0,3 =) 297,6 data, wanneer niet aantallen: Nationaal: gecommitteerde projecten. (992* 0,5 =) 496 beschikbaar: < 30%: negatief oordeel Aantallen nieuw opgerichte bedrijven 30 < 50%: neutraal oordeel vragenlijst > 50%: positief oordeel Aantallen bedrijven waar verbeteracties Stijging van de niet-agrarische (25 mln. * 0,3 =) 7,5 plaatsvinden bruto toegevoegde waarde bij (25 mln. * 0,5 =) 12,5 de gesteunde ondernemingen Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP EU-vragen EU vraag 312.1: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het bevorderen van de diversificatie en het stimuleren van ondernemerschap? Leg bij de analyse van deze vraag de nadruk op de belangrijkste activiteiten Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 312 Diversificatie en ontwikkeling: Aantal nieuw gestarte ondernemingen Aanbod werkgelegenheid (FTE) Toename niet agrarische werkgelegenheid (FTE) buiten de landbouwsector. Enquette vragen: Heeft u een nieuwe onderneming opgestart door de ondersteunde investering? Hoeveel werkgelegenheid is er ontstaan door toedoen van de maatregel? Wat is de toename van de niet-agrarische werkgelegenheid buiten de In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: Vragenlijst Methodologie Midterm Evaluatie POP2 38

39 landbouwsector door de maatregel? EU vraag 312.2: In welke mate heeft de steun in plattelandsgebieden voor nieuwe mogelijkheden qua werkgelegenheid gezorgd? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 312 EU vraag 312.3: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de diversificatie en ontwikkeling in plattelandsgebieden? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 312 Diversificatie en ontwikkeling: Enquête vragen: Aantal nieuw gestarte ondernemingen Heeft u een nieuwe onderneming opgestart door de ondersteunde Aanbod werkgelegenheid (FTE) investering? Toename niet agrarische werkgelegenheid Hoeveel werkgelegenheid is er ontstaan door toedoen van de (FTE) buiten de landbouwsector. maatregel? Wat is de toename van de werkgelegenheid buiten de landbouwsector door de maatregel? In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: Vragenlijst EU vraag 312.4: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit in plattelandsgebieden Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 312 Leefkwaliteit: Vragenlijst Heeft de maatregel onder 312 bijgedragen aan Aangevuld met een expert beoordeling de leefkwaliteit? Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling Methodologie Midterm Evaluatie POP2 39

40 Maatregel 313: Bevordering van toeristische activiteiten Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal begunstigden: 192 Nationaal: Toeristische infrastructuur aangelegd (km): Stijging van de niet-agrarische bruto toegevoegde waarde bij de gesteunde ondernemingen Bandbreedte tussen: (18 mln* 0,3 =) 5,4 mln (18 mln* 0,5 =) 9,0 mln In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: fietspaden Bruto aantal geschapen banen Wandel/ ruiterpaden Extra aantal toeristen (384* 0,3 =) 115,2 vragenlijst Vaarroutes In vastgestelde en (384* 0,5 =) 192 Toeristische infrastructuur verbeterd(km): gecommitteerde projecten. fietspaden ( * 0,3 =) Wandel/ ruiterpaden ( * 0,5 =) Vaarroutes Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel EU-vragen EU vraag 313.1: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan een stijging van de toeristische activiteiten? Maak een onderscheid tussen activiteiten die door landbouwbedrijven worden georganiseerd en andere activiteiten Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 313 Landbouw/ Niet landbouw Landbouw: Vragenlijst voor landbouw Beoordeling aan de hand van de vragenlijst, en op basis van Aantal toeristische activiteiten Hoeveel toeristische activiteiten Overig via beschikbaar secundair secundair bronnenmateriaal. heeft u georganiseerd bronnenmateriaal (interview met beleidsmedewerkers toerisme) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 40

41 EU vraag 313.2: In welke mate heeft de steun in plattelandsgebieden voor nieuwe mogelijkheden qua werkgelegenheid gezorgd? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 313 EU vraag 313.3: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de diversificatie en ontwikkeling in plattelandsgebieden Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 313 Diversificatie en ontwikkeling: Enquête vragen: Aantal nieuw gestarte ondernemingen Heeft u een nieuwe onderneming opgestart door de ondersteunde Aanbod werkgelegenheid (FTE) investering? In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: Vragenlijst Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. Toename niet agrarische werkgelegenheid (FTE) bij landbouwbedrijven en buiten de landbouwsector. Hoeveel werkgelegenheid is er ontstaan door toedoen van de maatregel? Wat is de toename van de nietagrarische werkgelegenheid bij landbouwbedrijven en buiten de landbouwsector door de maatregel? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 41

42 EU vraag 313.4: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit in plattelandsgebieden Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 313 Leefkwaliteit: Vragenlijst Heeft de maatregel onder 313 bijgedragen aan de leefkwaliteit? Aangevuld met een expert beoordeling Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. Maatregel 321: Basisvoorziening voor de economie en plattelandsbevolking Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondersteunde acties: 85 Nationaal: Aantal gerealiseerde diensten (stuks) Aantallen gerealiseerde fysieke voorzieningen Inwoneraantal van de plattelandsgebieden die profiteren van de verbeterde voorzieningen Stijging van de internetpenetratie op het Bandbreedte tussen: ( *0,3 =) ( *0,5 =) In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel. platteland In vastgestelde en gecommitteerde projecten. (50%* 0,3) = 15% (50% *0,5) = 25% Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Methodologie Midterm Evaluatie POP2 42

43 EU-vragen EU vraag 321.1: In welke mate hebben de geleverde voorzieningen bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit op het platteland? Maak een onderscheid naar verschillende sectoren Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 321 Leefkwaliteit: Expertvraag: Vragenlijst Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en Heeft de maatregel onder 3211 bijgedragen Hebben de voorzieningen expertbeoordeling. aan de leefkwaliteit? bijgedragen aan de leefkwaliteit? Aangevuld met een expert Benoemen fysieke voorzieningen in sectoren beoordeling EU vraag 321.2: In welke mate hebben de voorzieningen de aantrekkingskracht van de betreffende gebieden vergroot? Maak een onderscheid naar verschillende sectoren Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 321 Aantrekkingskracht: In hoeverre heeft POP2 Deskresearch: Migratiesaldo positief -> aantrekkelijker Migratiesaldo (bevolkingsontwikkeling) bijgedragen aan de verbetering CBS Migratiesaldo negatief -> minder aantrekkelijk van de aantrekkingskracht? Aangevuld met expertbeoordeling En aanvulling op basis van de expertbeoordeling EU vraag 321.3: In welke mate hebben de voorzieningen bijgedragen aan het omkeren van de trend van sociaal-economische achteruitgang en ontvolking van het platteland? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 321 Inkomen per hoofd van de bevolking In hoeverre heeft POP2 Deskresearch: Inkomen gestegen -> omkeren trend bijgedragen aan het omkeren CBS Inkomen gedaald -> niet omkeren trend (Bevolkingsontwikkeling) Migratiesaldo van de trend van sociaal- Aangevuld met een expert En aanvulling op basis van de expertbeoordeling economische achteruitgang en beoordeling ontvolking van het platteland? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 43

44 Maatregel 322: Dorpsvernieuwing en -ontwikkeling Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal kernen die steun hebben ontvangen voor investeringen gerelateerd aan vernieuwing en ontwikkeling: 71 Nationaal: Inwoneraantal van de plattelandsgebieden die profiteren van de verbeterde voorzieningen Bandbreedte tussen: ( *0,3=) ( *0,5=) In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel Realisatie wegen (km) Realisatie paden (km) Verbetering van objecten, inclusief terreinen (stuks) In vastgestelde en gecommitteerde projecten. Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Methodologie Midterm Evaluatie POP2 44

45 EU-vragen EU Vraag 322.1: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit op het platteland? Maak een onderscheid naar de verschillende sectoren Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 322 Leefkwaliteit: Heeft de maatregel onder 322 bijgedragen aan de leefkwaliteit? Vragenlijst Aangevuld met een expert beoordeling Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. EU Vraag 322.2: In welke mate heeft de maatregel de aantrekkingskracht van de betreffende gebieden vergroot? Maak een onderscheid naar de verschillende sectoren Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 322 Aantrekkingskracht: In hoeverre heeft POP2 Deskresearch: Migratiesaldo positief -> aantrekkelijker Bevolkingsontwikkeling (Migratiesaldo) bijgedragen aan de verbetering CBS Migratiesaldo negatief -> minder aantrekkelijk van de aantrekkingskracht? Aangevuld op basis van En aanvulling op basis van de expertbeoordeli expertbeoordeling EU Vraag 322.3: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het omkeren van de trend van sociaal-economische achteruitgang en ontvolking van het platteland? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 322 Inkomen per hoofd van de bevolking In hoeverre heeft POP2 Deskresearch: Inkomen gestegen -> omkeren trend bijgedragen aan het omkeren CBS Inkomen gedaald -> niet omkeren trend (Bevolkingsontwikkeling) Migratiesaldo van de trend van sociaal- En aanvulling op basis van de expertbeoordeling economische achteruitgang en Aangevuld met een expert ontvolking van het platteland? beoordeling Methodologie Midterm Evaluatie POP2 45

46 Maatregel 323: Instandhouding en opwaardering van het landelijke erfgoed Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondersteunde acties voor investeringen voor het behoud en de opwaardering van het landelijk erfgoed (incl. top-up): 234 Nationaal: Ingerichte natuurgebieden (ha) Ecologische verbindingszone (km) Aantal cultuurhistorische objecten (stuks) Inwoneraantal van de plattelandsgebieden die profiteren van de verbeterde voorzieningen In vastgestelde en gecommitteerde projecten. Bandbreedte tussen: ( * 0,3=) ( * 0,5=) In eerste instantie monitoring data, wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Bij beoordelingcriterium aangegeven aantallen: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel EU-vragen EU vraag 323.1: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het in stand houden van de aantrekkingskracht van plattelandsgebieden? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 323 Aantrekkingskracht: In hoeverre heeft POP2 Deskresearch: Migratiesaldo positief -> aantrekkelijker Bevolkingsontwikkeling (Migratiesaldo) bijgedragen aan de verbetering CBS Migratiesaldo negatief -> minder aantrekkelijk van de aantrekkingskracht? Aangevuld op basis van En aanvulling op basis van de expertbeoordeling expertbeoordeling Methodologie Midterm Evaluatie POP2 46

47 EU Vraag 323.2: In welke mate heeft de maatregel niet alleen bijgedragen aan een duurzame ontwikkeling van Natura 2000 gebieden en andere gebieden met een hoge natuurwaarde, maar ook aan een beter milieubewustzijn van de plattelandsbevolking? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 323 Natura2000 en Hebben de acties bijgedragen Vragenlijst Beoordeling op basis van de Enquêtevraag Beter milieubewustzijn aan een beter milieubewustzijn? En zo ja, hoe? EU Vraag 323.3: In welke mate heeft de maatregel bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit in plattelandsgebieden Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 323 Leefkwaliteit: Heeft de maatregel onder 323 bijgedragen aan de leefkwaliteit? Vragenlijst Aangevuld met een expert beoordeling Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. Maatregel 341: Een maatregel betreffende verwerving van vakkundigheid en dynamisering met het oog op de opstelling en de uitvoering van een plaatselijke ontwikkelingsstrategie Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal ondersteunde acties gericht op Aantal deelnemers met succes Bandbreedte tussen: In eerste instantie monitoring Bij beoordelingcriterium aangegeven verwerving van deskundigheid en dynamisering 300* 0,3 = 90 data, wanneer niet aantallen: van een gebied: * 0,5 = 150 beschikbaar: < 30%: negatief oordeel 30 < 50%: neutraal oordeel Nationaal: Vragenlijst > 50%: positief oordeel Aantal ondersteunde publiek-private Methodologie Midterm Evaluatie POP2 47

48 Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen partnerschappen (PPP) niet zijnde Leaderpartnerschappen: 40 Aantal deelnemers in deze projecten: 400 Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP EU-vragen EU vraag 341.1: In welke mate hebben de ondersteunde activiteiten de capaciteit van de betreffende actoren in plattelandsgebieden vergroot om plaatselijke ontwikkelingsstrategieën en maatregelen op het gebied van plattelandsontwikkeling op te stellen, te ontwikkelen en uit te voeren? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 341 beoordelen, opstellen, ontwikkelen en uitvoeren van plaatselijke ontwikkelingsstrategieën en maatregelen op het gebied van plattelandsontwikkeling Op welke wijze was u betrokken bij het beoordelen, opstellen, ontwikkelen en uitvoeren van plaatselijke ontwikkelingsstrategieën en maatregelen op het gebied van plattelandsontwikkeling en heeft de maatregel bijgedragen aan het verbeteren van uw capaciteit op dit gebied? Vragenlijst Beoordeling op basis van de Enquêtevraag EU vraag 341.2: In welke mate hebben de ondersteunde activiteiten bijgedragen aan een betere territoriale coherentie en aan synergieen tussen maatregelen die bedoeld zijn voor de plattelandseconomie en bevolking in ruimere zin? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 341 Beoordeling op basis van de Enquêtevraag Methodologie Midterm Evaluatie POP2 48

49 EU vraag 341.3: In welke mate hebben de ondersteunde activiteiten bijgedragen aan het verbeteren van de leefkwaliteit op het platteland? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 341 Leefkwaliteit: Vragenlijst Heeft de maatregel onder 341 bijgedragen aan Aangevuld met een expert beoordeling de leefkwaliteit? Beoordeling op basis van de Enquêtevraag en expertbeoordeling. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 49

50 5 Methodologie As 4 Maatregel 41: De uitvoering van plaatselijke ontwikkelingsstrategieën als bedoeld in artikel 62, lid 1, onder a), om de doelstellingen te verwezenlijken van een of meer van de drie andere in de afdeling 1,2 en 3 bepaalde assen Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Totale oppervlakte van de Leadergebieden Output: Monitoringssysteem Bij beoordelingcriterium aangegeven ( km2); * 0,3 = 5175 km2 aantallen: Totale omvang van de bevolking in * 0,3 = < 30%: negatief oordeel Leadergebieden ( inw.). inwoners 30 < 50%: neutraal oordeel > 50%: positief oordeel Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Methodologie Midterm Evaluatie POP2 50

51 EU-vragen EU vraag 41.1: In welke mate heeft de Leader-aanpak bijgedragen aan het verbeteren van het bestuur in plattelandsgebieden? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 41 Aantal plaatselijke groepen gerealiseerd (35): Nationaal: Output: Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat Nieuwe plaatselijke groepen (35); Aantal bereikte groepen (35) 35 * 0,3 = 10,5 plaatselijke groepen indicatoren), wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Bestaande plaatselijke groepen (gesteund in gerealiseerd de periode ); Het aantal eindbegunstigden, Resultaat: onderverdeeld naar: 35 * 0,3 = 10,5 bereikte groepen personen onderverdeeld in geslacht, leeftijd boven de 25 of 25 of jonger; private sector; publieke sector; plaatselijke groep EU vraag 41.2: In welke mate heeft de Leader-aanpak bijgedragen aan het mobiliseren van het endogene ontwikkelingspotentieel van plattelandsgebieden? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 41 De totale omvang van de steun die door elke Nationaal: Output: Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat plaatselijke groep is verleend. Aantal bereikte groepen (35) 35 * 0,3 = 10,5 plaatselijke groepen indicatoren), wanneer niet beschikbaar: Het aantal eindbegunstigden, Werkgelegenheid (800 banen gerealiseerd Vragenlijst onderverdeeld naar: gecreëerd) personen onderverdeeld in geslacht, leeftijd Toegevoegde waarde Resultaat: Voor toegevoegde waarde: omzet ontwikkeling vragen. boven de 25 of 25 of jonger; (multiplier) (3) 35 * 0,3 = 10,5 bereikte groepen private sector; 800 * 0,3 = 240 banen gecreëerd publieke sector; 3 * 0,3 = 0,9 multiplier Methodologie Midterm Evaluatie POP2 51

52 plaatselijke groep Aantal plaatselijke groepen gerealiseerd (35): Nieuwe plaatselijke groepen (35); Bestaande plaatselijke groepen (gesteund in de periode ); EU vraag 41.3: In welke mate heeft de Leader-aanpak bijgedragen aan het introduceren van een multisectorale aanpak en aan het bevorderen van de samenwerking bij het uitvoeren van programma s voor plattelandsontwikkeling? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 41 Nationaal: Nationaal: Analyse monitoring data (financieel Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. Het aantal gerealiseerde projecten (900) dat Aantal bereikte groepen (35) en output-resultaat indicatoren), Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone experimenteel Het aantal groepen dat een wanneer niet beschikbaar: van karakter is, bottom up tot stand gekomen multisectorale aanpak vragenlijst of een geïntroduceerd heeft (12) multisectoraal karakter heeft Aantal nieuwe samenwerking Output: tussen groepen (12) 900 * 0,3 = 270 projecten Resultaat: 35 * 0,3 = 10,5 groepen 12 * 0,3 = 3,6 groepen 12 * 0,3 = 3,6 samenwerking Methodologie Midterm Evaluatie POP2 52

53 EU vraag 41.4: In welke mate heeft de Leader-aanpak bijgedragen aan het realiseren van de prioriteiten in de assen 1,2 en 3? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 41 Aantal projecten dat volgens de Bijdrage van Leaderaanpak tot stand is gekomen (900), samenwerkingsprojecten aan onderverdeeld naar projecten die: doelen as 1,2,3 (sterk bij aansluiten bij de doelstelling as 1 (150), realisatie doel, gemiddeld bij zowel naar toegepaste maatregel als bij de as bijgedragen aan, niet bij geen als zodanig; bijdrage) aansluiten bij de doelstelling as 2 (60), zowel Output: naar toegepaste maatregel als bij de as als 900 * 0,3 = 270 projecten zodanig; 150 * 0,3 = 45 projecten aansluiten bij de doelstelling as 3 (690), 60 * 0,3 = 18 projecten zowel naar toegepaste maatregel als bij de as 690 * 0,3 = 207 projecten als zodanig Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat indicatoren), wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone Maatregel 421: De uitvoering van samenwerkingsprojecten met betrekking tot de overeenkomstig onder a) geselecteerde doelstellingen Output en resultaat Output indicator Resultaatindicator Beoordelingscriterium Bron Wijze van beoordelen Aantal (35) gerealiseerde samenwerkingsprojecten Aantal deelnemende plaatselijke groepen bij Analyse monitoring data (financieel en outputresultaat indicatoren), wanneer niet beschikbaar: Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone de samenwerkingsprojecten (35) vragenlijst Projecten in pijplijn Interviews Interviews met Regiebureau POP Methodologie Midterm Evaluatie POP2 53

54 EU-vragen EU Vraag 421.1: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het bevorderen van de samenwerking en de uitwisseling van beste praktijken? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 421 Aantal (35) gerealiseerde Output: Analyse monitoring data (financieel Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. samenwerkingsprojecten 35 * 0,3 = 10,5 projecten en output-resultaat indicatoren), Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone Aantal deelnemende plaatselijke groepen bij 35 * 0,3 = 10,5 groepen wanneer niet beschikbaar: de samenwerkingsprojecten (35) vragenlijst Resultaat: 35 * 0,3 = 10,5 groepen EU Vraag 421.2: In welke mate hebben de samenwerkingsprojecten en/of de uitwisseling van beste praktijken gebaseerd op de Leader-aanpak bijgedragen aan het bereiken van doelstellingen van een of meer van de drie andere assen? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 421 Aantal (35) gerealiseerde samenwerkingsprojecten Onderverdeeld in: interterritoriale samenwerking (23); transnationale samenwerking (12) en: aansluiten bij de doelstelling as 1 (5), zowel naar toegepaste maatregel als bij de as als zodanig; aansluiten bij de doelstelling as 2 (3), zowel naar toegepaste maatregel als bij de as als zodanig; aansluiten bij de doelstelling as 3 (27), zowel naar toegepaste maatregel als bij de as als zodanig. Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat indicatoren), wanneer niet beschikbaar: vragenlijst Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone Methodologie Midterm Evaluatie POP2 54

55 Maatregel 431: Het beheer van de plaatselijke groep, de verwerving van vakkundigheid en de dynamisering van het gebied, als bedoel in artikel 59 EU-vragen EU Vraag 431.1: In welke mate heeft de steun de mogelijkheden van de plaatselijke groepen en andere partnemers vergroot voor het uitvoeren van de plaatselijke ontwikkelingsstrategieën? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 431 Aantal ondersteunde projecten (900*) Output: Analyse monitoring data (financieel Wordt streefwaarde behaald: Tevreden bij 0,3-0,4 x streefwaarde. Onderverdeeld naar: 900 * 0,3 = 270 projecten en output-resultaat indicatoren), Wanneer minder dan 0,3 x streefwaarde dan gevarenzone studies over het desbetreffende gebied (15); 15 * 0,3 = 4,5 projecten wanneer niet beschikbaar: activiteiten om informatie over het gebied en 30 * 0,3 = 9 projecten vragenlijst het lokale ontwikkelingsplan te verschaffen 450 * 0,3 = 135 projecten (30); 30 * 0,3 = 9 projecten training van de stafleden die betrokken zijn 15 * 0,3 = 4,5 projecten bij voorbereiding en implementatie van een lokaal ontwikkelingsplan (450); Resultaat: promotieactiviteiten (30); 25 * 0,3 = 7 strategieen andere (15) (* 360 nog niet onder te verdelen) EU Vraag 431.2: In welke mate heeft de steun bijgedragen aan het vergroten van de mogelijkheden om LEADER uit te voeren? Output en Resultaat beoordeling voortgang maatregel 431 Tevredenheid Leader Steun 100% gecommiteerd Enquête Analyse monitoring data (financieel en output-resultaat Tevredenheid over gegeven indicatoren), wanneer niet beschikbaar: vragenlijst LEADER steun (cijfer 1=slecht- 10=uitstekend) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 55

56 6 Enquête onder begunstigden Als aanvulling op de monitoringsdata die voor de programma indicatoren beschikbaar was, is een enquête uitgevoerd onder een steekproef van begunstigden. Naast een aantal algemene vragen over de uitvoering van het POP2 is in de enquête vooral de nadruk gelegd op de resultaten en impact van de maatregelen voor individuele begunstigden. Het monitoringssysteem van het POP2 levert daar geen informatie over, terwijl de gemeenschappelijke evaluatievragen door de EU zijn voorgeschreven daar met name op zijn gericht. In totaal is een steekproef ruim begunstigden benaderd. Middels een brief van het Regiebureau POP werden de begunstigden uitgenodigd deel te nemen aan een elektronische enquête via internet. Een directe benadering via bleek niet mogelijk, omdat adressen van begunstigden niet systematisch worden bijgehouden door de instanties die de maatregelen van het POP in de praktijk uitvoeren. Hoewel getracht is een korte en gebruiksvriendelijke enquête samen te stellen, is de respons zeer laag gebleven. De indirecte benadering van respondenten (via een brief met een link naar een internetenquête) verklaart waarschijnlijk voor een deel de lage respons. Daarnaast bleek uit de reactie van begunstigden die zijn benaderd dat veel respondenten zich niet bewust zijn van het feit dat de regeling waaronder de subsidie verstrekt is een onderdeel vormt van een groter programma. Een tussentijdse evaluatie van dat programma vormde klaarblijkelijk te weinig stimulans om de enquête in te vullen. Het samenvoegen van (bestaande) regelingen onder een totaalprogramma heeft in de beleidsvoorbereiding duidelijk voordelen als het gaat om coördinatie en afstemming van maatregelen. Naar buiten toe blijft de individuele regeling voor de begunstigden echter het beeldbepalende element. De enquête is online beschikbaar gesteld op 26 april 2010 en is met een netto respons van 174 (6,4%) op 10 juni 2010 afgesloten. Hoewel de respons hiermee in het algemeen onvoldoende houvast biedt voor analyse, kan zij voor enkele maatregelen toch worden gebruikt om de resultaten van het programma te beoordelen. Tabel 6.1 geeft aan dat de respons per maatregel sterk verschilt. Indien de respons aan één of beide onderstaande voorwaarden voldoet, is de informatie die in de enquête is verzameld (deels) bruikbaar geacht voor het beantwoorden van de evaluatievragen over die betreffende maatregel: Indien de absolute respons bij een maatregel meer dan 30 bedraagt; en/of Indien het responspercentage meer dan 25% bedraagt. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 56

57 Tabel 6.1 Netto respons op de enquête die is gehouden onder begunstigden van het POP As/Maatregel Aantal geldige respondenten Aantal verzonden enquêtes Respons percentage AS (1) ,7% AS (2) ,2% AS (3) ,0% AS niet in uitvoering genomen AS (4) ,7% AS (5) ,0% AS (6) ,4% AS niet in uitvoering genomen AS (7) ,6% AS (8) niet in uitvoering genomen AS (9) ,9% AS (10) ,7% AS (11) ,2% AS (12) ,1% AS (13) ,0% AS (14) ,4% AS (15) ,4% AS (16) ,0% AS (17) ,0% AS (18) 0 0 AS 4-412/413/421/ ,6% (19) Totaal ,4% In de bijlage zijn de enquêtevragen op genomen. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 57

58 7 Interviews Zoals in de inleiding is aangegeven en uit de beoordelingscriteria tabellen per As blijkt, is er voor de beantwoording van de EU vragen en de aanvullende vragen additionele informatie verzameld naast de gegevens die uit het monitoringsysteem POP2 gehaald kunnen worden. Door de lage respons op de enquête onder begunstigden zijn de uitkomsten maar beperkt bruikbaar gebleken voor de midterm evaluatie. Zoveel als mogelijk, is voor de in de beoordelingscriteria tabel geïdentificeerde aanvullende indicatoren in interviews met sleutelfiguren aanvullende informatie verzameld. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de geïnterviewden. As Organisatie Naam 1 Kavelruilcommissie Stichting Bevordering Kavelruil Gelderland (hr. Wiltink) 1 LTO Marijke van Hooijdonk/ Frank van Oorschot 1 Dienst landelijk gebied Meneer van der Veen plattelandshuis 1 Voormalig Ministerie van Karel van Bommel LNV 2 Natuur en Milieu Federatie Joris Hogenboom (directeur) Utrecht 2 Waterschap Waterschap Regge en Dinkel, contacpersoon: dhr. P.J.J. van Erp 2 Veelzijding Boerenland Hans Hoek (dir) 2 en 3 Dienst Regelingen Eefke Peeters (Roermond); Peter van de Boel (Roermond); West: Rick van Donkelaar / Bas Valk 2 en 3 DLG Tjebbe de Boer (accountmanagerdlg-utrecht): Gonda LaPorte (teamhoofd regelingen; Utrecht) 2 en 3 Natuurmonumenten dhr. J. Th. Bos (lid CvT) 2 en 3 Provincies Naast Limburg (Reinders), Gelderland (v. Reeuwijk) en Drenthe (de Bruin) bijv. Zeeland (Maljaars/Wandel), Zuid-Holland (v. Westbroek), Groningen (Bouman) 3 Landschap Overijssel Judith Snepvangers 3 Taskforce Multifunctionele Ellen Kok landbouw 4 Streekcommissie De heer IJlst Assen 1 t/m 4 Wageningen Universiteit de heer H. Oostindië Aanvullende vragen bij de enquête As Organisatie Naam AS Fokken en houden van varkens Ketelaars (Moergestel) AS cor buist bv (schildersbedrijf) K. Buist (Oudlaren), 9479 TL Noordlaren AS Recreatieschap Drenthe dhr. Hans Hartog (directeur) Gebiedsmakelaar Zeeland Mariska van Nieuwenhuijzen Gebiedsmakelaar Optifield Jan-Olaf Tjabringa Directeur Stimuland Bart Jaspers Faijer Methodologie Midterm Evaluatie POP2 58

59 Bijlage: Enquêtevragen * Hoe bent u in het bestaan te weten gekomen van de regeling waaronder u subsidie hebt gekregen? Via website Voormalig Min LNV Via publikatie Voormalig Min LNV Via de Provincie Via Leader-groep Anders, nl * Wat is uw mening over de volgende uitvoeringsaspecten van de regeling? 1 2 Ja Nee a) Is de informatie over de regeling voldoende? b) Is de beslissingstermijn over uw aanvraag overschreden? c) Zijn de uitbetalingstermijnen overschreden? 3 Weet niet * d) Hoe ervaart u de administratieve verplichtingen? Toelichting: Onder administratieve verplichtingen verstaan we de hoeveelheid documenten die u bij de aanvraag hebt moeten invullen of meesturen, maar ook de rapportageverplichtingen. 1 Omvangrijk 2 Neutraal 3 Matig 4 Geen mening * Kent u het Netwerk Platteland? 1 Ja 2 Ja, maar geen idee wat het Netwerk doet 3 Nee * Maakt u gebruik van het Netwerk Platteland? Zo ja, kunt u aangegeven hoe tevreden u bent over de samenwerking? (1= slecht, 10= uitmuntend) * Hoe heeft uw bedrijfsinkomen zich ontwikkeld in de periode ? Toelichting: We verstaan onder bderijfsinkomen de toatal inkomsten van uw bedrijf minus de totale kosten. De belasting wordt niet afgetrokken. gedaald gelijk gebleven gestegen n.v.t Methodologie Midterm Evaluatie POP2 59

60 * Wat is het nummer van de maatregel(en) uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? Als u dit nummer invult, wordt u direct doorverwezen naar de vragen over deze maatregel(en). Het nummer van de maatregel(en) is in de uitnodigingsbrief voor de enquête vermeld. GRAAG BEGINNEN MET DE LAAGSTE NUMMER!!! AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 1 - Maatregel 111 Heeft u gebruik gemaakt van trainingen en opleidingen gedurende de periode ? Ja Nee * Heeft de door u ontvangen training en opleiding gedurende de periode geleid tot: Ja Nee NVT a) Productie verhoging? b) Kostprijs verlaging? c) Verkoopprijs verhoging? d) Diversificatie van uw productie? * Op welke wijze hebben de door u ontvangen trainingen en opleidingen de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen beïnvloed? Toelichting: Bedrijfsinkomen = omzet - totale kosten in de periode Negatief Geen invloed Positief * In hoeverre hebben de onderstaande ontwikkelingen bijgedragen aan de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen? 1 Niet 2 Gedeeltelijk 3 Grotendeels a) Productie verhoging? b) Kostprijs verlaging? c) Verkoopprijs verhoging? d) Diversificatie van uw productie? * Heeft de door u ontvangen training en opleiding gedurende de periode geleid tot een versterking van de concurrentiepositie van uw bedrijf door: 1 Ja 2 Nee 3 NVT a) Aanbieden betere kwaliteit? b) Lagere prijs? c) Betere kennis van de markt? d) Verbetering naambekendheid van bedrijf? Anders, namelijk... * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS Methodologie Midterm Evaluatie POP2 60

61 AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 1 - maatregel 114 Heeft het gebruik van de adviesdiensten gedurende de periode geleid tot: Toelichting: Met een adviesdienst wordt bedoeld een bedrijfsadvies aan de ondernemer omtyrent de wijze waarop deze zijn landbouwbedrijf kan ontwikkelen 1 Ja a) Productie verhoging? b) Kostprijs verlaging? c) Verkoopprijs verhoging? d) Diversificatie van uw productie? e) Verlagen milieudruk (vermindering emissies / rest- & afvalstoffen, energiebesparing) 2 Nee NVT * Op welke wijze hebben de door u ontvangen adviesdiensten de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen beïnvloed? Toelichting: Bedrijfsinkomen = omzet - totale kosten in de periode negatief geen invloed positief * In hoeverre hebben de onderstaande effecten van de adviesdienst bijgedragen aan de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen? 1 Niet 2 Beperkt 3 In sterke mate a) Productie verhoging? b) Kostprijs verlaging? c) Verkoopprijs verhoging? d) Diversificatie van uw productie? * In hoeverre heeft het gebruik van de adviesdiensten gedurende de periode voor uw bedrijf geleid tot: 1 Niet 2 Beperkt 3 In sterke mate a) Introductie van nieuwe productie technieken? b) Verbetering beheer van uw huidige productie technieken? c) Introductie van nieuwe kwaliteitsnormen d) Verbetering van uw huidige kwaliteitsnormen? e) Verbetering van arbeidsveiligheid? f) Verbetering van beheer natuurlijke hulpmiddelen? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 61

62 * Heeft het gebruik van de adviesdiensten gedurende de periode geleid tot een verdere verbetering van uw kennis en kunde in uw bedrijfsvoering? Ja Nee * Een verbetering in welk opzicht? 1 Niet a) Administratief b) Financieel c) Technisch d) Marketing 2 Beperkt 3 In sterke mate * Kunt u een indicatie geven van uw totale kosten van de adviesdiensten gedurende de periode waarvoor u subsidie heeft gekregen? < >3000 n.v.t * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 1 - Maatregel 121 Heeft u als jonge landbouwer (<40 jaar, max. 3 jaar geleden een bedrijf begonnen of overgenomen in de land- en tuinbouwsector) gebruik gemaakt van de financiele ondersteuning van de overheid voor het moderniseren van uw bedrijf gedurende de periode ? Ja Nee * Zo ja, zijn de financieel ondersteunde investeringen gerelateerd aan duurzaamheid zoals: 1 2 Ja Nee a) energiebesparing? (subsidieplafond ) b) marktintroductie energieinnovaties? (subsidie max. 40% en ten hoogste ) c) gecombineerd luchtwassysteem? (subsidie max. 35% en met subsidieplafond van ) d) technieken ter vermindering van de uitstoot fijn stof (subsidie max. 60% en met subsidieplafond van ) Methodologie Midterm Evaluatie POP2 62

63 * Wat was voor het moderniseren van uw bedrijf: a) De financiele bijdrage van de overheid? (in euro) b) Uw eigen bijdrage (incl. afgesloten leningen)? (in euro) 1 < > * Hoe beoordeelt u de effecten van de investering waarvoor u in de periode financiële ondersteuning hebt gekregen? 1 2 NVT Beperkt In sterke mate a) Beter gebruik van productiefactoren? (Machines, gebouwen, arbeid, energy, grond, etc) b) Nieuwe technologieen en innovatie? c) Verbetering markttoegang en marktaandeel? d) Verbetering concurrentievermogen? e) Blijvende en duurzame activiteiten? * Op welke wijze hebben deze investeringen de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen beïnvloed?(bedrijfsinkomen = omzet - totale kosten in de periode ) Negatief Geen invloed Positief * Welke effecten hebben de meeste invloed gehad op de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen? 1 Niet 2 Beperkt 3 In sterke mate a) Beter gebruik van productiefactoren? b) Nieuwe technologieen en innovatie? c) Verbetering markttoegang en marktaandeel? d) Verbetering concurrentievermogen? e) Blijvende en duurzame activiteiten? * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 Methodologie Midterm Evaluatie POP2 63

64 NEE * AS 1 - Maatregel 124 Werkt u samen met andere bedrijven voor het ontwikkelen van nieuwe producten, procédés en technologieen? Ja Nee * In hoeverre heeft deze samenwerking geleid tot verbeteringen in: Toelichting: Het gaat hierbij o.a. om het aanbieden van betere kwaliteit, een lagere prijs, betere kennis van de markt en/of een verbetering van de naamsbekendheid van het bedrijf. 1 Niet 2 Gedeeltelijk 3 Grotendeels a) Markttoegang en marktaandeel? b) Concurrentievermogen? * Op welke wijze heeft deze samenwerking de ontwikkeling van uw bedrijfsinkomen beïnvloed? Negatief Geen invloed Positief * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 1 - Maatregel 125 Waarvoor heeft u ondersteuning gekregen? 1 Ja a) Kavelruil? b) Infrastructurele verbeteringen? c) Bedrijfsverplaatsing? 2 Nee Op hoeveel ha heeft het plan betrekking waarvoor u subsidie heeft gekregen? * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 1 - Maatregel 132 Heeft u deelgenomen aan de voedselkwaliteitsregelingen? Ja Nee Methodologie Midterm Evaluatie POP2 64

65 * In welke mate heeft deze deelname geleid tot: Toelichting: Het gaat hierbij o.a. om het aanbieden van betere kwaliteit, een lagere prijs, betere kennis van de markt en/of een verbetering van de naamsbekendheid van het bedrijf. 1 Niet 2 Beperkt 3 In sterke mate a) Verbetering markttoegang en marktaandeel? b) Verbetering concurrentievermogen? c) toename bedrijfsinkomen? * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 Nee * AS 2 - Maatregel 212 Wat is uw bedrijfsstrategie? 1 Niet 2 Gedeeltelijk a) doorgroeien naar een grotere bedrijfsomvang b) continueren van de huidige bedrijfsvoering c) verbreden van het bedrijf (incl. natuur, recreatie, zorg, etc.) d) anders, namelijk.. 3 Grotendeels 4 Volledig * Welke argumenten zijn van belang voor het voortzetten van uw bedrijf? a) de opbrengst/ winst van het bedrijf b) voortzetting van het familiebedrijf c) ik heb geen alternatieven voorhanden d) ik ben trots op mijn bedrijf e) mijn bedrijf draagt bij aan behoud van landschap en natuurwaarden f) anders, namelijk 1 2 Niet Gedeeltelijk 3 Grotendeels 4 Volledig * Heeft uw bedrijf te maken met beperkingen ten aanzien van de bedrijfsvoering als gevolg van de natuurlijke omstandigheden? Ja Nee * Zo ja, om welke beperkingen gaat het? 1 2 Methodologie Midterm Evaluatie POP2 65

66 Ja a) hoog grondwaterpeil b) akkerranden/ slootranden c) aanwezigheid van landschapselementen d) kleine kavelgrootte e) microrelief op de percelen f) hellingen g) overstroming door rivier of beek f) anders, namelijk Nee * Welke kosten zijn gekoppeld aan deze beperkingen? 1 2 Niet Nauwelijks a) minder efficiente bedrijfsvoering (brandstof, arbeidstijd) b) hogere beheer- en onderhoudskosten c) lagere opbrengsten d) anders, namelijk 3 Wel 4 In sterke mate * U ontvangt subsidie voor het beoefenen van landbouw in gebieden met een handicap. Volstaat de vergoeding voor het compenseren van de handicap? Ja Nee Zo nee, kunt u aangeven wat de extra kosten per hectare zijn als gevolg van de handicap? van meerkosten bedrijfsvoering als gevolg van de handicap) (Onderbouwing geven * Stel dat u besluit te stoppen met uw bedrijf. Wat verwacht u dat er met de vrijkomende grond gebeurt? 1 Nee 2 Kleine kans 3 Grote kans a) overgenomen door boeren in de directe omgeving b) overgenomen door natuurbeherende organisaties c) daar heeft niemand interesse in. Het komt braak te liggen. d) verkopen aan projectonwikkelaar e) anders, namelijk * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS Methodologie Midterm Evaluatie POP2 66

67 AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 2 - Maatregel 213 Zijn er van uw project effecten te verwachten op het watersysteem? Ja, postieve effecten Ja, negatieve effecten Nee * Zo ja, aan welke volgende doelen draagt uw project bij? 1 2 Niet Gedeeltelijk a) verbeteren ecologische/ biologische kwaliteit oppervlaktewater b) verbeteren chemische kwaliteit oppervlaktewater c) verbeteren chemische kwaliteit grondwater d) bereiken juiste grondwaterstand 3 Grotendeels 4 Weet niet * Is uw project opgenomen in het KRW stroomgebiedsbeheersplan ? Ja Nee Weet niet * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS Maatregel 214 Wat is uw bedrijfsstrategie? 1 Niet 2 Gedeeltelijk a) continueren van de huidige bedrijfsvoering b) doorgroeien naar een grotere bedrijfsomvang c) intensiveren van de bedrijfsvoering d) extensiveren van de bedrijfsvoering e) verbreden van het bedrijf (incl. natuur, recreatie, zorg, etc.) f) (omvormen naar) biologische bedrijfsvoering 3 Grotendeels 4 Volledig Hoeveel grond heeft u tot uw beschikking? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 67

68 * Welk pakket (welke pakketten) heeft u aangevraagd? ha. N10.01) Nat schraalland N10.02) Vochtig hooiland N11.01) Droog schraalland N12.01) Bloemdijk N12.02) Kruiden- en faunarijk grasland N12.03) Glanshaverhooiland N12.04) Zilt-en overstromingsgrasland N12.05) Kruiden- en faunarijke akker N12.06) Ruigteveld N13.01) Vochtig weidevogelgrasland N13.02) Wintergastenweide L01.01) Beheertype poel en historisch water L01.02) Beheertype houtwal en houtsingel L01.03) Beheertype elzensingel L01.04) Beheertype bossingel en bosje L01.05) Beheertype knip- of scheerheg L01.06) Beheertype struweelhaag L01.07) Beheertype laan L01.08) Beheertype knotboom L01.09) Beheertype hoogstamboomgaard L01.10) Beheertype struweelrand L01.11) Beheertype hakhoutbosje L01.12) Beheertype griendje L01.13) Beheertype bomenrij en solitaire boom L01.14) Beheertype rietzoom en klein rietperceel L01.15) Beheertype natuurvriendelijke oever L02.02 Beheertype historisch bouwwerk en erf L04.01) Beheertype wandelpad over boerenland Anders, nl... * In welke mate zijn onderstaande argumenten voor u van belang voor het sluiten van een overeenkomst? 1 Niet 2 Gedeeltelijk 3 Grotendeels 4 Volledig Methodologie Midterm Evaluatie POP2 68

69 a) het behoud van een aantrekkelijk landschap b) extra inkomen c) behoud/ beheer van natuur d) het valt goed in te passen in mijn bedrijfsvoering e) bijdrage aan groen imago van de landbouw f) anders, nl * Heeft u voor al uw percelen een beheerspakket afgesloten? Ja Nee * Zo nee, in welke mate zijn onderstaande argumenten voor u van belang? 1 2 Niet Gedeeltelijk a) niet al mijn percelen liggen in een gebied waar subsidie aangevraagd kan worden b) voor mijn bedrijfsvoering is het ongunstig om voor alle percelen een overeenkomst te sluiten c) de regeling is niet voor al mijn percelen financieel interessant d) het zou teveel administratieve lasten met zich meebrengen e) te sterke afhankelijk van vergoedingen is een bedrijfsrisico f) anders, namelijk 3 Grotendeels 4 Volledig * Welke consequenties heeft de gesloten overeenkomst voor uw bedrijfsvoering? 1 Niet 2 Nauwelijks 3 Wel a) extra kosten voor beheer en onderhoud b) opbrengstderving c) inefficiente bedrijfsvoering d) anders, namelijk 4 In sterke mate * Vergoedt de verkregen subsidie de opbrengstderving/ extra kosten in voldoende mate? Ja Nee * In welke mate limiteert de gesloten overeenkomst het gebruik van kunstmest op uw bedrijf? Niet Nauwelijks Wel Methodologie Midterm Evaluatie POP2 69

70 In sterke mate * Hoeveel kunstmest zou u mogen gebruiken zonder de beheerovereenkomst? Kg/jaar a) stikstof b) fosfaat c) kali d) weet niet e) anders, namelijk Hoeveel kunstmest zou u gebruiken als u geen overeenkomst had gesloten? (% van de toegestane hoeveelheid) * Hoeveel kunstmest gebruikt u nu voor uw bedrijfsvoering? Kg/Jaar a) stikstof b) fosfaat c) kali d) weet niet e) anders, namelijk * In welke mate limiteert de gesloten overeenkomst het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen? Niet Nauwelijks Wel In sterke mate Hoeveel bestrijdingsmiddelen zou u mogen gebruiken zonder de overeenkomst? Kg (of liter)/ jaar Hoeveel bestrijdingsmiddelen zou u gebruiken als u geen overeenkomst had gesloten? hoeveelheid) (% van de toegestane Hoeveel bestrijdingsmiddelen gebruikt u nu voor uw bedrijfsvoering? (kg of liter/jaar) * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS Methodologie Midterm Evaluatie POP2 70

71 AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 2 - Maatregel 216 Zijn er van uw project effecten te verwachten op het watersysteem? Ja, postieve effecten Ja, negatieve effecten Nee * Zo ja, aan welke volgende doelen draagt uw project bij? 1 2 Niet Gedeeltelijk a) verbeteren ecologische/ biologische kwaliteit oppervlaktewater b) verbeteren chemische kwaliteit oppervlaktewater c) verbeteren chemische kwaliteit grondwater d) bereiken juiste grondwaterstand 3 Grotendeels 4 Weet niet * Is uw project opgenomen in het KRW stroomgebiedsbeheersplan ? Ja Nee Weet niet * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE AS Hoe groot is het areaal dat u heeft bebost? Welke boomsoort(en) heeft u geplant? Wat is de geplande omlooptijd van het beboste perceel? JAAR (omlooptijd is de periode van aanplant tot oogst) * In welke mate waren onderstaande argumenten van belang voor uw keuze voor bebossing van het perceel? Niet Gedeeltelijk Grotendeels Volledig a) het perceel is moeilijk te bereiken Methodologie Midterm Evaluatie POP2 71

72 b) het perceel had lage opbrengsten c) op het perceel heb ik te maken met handicaps (erosie, hoog waterpeil, etc.) d) bebossing draagt bij aan een mooi landschap e) ik heb hout nodig voor mijn houtkachel f) bebossing draagt bij aan natuurwaarden g) anders, namelijk. * Wat gaat u doen na het oogsten van het hout? 1 Ja a) (opnieuw) beplanten met bomen b) (opnieuw) in gebruiknemen als landbouwgrond c) niet oogsten vanwege landschap- en natuurwaarden d) anders, namelijk 2 Nee * Is het beboste perceel toegankelijk voor wandelaars/ fietsers? Ja Nee * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 311 Heeft uw project geleid tot toegevoegde waarde in een van de volgende sectoren? 1 Ja Nee a) Toerisme b) Ambachtelijke activiteiten c) Detailhandel d) Overig 2 NVT * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan het verbeteren van de diversificatie en de ontwikkeling van de plattelandseconomie in uw regio? Toelichting: De diversificatie en ontwikkeling van de plattelandseconomie is gebeurd wanneer de werkgelegenheid is toegenomen buiten de landbouwsector in uw regio. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet Methodologie Midterm Evaluatie POP2 72

73 * Heeft uw project extra werkgelegenheid opgelever? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Is deze extra werkgelegenheid gerelateerd aan de landbouw? Ja Nee Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit in uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de werkgelegenheid in de regio? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan het voorzieningenniveau in de regio? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de kwaliteit van natuur en milieu in de regio? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan sociale contacten in de regio? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke categorie(en) valt uw project het beste te plaatsen? 1 Ja zorglandbouw recreatie en toerisme kinderopvang natuur en milieu streekproducten/ productbereiding verkoop aan huis 2 Nee NVT Methodologie Midterm Evaluatie POP2 73

74 Anders, nl. * Hoeveel extra arbeid heeft uw project opgeleverd? Mandagen Arbeidsplaatsen betaalde arbeid - eenmalig betaalde arbeid - structureel onbetaalde arbeid - eenmalig onbetaalde arbeid - structureel * In hoeverre waren onderstaande argumenten van belang voor uw afweging om uw project te starten? Niet Nauwelijks Wel In sterke mate ik was op zoek naar aanvullende inkomsten er werd beleidsruimte gecreerd/ de vergunningverlening werd vereenvoudigd in de regio werden investeringen gedaan in natuur, landschap en recreatievoorzieningen gedaan ik zag enkele aansprekende voorbeelden in de regio Anders, nl... * Wat is naar uw idee nodig om meer projecten zoals de uwe te realiseren? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet meer beleidsruimte/ kansen bieden voor nieuwe initiatieven een interessante(re) subsidie verlenen meer kennis/ goede voorbeelden uitwisselen Anders, nl... * Voldoet uw project aan uw verwachtingen? Ja Gedeeltelijk Nee * Op welke van onderstaande criteria beoordeelt u het succes van uw project? Het behaalde inkomen/ verbetering van de financiele situatie Niet Nauwelijks Wel In sterke mate Persoonlijke ontwikkeling Sociale contacten (met klanten, de buurt) * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? Methodologie Midterm Evaluatie POP2 74

75 AS AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 312 In welke mate heeft uw project bijgedragen aan het verbeteren van de diversificatie en de ontwikkeling van de plattelandseconomie in uw regio? Toelichting: De diversificatie en ontwikkeling van de plattelandseconomie is gebeurd wanneer de werkgelegenheid is toegenomen buiten de landbouwsector in uw regio. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit in uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 313 Wat is de hoofdactiviteit van uw bedrijf? Landbouwbedrijf Anders, nl. * Heeft de subsidie geleid tot: 1 Ja a) meer overnachtingen b) meer dagbezoekers 2 Nee 3 NVT * Heeft u een nieuwe onderneming opgestart door toedoen van de subsidie? Ja Nee * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit in uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Wat voor soort project heeft u gestart? Ja Nee Weet niet Verbetering van de recreatieve infrastructuur Methodologie Midterm Evaluatie POP2 75

76 Realisatie van toeristische voorzieningen Marketing/ promotie van recreatie in de regio Wat is ongeveer de projectomvang in euro's? * Wie is intiator van het project? Ja Nee NVT particulier dorpsbelang de school of sportvereniging de buurtvereniging * Tot hoeveel extra arbeid heeft het project geleid? 1 Mandagen betaalde arbeid - eenmalig betaalde arbeid - structureel onbetaalde arbeid - eenmalig onbetaalde arbeid - structureel 2 Arbeidsplaatsen * Voldoet het project aan uw verwachtingen? Ja Gedeeltelijk Nee * Op welke van onderstaande criteria beoordeelt u het succes van uw project? 1 Niet 2 Nauwelijks verbetering van de openbare ruimte/ openbare voorzieningen het (recreatief) gebruik van de nieuwe voorziening toename van de sociale contacten in de regio verbetering van de naamsbekendheid van de regio Anders, nl... 3 Wel 4 In sterke mate * Heeft uw project naar uw inschatting geleid tot meer recreatieve dagtochten (bijvoorbeeld wandelen, fietsen, paardrijden, ect)? Sterke toename Toename Bescheiden toename In sterke mate Methodologie Midterm Evaluatie POP2 76

77 Weet niet Heeft uw project geleid tot meer overnachtingen? (gemiddeld overnachtingen/jaar) * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 321 In welke categorie valt uw project? a) ICT- initatief (bv. Infrastructuur) b) Mobiliteit c) Cultuur en sociaal maatschappelijke infrastructuur d) Milieu-infrastructuur e) Opleiding f) Kinderopvang Anders, nl. * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit van uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Heeft uw project geleid tot een sterkere aantrekkingskracht van plattelandsgebieden? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet In welke woonkern is uw project uitgevoerd? * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE AS 3 - Maatregel 322 In welke woonkern is/ wordt uw project uitgevoerd? * In welke categorie valt uw project? Toelichting: fysiek: gebouwen, wegen etc./ sociaal-maatschappelijk: theehuis, ontmoetingsplaats etc. / economisch: promoten van voorzieningen, commerciele voorzieningen, opknappen winkelstraat etc. a) fysiek Methodologie Midterm Evaluatie POP2 77

78 b) sociaal-maatschappelijk c) economisch Anders, nl. * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit van uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * In welke mate heeft uw project geleid tot een sterkere aantrekkingskracht van uw regio? Toelichting: De aantrekkingskracht is verhoogd wanneer er mensen gebleven zijn, of naar het platteland getrokken zijn vanwege de aanwezigheid van de voorziening. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet Licht uw antwoord toe * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 323 In welke woonkern is/wordt uw project uitgevoerd? Toelichting: Met woonkern wordt bedoeld de gemeente of als de gemeente uit meerdere kernen bestaat, de kern waarin het projectis/wordt uitgevoerd. In dat laatste geval vrage n we u naast de naam van de woonkern ok de gementenaam te vermelden. Naam woonkern Naam gemeente * In welke mate heeft uw project geleid tot een sterkere aantrekkingskracht van uw regio? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Bevat uw project een activiteit gericht op het stumuleren van het milieubewustzijn? Ja Nee Weet niet * In welke mate heeft uw project bijgedragen aan de leefkwaliteit van uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Methodologie Midterm Evaluatie POP2 78

79 Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 3 - Maatregel 341 Welke activiteiten zijn er gesubsidieerd binnen uw partnerschap? studies over het betrokken gebied acties om voorlichting te geven over het gebied en over de plaatselijk ontwikkelingsstrategie Opleiding van personeel dat wordt betrokken bij de opstelling en de uitvoering van een plaatselijke ontwikkelingsstrategie Dynamiseringsacties Andere, nl * Heeft uw partnerschap een plattelandsstrategie? Ja Wordt nog ontwikkeld Weet niet * Heeft naar uw mening de gesubsidieerde actie bijgedragen aan een betere kwaliteit van de ontwikkelingsstrategie? Niet Beperkt In sterke mate Weet niet Licht uw antwoord toe * In welke mate heeft de opleidingsactiviteit gezorgd voor een betere leefkwaliteit in uw regio? Toelichting: De leefkwaliteit in uw regio is verbeterd als er meer banen zijn gekomen, en/of als het voorzieningenniveau gelijkgebleven is of gestegen is en/of de kwaliteit van de natuur of het milieu en/of de sociale samenhang in zijn verbeterd door de investering. Niet Beperkt In sterke mate Weet niet * Heeft u nog een andere maatregel uit het Plattelandsontwikkelingsprogramma waaronder u subsidie hebt gekregen? AS 4-412/413/421/431 NEE * AS 4 - Maatregelen 412 of 413 of 421 of 431 In welke mate is de ontvangen subsidie essentieel voor het uitvoeren van het initiatief (beheer van de plaatselijke groep, verwerving van vakkundigheid en dynamisering van het gebied) waar u bij betrokken bent? Toelichting: Is het beheer van de plaatselijke groep, verwerving van vakkundigheid en dynamisering van gebied gedeeltelijk gerealiseerd, vul dan 'gedeeltelijk' in en licht dit toe. Niet Beperkt In sterke mate Methodologie Midterm Evaluatie POP2 79

80 Licht uw antwoord toe * Bent u in het verleden betrokken geweest bij een initiatief of project dat werd gesubsidieerd via LEADER+? Toelichting: Toelichting: LEADER+ was in de periode een experimenteel EU programma waarmee subsidie werd gegeven aan lokale en regionale initiatieven ter bevordering van de sociaal-economische ontwikkeling van plattelandsgebieden. De fondsen vormen onderdeel van de zogenaamde EU structuurfondsen die bedoeld zijn om marginale regio's mee te trekken in de vaart der volkeren. LEADER+ wordt wel genoemd: de kraamkamer voor nieuw plattelandsbeleid. Initiatiefnemers van LEADER+projecten kunnen private partijen, plaatselijke verenigingen, provincies en gemeenten zijn. Ja Nee * In hoeverre is naar uw mening het huidige LEADER programma een verbetering ten opzichte van de vroege LEADER+? LEADER minder goed dan LEADER+ LEADER en LEADER+ zijn vergelijkbaar LEADER beter dan LEADER+ geen mening * In hoeverre voegt het LEADER programma iets toe aan de maatregelen in het Plattelandsontwikkelingsprogramma? LEADER is een nuttige aanvulling LEADER voegt niets toe Licht uw antwoord toe Methodologie Midterm Evaluatie POP2 80