Afvalconferentie 30 oktober 2014

Transcriptie

1 Afvalconferentie 30 oktober 2014 Benchmark Beleidsprestaties Review België/Vlaanderen en Nederland Frank Hopstaken en Kees Wielenga 30 oktober 2014, Het Paleis, Antwerpen

2 Inhoud 1 Afvalproductie en behandeling 4 2 Huishoudelijk afvalmanagement 9 3 Verwerking, capaciteit en tarief 17 4 Benchmark 22 Met dank aan: 2

3 Transitie naar een circulaire economie Stemming De beste beleidsprestatie op het gebied van afvalmanagement levert: 1. Nederland 2. Vlaanderen Afvalconferentie 2014 Benchmark Afvalbedrijven 3

4 1 Afvalproductie & behandeling 4

5 1 Afvalproductie en behandeling Vlaanderen en Nederland basisgegevens Kentallen Inwoners (2014) NL: 16,85 mln BE: 11,10 mln (66% NL) Vl: 6,38 mln (38% NL) NL: 2,23 inw./huish. BE: 2,31 inw./huish. Vl: 2,40 inw./huish. Landoppervlak NL: km 2 Vl: km 2 (40% NL) Bronnen: CBS (NL) StatBel (Be-Vl) 5

6 Afvalproductie in ton / inw. 1 Afvalproductie en behandeling Totaal afval in ton per inwoner per jaar Vl (en B) exclusief secundair afval (uit afvalinstallaties) stabiel beeld voor NL, economie herkenbaar variatie voor Vlaanderen/België (en 9%/20% hoger) 5,5 5 4,5 4 Kentallen Inwoners (2014) NL: 16,85 mln BE: 11,10 mln (66% NL) Vl: 6,38 mln (38% NL) 3, Vlaanderen Nederland België NL: 2,23 inw./huish. BE: 2,31 inw./huish. Vl: 2,40 inw./huish. 6

7 1 Afvalproductie en behandeling Bronnen afval in 2012 Nederland en Vlaanderen 41% bouw- en sloopafval Wallonië met hoog percentage industrieel afval Overig afval: waterzuivering, landbouw, energie, KWD 45% 40% 35% 30% Toelichting Vl: excl. secundair afval, puin bij bouw 25% 20% 15% 10% Huishoudens NL en Vl: ca. 500 kg/inw. 5% 0% Huishoudens Industrie Bouw- en Sloopafval Nederland Vlaanderen België Overig Bronnen: 1) NL afval in cijfers 2014, concept publicatie 2) Vlaanderen bedrijfsafvalstoffen ) Eurostat cijfers 2012 voor België 7

8 1 Afvalproductie en behandeling Verwerking totaal afval in 2012 Vlaanderen met 83% recycling en 13% verbranden Nederland beperkt storten tot 3% Tijdreeks Vl: storten -> recycling NL: storten -> verbranden 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Recycling Verbranden Storten Nederland Vlaanderen België 100% 90% 80% 70% 60% NL 50% Recycling Verbranden Storten 100% 90% 80% 70% Vl 60% 50% Recycling Verbranden Storten Bronnen: Eurostat (BE) - RWS (NL) - OVAM (Vl) 8

9 2 Huishoudelijk afvalmanagement 9

10 Huishoudelijk afval in kg/inw. Ontkoppeling HHA en BBP (index) 2 Huishoudelijk afvalmanagement Ontkoppeling huishoudelijk afval (HHA) van BBP neemt toe Productie HHA daalt in Vlaanderen en Nederland tot ca. 500 kg/inw. Ontkoppeling met BBP sinds 2000 voor Vl en NL resp. 41% en 38% BBP van Vlaanderen en Nederland beide ca per inwoner BBP en afvalhoeveelheid Wallonië per inwoner duidelijk lager Vlaanderen Nederland België Vlaanderen Nederland BBP-Vl BBP-NL Bronnen: Eurostat (NL, BE) OVAM (Vl) 10

11 Recycling (+ organisch) in % 2 Huishoudelijk afvalmanagement Verwerking huishoudelijk afval (2013) * Vlaanderen en Nederland koplopers in EU: storten minimaal Nederland: 49% verbranden met E-terugwinning Vlaanderen: 49% droge componenten recycling 60% * BE, EU-28 en tijdreeksen op basis van Eurostat data (tot 2012) voor MSW 50% 40% 30% 20% 10% Toelichting op tijdreeks: NL en Vl, stabiel beeld vanaf 2004 toename recycling droge componenten in zowel BE als EU-28 80% 70% 60% 50% Recycling incl. composteren in % van MSW 0% Recycling Composteren Verbranden Storten Nederland Vlaanderen België EU28 40% 30% 20% Vlaanderen Nederland België EU28 MSW Bronnen: Eurostat (BE, EU), CBS (NL) - OVAM (Vl) 11

12 2 Huishoudelijk afvalmanagement Samenstelling gescheiden ingezameld HHA in 2013 Vlaanderen scheidt beter aan de bron voor alle componenten Vlaanderen dringt GFT en tuinafval terug (thuiscomposteren) Nascheiding Nederland en Vlaanderen, resp. 14% en 6% HHA, niet in de cijfers Gescheiden ingezameld In restafval Scheiding in % Nederland Vlaanderen Nederland Vlaanderen Nederland Vlaanderen GFT en tuinafval % 67% Papier en karton % 80% Kunststoffen % 33% Glas % 87% Metalen % 67% Inert % 89% Hout % 97% Textiel % 56% AEEA % 92% Overig % 31% Totaal % 71% Bronnen: RWS, CBS (NL) OVAM (Vl) 12

13 2 Huishoudelijk afvalmanagement Samenstelling restfractie HHA nagenoeg gelijk NL NL: 244 kg / inw. Opgave voor NL NL: 65% Vl: 150 kg / inw. GFT 35% Papier 15% Kunststof 11% Glas 4% Textiel 3% Metaal, hout, inert, AEEA 11% Overige 21% Vl GFT 37% Papier 12% Kunststof 16% Glas 3% Textiel 4% Metaal, hout, inert, AEEA 11% Overige 19% Vl: 146 kg / inw. Bronnen: CBS (NL) OVAM (Vl) 13

14 Hoeveelheid restafval (kg/inw) 2 Huishoudelijk afvalmanagement Best practice voor terugdringen restafval in NL al aanwezig Stedelijkheidsklasse 1 Stedelijkheidsklasse 2 Stedelijkheidsklasse 3 Stedelijkheidsklasse 4 Stedelijkheidsklasse Doelstelling Vlaanderen max. 150 kg/inw. rest, evt. na toepassing correctiefactor Bron: MINA-plan Aandeel hoogbouw (%) Bron: CBS (NL), bewerking NVRD 14

15 2 Huishoudelijk afvalmanagement Wie doet het werk? Nederland inzameling (2013) 20% private partij 52% overheidsgedomineerd 28% gemeentelijke dienst verbranding (2014) 55% private partij (incl. Attero) 45% overheidsgedomineerd Vlaanderen inzameling (2013) ca. 50% privaat ca. 50% regie door IC of gemeente verbranding (2014) bedrijfsafval 100% private partijen verbranding HHA (en vergelijkbaar ba) 36% privaat (juridisch) (Indaver, Dalkia, Bionerga) 64% intercommunales (IC) Bronnen: RWS (NL) OVAM (Vl) 15

16 2 Huishoudelijk afvalmanagement Afvalstoffenheffing Nederland gemiddelde heffing 242 per huish. daling en ontkoppeling van inflatie DIFTAR 210 per huishouden 29% inwoners 41% gemeenten (figuur) 1 park per inw. Vlaanderen sterke differentiatie van kosten vast (forfait) en flexibel deel subsidie OVAM ( 2 per huish. per j.) DIFTAR, containerparken thuiscomposteren indicatie van totale kosten per huish. per jaar berekening per intercommunale gemeente maakt beleid DIFTAR + INTENSITEIT CONTAINERPARKEN 1 park per inw. Uit: Afvalstoffenheffing RWS Bronnen: RWS (NL) OVAM (Vl) 16

17 3 Verwerking, capaciteit en tarief 17

18 3 Verwerking capaciteit en tarief Afvalenergiecentrales (AEC) Nederland: 7,7 Mton (2013) + EVI: 0,365 Mton Vlaanderen: 1,9 Mton (2013 excl. slibverbranding 365 EVI Europark Schaalgrootte én structuur van de (duurzame) E-productie verschilt! E-productie (totaal) in NL: GWh + 14 PJ in Vl: 940 GWh + 1,7 PJ meer warmte en stoom in NL per ton afval. Bronnen: RWS (NL) OVAM/VITO (Vl) 18

19 3 Verwerking capaciteit en tarief Restcapaciteit AEC s in Nederland vanaf OMRIN E.ON Delfzijl AZN Sita ReEnergy ZAVIN CV AVR Afvalverwerking Rijnmond AVR Afvalverwerking Rotterdam AVR DTO HVC afvalcentrale locatie Dordrecht Afval Energie Bedrijf HVCafvalcentrale locatie Alkmaar AVR Afvalverwerking Duiven ARN Twence Afvalverwerking NL aanbod voor verbranding Totaal verbrand incl import Bron: RWS (NL) 19

20 3 Verwerking capaciteit en tarief Import brandbaar afval in Nederland is 1,5 Mton (2013) Bron: RWS (NL) 20

21 Tarieven en belastingen verwerking per ton 3 Verwerking capaciteit en tarief Tarieven en belastingen verwerking Huidige tarieven NL lager dan in Vl en dalend voor verbranden Recente aanbestedingen verbranding NL (toek.) onder 50 per ton Afvalstoffenbelasting NL per per ton (m.u.v. im- en export) Stort C1 Stort C2 VBH Stort C2 B Stort C 2 HH Stort C3 Stort NL Verbr. HH Verbr. Hoog cal Verbr. Laag cal Verbr. NL 2013 Verbr. NL toek. tarief Vl - NL heffing Vl - NL Bronnen: OVAM (Vl) RWS / I&M (NL) 21

22 4 Benchmark 22

23 4 Benchmark Sterke punten van de beide landen Vlaanderen 1. recycling totaal afval 83% storten 5% = 186 kg/inw. 2. productie HHA is 501 kg/inw. recycling HHA op 71% opbrengsten grondstoffen 3. kosten verwerking stabiel Nederland 1. recycling totaal afval 78% storten 3% = 103 kg/inw. 2. productie HHA is 499 kg/inw. recycling HHA op 51% duurzame energieproductie 3. kosten verwerking dalend 23

24 4 Benchmark Achtergronden en uitdaging Vlaanderen 1. Intercommunale staat dicht bij de regio en inwoners (maatwerk) 2. sturen met DIFTAR snel en ver doorgevoerd 3. infrastructuur AEC s relatief kleinschalig en beperkt Nederland 1. oplossingen ook gericht op stedelijk gebied (hygiëne) 2. oog voor kosten en opbrengsten van verwerking 3. infrastructuur AEC s op commerciële schaal gebracht Verduurzamen van de keten tijdens productie en gebruik. Samenwerken en delen (Wijffels) Materialenprogramma VANG 24

25 Samen maken we duurzaamheid tastbaar FFact Mcs B.V. Het Slot KH Delft