Windenergie in Winterswijk

Transcriptie

1 Windenergie in Winterswijk J. H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie

2 Zijn windturbines op land nodig?

3 Het doel van duurzame energie is terugdringen van het verbruik van fossiele brandstof en de CO 2 uitstoot. Om het nut van duurzame vormen te kunnen beoordelen moeten we de opbrengst vergelijken met het totale energieverbruik. Wind-op-land levert 0,76 % van ons energieverbruik (2015).

4 huish.electriciteit tot. huish. energie 10% 3% 10% 3% tot. landelijke energie 0,76% 6400 GWh wind fossiele energie

5 huish.electriciteit tot. huish. energie 10% 3% tot. landelijke energie 0,76% 6400 GWh wind fossiele energie

6 PIEKGEDRAG WINDMOLENS Windstroom komt wanneer het hard genoeg waait, maar ook weer niet te hard, in pieken dus. Deze pieken vallen niet met hoge vraag samen. en moeten worden opgevangen door de kolenen gascentrales. Beïnvloedt dit het rendement van de centrales? Voorbeeld: Texas, 2008

7 GWh / 15 min

8 In Texas is de CO 2 uitstoot niet verminderd door de windstroom. Nederland lijkt sterk op Texas. Vergelijkbare effecten zijn gemeten in de VS (Colorado), Ierland en Spanje waar bijna alle windstroom bij de centrales verloren gaat. Er bestaan aanwijzingen dat ook in Nederland, Duitsland en Denemarken de opvang van windstroom veel extra gas en kolen kost. Conclusie: De bruto stroomopbrengst van windmolens gaat voor een groot deel verloren door rendementsverlies bij de elektriciteitscentrales.

9 Gezondheidsrisico s en geluid Windturbines produceren een stampend, zoevend geluid dat extra opvalt en meer irriteert dan andere soorten geluid. Windturbinegeluid veroorzaakt slaapverstoring en stress, wat weer tot gezondheidsklachten kan leiden (RIVM). Kwaliteit leefomgeving neemt af (laagfrequent geluid, trillingen, slagschaduw, knipperende waarschuwingslichten) en veroorzaakt hinder. Stress ten gevolge van chronische hinder heeft een negatieve invloed op gezondheid en welbevinden van omwonenden. Al deze effecten zijn wetenschappelijk bewezen.

10 Voor klachten als psychische problemen, pijn, stijfheid en hoofdpijn/migraine of van aandoeningen zoals diabetes, cardiovasculaire ziekten, tinnitus en gehoorschade bestaat geen hard wetenschappelijk bewijs. Daar is nauwelijks onderzoek naar gedaan. Zijn klachten daarom ook ongegrond? Zolang geen onderzoek heeft plaatsgevonden is uiterste terughoudendheid vereist. Wegens gezondheidsrisico s adviseert WHO voor fluctuerende geluidsbronnen als windturbines een geluidnorm die lager is dan 40 db (L night ) buitenshuis. Nederland: 41 db s nachts. Past bij industriegebieden en drukke woonwijken, niet voor stille landelijke gebieden (RIVM).

11 Geluid: Tot 2010 was de hoeveelheid geluid die voor windmolens was toegestaan afhankelijk van het geluid van de omgeving, zoals voor alle vormen van industrielawaai. Kabinet: Maar zo halen we de 6000 MW wind-op-land niet. Oplossing: Soepeler geluidsnormen, alleen voor windmolens

12 Hoe pakt de nieuwe geluidsnorm uit?

13 Energievisie 2016: afstand tot woningen 400 meter Komt overeen met nieuwe norm 47 db L den /41 db L night Bij deze belasting ben je zeker van slaapverstoring enz. Netjes volgens de oude norm berekend, d.w.z. rekening houdend met het lage omgevingsgeluid zou de afstand zeker 900 meter zijn.

14 De nieuwe norm van 47dB L den is een ingewikkelde waarde die over een jaar wordt gemiddeld. Geen directe meting op welk moment dan ook kan vertellen of aan de norm wordt voldaan. De berekening van L den geschiedt achteraf, en is afhankelijk van o het verloop van de geleverde elektriciteit gedurende een jaar o fabrieksgegevens over hoeveel geluid molens daarbij maken. Alle gegevens komen van exploitant en producent. Gemeente Noordoostpolder vindt dat zij niet in staat g te controleren of aan de norm wordt voldaan, en heeft bij rechter gelijk gekregen.

15 De rechter over MAATWERK voor geluid Lagere normen in overeenstemming met omgevingsniveau zijn mogelijk (Raad van State). Het ministerie van I&M wil daar niet van weten en verstrekt onjuiste informatie. Direct meetbare grenswaarden zijn toegestaan. L den niet verplicht. Vaak zijn kunstgrepen ( mitigerende maatregelen ) nodig om nog net aan de norm te voldoen. Maar die kunstgrepen mogen niet als maatwerk voorgeschreven worden (Raad van State). De exploitant moet er zelf voor zorgen aan de norm te voldoen en de gemeente kan alleen achteraf uitzoeken of dat is gelukt.

16 Stukjes ruimte voor molens bij bestaande norm, 400 m Slaapversoring bij dichtsbij liggende woningen zeker Geluidshinder drie maal die van rijkssnelwegen (RIVM) Stukjes met ruimte voor molens max. 200 m breed Bij aanpassing aan laag omgevingsgeluid: - grotere afstand tot huizen. - stukjes ruimte verdwijnen Er is geen ruimte voor molens van 2,5-3 MW.

17 Wat is de invloed van de plaatsing van windmolens op de huizenprijzen in de directe omgeving?

18 Rechterlijke uitspraken Onroerend Zaken Belasting afstanden tot 2,5 km 800 (x 1000 ) 22% , % vermindering restwaarde 0

19 Participatie betekent geld meebrengen om ook nog een beetje te verdienen aan wat hen alleen maar schade oplevert. De wettelijke planschaderegeling schiet tekort. Dit leidt tot lange en uitputtende procedures die zelden bevredigend verlopen. Voor vereiste draagvlak is compensatie nodig Gedragscode Nederlandse Wind Energie Associatie (NWEA) voorziet hierin niet. Gedragscode NLVOW (Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines) aanbevolen. Draagvlak moet aangetoond.

20 Inkomsten exploitant en grondeigenaar Windstroom is duurder dan de stroomprijs op de markt, de overheid het verschil bij in de vorm van subsidies. 2,5 MW: momenteel ongeveer per jaar uit de verkoop van elektriciteit en aan subsidies. Bij verkoop wordt de marktprijs vaak niet gehaald, als het stroomaanbod te groot is. In Duitsland krijgen afnemers soms zelfs geld toe als het stroomnet het aanbod van windstroom niet aankan. Dan ontvangt de exploitant veel meer dan aanvulling uit de SDE+ regeling.

21 Kosten en baten 6000 MW op land 4400 MW op zee Baten Energie voor inwoners Subsidies voor energiebedrijf en landeigenaren (over 15 jaar) 50 miljard ter vergelijking: De winst bedraagt ook ongeveer 50 miljard Kosten voor samenleving Maatschappelijke kosten Natuur, rust en ruimte" worden verkwanseld? Geluidsoverlast voor velen, pulsgeluid? Andere hinder: slagschaduw, schittering, uitval electriciteitsnet? Gevaar: omvallen, blikseminslag, ijsafzetting? Sociale scheuring door belangentegenstellingen? Economische kosten Daling rendement bestaande centrale? Aanpassing electriciteitsnet 10 miljard Opslag onmogelijk, uitverkopen en duur inkopen? Teruggang toerisme? Waardevermindering onroerend goed, naar schatting miljard Rijkssubsidies (over 15 jaar) 50 miljard Sociale scheuring door belangentegenstellingen

22 Donaties zijn welkom: F. Rovira 1990