Notitie handhaving Gemeente Berkelland

Transcriptie

1 Notitie handhaving Gemeente Berkelland 1 december

2 Aanleiding Vanuit de Raad zijn vragen gesteld over de uitvoering van de handhaving, met name van de groene handhaving. In deze notitie gaan wij daarop in. 1. GROENE HANDHAVING GEMEENTE BERKELLAND Lijst met groene handhavingszaken 2015: We hebben recent geconstateerd dat er door de opgave en controle aan gewasperceelregistratie veel aan landschapselementen en biodiversiteit verloren gaat. We hebben in het jaar 2015 daarom als eerste Achterhoekse gemeente meer de aandacht gevestigd op de groene handhaving. Dat wil zeggen de naleving op de groene wet- en regelgeving vanuit o.a. de bestemmingsplannen buitengebied, Omgevingsverordening bijzondere bomen en - groene structuren 2010, Boswet en de Flora- en Faunawet. De BOA s van de Omgevingsdienst Achterhoek, Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) en/of politie Noord-Oost Gelderland volgen de strafrechtelijke lijn en de gemeente Berkelland de bestuursrechtelijke lijn. In de meeste gevallen wordt er samen opgetrokken. Dat resulteert nu in een actuele lijst van 40 groene handhavingszaken (Bijlage I) die systematisch wordt afgewerkt. De verwachting is dat de lijst nog gaat groeien. Veel veroorzakers bekennen direct schuld en/of hebben de overtreding niet bewust begaan en willen deze z.s.m. herstellen. Enkele veroorzakers kiezen voor een ander traject. Oude zaken: Er zitten in de groene handhavingslijst van 40 gevallen ook oude handhavingszaken. Door o.a. het gebruik van google streetview en luchtfoto s komen nu veel van deze oude gevallen aan het licht. Ook instanties en burgers hebben zaken aangedragen. Dit zijn zaken waarbij nog nooit is opgetreden maar ook gevallen waarbij het landschapselement jaar na jaar verder achteruit gaat tot het geheel verdwijnt en een agrarisch gewasperceel wordt. De ernst van deze sluimerende achteruitgang is nu recent aan het licht gekomen zowel bij de gemeente Berkelland als bij alle overige Achterhoekse gemeenten. Ook hebben wij in een aantal gevallen geconstateerd dat de provincie na opmaken van een proces-verbaal niet bestuursrechtelijk optreedt. Herinplant vindt in deze gevallen niet plaats. Plan van aanpak Door betere bewustwording, bescherming natuur, bos en cultuurhistorische landschapselementen en opvoering controles wordt een correcte naleving op groene wet- en regelgeving afgedwongen. De aanpak bestaat uit meerdere trajecten. Enkele zijn dit jaar al in gang gezet. De belangrijkste zijn: Bewustwording en aanpassingen in opgave en controle gewaspercelen door Rijksdienst voor Ondernemend Nederland als gevolg van een brief aan Staatssecretaris Dijksma We hebben d.d. 13 maart 2015 een brief (Bijlage II) gestuurd naar Staatssecretaris Dijksma met instemming van alle Achterhoekse gemeenten, LTO, en agrarische natuurverenigingen. 2

3 De wijze van opgeven en controleren van het agrarisch gewasperceel is namelijk nadelig voor de basiskwaliteit van natuur en landschap in de Achterhoek (en Nederland). Door Europese belastingmaatregelen worden gewaspercelen groter ten koste van natuur en landschap. Daar komt ook bij dat de gemeentelijke en provinciale groene handhaving op bos, natuur en landschapselementen als bermen, houtwallen, singels, bosjes etc. marginaal is. Basiskwaliteit natuur en landschap Vanuit de landschapsregeling ( een subsidieregeling die de gemeente Berkelland is aangegaan met de Provincie Gelderland) is een onderzoek gedaan naar de basiskwaliteit van natuur en landschap in 4 gemeenten (Lochem, Oost-Gelre, Lochem en Berkelland) door dhr. A. Stortelder werkzaam bij Onderzoeksinstituut Alterra. In deze rapportage wordt de basiskwaliteit beschreven en worden aanbevelingen gedaan. Zie Bijlage III voor het concept. Vergelijking gemeentelijke eigendommen met opgave voor gewasperceelregistratie We hebben kaarten van de opgave gewaspercelen vergeleken met de kaarten van gemeentelijke eigendommen. Op basis van deze vergelijking kunnen we een inschatting maken hoeveel hectare in gebruik zijn genomen voor de opgave gewasperceel. Het gaat om ongeveer 89 hectare (er zit nog een onnauwkeurigheid in i.v.m. de overlap van de kaarten). Het gaat om landschapselementen, bermen, taluds. Maar ook om gronden waar we als gemeente toestemming hebben gegeven om bijvoorbeeld (extensief) te maaien, zoals het park De Maat, braakliggende industriegrond. Als dergelijke percelen worden opgegeven als gewasperceel, mag daar theoretisch ook mest op worden uitgereden. Echter, op zeer veel gemeentelijke percelen mag van ons geen mest worden gebruikt. Dat mestquotum wordt waarschijnlijk uitgereden op huispercelen en/of veldpercelen van verschillende eigenaren. Het risico is aanwezig dat dat meer mest is dan volgens milieuwetgeving is toegestaan. NB Er zijn ook bermen en zandwegen die wél in gebruik zijn genomen door agrariërs maar niet opgegeven zijn voor de gewasperceelregistratie. Deze vinden we op de kaartvergelijking niet terug. Pilotproject; kadastraal weer uitzetten van gemeentelijke in gebruik genomen bermen en inzaaien met kruidenrijk duurzaam mengsel. Samen met de Agrarische Natuurvereniging Van Berkel en Slinge gaan we gemeentelijke bermen welke in gebruik zijn genomen als gewasperceel weer kadastraal uitzetten in januari We hebben een selectie gemaakt van brede potentiële bermen langs zandwegen, fietspaden en toeristische routes. Ook heeft het Noordijks Belang bermen van de gemeente aangewezen welke zij graag ingezaaid met kruiden willen zien. Met dit project in het voorjaar van 2016 willen we laten zien hoe de bermen er ook uit kunnen zien in plaats van bermen met engels raaigrasland en/of bouwland met maïs (Bijlage IV Projectplan). 3

4 NB Het plan is nog niet geheel up to date! Wij zijn in afwachting van de laatste aangepaste versie. Bewustwording financieel voordeel ** Voor gewaspercelen betaalt Europa circa 300 euro per hectare. De grond kan ook worden gebruikt voor de mestboekhouding. Een simpele rekensom. Er mag in Nederland, volgens de Europese Nitraatrichtlijn, 170 kg pure N worden uitgereden per hectare op grasland (fosfaat op grasland is gemiddeld 90 kg per hectare maar lift mee met de stikstof gift). In bijvoorbeeld rundermest zit gemiddeld 4 kg pure N per m3. Dat betekent dat er 42,5 m3 per hectare per jaar mag worden uitgereden op grasland. Maar omdat Nederland mag afwijken van de norm (derogatie) mag er zelfs op grasland, mits agrariërs voldoen aan de norm, 230 kg pure N worden uitgereden. Dat betekent dat sommige agrariërs zelfs 57,5 m3 rundermest mogen uitrijden per hectare grasland per jaar. Afvoer van rundermest kost (november 2015) per m3 circa 20,- (variabele kostenpost). Uitgaande van het laatste getal betekent 57,5 * 20,-= 1150,- besparing per ha, wanneer mest niet afgevoerd hoeft te worden. Dus 1 hectare grond levert in feite maximaal 300, ,- = 1450,- op. Per 1000m2 is dit 145,-.**in de getallen kan een lichte afwijking zitten. Wanneer een deel van een bos, landschapselement, zandweg, spoortalud en/of berm bij een gewasperceel wordt aangetrokken levert dit dus extra mogelijkheden op om mest uit te rijden. Mest die niet hoeft te worden afgevoerd. Inventarisatie bos, natuur en landschapselementen in Bestemmingsplan Buitengebied en positief bestemmen De inventarisatie voor het vernietigde bestemmingsplan buitengebied is in 2012 beperkt uitgevoerd, zie bijvoorbeeld figuur 1. Tussen de 750 en 1000 natuur,- bos,- en landschapselementen zijn niet positief bestemd (op de plankaart). In 2012 is een gezamenlijk oppervlak van natuur, bos en groene landschapselementen van 12% vastgelegd. We laten voor het nieuwe bestemmingsplan buitengebied (zie ook de uitgangspuntennotitie die in januari in de gemeenteraad aan de orde komt) een aanvullende inventarisatie maken van ook de kleinere landschapselementen. Zodat deze op de plankaart zichtbaar gemaakt kunnen worden. Wij schatten in dat het gaat om een totale oppervlakte van 16-17%. Een goede inventarisatie en positief bestemmen van bos, natuur en landschapselementen heeft veel voordelen: - Volledige inventarisatie en positief bestemmen maakt bescherming, controle en handhaving van groene wet- en regelgeving efficiënter. Toetsing van een aanvraag WABO-uitvoering van een werk vindt plaats aan de bestemming bos, landschapselement en/of natuur in plaats van aan de bestemming agrarisch gebied al dan niet met landschapswaarden. Daarmee kun je elementen beter beschermen. Het areaal is beter gewaarborgd. - we profileren ons als een groene plattelandsgemeente. Een groene plattelandsgemeente is goed voor een vestigingsklimaat voor ondernemers, 4

5 bedrijven, burgers etc. Maar ook goed voor ons imago als duurzame gemeente en voor de recreatie en het toerisme in Berkelland - Ook betekent een positieve bestemming een betere bescherming van de flora en fauna (Habitatrichtlijnsoorten, Rode lijst soorten en soorten van FF-Wet). Veel dier- en plantsoorten zijn gebonden aan de bos, natuur en landschapselementen. Figuur 1: Vergelijking tussen de inventarisatie van de bos, natuur en groene landschapselementen voor het bestemmingplan anno 2012 (dat is vernietigd) in de omgeving van Rekken en de feitelijke situatie; gemist zijn de met rood aangegeven elementen van allerlei grootte. WABO-vergunning uitvoering van een werk voor het vellen en rooien van een houtopstand in het gehele buitengebied i.v.m. de aanpassing van de Boswet De Boswet is begin januari 2015 aangepast. Het is de vraag of deze aanpassing van kracht blijft in de nieuwe Natuurwet (waar de Boswet, Natuurbeschermingswet en de Flora en Faunawetgeving onder gaan vallen). In het gehele bestemmingsplan buitengebied komt een aanlegvergunningplicht voor het vellen en rooien van een houtopstand (niet zijnde het normale onderhoud als cyclisch hakhoutbeheer en dunning). Daarmee is de bescherming sowieso beter gewaarborgd. Cultuurhistorische gebiedsbeschrijving omzetten in cultuurhistorische waardenkaart in Bestemmingsplan buitengebied We zijn intern bezig om de cultuurhistorische gebiedsbeschrijving om te laten zetten naar een cultuurhistorische waardenkaart. Deze kaart kan dan verankerd worden in het bestemmingsplan buitengebied op dezelfde wijze als de archeologie. Dit verankert en beschermt o.a. het cultuurhistorisch landschap veel beter in het nieuwe bestemmingsplan buitengebied. Dekking vindt plaats uit bestaande budgetten. 5

6 2. Handhaving Bouwen en wonen. De cluster bouwtoezicht zorgt voor het toezicht op de bouw en de handhaving van bouw-/sloopregels en de bestemmingsplanvoorschriften. Door detachering, grote projecten en ziekte was afgelopen tijd minder vast personeel inzetbaar. Dit zorgde voor enige werkachterstand. We gaan dit compenseren door de inhuur van 2 personen per 1 januari De werkachterstand die is ontstaan beperkt zich hoofdzakelijk tot een achterstand in het toezicht. We hebben de prioriteit gelegd bij de handhaving die daardoor grotendeels op peil is gebleven. Als op termijn minder toezichthouders buiten controleren worden de constateringen daardoor minder. Daarmee ook het aantal handhavingszaken. Inderdaad was de lijst met handhaafzaken vrij stabiel en aan de lange kant. De lijst is inmiddels opgeschoond Dit betekent echter niet dat er verder niet gehandhaafd wordt. Immers alleen de wat moeizaam verlopende zaken komen op de lijst. Met het accent op vooroverleg keukentafel/premediation worden relatief veel zaken opgelost in het voortraject. Deze zaken vindt u niet op de handhaaflijst. Het handhavingsoverzicht vindt u als bijlage 5 bij deze notitie. Martin Lubberink/ Jan Luc van Eijk 6