Programmaplan Sociaal Domein Gemeente Oldebroek

Transcriptie

1 1 Programmaplan Sociaal Domein Gemeente Oldebroek Datum Versie 1.1 Status concept Auteur Yvonne Roseboom

2 2 Versiebeheer Versie Auteur Datum Aard wijziging 0.1 Yvonne Roseboom Eerste concept 0.2 Yvonne Roseboom Aangepast concept obv reacties transitiewerkgroep en ambtelijk opdrachtgever 0.3 Yvonne Roseboom Aangepast concept obv reacties transitiewerkgroep en bestuurlijk opdrachtgever 1.0 Yvonne Roseboom Ingestemd met versie 0.3 door college op 20/02/ Yvonne Roseboom Herziening vastgestelde versie obv uitwerking projectplannen, betreft wijzigingen in DIM + programmateam + informatisering & ict + communicatiestrategie Goedkeuring Versie Datum Opmerkingen Akkoord Verspreid aan deelnemers transitiewerkgroep + ambtelijk opdrachtgever ( ) Bert van Beek, Teun van Noorloos, Diane Mulderij, Dorina Smid, Guido Hooiveld, Grytsje Zielhuis, Brigitte Breugom, Klara Slijkhuis Verspreid aan bestuurlijk Alwin Kohlbrugge, Carlo van Dijk opdrachtgever Verspreid aan college Ingestemd door college op 20/2/ Vastgestelde versie dd 20/2/ Verspreid aan ambtelijk opdrachtgever + pfo Klara Sijkhuis, Carlo van Dijk Brondocumenten # Document Versie Datum 1 Beleidskader Oldebroek voor mekaar Definitief B&W nota uitgangspunten sociaal domein Definitief Oldebroek 3 College informatie aan Raad concept beleidskader decentralisaties sociale domein Definitief Raadsbesluit uitgangspunten sociaal domein Definitief in Oldebroek + samenvatting beslispunten raad 5 Nota Transformatie Jeugdzorg Noord-Veluwe, Definitief beleidskader In één keer goed! 6 Uitgangspuntennotitie gemeenten Noord-Veluwe en Definitief Zeewolde Transitie AWBZ-Wmo, extramurale begeleiding, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf 7 Uitgangspuntennotitie Participatiewet Gemeente Definitief November 2013 Oldebroek 8 Maatschappelijk aanbesteden Definitief Januari 2014

3 3 Inhoud Versiebeheer... 2 Goedkeuring... 2 Brondocumenten... 2 Samenvatting... 5 Inleiding... 6 Transitie & transformatie sociaal domein... 6 Decentralisatie Participatiewet... 7 Decentralisatie Awbz/Wmo... 7 Decentralisatie Jeugdwet... 7 Project Passend onderwijs... 7 Samenhang decentralisaties... 7 Relatie met andere ontwikkelingen in Oldebroek... 7 Relatie met programma Oldebroek voor mekaar... 7 Relatie programma dienstverlening... 7 Relatie programma meer met minder... 8 Relatie programma leefbaar Oldebroek, vitale dorpen... 8 Relatie met organisatieontwikkeling... 8 Relatie project maatschappelijk aanbesteden... 8 Relatie met project multifunctionele accommodaties... 8 Programmaplan... 8 Karakter van het programma... 8 Veranderstrategie... 9 Programmadefinitie Programmadoelen Scope en beperkingen Inspanningen programma Doelen-inspanningenmatrix Toelichting op de inspanningen Uitgangspunten Randvoorwaarden & risico s Programmaorganisatie Uitgangspunten Organisatie Tijdelijke programmaorganisatie Werkwijze... 17

4 4 Programmabeheersing Programmasturing Toleranties Financiën Informatisering & ICT Communicatiestrategie Planning & resources Bijlage Opzet project- en activiteitenplannen... 22

5 5 Samenvatting Het jaar 2014 staat in het teken van voorbereidingen op de komst van nieuwe taken en budgetten in het sociaal domein per 1 januari Voor de voorbereiding en implementatie van de beoogde veranderingen en het waarborgen van de onderlinge samenhang ertussen, hanteert de gemeente Oldebroek een programmatische aanpak. De hoofddoelstelling van dit programma is: Door een inhoudelijke en organisatorische samenhangende aanpak zorgdragen voor een effectieve en efficiënte uitvoering van de taken in het sociaal domein vanaf 1 januari 2015 zodat de zelfredzaamheid van inwoners van Oldebroek wordt versterkt maar zij, indien nodig, tijdige en juiste ondersteuning krijgen op het gebied van werk & inkomen, zorg en jeugd. De hoofddoelstelling is uitgewerkt in doelen, inspanningen en activiteiten die vanuit het programma worden opgepakt. Op pagina 12 vindt u hiervan een schematisch overzicht. Om al deze inspanningen en activiteiten tijdig te kunnen uitvoeren is een tijdelijke programmaorganisatie opgericht. De bemensing van dit team staat vermeld op pagina 16. Met elkaar wordt gewerkt aan de transitie en transformatie in het sociaal domein. De aanpak is gestructureerd maar biedt ruimte voor flexibiliteit. Naast de onderliggende projecten is er nadrukkelijk aandacht voor financiën en communicatie.

6 6 Inleiding Het jaar 2014 staat in het teken van de definitieve voorbereidingen op grootschalige wijzigingen in het sociaal domein. Per 1 januari 2015 komt er een groot aantal nieuwe taken en budgetten op gemeenten af, ook bekend onder: Participatiewet (decentralisatie werk en inkomen); Nieuwe Wmo (decentralisatie zorg); Jeugdwet (decentralisatie jeugdhulp). De hoofddoelstelling van het programma decentralisaties sociaal domein in de gemeente Oldebroek is: Door een inhoudelijke en organisatorische samenhangende aanpak zorgdragen voor een effectieve en efficiënte uitvoering van de taken in het sociaal domein vanaf 1 januari 2015 zodat de zelfredzaamheid van inwoners van Oldebroek wordt versterkt maar zij, indien nodig, tijdige en juiste ondersteuning krijgen op het gebied van werk & inkomen, zorg en jeugd. De hoofddoelstelling is vertaald in de volgende programmadoelen: Inhoudelijke samenhang: het beleid tussen de Participatiewet, nieuwe Wmo en Jeugdwet is op elkaar afgestemd en op aanpalende beleidsvelden zoals Passend onderwijs. Organisatorische samenhang: de organisatorische structuur voor de uitvoering van deze wetten en aanpalende beleidsvelden is op elkaar afgestemd. Efficiënte uitvoering: de uitvoering van deze wetten gebeurt tegen zo min mogelijk kosten. Effectieve uitvoering: de inwoners van Oldebroek die ondersteuning nodig hebben ontvangen de juiste ondersteuning. Transitie & transformatie sociaal domein Bij de decentralisaties wordt gesproken over de transitie en transformatie van het sociaal domein. De transitie start bij het veranderen van het huidige stelsel waaronder veranderingen van wet- en regelgeving en de financiële verhoudingen. Dit leidt tot een nieuw stelsel dat direct invloed heeft op de organisatie van het sociale domein. Vanaf 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van nieuwe taken in het sociaal domein. Voor de uitvoering hiervan ontvangen gemeenten extra geld. De omvang van dit budget is echter beperkter dan het budget dat in de huidige situatie voor de uitvoering beschikbaar is. Doel is dat gemeenten op deze datum de inhoudelijke en organisatorische hoofdlijnen zodanig hebben uitgezet dat aan de nieuwe verantwoordelijkheden kan worden voldaan (transitie). Gezien de omvang van de veranderingen blijft het sociaal domein ook in de jaren daarna volop in beweging tot dat het uiteindelijke resultaat is bereikt: een structurele verandering van op elkaar inwerkende en versterkende ontwikkelingen binnen het sociaal domein. De komende jaren staan daarmee in het teken van een omslag (transformatie) van de huidige situatie bij werk en inkomen, zorg en jeugdzorg naar een nieuwe situatie waarin een duurzame verandering is beoogd. Deze verandering betreft vooral het gedrag, de cultuur, de werkwijze en de onderlinge relaties. In de nieuwe situatie ligt de nadruk op een toegenomen zelfredzaamheid van inwoners, het dichter bij huis organiseren van ondersteuning en het verbinden van burgers, vrijwilligers, 1 e - en 2 e lijn organisaties. De gemeenteraad van Oldebroek heeft op 19 december de kaders en uitgangspunten voor de vernieuwing van het sociaal domein vastgesteld.

7 7 Decentralisatie Participatiewet Op het gebied van werk & inkomen treedt de Participatiewet in werking. Doel van de wet is om meer mensen al dan niet met een arbeidsbeperking aan de slag te krijgen. Bij voorkeur via een reguliere baan, maar als dat nog een brug te ver is door op een andere manier te participeren in de samenleving. Gemeenten bieden ondersteuning gericht op inschakeling en waar nodig inkomensondersteuning voor mensen die nu in de WWB, Wsw en Wajong zitten. Decentralisatie Awbz/Wmo De veranderingen in de Wet maatschappelijk ondersteuning maken onderdeel uit van de hervorming van de langdurige zorg. Doel van de nieuwe Wmo is dat meer mensen dan nu met ondersteuning en zorg thuis kunnen blijven wonen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor ondersteuning van burgers als het gaat om verzorging, begeleiding en participatie. Decentralisatie Jeugdwet De Jeugdwet betreft een nieuw jeugdstelsel waarbij gemeenten verantwoordelijk worden voor diverse soorten jeugdhulp. Doel van de wet is het voorkomen en beperken van zwaardere hulpverlening door in te zetten op preventie en eerdere lichte zorg. Gemeenten zijn er verantwoordelijk voor dat elk kind dat een vorm van jeugdhulp nodig heeft deze ook daadwerkelijk krijgt. Project Passend onderwijs Vanaf 1 augustus 2014 treedt het nieuwe stelsel passend onderwijs in werking. Hiermee krijgen scholen de verplichting om leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek te bieden. Het gaat daarbij vaak om jongeren die ook buiten school ondersteuning (nodig) hebben. Hierdoor is afstemming noodzakelijk tussen het project passend onderwijs en de voorbereiding en invoering van de jeugdwet. Samenhang decentralisaties De overkoepelende thema s van de drie onderliggende decentralisaties worden, waar mogelijk in relatie tot diverse samenwerkingsrelaties, in samenhang opgepakt, dit betreft: De inkoop van ondersteuning Informele zorg De toegang tot het sociaal domein De uitvoeringsorganisatie sociaal domein Relatie met andere ontwikkelingen in Oldebroek Relatie met programma Oldebroek voor mekaar In de visie Oldebroek voor Mekaar staat dat het zelfsturend vermogen van de gemeenschap zoveel mogelijk moet worden benut en gefaciliteerd. De inwoners komen meer zelf aan het roer, waar nodig met ondersteuning van de gemeente. Deze visie vormt de leidraad voor de verdere implementatie van de decentralisaties. Relatie programma dienstverlening Binnen het programma dienstverlening wordt gewerkt aan het realiseren van participatie en zelfsturing van de Oldebroekse samenleving. Dit betekent een omslag naar een grotere betrokkenheid van klanten/inwoners bij gemeentelijk beleid en een vraaggerichte houding van het gemeentelijke apparaat. Deze omslag sluit aan bij het streven naar eigen kracht van inwoners als het gaat om de vernieuwing in het sociaal domein.

8 8 Relatie programma meer met minder Dit programma heeft tot doel te komen tot een slagvaardige en kwalitatief goede organisatie waarbij met zo min mogelijk middelen en belemmeringen zo veel mogelijk wordt gerealiseerd. Door de nieuwe taken en budgetten die in het sociaal domein op de gemeente afkomen is ook binnen het sociaal domein een herijking nodig om te komen tot een efficiënte en effectieve inzet van middelen. Relatie programma leefbaar Oldebroek, vitale dorpen Dit programma is gericht op een samenhangende gerichte maatschappelijke, ruimtelijke en economische ontwikkeling van Oldebroek in het algemeen en de dorpen in het bijzonder. De samenhang met het programma sociaal domein ligt in het uitgangspunt om ondersteuning zoveel mogelijk door inwoners zelf en in hun eigen omgeving te organiseren. Relatie met organisatieontwikkeling Per 1 september 2014 krijgt de reorganisatie van de ambtelijke organisatie van de gemeente Oldebroek definitief vorm. Hierbij wordt meer uitgegaan van een participatieorganisatie waarbij verantwoordelijkheden zoveel mogelijk bij medewerkers worden gelegd en initiatieven van burgers een belangrijkere rol gaan vervullen. Dit sluit aan bij de omslag die in het sociaal domein is beoogd. Beide ontwikkelingen zijn van invloed op de onderlinge communicatie tussen inwoners, uitvoerende organisaties en de gemeente maar ook op organisatorische en personele aspecten binnen uitvoerende en gemeentelijke organisatie(s). Relatie project maatschappelijk aanbesteden Bij maatschappelijk aanbesteden wordt een beroep gedaan op de betrokkenheid, creativiteit en innovativiteit van (coalities van) overheden, maatschappelijk partners, bedrijven en burgers voor het aanpakken en oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Door de nieuwe taken en verantwoordelijkheden in het sociaal domein zal ook de rol van de gemeente in relatie tot inwoners en leveranciers van werk & inkomen, zorg en jeugd veranderen. Bij de uitwerking hiervan worden inwoners en maatschappelijk partners zo veel mogelijk betrokken. Relatie met project multifunctionele accommodaties Binnen de kernen Wezep en Oldebroek wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van multifunctionele accommodaties. Bij de invulling van de accommodaties wordt rekening gehouden met de functies en werkplekken die vanaf 1 januari 2015 nodig zijn om invulling te geven aan de nieuwe taken en verantwoordelijkheden van het sociaal domein. De inrichting van deze accommodaties loopt gelijktijdig met het onderzoeken van de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een lokaal sociaal domein organisatie. Het uiteindelijke plaatje van de wijze waarop gemeente en organisaties vanaf 1 januari 2015 gaan samenwerken, is sterk in beweging. Om de kansen van het project multifunctionele accommodaties te benutten en tegelijkertijd te voorkomen dat (te snelle) keuzes voor huisvesting van een mogelijke nieuwe uitvoeringsorganisatie risico s opleveren, is afstemming noodzakelijk. Programmaplan Het programma dient ter onderbouwing van de besluitvorming in 2014 over de inhoudelijke en organisatorische vormgeving van het sociaal domein in Oldebroek. Het plan is overkoepelend voor de voorbereiding en implementatie van de drie decentralisaties en de onderling samenhangende inspanningen. Karakter van het programma Het programma betreft meerjarige ontwikkelingen in het sociaal domein vanaf De wetgeving wordt gedurende 2014 vastgesteld. Binnen het programma kunnen daardoor tussentijds wijzigingen

9 9 optreden waarop flexibel moet worden ingespeeld. Een belangrijke datum is de datum van 1 januari 2015 waarop de gemeente verantwoordelijk wordt voor de nieuwe taken en budgetten. Het detailniveau van het plan verschilt daarmee voor en na deze ingangsdatum. Belangrijk voor de duur en vorm van het programma is de gewenste omslag van inwoners en medewerkers van gemeente en uitvoeringsorganisaties. Deze omslag in gedrag en denken is niet ineens geregeld en zal langere tijd in beslag nemen. Bij de implementatie van de nieuwe taken zal aansluiting moeten zijn bij deze gewenste omslag. Kenmerkend voor de wijze van implementeren zijn: Gestructureerde verandering met ruimte voor flexibiliteit Aandacht voor organisatorische en financiële consequenties Communicatie met inwoners en samenwerkingspartners binnen het sociale domein Ruimte voor innovatie en experimenten Om inzicht te geven in de te ondernemen stappen en acties, zijn acties vertaald in concrete data. Per activiteit is uitgewerkt wat wordt opgeleverd en welke organisatie en middelen daarbij nodig zijn. Het programma beschrijft de toekomst per onderdeel en biedt de programmamanager, de lijnorganisatie en het bestuur daarmee structuur en ruimte voor flexibiliteit. Veranderstrategie De verandering in het sociale domein bestaat uit veranderingen in wetten en regels (transitie) en in gedrag, cultuur, werkwijze en onderlinge relaties (transformatie). De strategie is daardoor enerzijds gericht op een gestructureerde meer technisch inhoudelijke aanpak waarbij tijdig wordt voldaan aan verplichtingen zoals het opleveren van beleidsplannen, verordeningen en inkoopprocedures. Anderzijds is de strategie gericht op de transformatie. Deze strategie heeft als doel om het zelfsturend vermogen van de gemeenschap zoveel mogelijk te benutten en faciliteren. Om dit te kunnen realiseren wordt in het programma samen gewerkt aan inspiratie opdoen en kennis delen. Vanuit het programma zoeken we naar mogelijkheden om mooie voorbeelden met elkaar te verbinden en elkaar te laten versterken. Dit kan alleen met elkaar en vanuit respect, eerlijkheid en gelijkwaardigheid. Hierbij zijn de deelnemers aan de programmaorganisatie elk vanuit hun eigen vakgebied een belangrijke schakel naar inwoners en betrokken organisaties. Vanuit het programma Oldebroek voor Mekaar wordt hier al invulling aan gegeven. Vanuit het programma wordt daar zoveel mogelijk bij aangesloten en gewerkt aan een duidelijke boodschap en communicatieaanpak voor het sociaal domein. In de paragraaf op pagina 20 wordt daarvoor de eerste aanzet gegeven.

10 10 Programmadefinitie Programmadoelen Om de programmadoelen te realiseren, worden hieronder de scope en inspanningen van het programma uitgewerkt. Scope en beperkingen Het programma is gericht op de benodigde inhoudelijke en organisatorische veranderingen om de huidige en nieuwe taken in het sociale domein vanaf 1 januari 2015 op een efficiënte en effectieve wijze uit te voeren. Gezien de uitdagingen die hiermee gemoeid zijn, is de voorbereidingstijd relatief kort. Zeker omdat de landelijke wetgeving nog niet definitief en aan verandering onderhevig is. Bij de uitvoering van de inspanningen van het programma zal daardoor tussentijds bijsturing moeten kunnen plaatsvinden. De transformatie en transitie van het sociaal domein staan net als de visie Oldebroek voor mekaar voor een omslag waarbij de zelfredzaamheid van inwoners centraal staat en ondersteuning meer in en met de eigen omgeving moet worden georganiseerd. Dit betreft een verandering voor zowel de inwoners als medewerkers van de gemeenten en (uitvoerings)organisaties. Het programma is niet in staat om deze omslag te realiseren maar wel om de verandering aan te jagen door gedurende het programma nadrukkelijk aandacht te besteden aan het communiceren met en betrekken van belanghebbenden/stakeholders. Uitgangspunt van Oldebroek is om zoveel mogelijk lokaal te organiseren. Bij de drie decentralisaties werkt Oldebroek (soms verplicht) samen met verschillende regionale partners per decentralisatie en worden soms regionale of bovenregionale keuzes gemaakt. De uiteindelijk verdeling van taken is daarmee afhankelijk van afspraken met deze partners. Taken zijn daarbij soms zodanig specialistisch van aard dat het lokaal organiseren ervan niet efficiënt of zelfs niet mogelijk is. Het programma is niet in staat om het gemeentelijk uitgangspunt bij alle taken op te pakken maar wel om er bij de inspanningen zoveel mogelijk rekening mee te houden. De inhoudelijke en organisatorische samenhang die met het programma wordt beoogd is eveneens mede afhankelijk van de afspraken met de samenwerkingspartners. Het programma is niet bedoeld om het beleid en de uitvoering tussen de verschillende regio s in overeenstemming te brengen maar wel voor verantwoordelijk voor een juiste vertaling van regionale ontwikkelingen naar de Oldebroekse situatie. In het programma wordt de wens van de gemeente onderzocht om de uitvoering van taken in een lokaal sociaal domein organisatie vorm te geven. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij de ontwikkeling van multifunctionele accommodaties in Oldebroek. Het programma is niet bedoeld om te komen tot een kostendekkende exploitatie van deze accommodaties maar wel om indien aan de orde, rekening te houden met bestaande huisvestingsmogelijkheden. Met de komst van nieuwe taken komt voor gemeenten ook extra budget beschikbaar. De gemeente Oldebroek heeft het uitgangspunt om de in- en uitvoering van de decentralisaties binnen het beschikbare budget uit te voeren. Met de overdracht van de budgetten gaat echter een forse bezuiniging gepaard. De definitieve budgetten die Oldebroek krijgt voor de in- en uitvoering van taken in het sociale domein zijn ten tijde van het schrijven van dit programmaplan nog niet bekend en afhankelijk van landelijke besluitvorming. In de loop van 2014 worden de budgetten naar verwachting inzichtelijk. Het programma heeft geen invloed op de hoogte van de beschikbare budgetten maar wel op het zo spoedig mogelijk in kaart brengen van de financiën en mogelijke consequenties daarvan voor het sociaal domein. Om mede vorm te kunnen geven aan de

11 11 vernieuwing van het sociaal domein wordt gekeken naar (vernieuwende) mogelijkheden voor de plannings- en begrotingscyclus. Inspanningen programma In onderstaande matrix staan de doelen, inspanningen en activiteiten vermeld die vanuit het programma worden geleverd en uitgevoerd. De vier projectdoelen staan bovenin. Deze zijn gekoppeld aan de inspanningen die vanuit het programma worden geleverd. De groene bolletjes staan daarbij voor de decentralisaties van het sociaal domein, de zalmkleurige voor overlappende thema s die samenhangend moeten worden voorbereid en georganiseerd. Onder de inspanningen staan de activiteiten genoemd die bij de bewuste thema s in de projectplannen worden uitgewerkt. Onderaan in het plaatje staan de planning, communicatie en financiën genoemd. Deze zaken worden overkoepelend opgepakt op basis van input uit de verschillende inspanningen.

12 12 Doelen-inspanningenmatrix

13 13 Benadrukt wordt dat de uitwerking van de activiteiten in concrete stappen, mijlpalen en resultaten in de afzonderlijke projectplannen wordt opgenomen. Het format hiervoor is opgenomen in de bijlage op pagina 22. Toelichting op de inspanningen De inspanningen zijn: 1. Voorbereiden en implementeren van de Participatiewet; Bij het voorbereiden en implementeren van de Participatiewet werkt Oldebroek samen met diverse regio s. Onderdeel is bijvoorbeeld de herijking van beschut werken en het SW-bedrijf. Het onderzoek daarnaar wordt in eerste instantie regionaal opgepakt met de deelnemers aan de Gemeenschappelijk Regeling (gemeente Nijkerk en de RNV-gemeenten Harderwijk, Elburg, Oldebroek, Putten, Ermelo, Nunspeet). Doel van dit onderzoek is te komen tot scenario s voor een toekomstbestendige inrichting van de Sociale Werkvoorziening, rekening houdend met de afschaffing van de Wsw en invoering van de Participatiewet. Binnen de arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek wordt samengewerkt in het regionale platform arbeidsmarktbeleid (RPA) aan de ontwikkeling van het Regionale Werkbedrijf. De organisatie van beschut werk wordt gerekend tot één van de taken van het Werkbedrijf. Voor de acties werkgeversdienstverlening wordt eveneens samengewerkt met de Arbeidsmarktregio IJsselvechtstreek. De vertaling naar lokale/subregionale werkgeversbenadering wordt afgestemd met de subregio H2O. 2. Voorbereiden en implementeren van de nieuwe Wmo De voorbereiding op de decentralisatie van AWBZ-taken naar de Wmo wordt zoveel mogelijk opgepakt in RNV-verband en vertaald naar lokaal beleid. Dit betreft met name de inventarisaties en afspraken, inclusief inkoop, met leveranciers van (gespecialiseerde) zorg. 3. Voorbereiden en implementeren van de Jeugdwet De voorbereiding op de decentralisatie van de jeugdhulp wordt eveneens zoveel mogelijk in RNVverband (+ Zeewolde) opgepakt. Dit geldt voor de organisatie en inkoop van hulp. Daarbij is een vertaling nodig naar de lokale uitvoering. Dit betreft vooral de afstemming van functies en taken van het basisteam jeugd met de nog te realiseren lokale uitvoeringsorganisatie sociaal domein. 4. Project Passend Onderwijs Vanuit het project Passend Onderwijs moeten jongeren die extra ondersteuning nodig hebben een passende onderwijsplek krijgen. Van belang is dat er een goede aansluiting bestaat tussen de scholen en de jeugdhulp. Jongeren met een ondersteuningsbehoefte die de mogelijkheden van het onderwijs te boven gaat, moeten snel in beeld zijn bij de jeugdhulp. Vanwege deze verwevenheid wordt het project passend onderwijs ook vanuit het programma sociaal domein gevolgd. Binnen de decentralisaties worden de volgende overlappende activiteiten onderscheiden.: 5. Project Informele Zorg

14 14 Voor de ontwikkeling van de toegang en de uitvoeringsorganisatie wordt gezocht naar mogelijkheden om meer gebruik te maken van eigen kracht van inwoners en nauwere verbindingen tussen de formele en informele zorg. Dit project is afzonderlijk belegd in de gemeente Oldebroek maar is sterk verbonden met de ontwikkeling van de toegang (oa eigen kracht) en de nieuwe wijze van uitvoering. 6. Onderzoek, besluitvorming & implementatie uitvoeringsorganisatie sociaal domein; Voor de uitvoering van de lokale taken in het sociaal domein wil de gemeente Oldebroek een lokale uitvoeringsorganisatie sociaal domein inrichten. Het idee is dat binnen deze organisatie medewerkers met verschillende functies werken die, indien nodig, ondersteuning bieden of organiseren voor inwoners van Oldebroek. Bij de ontwikkeling van deze nieuwe organisatie wordt aangesloten bij de uitgangspunten die de raad op 19 december hiervoor heeft vastgesteld. Tevens wordt aangesloten bij kansen die zich vanuit het project multifunctionele accommodaties voortdoen. 7. Voorbereiden en implementeren van een nieuwe samenhangende werkwijze voor de toegang naar het sociaal domein; In de lokale uitvoeringsorganisatie wordt gewerkt volgens een nieuwe werkwijze voor het sociaal domein. Belangrijke aspecten voor de nieuwe werkwijze zijn een toegenomen zelfredzaamheid van inwoners, met nauwere verbindingen tussen inwoners, verbindingen tussen informele en formele organisaties en het uitgangspunt 1 huishouden, 1 plan en 1 regisseur. Voor de registratie en monitoring van de voortgang en afspraken wordt gezocht naar ondersteunende ICT-mogelijkheden die aansluiten bij de huidige systemen van de afdeling samenleving en van externe uitvoerders. 8. Voorbereiden en implementeren van samenhangend lokaal sociaal domein inkoopbeleid voor het inkopen en contracteren van de benodigde ondersteuning; Bij de (voorbereiding van de) inkoop van algemene en specialistische ondersteuning voor de Jeugdwet en de Wmo wordt zoveel mogelijk samengewerkt met de Regio Noord Veluwe. Voor de inkoop van ondersteuning voor de Participatiewet wordt afgestemd tussen de H2O-gemeenten. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar de Sociale Werkvoorziening kunnen ook in samenwerking met de GR-gemeenten nieuwe vormen van samenwerking ontstaan. De regionale en lokale afspraken worden uitgewerkt in een lokaal inkoopbeleid voor het sociaal domein. De inspanningen zijn te onderscheiden in activiteiten en worden uitgewerkt in projectplannen. Uitgangspunten Bij de uitvoering van het programma worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: De in december 2013 vastgestelde uitgangspuntennotitie beschrijft de kaders voor het programma. Het implementeren van de inspanningen gebeurt in aansluiting en afstemming met de lijnorganisatie. Het implementeren van de inspanningen gebeurt lokaal waar mogelijk en regionaal waar nodig. Bij de voorbereidingen en implementatie wordt zoveel mogelijk gewerkt bij de uitgangspunten van Oldebroek voor Mekaar en Meer met minder.

15 15 Randvoorwaarden & risico s Het programma is gebaseerd op de volgende randvoorwaarden. Hieraan niet voldoen resulteert in risico s. Bestuur en management ondersteunen de uitgangspunten en doelen van het programma en beseffen dat de veranderingen niet alleen organisatorische verbeteringen betreffen maar vooral een strategische vernieuwing waarbij communicatie, interactie en leren van elkaar nieuw en noodzakelijk is. Het risico als niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, is dat het programma alleen gericht is op technische veranderingen waardoor de echte omslag niet of onvoldoende wordt gemaakt. Voor de uitvoering van het programma wordt voldoende menskracht ter beschikking gesteld. Er wordt gezorgd voor een continue en stabiele bezetting van het programmateam en interne ondersteuning op het gebied van financiën en communicatie. Indien niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, loopt de planning en uitvoering van activiteiten gevaar met als risico dat mijlpalen niet tijdig worden gerealiseerd. Er worden voldoende financiële middelen beschikbaar gesteld voor de voorbereiding en uitvoering van de veranderingen in het sociaal domein. Indien middelen onvoldoende zijn, zal het effect van de beoogde verandering niet of onvoldoende worden bereikt.

16 16 Programmaorganisatie Uitgangspunten De programmaorganisatie is uitgewerkt op basis van de volgende uitgangspunten: Elke inspanning kent één eigenaar/projectleider; De bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgever zijn opdrachtgever en aanspreekpunt voor de programmamanager. De programmamanager stuurt op de overlappende, samenhangende activiteiten en de voortgang van de uitvoering van de inspanningen van het programma. De programmamedewerker is ondersteunend aan het programmateam en verantwoordelijk voor de voorbereiding van overlappende samenhangende activiteiten. Het programmateam heeft een duidelijke link naar de lijn in de functie van de teamleider samenleving. De projectleiders zijn elk verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van de activiteiten die bij de desbetreffende inspanning horen. Het programmateam en de projectleiders stemmen af met de lijn in de functie van de teamleider uitvoering. De financiële consequenties worden in samenwerking met programmamanager en projectleiders voorbereid door de financieel medewerker. Voor de aansluiting met de lijn en het programma meer met minder wordt afgestemd met de gemeentelijk controller en de financieel adviseur van de afdeling Samenleving. Het programmateam wordt voor de communicatie ondersteunt door de adviseur/medewerker communicatie. De inhoudelijke input wordt aangeleverd door de projectleiders. Organisatie Voor de aan- en bijsturing van het programma is een tijdelijke programmaorganisatie opgericht. Daarbij onderscheiden we de volgende rollen en personen (functies). Tijdelijke programmaorganisatie

17 17 Rol Naam Functie Inschatting uren per week Bestuurlijk opdrachtgever Carlo van Dijk Wethouder sociaal domein pm Ambtelijk opdrachtgever Klara Slijkhuis Manager samenleving pm Programmateam Programmamanager Yvonne Roseboom Extern adviseur 24 Programmamedewerker Dorina Smid Extern medewerker 24 Aansluiting met de lijn Grytsje Zielhuis Teamleider samenleving pm Werkgroep transitie Programmateam Projectleider Participatiewet Ellis Fleer Extern projectleider 24 Heleen Vermeulen Beleidsondersteuner participatie 20 Projectleider AWBZ/Wmo Bert van Beek Beleidsmedewerker Wmo 24 vacature Beleidsondersteuner Wmo 28 Projectleider Jeugdwet Teun van Noorloos Beleidsmedewerker Jeugd 24 vacature Beleidsondersteuner Jeugd 20 Projectleider passend Guido Hooiveld Beleidsmedewerker passend 18 onderwijs & informele zorg onderwijs Aansluiting met de lijn Rina van der Meijden Teamleider uitvoering pm Financiën Dik Bikker Financieel medewerker 24 samenleving Alwin Kohlbrugge Financieel consulent samenleving 8 Pieter Goedhart Controller pm Communicatie Marjolein Langenkamp Adviseur communicatie 8 Informatievoorziening & ICT Alwin Kohlbrugge Extern adviseur 8 Radjen Sadren I-adviseur I-dienst pm Additioneel advies P&O ntb ntb 4 Werkwijze Het programmaplan dient als paraplu voor de verschillende inspanningen en als sturingsinstrument voor de programmamanager. Per inspanning worden de projectplannen inclusief de activiteiten geconcretiseerd. Deze projectplannen dienen als sturingsinstrument voor de programmamanager en de projectleiders.

18 18 Programmabeheersing Programmasturing Binnen het sociaal domein vinden diverse inspanningen plaats die van invloed zijn op de inwoners van de gemeente Oldebroek. Daardoor zijn er duidelijke raakvlakken van het programma met andere onderdelen van de gemeentelijke organisatie en externe samenwerkingspartners en (uitvoerings)organisaties. Bij de uitvoering van het programma zal daar zoveel mogelijk bij worden aangesloten. Het besturen van het programma gebeurt aan de hand van de volgende criteria: tempo, haalbaarheid, efficiëntie, flexibiliteit en doelgerichtheid (THEFD). Besturen is daarbij niet het uitvoeren van de inhoudelijke inspanningen maar het mogelijk maken dat dit kan plaatsvinden. Onderstaand overzicht laat zien welke vragen leidend zijn voor de sturing op doelen en inspanningen van het programma en de middelen die daarbij worden ingezet. Doelen Tempo Haalbaarheid Efficiëntie Flexibiliteit Effectiviteit Worden de Zijn de Voegen de Kunnen de Dragen de programmadoelen programmadoelen programmadoelen programmadoelen programmadoelen op tijd te realiseren? waarde toe aan de worden bijgesteld? voldoende bij aan gerealiseerd? hoofddoelstelling? de gewenste omslag (transitie)? Inspanningen Zijn de inspanningen op tijd voorbereid en afgerond? Middelen Zijn de middelen op tijd beschikbaar en verbruikt? Bestaan de inspanningen uit uitvoerbare activiteiten? Zijn middelen beschikbaar en bruikbaar? Zijn de inspanningen rendabel? Vragen de middelen offers? Kunnen de inspanningen en activiteiten tussentijds worden aangepast / bijgesteld? Kunnen middelen gerealloceerd worden? Dragen de inspanningen voldoende bij aan de programmadoelen? Dragen de middelen voldoende bij aan de inspanningen? Inhoudelijk wordt aan de inspanningen gewerkt door het uitvoeren van diverse activiteiten. In de Bijlage Opzet project- en activiteitenplannenbijlage Opzet project- en activiteitenplannenis een lege opzet opgenomen die voor elke inspanning wordt uitgewerkt. De uit te werken activiteiten staan opgenomen in de doelen-inspanningenmatrix in de paragraaf Inspanningen Programma. Toleranties Tijdens de uitvoering van het programma stuurt de programmamanager met de projectleiders op een tijdige en juiste uitvoering van inspanningen en activiteiten. Gezien het deels onzekere karakter van het programma is daarbinnen ruimte nodig voor flexibiliteit. Afhankelijk van de consequenties van afwijkingen van de planning stemmen de programmamanager en projectleiders af met de ambtelijk en/of bestuurlijk opdrachtgever. Daarbij wordt bepaald welke vervolgstappen moeten worden gezet.

19 19 Financiën Gemeenten krijgen voor de nieuwe taken minder budget beschikbaar dan daar tot nu toe voor wordt uitgegeven (efficiencykorting). Het rijk verwacht dat gemeenten de taken goedkoper en effectiever kunnen organiseren door het verminderen van bureaucratie en betere aansluiting tussen de wetten in het sociale domein. Daarnaast verwacht het rijk dat er een verlaging van de kosten kan plaatsvinden door een verbetering van de dienstverlening en het terugdringen van zwaardere zorg door meer aan de voorkant (eigen kracht, preventie) te kunnen regelen. De precieze budgetten die daarmee op de gemeente Oldebroek afkomen zijn echter nog niet bekend. Voor de uitgaven is het daarmee belangrijk om de omvang van de doelgroepen en de kosten in beeld te hebben. Vanuit het programma wordt in nauwe samenwerking met de financiële afdeling gewerkt aan het inzichtelijk krijgen van de budgetten en kosten en aan de opzet van een gedegen (nieuwe) planning en controlcyclus. Gemeenten krijgen beleidsvrijheid om te bepalen op welke wijze zij de budgetten besteden. Er ontstaat daarmee een nieuwe financiële verhouding tussen rijk en gemeenten. De wijze waarop daarbij financiële en inhoudelijke verantwoording gaat plaatsvinden is nog niet duidelijk. De verwachting is dat gemeenten tussen de drie decentralisatiebudgetten kunnen schuiven en dat de programmabegroting en verantwoording zoveel mogelijk als planning en control instrumenten kunnen worden gebruikt. De decentralisaties gaan gepaard met frictiekosten waarvoor nog onduidelijk is wie deze zal gaan dragen en of gemeenten daarvoor nog met een budgetkorting te maken krijgen. Informatisering & ICT De veranderingen in het sociaal domein hebben gevolgen voor de samenwerking tussen de gemeente en de organisaties die ondersteuning aan inwoners leveren. Er moet meer samenwerking tussen organisaties over burgers gaan plaatsvinden (informatiedelen, privacy) en de gemeente moet voldoende informatie krijgen om regie te kunnen gaan voeren (besturen, beheersen, verantwoorden). Vanuit het programma willen we hiervoor, in afstemming met de I-dienst, de benodigde voorbereidende acties ondernemen.

20 20 Communicatiestrategie Met elkaar streven we naar een nieuwe situatie waarin de nadruk ligt op een toegenomen zelfredzaamheid van inwoners, het dichter bij huis organiseren van ondersteuning en het verbinden van burgers, vrijwilligers, 1 e - en 2 e lijn organisaties. Dit gebeurt niet alleen door veranderingen aan wetten en regels (transitie) maar zeker ook door een verandering in gedrag, cultuur, werkwijze en onderlinge relaties (transformatie). Communicatie speelt bij zowel bij de transitie als de transformatie in het sociale domein een belangrijke rol. De nieuwe taken zijn zeer omvangrijk en hebben grote consequenties voor (soms kwetsbare) inwoners van Oldebroek. De veranderingen en ook de daarmee gepaard gaande bezuinigingen kunnen bij betrokken partners en burgers weerstand en zorgen veroorzaken. Interne en externe factoren hebben invloed op de communicatie; onduidelijkheid over inhoud en mate van bezuinigingen, politieke gevoeligheid, een andere houding en gedrag bij een nieuwe manier van werken, veranderende rollen van de spelers in het sociale domein. De nieuwe taken vragen om samenhang maar hebben ook hun eigen aanpak nodig als het gaat om het verschil in inhoud en doelgroep. Vanuit het programma wordt gewerkt aan een duidelijke boodschap en communicatieaanpak. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen overkoepelende communicatie en communicatie per project (inspanning) en rekening gehouden met de verschillende doelen en doelgroepen ervan. Onder communicatie verstaan we nadrukkelijk niet alleen informeren maar vooral het vroegtijdig betrekken van belanghebbenden (relevante stakeholders). Door veranderingen waar mogelijk door samen te werken en samen te leren vorm te geven, willen we de aanjager zijn voor de transformatie in het sociaal domein.

21 21 Planning & resources Het programma sociaal domein is een meerjarig ontwikkelingstraject waarbij de ingangsdatum van de nieuwe wetgeving een eerste grote mijlpaal is. Vooralsnog is dit de datum van 1 januari Op die datum komen de nieuwe taken en budgetten over naar de gemeente. Voor onderdelen van het programma geldt een overgangsregime voor het jaar Het jaar 2014 staat in het teken van het voorbereiden van de nieuwe wetgeving. Hiervoor wordt een overall planning opgesteld op basis van de uitwerking van de project- en activiteitenplannen. Op basis hiervan worden ook specifieke communicatiemomenten ingepland. Overzicht landelijke wetgevingstrajecten: 2 e Kamer 1 e Kamer Voorgenomen ingangsdatum Participatiewet 20 februari juni januari 2015 Wet Werk & Bijstand 4-6 februari juni januari 2015 AWBZ/Wmo Maart/april 2014 volgt 1 januari 2015 Jeugdwet December 2013 Februari januari 2015 Passend onderwijs 1 augustus 2014 De voorbereiding, besluitvorming en uitvoering van de activiteiten is mede afhankelijk van de samenwerking in de (diverse werk- en stuurgroepen in de) regio s. De planning is hiervan mede afhankelijk. Vanuit het programma zijn op basis van de doelen-inspanningenmatrix project- inclusief activiteitenplannen uitgewerkt en voorzien van een concreet tijdpad.

22 22 Bijlage Opzet project- en activiteitenplannen Projectplan Naam van het project Opdrachtgever Bestuurlijk opdrachtgever: College van B&W / Carlo van Dijk Ambtelijk opdrachtgever: Klara Slijkhuis Primaat houdende afdeling Afdeling Samenleving Projectleider Registratienr. Verseon Versie: Datum: DEEL A: ALGEMEEN Legitimatie Waaraan is de opdracht ontleend & wie is opdrachtgever? Van welk programma maakt het deel uit? Aan welke programmadoelen levert deze inspanning een bijdrage? Wat is het wetgevingstraject? Historie relevante (lokale/regionale) besluitvorming Ambitie & scope Wat is de ambitie van het project? Wat hoort wel/niet tot het project? Waarom niet? Projectdoelen Wat is het doel? Wat is het gewenste eindresultaat?

23 23 Wat zijn de beoogde effecten op korte/lange termijn? Hoe verhoudt het project zich tot de andere projecten in het programma? Uitgangspunten, randvoorwaarden en risico s Welke uitgangspunten liggen ten grondslag aan het project? Welke randvoorwaarden zijn nodig om het project succesvol uit te voeren? Wat zijn risico s/aandachtspunten bij het project? Organisatorisch: Maatschappelijk: Financieel: Aanpak & Planning Hoe wordt het project opgepakt? Uit welke activiteiten bestaat het project + globale planning (beginmaand-eindmaand)? Projectorganisatie (irt programmaorganisatie) Regionale afstemming Hoe verloopt het besluitvormingstraject? Communicatie Welke doelen en doelgroepen voor communicatie worden onderscheiden? Projectbegroting & Control Hoeveel tijd wordt door de projectmedewerkers gewerkt aan het project? Worden er taken uitbesteed?

24 24 Zijn er mogelijkheden voor cofinanciering/subsidie? Hoe wordt voortgang gemeten? DEEL B: Uitwerking activiteiten Beschrijving activiteit? Waar voor is deze activiteit nodig? Wat is de scope? Met welke andere activiteiten heeft het raakvlakken? Wie zijn de belangrijke stakeholders? Welke stappen gaan we hiervoor ondernemen? Met welke uitdagingen hebben we te maken? Wat moet het uiteindelijk opleveren? Wanneer begint het? Wanneer moet het gereed zijn? Welke mijlpalen zijn er? Welke invoeringskosten zijn hiermee gemoeid? Schatting kosten? Ureninschatting intern Wat zijn de vervolgstappen na afronding