Geachte aanwezigen, Dames en heren,

Transcriptie

1 TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ViA Rondetafel Winkelen in Vlaanderen maart 2013 Geachte aanwezigen, Dames en heren, Twee jaar geleden kwamen we bijeen om te praten over de startnota Winkelen in Vlaanderen. We kozen toen Kortrijk als gaststad omwille van de uitgesproken positieve sfeer die er heerst. Het is diezelfde reden die ons vandaag naar Mechelen heeft gebracht voor deze nieuwe ViArondetafel. Deze stad bewijst dat stads- en gemeentekernen een toekomst hebben; dat visie en ondernemerschap het tij kunnen keren. 1

2 Dit Lamotcentrum, waar verleden en toekomst samenkomen, is daarvan het beste bewijs. Sinds onze bijeenkomst in Kortrijk hebben we niet stilgezeten. We hebben de daad bij het woord gevoegd en de verschillende projecten uit de startnota uitgevoerd. De omzendbrieven werden gepubliceerd, het West-Vlaamse project Commerciële Innovatie werd in de 4 andere provincies uitgerold, het Kennisnetwerk Detailhandel werd op de rails gezet, enzovoorts. De vorige sprekers zijn daar al in detail op ingegaan. Maar, dames en heren, er is in de afgelopen twee jaar niet alleen veel gebeurd, er is ook veel veranderd. Twee jaar geleden gaf ons pleidooi voor kernversterking nog aanleiding tot polemiek. De regisseursrol van de gemeenten voor een winkelbeleid werd door sommigen nog in vraag gesteld. Vandaag zijn de geesten echter gerijpt, en is bijna iedereen het erover eens dat de lokale overheden een actieve rol moeten spelen in de versterking van de detailhandel in onze kernen. 2

3 Want als er één ding niet veranderd is in de afgelopen twee jaar, dan is dat het belang van de detailhandel voor het socio-economisch weefsel in Vlaanderen. De detailhandel draagt bij tot de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de binnensteden en dorpskernen. Ze zorgt voor een rechtstreekse tewerkstelling van personen, een omzet van 46 miljard euro en 1,4 miljard euro investeringen. Het mag duidelijk zijn dat in winkelarme kernen het leven stilvalt. En dat moeten we absoluut vermijden. De leegstandcijfers drukken ons met de neus op de feiten. In alle Vlaamse steden en gemeenten moet een sense of urgency leven en moet er gewerkt worden aan een actief kernversterkend beleid. Met Winkelen in Vlaanderen 2.0 heeft de Vlaamse regering haar visie daarover op papier gezet. We bouwen voort op het vele harde werk dat in de afgelopen twee jaar geleverd is. We reiken instrumenten en middelen aan waarmee lokale besturen en de handelaars zelf aan de slag kunnen gaan. 3

4 Het investeringsprogramma van 13 miljoen euro is vandaag al voorgesteld, net als de wettelijke instrumenten om een performant lokaal winkelbeleid te kunnen voeren en de werking van het Kennisnetwerk Detailhandel. Ik roep iedereen in deze zaal dan ook op om die instrumenten ten volle te gebruiken. We moeten vandaag handelen opdat we ook morgen nog levendige handelskernen hebben. Maar, dames en heren, wat die nieuwe nota niet kan bieden, dat is een uniforme oplossing. De situatie is overal anders, zoals vandaag al werd toegelicht. Oplossingen moeten dus geval per geval bekeken worden. Regie voeren is maatwerk. In sommige gemeenten zal het nodig zijn kleinere winkelruimtes samen te voegen; in andere is het beter om winkelruimtes in bepaalde aanloopstraten om te vormen tot wooneenheden. Meestal is een beperking in de periferie noodzakelijk door de aanduiding van compacte winkels. En in bijna alle gevallen zal de bereikbaarheid verbeterd moeten worden, zonder de beleving aan te tasten. 4

5 Een integraal beleid is dus noodzakelijk. Eén individuele maatregel zoals premies voor wonen boven winkels zal nooit volstaan. De silver bullet bestaat niet. De krachtigste instrumenten van de overheden bij dat integraal beleid, zijn de ruimtelijke ordening en de handelsvestigingsregeling. Aan die instrumenten werd de voorbije twee jaar hard gewerkt. De Leidraad Strategisch Commercieel Plan, die alle lokale besturen ontvangen hebben, gaat daar in detail op in. Die Leidraad kan dus een belangrijk hulpmiddel zijn voor de besturen om een duidelijke visie over de commercieelstrategische toekomst van het winkelgebeuren in hun stad of gemeente uit te werken. Op basis van die visie kunnen zij plannen en vergunningen opstellen, beoordelen en motiveren. 5

6 Dames en heren, Zeggen dat de detailhandel voor grote uitdagingen staat, is een open deur intrappen. De detailhandel moet met veranderend consumentengedrag, toegenomen mobiliteit en globalisatie omgaan. Bovendien zorgt het internet ervoor dat het klassieke business model moet aangepast worden. Klanten kunnen prijzen perfect vergelijken, markten worden transparanter en afstanden spelen nauwelijks nog een rol. Ik ben er echter van overtuigd dat een sector die al eeuwen floreert en zich steeds heeft weten aan te passen, ook nu een antwoord zal vinden op deze uitdagingen. Cor Molenaar, hoogleraar aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam en auteur van Red de Winkel, maakt wat dat betreft de interessante vergelijking tussen de winkeliers vandaag en de bioscopen enkele decennia geleden. De bioscoop werd in de jaren 60 afgeschreven door de massale aankoop van televisietoestellen. 6

7 Maar wat blijkt? Het bioscoopbezoek is vandaag hoger dan ooit. Een film kijken is een avondje uit. Dankzij surround geluidssystemen, 3D, HD, luxe zetels en een groot scherm. De bioscoop is vandaag beleving, verrassing, emotie en gastvrijheid. Winkeliers moeten zich daar aan spiegelen. Winkelen moet recreëren worden. Dat is de uitdaging waar we voor staan, dames en heren. En vergis u niet, dit is een grote uitdaging. Als we onze kernen leefbaar en aangenaam willen houden; als we de leegstand een halt willen toeroepen; dan moeten we vandaag handelen is een cruciaal jaar; het jaar waarin de lokale besturen hun meerjarenplanningen voor de komende 6 jaar vastleggen. Het is dus nu dat deze besturen van het kernversterkend winkelbeleid een absolute prioriteit moeten maken. Ik roep daarom iedereen in deze zaal de burgemeesters en schepenen, maar ook de ambtenaren lokale economie op om de koe bij de horens te pakken. 7

8 De politieke verantwoordelijken moeten hier in hun beleid een prioriteit van maken. En de ambtenaren moeten er alles aan doen om dit hoog op de lokale politieke agenda te krijgen. Ik roep u dus op, dames en heren, om samen met de Vlaamse regering, de handen nog meer in elkaar te slaan. Zodat we deze prachtige en noodzakelijke sector kunnen laten floreren als nooit tevoren. Ik dank u. 8