Kwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte

Transcriptie

1 projectnr revisie 2 december 2006 Opdrachtgever Afdeling IBB Postbus AB Maassluis datum vrijgave beschrijving revisie 2 goedkeuring vrijgave S. de Vries S. de Vries

2 Inhoud Blz. Inleiding 2 2 Verkenning 3 2. Ruimtelijke indeling Totaalbeeld Technische staat Verharding Groen Meubilair Verzorging Burgerschouw 3 Kwaliteitskeuze 2 3. Huidige kwaliteit Financiën Scenario's Scenario ; Huidig budget centraal Scenario 2; Reële keuze vanuit de workshops Scenario 3; Extra kwaliteitsimpuls Afwegingstabel 7 4 Afschaffing chemische onkruidbestrijding 8 4. Afwegingskader diverse methoden Landelijk gangbare methoden Situatie Maassluis: Kwaliteit versus kosten Scenario : Huidig budget centraal Scenario 2 & 3: keuze uit workshops 20 A) Onkruidbestrijdingsmethoden a. Chemische onkruidbestrijding b. Borstelen 2 c. Branden 4 d. Wave (heet water) 5 e. StreetClean (experimentele methode) 7 f. Preventie 8 B) Analyse/ vergelijking van plus- en minpunten 9 C) Financiën per methode 0 Bijlage : Verslag burgerschouw Bijlage 2: Workshopresultaten Bijlage 3: Schouwformulieren Bijlage 4: Notitie onkruidbestrijding blad van 20

3 Inleiding Aanleiding wil de kwaliteit van de openbare ruimte vastleggen in een handboek. In een eerder stadium is dit handboek, samen met de gemeente, opgesteld. Daarnaast is er een visie nodig voor het beheer van de openbare ruimte. Er wordt een kwaliteitsplan voor het beheer van de openbare ruimte opgesteld. Hiermee moeten de gewenste kwaliteits-/ onderhoudsniveaus en de bijbehorende kosten bepaald worden. Het gemeentebestuur kan vervolgens kiezen welke kwaliteit, tegen welke kosten, op welke plek gewenst is. In het worden de ambities voor het beheer en onderhoud gekozen, beschreven en geïllustreerd. De keuzes voor het beheer van de openbare ruimte worden hiermee vastgelegd. Het plan biedt de gemeente houvast om de openbare ruimte volgens bepaalde richtlijnen te beheren. Afbakening Dit project is gericht op de beheerkwaliteit van: verharding; groen; meubilair (openbare verlichting, straatmeubilair en speelvoorzieningen); reiniging. : Start & Ruimtelijke indeling 2: Verkenning 3: Rekenmodel 4: Kwaliteitsdiscussie Proces Bij de start van het project is de openbare ruimte ingedeeld in functioneel vergelijkbare gebieden; de structuurelementen. Daarna is de huidige kwaliteit door middel van een representatieve schouw gemeten en is samen met bewoners tijdens een schouwrond op drie plekken gekeken naar de kwaliteitsbeleving. De financiële situatie is samen met de gemeente in beeld gebracht tijdens de werksessie 'prijsijking'. In twee richtinggevende workshops is samen met burgers, ambtenaren en raadsleden nagedacht over de gewenste kwaliteit. Tenslotte zijn de bevindingen gebundeld in dit document, het ''. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de huidige kwaliteit per onderdeel van de openbare ruimte beschreven en verduidelijkt met foto's. In hoofdstuk 3 zijn scenario's beschreven met een onderbouwing van de benodigde kosten. Bijlage geeft een samenvatting van de burgerschouw. In bijlage 2 worden de resultaten van de workshops op een rij gezet. Tot slot zijn in bijlage 3 de schouwformulieren opgenomen. In bijlage 4 is een notitie over onkruidbeheersing opgenomen. blad 2 van 20

4 2 Verkenning Oranjewoud heeft in mei 2006 een schouw uitgevoerd naar de huidige kwaliteit van de openbare ruimte in Maassluis. De kwaliteit werd hierbij gemeten volgens de BORsystematiek van Oranjewoud. Hierbij is tijdens een representatieve steekproef op 53 plaatsen de kwaliteit gemeten. De locaties waar gemeten is, zijn representatief verspreid over de gemeente. Dit hoofdstuk beschrijft de resultaten van de schouw. In de eerste paragraaf wordt de ruimtelijk indeling in structuurelementen beschreven. In de tweede paragraaf wordt een beeld geschetst van de huidige kwaliteit in de gehele gemeente. De daarop volgende paragrafen gaan dieper in op de kwaliteit van de openbare ruimte. 2. Ruimtelijke indeling De openbare ruimte is in verschillende type gebieden verdeeld, de structuurelementen. In het onderstaande kaartje is aangegeven waar deze verschillende gebieden te vinden zijn. Structuurelementenkaart Bij het toekennen van structuurelementen wordt een primair onderscheid gemaakt naar functies als wonen, werken, winkelen en verkeer in de gemeente. Deze indeling maakt het mogelijk om gemeenten die niet dezelfde opbouw hebben of niet even groot zijn, toch goed met elkaar te vergelijken. Bovendien wordt het mogelijk om het beheer goed af te stemmen op de functie van het gebied. De kwaliteit van het beheer hoeft niet overal gelijk te zijn. Om deze redenen zijn binnen de gemeente Maassluis 5 gebieden aangewezen die door de kenmerkende functie en gebruikswaarde van elkaar verschillen. centrumgebied: Functie: winkelen en verblijven. Hieronder vallen winkelvoorzieningen op gemeentelijk en wijkniveau. woongebieden: Functie: wonen en verblijven. De integrale openbare ruimte (verharding, groen etc.). Er wordt geen nader onderscheid gemaakt tussen verschillende wijken. hoofdwegen: Functie: vervoer, verkeer, doorstroming. Hoofdontsluitingsfunctie op gemeentelijk en wijkoverstijgend niveau. Deze routes koppelen wijken, kernen en functies aan elkaar en zijn van belang voor de oriëntatie. bedrijventerreinen: Functie: werken. De bedrijventerreinen bestaan uit industrie, (groot)handelsbedrijven en kantoren. groengebieden: Groene verblijfsgebieden of parken, geschikt om kort- en langdurig te recreëren. blad 3 van 20

5 2.2 Totaalbeeld De kwaliteit van de openbare ruimte in Maassluis is overwegend basis tot hoog. De kwaliteit op de locaties, met name de kwaliteit van verharding en meubilair, varieert van hoog tot laag. Het verzorgend onderhoud op de verharding scoort hoger; op veel plaatsen wordt basis tot zeer hoog gescoord. In groen scoort het verzorgend onderhoud in de centra en de woongebieden lager. Technisch Verharding Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied - basis - basis Zeer hoog - laag Groen - laag - laag - basis - basis Meubilair - basis - basis - basis - basis - laag Verzorgend Verharding - basis - basis Zeer hoog - basis Zeer hoog - basis Groen Meubilair - laag - laag - basis Zeer hoog - hoog Zeer hoog - basis Zeer hoog - hoog Zeer hoog - hoog Zeer hoog LEGENDA Laag Zeer laag De kwaliteitsverschillen per wijk zijn vrij beperkt; er wordt in Maassluis een eenduidige kwaliteit gerealiseerd. In enkele wijken scoort een onderdeel wat lager maar er is geen sprake van wijken waar de kwaliteit structureel lager ligt. In de wijken waar reconstructies hebben plaatsgevonden is de kwaliteit hoog, met name voor het onderdeel wegen maar ook voor groen. Een voorbeeld hiervan is de Steendijkpolder (met uitzondering van de omgeving van de Asserdreef). blad 4 van 20

6 2.3 Technische staat 2.3. Verharding De technische kwaliteit van de verharding is over het algemeen basis tot hoog. Plekken met een kwaliteit lager dan basis komen vooral voor in groengebieden en op bedrijventerreinen. De elementverharding in de gemeente scoort vrijwel gelijk aan de asfaltverharding. In vergelijking met de scores in andere gemeenten is dit opvallend; meestal scoort de elementverharding lager. Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaal indruk - basis - basis Zeer hoog - laag Asfalt - basis Zeer hoog - basis Zeer hoog - laag Elementen/halfverh. - basis - basis Asfaltverharding De asfaltverharding op rijbanen, fietspaden, voetpaden en parkeerplaatsen is gemiddeld van een basis tot hoge kwaliteit. Slechte plekken komen weinig voor. In de centrumgebieden is het asfalt overal minimaal van een basiskwaliteit net zoals in de woongebieden. De hoeveelheid asfaltverharding in de woonwijken is overigens beperkt. Op de hoofdwegen wordt overwegend hoog gescoord en komen nauwelijks plekken met kwaliteit lager dan basis voor. In de groengebieden is asfalt alleen in de vorm van fietspaden aangetroffen. De kwaliteit van het asfalt op deze fietspaden is op meerdere plaatsen laag doordat er scheuren en oneffenheden in het fietspad aanwezig zijn. Op andere plaatsen scoort de asfaltverharding in de groengebieden hoog zoals naast sportpark Gophers. Fietspaden in de rest van de gemeente scoren minimaal een basisniveau en op veel plaatsen hoog tot zeer hoog. De fietspaden langs de hoofdwegen zijn gelijkmatig van kwaliteit: hoog tot zeer hoog. Op de bedrijventerreinen is geen asfaltverharding aangetroffen op de schouwlocaties. Elementenverharding De elementverharding in de gemeente scoort gemiddeld basis tot hoog op alle verhardingstypen. Slechts op enkele plekken komt een lage kwaliteit voor. In de centra is de kwaliteit van de elementverharding wisselend. Veel plaatsen scoren een hoge tot zeer hoge kwaliteit zoals bijvoorbeeld rond de bibliotheek, het NS-station Maassluis Centrum en de Markt. Daarnaast komen ook plekken voor met een basiskwaliteit (omgeving Stadhuis, winkelcentrum Palet) en lage kwaliteit zoals winkelcentrum Westeinde. Deze lagere kwaliteit wordt vooral veroorzaakt door een verminderde vlakheid. In de woongebieden is de elementverharding gemiddeld van een basis tot hoge kwaliteit. In de Steendijkpolder, Molenwijk, Maassluis-West en op inbreidingslocaties is de kwaliteit meest hoog tot zeer hoog. In Maassluis-Oost is de kwaliteit overwegend basis. Een lage kwaliteit komt incidenteel voor op de rijbanen en voetpaden door een verminderde vlakheid. Een voorbeeld hiervan is de buurt rond de Fenacoliuslaan waar meer oneffenheden en verzakkingen aanwezig zijn. De fietspaden van elementenverharding zijn van een hoge kwaliteit. Op de hoofdwegen komt elementverharding vooral voor op fietspaden, voetpaden en parkeerplaatsen. De kwaliteit hiervan is hoog. Plekken met een blad 5 van 20

7 basiskwaliteit of lager zijn hier nauwelijks aanwezig. Op de bedrijventerreinen scoort de elementverharding lager, met gemiddeld een basisniveau. Op enkele plekken op de rijbanen is de kwaliteit laag, zoals in de Nijverheidsstraat. Wegmarkering De wegmarkering in de hele gemeente is van een hoge kwaliteit. De markering is overal zichtbaar en slijtage komt niet of nauwelijks voor. De gemiddelde kwaliteit ligt tussen hoog en zeer hoog Groen De algemene indruk van het groen ligt overwegend tussen basis en hoog. De verschillen tussen de wijken en de diverse structuurelementen zijn beperkt: de kwaliteit is eenduidig. Plaatsen waar meerdere onderdelen een zeer hoge of (zeer) lage kwaliteit scoren zijn nauwelijks aanwezig. De bomen scoren wat hoger dan het gemiddelde niveau. De beplanting scoort gemiddeld juist wat lager. Voor beplanting wordt er namelijk op meer plaatsen een lage gescoord. Het gazon scoort een gelijkmatige kwaliteit in de hele gemeente; basis tot hoog. Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaalindruk - laag - laag - basis - basis Bomen - basis - basis Beplanting - Zeer laag - laag - basis Gazon - basis - basis Bermen/ kruiden - basis - basis Bomen De kwaliteit van bomen is gemiddeld hoog. Dit geldt zeker voor de bedrijventerreinen, de groengebieden en de hoofdwegen. In de centra en woongebieden wordt basis tot hoog gescoord. Op enkele plaatsen in deze gebieden, zoals winkelcentrum Westeinde en in de Torenvalkstraat, scoren de bomen laag. De belangrijkste oorzaak is een verminderde vitaliteit. De kroonvorm scoort op ongeveer een derde van de locaties een basisniveau doordat de kronen in lichte mate onevenwichtig of beschadigd zijn. De bomen langs de hoofdwegen en in de groengebieden hebben meer stamschade dan gemiddeld. De blad 6 van 20

8 standplaats van de bomen in de gemeente is over het algemeen goed maar in de centrumgebieden worden de bomen op meerdere plaatsen belemmerd in de groei en is de standplaats niet optimaal. Boompalen en boombanden zijn goed en vertonen geen tekortkomingen. Beplanting De beplanting in de hele gemeente scoort gemiddeld laag tot hoog. In de centra is de kwaliteit zeer wisselend. In de historische kern (bij de Mark) en bij het NS-station wordt een hoge kwaliteit gescoord. Op enkele plaatsen in de wijkcentra komt echter een lage tot zeer lage kwaliteit voor zoals bij de winkelcentrum Palet en Westeinde. Een slechte vitaliteit, overhangende beplantingsvakken en verdringing in de vakken zijn de belangrijkste oorzaken van de lagere kwaliteit. In de woongebieden is de kwaliteit laag tot hoog. In de ene wijk wordt wat beter gescoord dan in de andere. Vooral nieuwere wijken of wijken waar recent heringericht of groen vervangen is, is de kwaliteit wat hoger. Langs hoofdwegen is dit beeld vrij gelijkmatig basis tot hoog. Onvolkomenheden in de vorm van slechte vitaliteit, onvolledige vakken etc blijven beperkt tot enkele plekken of plantvakken en doen nergens ernstig afbreuk aan het beeld. Op de bedrijventerreinen komt vrij weinig beplanting voor. Op plaatsen waar wel beplanting aanwezig is scoort deze meest basis. De beplanting in groengebieden bestaat voornamelijk uit vrij extensief bosplantsoen. Hier is weinig op aan te merken. Gazon De gazons in de gemeente scoren gemiddeld een basis tot hoge kwaliteit. In de centra, woongebieden en bedrijventerreinen is de kwaliteit van het gras gelijkmatig basis tot hoog. Slechte plekken komen niet voor. Langs de hoofdwegen is de kwaliteit vrijwel overal hoog. In de groengebieden komen weinig gazons voor en bestaat het gras over het algemeen uit ruw, extensief gemaaid gras. De gazons in groengebieden scoren basis. Opvallend is dat de gazons in de gemeente vrijwel overal vlak en volledig gesloten zijn; er zitten weinig hobbels, open en/of dode plekken in het gras. De graskanten zijn op de meeste plaatsen slechts licht overgroeid maar op enkele plaatsen komt meer overgroei voor. Het maaibeeld en het bijmaaien rond obstakels scoort duidelijk een lagere kwaliteit, vooral in de woongebieden. Op verschillende plaatsen zijn grote maaivlokken achtergebleven na het maaien en zijn de obstakels niet overal bijgemaaid. Kruiden/ bermen Bermen en kruidenvegetatie in de gemeente zijn van een goede kwaliteit. Langs de hoofdwegen zijn de bermen gesloten en is vrij veel variatie in de vegetatie aanwezig. De graskanten zijn op de meeste plaatsen licht overgroeid. In de groengebieden is de variatie op veel plaatsen groot en de kruidenvegetaties vertonen weinig tekortkomingen. In de centra, de woongebieden en op bedrijventerreinen komen vrijwel geen bermen voor. blad 7 van 20

9 2.3.3 Meubilair Meubilair is een verzamelnaam voor straatmeubilair (banken, afvalbakken), openbare verlichting, speelvoorzieningen en verkeersregulerend meubilair zoals bebording en paaltjes. Het meubilair in de gemeente is gemiddeld van een basis tot hoog niveau. De kwaliteit van het straatmeubilair varieert tussen zeer hoog en laag; er zijn meer plekken aangetroffen met een lage kwaliteit dan bij het overige meubilair. Tussen de verschillende gebieden zijn weinig verschillen aangetroffen met uitzondering van de groengebieden waar de kwaliteit wat achterblijft. Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaalindruk - basis - basis - basis - basis - laag Openbare verlichting - basis - basis - basis Straatmeubilair - basis Zeer hoog - laag - laag Verkeersmeubilair - basis Zeer hoog - basis - basis - basis Speelvoorzieningen Zeer hoog - basis Openbare Verlichting De verlichting op de schouwlocaties scoort overal minimaal een basisniveau. Langs de hoofdwegen en in de groengebieden is de kwaliteit hoog, In de overige gebieden basis tot hoog. De lichtmasten vertonen hooguit lichte schade en scheefstand komt vrij weinig voor. Toch staat, met name in de woonstraten in het woongebied, een enkele lichtmast duidelijk scheef. Bovendien komen in het woongebied enkele lichtmasten voor waar voor het schilderwerk een (zeer) lage kwaliteit wordt gescoord. In de rest van de gemeente is de kwaliteit van het schilderwerk goed. Ondanks dat in de gemeente veel kleuren en typen lichtmasten voorkomen is op de schouwlocaties de uniformiteit in kleurgebruik op vrijwel alle plaatsen goed. In de centra is de uniformiteit op enkele plaatsen minder doordat diverse typen lichtmasten zijn toegepast. Straatmeubilair Het straatmeubilair is van een zeer hoge tot lage kwaliteit. In de groengebieden is de kwaliteit duidelijk lager. Hier is het straatmeubilair beschadigd, is het schilderwerk matig en komt vrij veel scheefstand voor. Een locatie in de groengebieden waar het straatmeubilair laag scoort is Sportpark Gophers. Ook op een enkele plek langs de hoofdwegen, zoals op de kruising van de Laan en de P.C. Hooftlaan, is het meubilair van een lage kwaliteit. In de centra komt op enkele plaatsen scheefstand en schilderwerk van matige kwaliteit voor, zoals rond het Stadhuis. In de overige centra is de kwaliteit echter basis tot hoog en ziet het meubilair er goed uit. Op het bedrijventerrein is weinig meubilair aanwezig. Het aanwezige meubilair heeft een hoge kwaliteit. Verkeersregulerend meubilair Het verkeersregulerend meubilair heeft een gemiddelde kwaliteit tussen basis en hoog. Beschadigingen aan de bebording e.d. komt vooral in de centra en langs de hoofdwegen voor. Op de bedrijventerreinen en in de woongebieden zijn de beschadigingen beperkt. blad 8 van 20

10 De meeste borden staan recht of in lichte mate uit het lood. Ernstige scheefstand komt een enkele keer voor maar zorgt nergens voor gevaarlijke situaties of problemen. Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen komen met name in de woongebieden voor. De kwaliteit van de speelvoorzieningen scoort zeer hoog tot basis. Op onderdelen als volledigheid, schade, bespeelbaarheid scoren de voorzieningen een hoge tot zeer hoge kwaliteit. De kwaliteit van de verflaag scoort op vrij veel plaatsen een basisniveau en daarnaast komt op enkele speeltoestellen veel graffiti voor. Oevers De kwaliteit van het water en de oevers in de gemeente is over het algemeen goed. Op de meeste plaatsen vertoont de beschoeiing weinig tot geen beschadigingen en staat in een rechte lijn. Op enkele plekken, met name waar de beschoeiing ouder is, is lichte scheefstand aanwezig. 2.4 Verzorging De verzorgingsgraad in Maassluis varieert van zeer hoog tot laag. De verharding is schoner dan het groen. Onkruid komt vooral voor in het groen. Op verharding komt weinig onkruid voor. Rond obstakels en langs muren groeit meer onkruid. Ook qua zwerfafval is de gemeente vrij schoon. In het groen komt wat meer zwerfafval voor dan op verharding. Tussen de verschillende gebieden zijn weinig verschillen aanwezig. Opvallend is wel dat met name in de centrumgebieden de verzorging wat achterblijft. De overige gebieden scoren vrijwel gelijk. Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaalindruk - laag - laag - basis - basis Zwerfvuil verharding - basis - basis Zeer hoog Onkruid verharding Zeer hoog - basis Zeer hoog - basis Zeer hoog - basis Zeer hoog - basis Zwerfvuil groen - laag - basis - basis - basis Onkruid groen - laag Zeer hoog - laag - basis Afvalbakken vulgraad Zeer hoog - hoog Zeer hoog - basis Zeer hoog - hoog Zeer hoog - hoog blad 9 van 20

11 Zwerfvuil/natuurlijk vuil Op de meeste locaties wordt voor zwerfvuil op verharding een basis tot hoog gescoord. Slechts op een enkele plek ligt veel zwerfafval. Dit geldt vooral voor woongebied en de omgeving van scholen. In de overige gebieden komen vrijwel geen vuile plekken voor; het is overwegend schoon. De centra scoren in verhouding het minst schoon maar vuile plekken in de centra komen allen incidenteel voor. Natuurlijk vuil, zoals bloesem en blad, scoort gemiddeld een lagere kwaliteit. De meeste plaatsen zijn schoon maar op enkele plaatsen zorgt natuurlijk vuil voor een vuil beeld. Zwerfafval in groen komt op de meeste plaatsen in beperkte mate voor; de meeste plaatsen zijn schoon. Op bedrijventerreinen en in groengebieden ligt nauwelijks zwerfafval in het groen. Langs de hoofdwegen is op enkele plekken meer zwerfvuil aanwezig, maar echt vuil is het nergens. In de centra en in de woonwijken zijn er wel enkele plekken waar veel tot zeer veel zwerfafval in het groen ligt. Overigens is ook hier het merendeel van de locaties schoon. Afvalbakken De meeste afvalbakken zijn minder dan 80% gevuld. Met name in de woongebieden zijn de afvalbakken wat meer gevuld. Tijdens de schouw is een enkele bak aangetroffen die volledig gevuld of uitpuilend was. Onkruid Wat betreft onkruid op verharding is het beeld matig schoon tot schoon. Op de rijbanen en fietspaden komt weinig onkruid voor, op de trottoirs en parkeerplaatsen iets meer. Het meeste onkruid groeit rond obstakels, langs muren en op verkeersdruppels. Op enkele plaatsen is het beeld hier vuil. De kruidenhoogte en polvorming in de gemeente zijn beperkt. In het groen is de onkruidgroei zeer wisselend. In de centra komen zowel schone als vuile plekken voor. Vooral in de winkelcentra Palet en Westeinde is veel onkruid in het groen aanwezig. In het historische centrum zijn plekken met veel onkruidgroei niet aangetroffen. In de woongebieden is de hoeveelheid onkruidgroei zeer divers. De verdeling tussen schone, matig schone en vuile plekken is nagenoeg gelijk. Langs de hoofdwegen en op de bedrijventerreinen komen vuile plekken niet voor. In de groengebieden bestaat de beplanting vooral uit bosplantsoen en is kruidengroei niet meegenomen. blad 0 van 20

12 2.5 Burgerschouw Als onderdeel van de e werkstap Verkenning heeft de gemeente op 6 mei 2006 een burgerschouw georganiseerd met bewoners en raadsleden van Maassluis. Ruim 50 bewoners- en belangenorganisaties zijn door de gemeente uitgenodigd om deel te nemen. Daarnaast zijn andere belangstellenden door middel van een advertentie in de Schakel uitgenodigd om mee te discussiëren over kwaliteit in de openbare ruimte. Een verslag daarvan staat in bijlage. blad van 20

13 3 Kwaliteitskeuze Er zijn verschillende manieren om met de kwaliteit van verhardingen, groen en meubilair in Maassluis om te gaan. Dit is afhankelijk van het ambitieniveau dat wordt neergelegd. Een verschil in ambities betekent een verschil in kosten of budgetten die jaarlijks nodig zijn om deze ambitie in stand te houden. In dit hoofdstuk is een drietal scenario s uitgewerkt. Elk scenario is kort en bondig beschreven en beeldend gemaakt. Scenario's voor bestuurlijke keuze Centraal in dit plan staat de vraag: welke ambities heeft de gemeente Maassluis voor de kwaliteit van de openbare ruimte? De keuze van welke kwaliteit op welke plek wordt door het gemeentebestuur gemaakt. Voor een beter inzicht in de consequenties zijn de volgende drie scenario's beschreven:. Huidig budget centraal; 2. Reële keuze vanuit de workshops; 3. Extra kwaliteitsimpuls. 3. Huidige kwaliteit Om duidelijk te maken wat er gaat veranderen in de kwaliteit van de buitenruimte is hieronder de huidige kwaliteit nogmaals weergegeven. Op dit moment is de kwaliteit heel divers. Vaak is er een bandbreedte in de kwaliteit die buiten wordt aangetroffen. Op de ene plek wordt laag gescoord terwijl op de andere plek zeer hoog wordt gescoord. Bij de ambities is een keuze gemaakt voor één kwaliteit; óf basis, óf hoog. Dit betekent natuurlijk niet dat alles er in de praktijk ook direct basis óf hoog uitziet, maar op langere termijn zal de kwaliteit gemiddeld op het gekozen niveau komen te liggen. Technisch Verharding Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied - basis - basis Zeer hoog - laag Groen - laag - laag - basis - basis Meubilair - basis - basis - basis - basis - laag Verzorgend Verharding - basis - basis Zeer hoog - basis Zeer hoog - basis Groen Meubilair - laag - laag - basis Zeer hoog - hoog Zeer hoog - basis Zeer hoog - hoog Zeer hoog - hoog Zoals het diagram hiernaast aangeeft, is het grootste areaal (groen, verharding etc.) te vinden in de woongebieden. Wanneer een hogere kwaliteit in het woongebied gekozen wordt, heeft dit grote invloed op de benodigde kosten. Het is dus gemakkelijker om in het centrum een hoge kwaliteit te kiezen voor een 'reëel' budget. Arealen per structuurelement 8% % 6% 20% 65% Centra Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebieden blad 2 van 20

14 3.2 Financiën Relatie kosten en kwaliteit Om een goed gevoel bij de relatie tussen kosten en kwaliteit te krijgen is de begroting van de gemeente geanalyseerd. Centraal in de relatie tussen kosten en kwaliteit staat dat de huidige kwaliteit bepaald wordt door het huidige beschikbare budget. De vergelijking moet echter wel zuiver gehouden worden. Verschillende posten binnen de begroting, zoals overhead en werkvoorbereiding, hebben geen invloed op de kwaliteit buiten. Bij de analyse van de begroting zijn alle kosten die niet van invloed zijn op het daadwerkelijke onderhoud buiten, op een rij gezet en uit het budget gehaald. In het onderstaande schema staat aangegeven om welke kosten dit gaat. Totale kosten Indirecte kosten Directe kosten (bruto kosten) uren overhead opzichters werkvoorbereiding en toezicht belasting, verzekeringen en energie rente en afschijvingen beleidsvorming (netto kosten) Verharding Groen Meubilair Reiniging Totaal Begroting 2006 en 2007 In verband met bezuinigingen is het beschikbare budget in 2007 ( ) beduidend lager ( ,-) dan in 2006 ( ). In grote lijnen betekent dit dat, met het budget dat in 2007 beschikbaar is, de huidige kwaliteit niet in stand kan worden gehouden. Dit zal vooral in scenario duidelijk worden. Onkruidbeheersing In het huidige beheer wordt onkruid op verharding door middel van chemische onkruidbestrijding verwijderd. Het bestuur heeft duidelijk aangegeven dat dit in de toekomst niet meer gewenst is. Stoppen met chemische bestrijding brengt een kostenverhoging met zich mee. Hier is in de begroting nog geen rekening mee gehouden. In bijlage 4 is een Notitie Onkruidbestrijding opgenomen waarin de verschillende methoden en kostenconsequenties naast elkaar worden gezet. 3.3 Scenario's Input voor de scenario's zijn de workshops die op 26 september en 0 oktober jl. hebben plaatsgevonden. Deze workshops waren gericht op het verkrijgen van richtinggevende uitgangspunten voor de uiteindelijk vast te stellen kwaliteit. In bijlage 2 is een uitgebreide beschrijving van de workshopresultaten terug te vinden. Tijdens de workshop is samen met de burgers, raadsleden en vakambtenaren nagedacht en gediscussieerd over de 'gewenste' kwaliteit voor de openbare ruimte. De eerste opdracht bestond uit het aangeven van gewenste kwaliteitsniveaus voor onderhoud. Welke kwaliteit wil ik waar, en waarom? Tijdens de tweede opdracht werd er gediscussieerd over de bij de kwaliteit behorende kosten. blad 3 van 20

15 3.4 Scenario ; Huidig budget centraal Kwaliteit Het scenario 'Huidig budget centraal' geeft inzicht welke kwaliteit langdurig in stand gehouden kan worden met het huidig beschikbare budget. Omdat het budget van 2007 beduidend lager is dan de begroting van 2006, kan er een minder hoge kwaliteit gekozen worden dan de afgelopen jaren buiten te zien is geweest. Er kan geen rekening worden gehouden met de mening van de deelnemers aan de workshops. Ten opzichte van de huidige kwaliteit zullen er duidelijke verschuivingen zichtbaar zijn. Overal wordt een basiskwaliteit nagestreefd. Slechte plekken komen echter niet meer voor, zoals nu in de centra, woongebieden en groengebieden het geval is. Technisch onderhoud Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Verharding Groen Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Kosten Voor het scenario is, zoals de titel al aangeeft, het huidige budget van benodigd. Er wordt een kwaliteitskeuze neergelegd, die niet of nauwelijks aansluit bij de ambitie die aangegeven is tijdens de workshops. blad 4 van 20

16 3.5 Scenario 2; Reële keuze vanuit de workshops Kwaliteit Het scenario Reële keuze vanuit de workshops' geeft de gemiddelde kwaliteit weer die gekozen is tijdens de workshops. Vooral het centrum en de verzorging in de woongebieden en groengebieden krijgen de nadruk. Het is echter niet mogelijk het groen in het woongebied op een hoog niveau te krijgen voor een reëel budget. Er is voor een basiskwaliteit gekozen. Ten opzichte van de huidige kwaliteit zullen er verschuivingen zichtbaar zijn. Zo wordt er een hogere kwaliteit nagestreefd in het centrum. In de overige gebieden gaat de technische kwaliteit (heel en vast) gemiddeld wat achteruit; hier wordt nu een basiskwaliteit nagestreefd. Slechte plekken komen echter niet meer voor, zoals nu in de centra, woongebieden en groengebieden het geval is. Qua verzorging wordt het op onderdelen schoner of juist wat minder schoon. Technisch onderhoud Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Verharding Groen Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Kostenindicatie Om deze kwaliteit in stand te houden is een jaarlijks budget nodig van Dit is per jaar meer dan op dit moment beschikbaar is (budget 2007). Vooral verzorging van groen zorgt voor extra benodigd budget waardoor het niet mogelijk is een hoge kwaliteit in de woongebieden na te streven. blad 5 van 20

17 3.6 Scenario 3; Extra kwaliteitsimpuls Kwaliteit Het scenario Extra kwaliteitsimpuls' geeft aan wat de deelnemers van de workshops graag voor kwaliteit in de openbare ruimte willen zien. In de centra en woongebieden wordt overwegend voor een hoog niveau gekozen. Dit geldt ook voor de verharding van de hoofdwegen. Voor het technische onderhoud bij de hoofdwegen (groen en meubilair), op bedrijventerreinen en in groengebieden is een basiskwaliteit gekozen. Qua verzorging is in de centra, woongebieden en groengebieden voor hoog gekozen. Ten opzichte van de huidige kwaliteit zullen er verschuivingen zichtbaar zijn. Zo wordt er een hogere kwaliteit nagestreefd in de centra en de woongebieden. In de overige gebieden gaat de technische kwaliteit (heel en vast) op onderdelen wat achteruit. Slechte plekken komen echter niet meer voor, zoals nu in de centra, woongebieden en groengebieden het geval is. Voor het verzorgende onderhoud wordt de kwaliteit op onderdelen hoger en op onderdelen lager dan nu het geval is. Technisch onderhoud Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Verharding Groen Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Kostenindicatie Om deze kwaliteit in stand te houden is een jaarlijks budget nodig van Dit is per jaar meer dan op dit moment beschikbaar is (budget 2007). Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de hoge kwaliteit voor het groen in de woongebieden. blad 6 van 20

18 3.7 Afwegingstabel Een keuze wordt meestal gemaakt op basis van verschillende wegingsfactoren. Hieronder wordt een afwegingstabel weergegeven waarin verschillende aspecten worden weergegeven op basis waarvan een afweging kan worden gemaakt. Per scenario wordt aangegeven hoe dit scenario scoort. scenario Huidig budget scenario 2 Gekozen kwaliteit scenario 3 Extra kwaliteit Kwaliteit wegen technisch - -/+ + verzorgend Kwaliteit groen technisch - -/+ + verzorgend - -/+ + Kwaliteit meubilair technisch - -/+ -/+ verzorgend - -/+ -/+ Kosten Kapitaalvernietiging Afstemming kwaliteit op functie Aansluiting op workshop O = er verandert niets t.o.v. huidige situatie -/+ = scoort zowel negatief als positief - = scoort negatief + = scoort positief - - = scoort zeer negatief + + = scoort zeer positief Omschrijving Hieronder wordt als toelichting voor elke wegingsfactor gegeven: Kwaliteit wegen, groen en meubilair: wat is de kwaliteit (technisch en verzorgend) ten opzichte van de huidige kwaliteit? Kosten: bij de afwegingsfactor kosten gaat het om het verschil in jaarlijks budget dat nodig is voor het scenario en het huidig beschikbare budget. Kapitaalvernietiging: met kapitaalvernietiging wordt bedoeld of er onnodig kapitaal wordt vernietigd doordat het beheer niet voldoende is. De weg is eerder dan normaal aan vervanging toe doordat het onderhoudsniveau onvoldoende is geweest. Afstemming kwaliteit op functie: is het kwaliteitsniveau wel afgestemd op de functie? Het is bijvoorbeeld niet nodig het groen in het buitengebied intensief te onderhouden. Dit levert zelfs een ongewenst beeld op. Daarentegen is het bijvoorbeeld ook niet gewenst de verharding in het centrum op een te laag niveau te onderhouden. In het centrum komen veel mensen dus een wat intensiever niveau is hier passend. Aansluiting op workshops: sluit het scenario aan op de keuze die tijdens de workshop is gemaakt? Kortom, past het scenario bij de keuze die de bewoners en raadsleden tijdens de workshops hebben gemaakt? blad 7 van 20

19 4 Afschaffing chemische onkruidbestrijding De gemeente Maassluis gebruikt op dit moment chemische bestrijdingsmiddelen om het onkruid van de straten te verwijderen. Dit gebeurt door middel van de zogenaamde DOBmethode om het milieu zo min mogelijk te belasten. Het bestuur heeft duidelijk aangegeven dat dit moet veranderen; gebruik van chemische middelen is niet langer gewenst. Chemische middelen worden niet voor niets gebruikt. Vooral vanuit kostenoogpunt is deze wijze positief. In bijlage 4 is omschreven op welke manieren onkruid verwijderd kan worden, zonder gebruik van chemische middelen. In dit hoofdstuk worden de consequenties voor kwaliteit en kosten weergegeven, inclusief een afwegingskader waarin de voor- en nadelen van verschillende methoden staan weergegeven. 4. Afwegingskader diverse methoden In onderstaand kader staan de voor- en nadelen van verschillende methoden voor onkruidbestrijding weergegeven. Methode Effect lange termijn Effect korte termijn Overlast omgeving Chemische bestrijding Milieu + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks - (afspoeling chemische middelen) Borstelen - (alleen bovengrondse delen verwijderd) Branden - (alleen bovengrondse delen verwijderd) - (bescherming) ++ + (onkruid direct verwijderd) Veel +/- +/- (geluid, stof) + +/- (onkruid direct verwijderd, brandplekken zichtbaar) Veel +/- + +/- WAVE + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks ++ (water) + +/- StreetClean + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks ++ (biologisch) - (stank + irritatie) + Arbeidsomstandigheden Bereikbaarheid Methode ++ zeer goed + goed +/- redelijk - slecht -- zeer slecht Frequentie basisniveau (per jaar) Kosten basis niveau ( /m2/jaar) Frequentie hoog niveau (per jaar) Kosten hoog niveau ( /m2/jaar) Chemische bestrijding* 2 0,05-0, ,09 Borstelen 3 0,9-0, ,22-0,38 Branden 3-4 0,5-0, ,2-0,35 WAVE 2-3 0,22-0, ,27-0,40 StreetClean ** 4 (indicatie) 0,20-0, (indicatie) 0,25-0,44 (schatting) * Kosten uit de verkenning komen overeen met de huidige begroting van de gemeente Maassluis. ** De gegevens van StreetClean zijn gebaseerd op eerste ervaringen van gemeenten en aannemers. 4.. Landelijk gangbare methoden Landelijk zijn op dit moment twee methoden, of combinaties van methoden, gangbaar in de bestrijding van onkruid: blad 8 van 20

20 A) Chemisch op basis van select-spray: Het voordeel van deze methode is dat chemische bestrijding goedkoop en effectief is. Nadeel is het gebruik van chemische middelen in de openbare ruimte. Chemisch op basis van DOB-methode: Het voordeel van deze methode is dat er gebruik wordt gemaakt van de goedkope wijze van onkruidbeheersing, maar dat milieuvervuiling zoveel mogelijk wordt voorkomen; B) Borstelmethode, in combinatie met branden/ heetwater/ StreetClean op moeilijk bereikbare plaatsen zoals rond obstakels en op kwetsbare verharding. Het voordeel van deze methode is dat het vrijwel altijd toepasbaar is, dat er direct resultaat zichtbaar is en dat deze methode, in vergelijking met andere alternatieven, de goedkoopste oplossing is. De methode wordt aangevuld met andere methoden omdat de borstelmachines niet overal kunnen komen. De overige methoden worden niet op grote schaal toegepast binnen gemeenten. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: hoge kosten per m2; hoge behandelfrequentie; behandelmoment: weersomstandigheden beïnvloeden het resultaat; invloed van weersomstandigheden op planning (bijvoorbeeld StreetClean is bij bewolking of regen duidelijk minder effectief); overlast voor omgeving (branden, StreetClean). 4.2 Situatie Maassluis: Kwaliteit versus kosten In de scenario's is een ambitie voor de kwaliteit van openbare ruimte beschreven. Verandering van de onkruidbestrijdingsmethode is hierop van invloed, doordat de kosten voor de andere methoden verschillen. Centraal staat dat gebruik van chemische middelen het minst kost om kruiden van de straat te weren. Andere methoden zijn daarom in beginsel kostbaarder. In onderstaande overzichten worden de consequenties voor de verschillende scenario's voor kwaliteit en kosten weergegeven. In bijlage 4 is bovendien een overzicht opgenomen waarin de diverse methoden uitgebreid staan toegelicht en waarin de kosten per structuurelement voor de diverse methoden staan beschreven, voor de kwaliteitsniveaus basis en hoog Scenario : Huidig budget centraal Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaal Scenario Methoden Chemisch Borstelen Branden Wave StreetClean Schema met kostenoverzicht van de verschillende bestrijdingsmethoden, uitgaande van scenario blad 9 van 20

21 Kosten Uit bovenstaand overzicht valt af te leiden dat de extra kosten voor de onkruidbestrijding, uitgaande van een basisniveau, liggen tussen ongeveer en , afhankelijk van de methode die gekozen wordt Scenario 2 & 3: keuze uit workshops Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaal Scenario 2&3 Methoden Chemisch Borstelen Branden Wave StreetClean Schema met kostenoverzicht van de verschillende bestrijdingsmethoden, uitgaande van scenario's 2 en 3. Kosten Uit bovenstaand overzicht valt af te leiden dat de extra kosten voor de onkruidbestrijding, uitgaande van een hoog niveau in het centrum, woongebied en groengebied en een basisniveau op hoofdwegen en bedrijventerrein, liggen tussen ongeveer en , afhankelijk van de methode die gekozen wordt. Het gebruik van chemische bestrijding kost voor deze scenario's ruim meer dan de huidige begroting. blad 20 van 20

22 Bijlage : Verslag burgerschouw Als onderdeel van de e werkstap Verkenning heeft de gemeente op 6 mei 2006 een burgerschouw georganiseerd met bewoners en raadsleden van Maassluis. Ruim 50 bewoners- en belangenorganisaties zijn door de gemeente uitgenodigd om deel te nemen. Daarnaast zijn andere belangstellenden door middel van een advertentie in de Schakel uitgenodigd om mee te discussiëren over kwaliteit in de openbare ruimte. Doel en kaderstelling Om na de zomer met elkaar over de gewenste kwaliteit na te kunnen denken is het belangrijk te weten wat kwaliteit nu echt is. Het doel van deze burgerschouw is dan ook het samen met gebruikers van de openbare ruimte nadenken over kwaliteit en een idee van het begrip kwaliteit krijgen. Wat maakt dat ik deze plek als positief of negatief waardeer? Komt dit door de toegepaste materialen (natuursteen en kleurrijke bomen op het stadhuisplein)? Of door de technische kwaliteit (liggen er tegels los of staan de lichtmasten wel recht)? Kwaliteit; een breed begrip Kwaliteit wordt door veel aspecten bepaald. Aspecten als inrichting, materiaalgebruik en de sociale veiligheid bepalen mede de kwaliteit. Op deze aspecten hebben beheer en onderhoud (het snoeien, herstraten en vegen) echter maar gedeeltelijk een invloed. Het vegen van de verharding zorgt voor een net beeld, maar een gedateerde inrichting wordt hier niet mee opgelost. Natuurlijk wordt een plek wel veiliger wanneer overhangend groen wordt gesnoeid, maar in een smal steegje is weinig winst te halen met onderhoud. Hier zijn grootschaliger maatregelen noodzakelijk. Brede discussie Om de discussie zo breed mogelijk te houden, zijn tijdens de burgerschouw alle aspecten van kwaliteit meegenomen. Hierdoor ontstaat een beeld van de verschillende aspecten die invloed hebben op de kwaliteit. Soms ligt het niet aan de netheid op een plek, maar roept het materiaalgebruik of de inrichting vraagtekens op. Waarom zijn er geen bloeiende planten toegepast bij de ingang van het stadhuis en waarom staan er zo weinig lichtmasten rond het speelplaatsje? Onderhoud In de discussie over kwaliteit gaan we voornamelijk praten over dit technische en verzorgende onderhoud. Welk jaarlijks onderhoud moet worden uitgevoerd om de gewenste kwaliteit te bereiken? Moet het overal schoon, heel en vast zijn of kan het in bepaalde gebieden wat minder? Dit betekent niet dat er niets wordt gedaan met de opmerkingen van deelnemers over onderwerpen als inrichting, sociale veiligheid etc. Deze opmerkingen worden binnen de gemeente wel degelijk meegenomen alleen horen deze niet thuis in dit Kwaliteitsplan. De burgerschouw Na een korte inleiding zijn de ongeveer 50 deelnemers in drie groepen naar buiten gegaan. Buiten werd op 3 plekken de kwaliteit gemeten; Buis (woongebied), Stadhuisplein (centrum) en Lepelaarplantsoen (park). Aan de hand van een formulier werd de mening over de kwaliteit op de schouwplek gegeven. blad van 2

23 Kwaliteit per plek Per plek is door de deelnemers de gemiddelde kwaliteit bepaald. Hierbij is duidelijk onderscheid te maken in de verschillende plekken. De deelnemers beoordelen het Stadhuisplein met een 5,5 als laagst en het Lepelaarplantsoen met een 7,5 als hoogst. Woongebied Buis kreeg gemiddeld een 6,5 als cijfer. Opvallend is dat er zeer gevarieerd wordt gescoord. Het Stadhuisplein wordt bijvoorbeeld zowel met een 2 beoordeeld als met een 9. Bij de andere locaties wordt er gescoord tussen een 5 en een 9. Waar ligt dit aan? Wanneer de kwaliteit per plek wordt gemeten, is het opvallend dat de meeste opmerkingen worden gemaakt over de sociale veiligheid, inrichting en het materiaalgebruik. Bij het Stadhuisplein waren er veel opmerkingen over het bestratingsmateriaal dat niet functioneel is, de donkere plekken achter de Bram Ladage en de rommelige inrichting van het plein. Ook bij de Buis waren vooral op dit vlak veel opmerkingen. De speelplek is 's avonds een hangplek voor jongeren wat voor overlast zorgt. Met het technische onderhoud en de netheid was weinig mis. De beplanting was overwegend van een goede kwaliteit. De plantvakken waren volledig (weinig gaten) en de verharding was vlak. Het Lepelaarplantsoen werd als prettige plek ervaren. Rondom de speelplek is het open; vanuit alle richtingen is er goed overzicht. Ook met de technische staat op deze plek was het goed gesteld. Het meubilair was veilig en bruikbaar en ook het groen en de wegen werden als positief ervaren. Deelnemers gaven aan dat als het onderhoud op de plek wat minder zou zijn, dit niet veel invloed zou hebben op de mening over de plek. De sfeer is bepalend. Hoe worden de afzonderlijke onderdelen beoordeeld? Het Stadhuisplein werd als minst goed beoordeeld. Men was vooral ontevreden over de netheid (4,9) door de aanwezigheid van zwerfafval. Maar ook de overige onderdelen (wegen, groen en meubilair) scoorden met een 5, laag. Bij de Buis scoort de verharding met een 6,7 hoger dan de andere onderdelen, die rond de 6,0 scoren. De speelplaats van het Lepelaarplantsoen werd op alle onderdelen het hoogst beoordeeld. De netheid bleef hierbij echter achter doordat er houtsnippers op het pad lagen. blad 2 van 2

24 Bijlage 2 : Workshopresultaten Opdracht ; Kwaliteitskeuze Tijdens de eerste opdracht werd samen nagedacht en gediscussieerd over de gewenste kwaliteitsbeelden voor de openbare ruimte. Wat is kwaliteit? De kwaliteit van de openbare ruimte wordt door veel zaken beïnvloed: is er veel of weinig vuil of onkruid, is het meubilair heel en is het groen leuk of saai? Dit zijn elementen die door middel van beheer en onderhoud te beïnvloeden zijn. Kwaliteit heeft ook te maken met het verwachtingsbeeld: de ene bewoner stoort zich aan een beetje onkruid op verharding, de ander valt dat niet op. Er zijn verschillende ambitieniveaus te onderscheiden. De verwachting over het kwaliteitsniveau verschilt per plek. In het centrum is een hogere ambitie wenselijk dan in het buitengebied. In een woonstraat kan dat beeld er weer anders uitzien. Zeer hoog: : : Laag: Zeer laag: Perfect onderhouden, als nieuw, niets op aan te merken, zeer schoon en netjes. Goed onderhouden, incidenteel wat minder, vrijwel geheel schoon en netjes. Standaard, eenvoudig en degelijk, voldoende onderhouden, wel wat op aan te merken, redelijk netjes. Enige achterstanden in het (technische) onderhoud zichtbaar, onvoldoende, niet netjes, vuil. Schade en grote achterstanden bij onderhoud, zeer onvoldoende, onaanvaardbaar en zeer vuil. Aan de hand van posters met kwaliteitsbeelden hebben de burgers, ambtenaren en raadsleden stickers geplakt op de door hen gewenste kwaliteitsbeelden. Welke kwaliteit wil men graag zien (of juist niet zien) in het betreffende structuurelement (centra, woongebied etc.). Opdracht 2; Wat hebben we er voor over? Tijdens de pauze werden de kwaliteitskeuzes van de verschillende groepen in het rekenmodel van Oranjewoud verwerkt. Hier bleek uit hoeveel jaarlijkse onderhoudskosten er nodig zijn om de gewenste kwaliteit in stand te houden. Tijdens de tweede opdracht werd met elkaar gediscussieerd over de benodigde kosten. De groepen hebben zich bezig gehouden met de volgende vragen: wat is belangrijk? wat is minder belangrijk? is er een minimale kwaliteit te benoemen? In deze bijlage wordt per groep aangegeven welke kwaliteit men waar wilt en wat men van de benodigde onderhoudskosten vindt. blad 3 van 2

25 Groep Opdracht ; Kwaliteitskeuze De nadruk ligt voornamelijk op de verzorging. In alle structuurelementen werd voor een hoge kwaliteit (schoon) gekozen. Daarnaast zijn het centrum en de woongebieden belangrijk, hier wordt voor zowel het groen als het meubilair een hoge kwaliteit gekozen. Alleen op hoofdwegen is voor het technisch onderhoud van verharding een hoge kwaliteit gekozen. Zowel op de bedrijventerreinen als in de grote groengebieden werd voor het technische onderhoud een basiskwaliteit gekozen. Technisch onderhoud Verharding Groen Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Opdacht 2; Financiële consequenties Bij deze kwaliteitskeuze hoort een jaarlijks budget voor het onderhoud van Dit is meer dan er in de begroting van 2006 beschikbaar was en meer dan er in de huidige begroting (2007) beschikbaar is. Men gaf tijdens de tweede opdracht de volgende reacties: Voor zwerfafval is een hoge kwaliteit gewenst. Het centrum is het 'visitekaartje' van de gemeente; er wordt zowel voor het technisch als verzorgend onderhoud een hoge kwaliteit gekozen. Liever de bedrijventerreinen dan het centrum op een basisniveau omdat het geen verblijfsgebied is. Opmerking als vergelijking: ' Ik stuur mijn kinderen liever naar buiten in een vale dan een vuile spijkerbroek.' Een hoge kwaliteit is gewenst, maar in verband met het beschikbare budget is het duidelijk dat dit niet overal haalbaar is. Op bepaalde onderdelen is het mogelijk te gaan naar een basiskwaliteit voor: o het technische onderhoud in woongebieden. o het verzorgende onderhoud bij hoofdwegen, op bedrijventerreinen en in grote groengebieden. blad 4 van 2

26 Groep 2 Opdracht ; Kwaliteitskeuze De nadruk ligt voornamelijk bij het groot groen (parken). Hier werd voor het technische en het verzorgende onderhoud een hoge kwaliteit gekozen. Ook voor het technische onderhoud in de centra, woongebieden en langs hoofdwegen is voor verschillende onderdelen een hoge kwaliteit gekozen. Voor de verzorging is in de centra, langs de hoofdwegen en in de grote groengebieden een hoge kwaliteit gekozen. De bedrijventerreinen krijgen de minste aandacht. Voor het groen wordt zelfs een lage kwaliteit gekozen. Technisch onderhoud Verharding Groen Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Laag Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Opdacht 2; Financiële consequenties Bij deze kwaliteitskeuze hoort een jaarlijks budget voor het onderhoud van Dit is meer dan er in de begroting van 2006 beschikbaar was en meer dan er in de huidige begroting (2007) beschikbaar is. Men gaf tijdens de tweede opdracht de volgende reacties: Veiligheid en toegankelijkheid zijn belangrijk. Geen wijzigingen in kwaliteitskeuze voor woongebieden, hoofdwegen en groengebieden. Voor bedrijven mag de verharding en groen op laag, meubilair en verzorging op een basis niveau. Zwerfafval en graffiti worden als meest storend ervaren; een hoog onderhoudsniveau, hoog onderhoudsniveau zo houden. Voor verzorging is het onderscheid tussen onkruid en niet onkruid belangrijk. Reinigingsniveau van natuurlijk vuil van hoog naar basis. Voor groen is de beleving belangrijk. Meer verlichting/licht gewenst. Het huidige niveau is het wensbeeld voor de toekomst, hiervoor een strategie ontwikkelen. De verharding en de verzorging van het centrum op een hoog niveau, groen en meubilair basis. blad 5 van 2

27 Groep 3 Opdracht ; Kwaliteitskeuze De nadruk ligt voornamelijk op het centrum. Hier is voor een hoge kwaliteit gekozen. Ook voor het meubilair in de woongebieden en grote groengebieden en de verharding van de bedrijventerreinen is een hoge kwaliteit gekozen. Voor het technisch onderhoud in de overige gebieden is voornamelijk een basiskwaliteit gekozen. Qua verzorging is in het centrum, de woongebieden en de grote groengebieden een hoge kwaliteit gekozen. Technisch onderhoud Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Verharding Groen Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Opdacht 2; Financiële consequenties Bij deze kwaliteitskeuze hoort een jaarlijks budget voor het onderhoud van Dit is meer dan er in de begroting van 2006 beschikbaar was en meer dan er in de huidige begroting (2007) beschikbaar is. Men gaf tijdens de tweede opdracht de volgende reacties: Het financieel verschil tussen het ideaal plaatje en het huidige budget is geen schokkend resultaat. Het woongebied het liefst schoon, omdat daar de mensen wonen. Minder aandacht voor hoofdwegen en bedrijventerreinen. Netheid is belangrijker dan de technische onderhoudsstaat. Waarom niet bezuinigen op andere posten? Wat is extra voor het realiseren van ideale kwaliteit? Het zorgt voor meer levensvreugde en woongenot. Bezuinigen op het onderhoud leidt tot meer vandalisme. Bedrijven aanspreken op rommel. Adoptiegroen bevorderen, maar goed regelen. Vuil trekt vuil aan. Opzoomeren, integratie direct aangepakt. Handhaving belangrijk. Mogelijkheden naar 'parkmanagement' onderzoeken. blad 6 van 2

28 Groep 4 Opdracht ; Kwaliteitskeuze Het centrum is belangrijk. Hier komt het winkelend publiek waardoor het centrum er representatief en uitnodigend uit moet zien. Er is dan ook een hoge kwaliteit gekozen voor het technische en verzorgende onderhoud in het centrum. Dit geldt eveneens voor de verharding op de hoofdwegen. De hoofdwegen zijn in eerste instantie belangrijk voor de doorstroming van verkeer. Voor de overige gebieden is een basiskwaliteit gekozen, zowel voor het technische als het verzorgende onderhoud. Technisch onderhoud Verharding Groen Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Opdacht 2; Financiële consequenties Bij deze kwaliteitskeuze hoort een jaarlijks budget voor het onderhoud van Dit is minder dan er in de begroting van 2006 beschikbaar was en meer dan er in de huidige begroting (2007) beschikbaar is. Men gaf tijdens de tweede opdracht de volgende reacties: Het centrum is belangrijk; hier komt het winkelend publiek. Een representatieve uitstraling is gewenst. Het centrum moet het 'verblijven' stimuleren. Kan het centrum niet kleiner? Nu is er een groot gebied als centrum benoemd. De verharding in het woongebied moet veilig zijn. Veiligheid is belangrijk. Het gaat niet alleen over 'fysieke veiligheid' maar ook over sociale veiligheid (donkere plekken etc.). Een verzorgde buitenruimte is belangrijk. Graffiti en zwerfvuil hebben een slechte invloed op de kwaliteitsbeleving. Rond ondergrondse containers wordt door bewoners regelmatig vuil geplaatst. Vuil trekt vuil aan. Sneller vervuilende plekken moeten meer aandacht krijgen. Natuurlijk beheer waar mogelijk. Hier moet wel ruimte voor zijn. Bewonersparticipatie heeft tot een wisselend succes geleid. Er is onvoldoende animo en als beheerder is inzet van burgers onbetrouwbaar. Misschien is de opkomst groter wanneer er af en toe een avond wordt georganiseerd. Speelvoorzieningen hebben een belangrijke sociale functie in de wijk. Dezelfde geldt voor een functionele inrichting van straten. blad 7 van 2

29 Groep 5 Opdracht ; Kwaliteitskeuze Het centrum en het woongebied is belangrijk. Hier wordt dan ook op verschillende onderdelen (vooral meubilair en verzorging) een hoge kwaliteit gekozen. Langs de hoofdwegen, op de bedrijventerreinen en in de grote groengebieden volstaat een basiskwaliteit. Voor het groen op de bedrijventerreinen is zelfs een lage kwaliteit gekozen. Technisch onderhoud Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Verharding Groen Laag Meubilair Verzorging / netheid Verharding Groen Meubilair Opdacht 2; Financiële consequenties Bij deze kwaliteitskeuze hoort een jaarlijks budget voor het onderhoud van Dit is minder dan er in de begroting van 2006 beschikbaar was en meer dan er in de huidige begroting (2007) beschikbaar is. Men gaf tijdens de tweede opdracht de volgende reacties: is acceptabel. Het is een landelijk geaccepteerd beeld en het is veilig. De kwaliteit op drukke, veel bezochte plekken moet hoog zijn. Gebruik mag echter wel zichtbaar zijn. De verzorging moet wel in orde zijn. Verzorging is belangrijker dan technische kwaliteit. Een verzorgde plek heeft een voorbeeldfunctie. Wanneer een plek vuil is, is dit het begin van de verloedering. Met name zwerfafval en drijfvuil worden als storend ervaren. Voor onkruidgroei geldt dit minder. Vuile plekken moeten aangepakt worden. Eigen initiatief voor extra kwaliteit stimuleren. Belonen van goed gedrag. Wanneer bedrijven extra kwaliteit willen, kunnen ze hier zelf voor zorgen door extra schoon te maken of iemand in te huren. Fietspaden zijn belangrijk; deze moeten aandacht krijgen en veilig zijn. Handhaving is een belangrijk item. Hierdoor kan ook de mentaliteit van bewoners worden aangepakt. Om draagvlak te krijgen voor de gemaakt keuzes is het belangrijk de keuzes naar de bewoners te communiceren. blad 8 van 2

30 Bijlage 3 : Schouwformulieren Beoordelingsformulier Kwaliteitsniveau Maassluis Locatie: Structuurelement: Fotonrs: Datum: Relevante werkzaamheden: Inspecteur: TECHNISCHE STAAT GROEN Totaal indruk groen n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Bomen - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - habitus/kroon n.v.t. 9 <% lichte schade <5% lichte schade <20% lichte schade <40% schade >40% schade /onevenwichtig /onevenwichtig /onevenwichtig /onevenwichtig /onevenwichtig - snoei behoefte n.v.t. 9 <% urgent 5 <5%urgent 4 <20% urgent 3 <40% urgent enk. spo 2 >40% urgent/spoed - belemmering ontwikkeling kroon n.v.t. 9 geen 3 enige belemmering 2 ernstige belemmering - afstemming op standplaats n.v.t. 9 perfect 5 heel goed 4 goed 3 enkele niet 2 niet goed - slechte vitaliteit n.v.t. 9 <% matig/slecht 5 <5% matig/slecht 4 <20% matig/slecht 3 <40%matig/slecht 2 >40%matig/slecht - schade stam n.v.t. 9 <% stam schade 5 <5% stam schade 4 <20% stam schade 3 <40% stam schade 2 >40% stam schade - volledigheid rijen/vakken n.v.t. 9 <% onvolledig 5 <5% onvolledig 4 <20% onvolledig 3 <40% onvolledig 2 >40% onvolledig - boompaal/ boomband n.v.t. 9 <% niet goed 5 <5% niet goed 4 <20% niet goed 3 <40% niet goed 2 >40% niet goed Beplanting - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - voldoet aan (jeugdfase) eindbeeld <% niet goed/ <5% niet goed/ <20% niet goed/ <40% niet goed/ >40% niet goed/ n.v.t (habitus - snoeikwaliteit) achterstand achterstand achterstand achterstand achterst. struct.sch. - dunning: verdringing n.v.t. 9 geen verdringing 5 <5% verdringing 4 <20% verdringing 3 <40% verdringing 2 >40% verdringing - oneigenlijke snoeimaatr. zichtb. n.v.t. 9 nee 4 incidenteel 3 ja, beperkt 2 duidelijk - maat vak t.o.v. sortiment <% niet goed <5% niet goed <20% niet goed <40% niet goed >40% niet goed, n.v.t te groot voor vak te groot voor vak - volledigheid rijen/vakken n.v.t. 9 <% onvolledig 5 <5% onvolledig 4 <20% onvolledig 3 <40% onvolledig 2 >40% onvolledig - slechte vitaliteit n.v.t. 9 <% matig/slecht 5 <5% matig/slecht 4 <20% matig/slecht 3 <40%matig/slecht 2 >40%matig/slecht - schade/vernieling n.v.t. 9 <% schade 5 <5% schade 4 <20% schade 3 <40% schade 2 >40% schade - beplantingsranden (harde randen) n.v.t. 9 geen overgroei 5 nauwelijks overgroei 4 max. 20% pad overgroei 3 > 20% pad overgroei 2 >40% pad overgroei Gazon - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - geslotenheid n.v.t. 9 <% dood/schade 5 <5% dood/schade 4 <20% dood/schade 3 <40% dood/schade 2 >40% dood/schade - vlakheid <%plaatsel. <5%plaatsel. <20%plaatsel. <40%plaatsel. >40%plaatsel n.v.t. 9 oneffen oneffen oneffen oneffen oneffen - begaanbaarheid n.v.t. 9 intensief goed, goed, beperkt merendeel jaar ontwatering goed ontwatering goed minder bij regen niet goed - maaibeeld n.v.t. 9 kort/gelijkmatig 5 kort/gelijkmatig 4 redelijk kort/gelijkm. 3 niet kort ongel. resten 2 niet kort/z.ongel.rest - bijgemaaid rond obstakels n.v.t. 9 altijd 5 altijd 4 enkele niet 3 langdurig niet 2 langdurig niet - graskanten n.v.t. 9 duidelijk strak 5 strak 4 enigszins overgroeid 3 structureel overgroeid 2 structureel overgroeid Bermen/ kruiden - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - variatie in inheemse soorten n.v.t van oorsprong aanwezig grotendeels enigszins / niet niet aanwezig aanwezig aanwezig naanwezig - geslotenheid n.v.t. 9 <% dood/schade 5 <5% dood/schade 4 <20% dood/schade 3 <40% dood/schade 2 >40% dood/schade - verstoring door schade (rijsporen) n.v.t 9 geen 4 incidenteel 3 enigszins 2 duidelijk - graskanten n.v.t. 9 duidelijk strak 5 strak 4 enigszins overgroeid 3 structureel overgroeid 2 structureel overgroeid Opmerkingen: blad 9 van 2

31 Beoordelingsformulier Kwaliteitsniveau Maassluis Locatie: Structuurelement: Fotonrs: Datum: Relevante werkzaamheden: Inspecteur: TECHNISCHE STAAT VERHARDING Totaal indruk verharding n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Asfalt (alg. indruk) n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Beeld, aanzien en reparaties n.v.t. 9 goed, nieuw, geen reparaties 5 goed, enige 4 reparaties zichtbaar redelijk, reparaties duidelijk 3 zichtbaar, nieuw materiaal slecht, duidelijke schade, zr slecht, lappendeken reparaties 2 zr duidelijke schades Algemene indruk rijbaan n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - rijbaan: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - rijbaan: samenhang/textuur n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - rijbaan: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk parkeerplaats + overig n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - parkeerplaats: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - parkeerplaats: samenhang/textuur n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - parkeerplaats: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk fietspad n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - fietspad: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering -fietspad: samenhang/textuur n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - fietspad: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk voetpad n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - voetpad: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - voetpad: samenhang/textuur n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - voetpad: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Elementen (alg. indruk) n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Algemene indruk rijbaan n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - rijbaan: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - rijbaan: samenhang n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - rijbaan: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk parkeerplaats + overig n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - parkeerplaats: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - parkeerplaats: samenhang n.v.t. 9 geen M/E L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - parkeerplaats: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk fietspad n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - fietspad: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - fietspad: samenhang n.v.t. 9 geen M/E L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - fietspad: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Algemene indruk voetpad n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - voetpad: vlakheid n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (comfort, veiligheid, plasvorming) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - voetpad: samenhang n.v.t. 9 geen L L zeer gering / gering L enig/groot M enig / groot E enig / groot (duurzaamheid, aanzien) geen M/E M zeer gering / geen E M gering E zeer gering E gering - voetpad: zetting n.v.t. 9 < 5 cm 5 ± 0 cm 4 ± 20 cm 3 ± 30 cm 2 > 30 cm Halfverharding (alg. indruk) n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - geslotenheid n.v.t. 9 < % onbed./sch. 5 <5% onbedekt/schade 4 < 20% onbedekt/schade 3 <40% onbed./ schade 2 > 40% onbed./ schade - vlakheid n.v.t. 9 <% pl. Oneffen 5 <5% pl. Oneffen 4 < 20% plaatselijk oneffen 3 < 40% pl. Oneffen 2 > 40% pl. Oneffen Wegmarkering - zichtbaarheid wegmarkering n.v.t % zichtbaar 5 95 % zichtbaar 4 80% zichtbaar 3 50 % zichtbaar 2 < 50 % zichtbaar en functioneel en functioneel en functioneel en functioneel en functioneel als nieuw lichte schade matige schade ernstige schade ernstige schade blad 0 van 2

32 Beoordelingsformulier Kwaliteitsniveau Maassluis Locatie: Structuurelement: Fotonrs: Datum: Relevante werkzaamheden: Inspecteur: TECHNISCHE STAAT OPENBARE VERLICHTING, MEUBILAIR EN BESCHOEIINGEN Totaal indruk meubilair n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Verlichting - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - staat van hoedanigheid n.v.t. 9 net nieuw 5 geen matig/slecht/z.slecht 4 geen slecht/z.slecht 3 deels slecht / z.slecht 2 alle slecht / z.slecht - beschadigingen n.v.t. 9 geen 5 geen 4 lichte beschadigingen 3 enigszins beschadigd 2 veel beschadigingen - mast vast/loodrecht n.v.t. 9 00% 5 00% 4 max. 5% niet storend scheef of los 3 > 5% scheef of los 2 > 5% scheef/los: gevaarlijk - armatuur vast/loodrecht 00% 5 00% 4 max. 5% niet storend scheef of los 3 > 5% scheef of los 2 > 5% scheef/los: gevaarlijk - schilderwerk (constructief/optisch) n.v.t. 9 net nieuw goed minimaal besch.<5 matig tot slecht slecht minimaal besch.<0 niet bijgewerkt - kleurgebruik (geheel / beschadigingen) n.v.t. 9 bijzonder 5 geen afwijkende kleuren 4 weinig nuanceverschil 3 deels afwijkende kleuren 2 diverse afwijkende kleuren Parkmeubilair (banken, afvalbakken, afrastering) - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - beschadigingen n.v.t. 9 geen 5 lichte beschadigingen 4 lichte besch. 3 matige besch. 2 forse besch. - gevaarlijke situaties door schade n.v.t. 9 geen 2 aanwezig - vast/loodrecht n.v.t. 9 00% 5 00% 4 max. 0% niet storend scheef of los 3 > 0% scheef of los 2 0% scheef/los: gevaarlijk - schilderwerk (constructief/optisch) n.v.t. 9 net nieuw 5 goed 4 redelijk kleine besch. 3 minimaal niet bijgewerk 2 niet bijgewerkt - graffiti/ aanslag n.v.t. 9 geen 5 geen 4 lichte mate 3 toegestaan: veel 2 toegestaan: zeer veel - uniformiteit (plaats/hoogte) n.v.t. 9 aanwezig 5 aanwezig 4 lichte afwijking 3 niet aanwezig 2 niet aanwezig Speelvoorzieningen - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - attractiebesluit n.v.t. 9 allemaal voldoen 3 en meer voldoen niet 2 niets voldoet - schade speeltoestel n.v.t. 9 geen 5 geen 4 toestel lichte sch. 3 meerdere toest. lich. Sch. 2 ernstige schade - afstemming onderhoud omgeving n.v.t. 9 goed 5 goed 4 voldoende 3 onvoldoende 2 geen afstemming - situering/inrichting n.v.t. 9 goed 5 goed 4 voldoende 3 onvoldoende 2 slecht - volledig n.v.t. 9 ja 5 ja 4 max niet 3 of meer niet 2 meerdere niet - bespeelbaarheid n.v.t. 9 altijd 5 altijd 4 korte tijd niet 3 langdurig niet 2 meerdere langd. Niet - verf n.v.t. 9 goed niet dof 5 goed niet dof 4 voldoende wel dof 3 slecht bladdert e.d. 2 zeer slecht - graffiti n.v.t. 9 nee 5 nee 4 incidenteel 3 storend 2 veel Verkeerregulerend meubilair en bebording - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - beschadigingen n.v.t. 9 geen 5 zeer licht 4 lichte besch. 3 matige besch. 2 forse besch. - gevaarlijk door slechte zichtbaarheid n.v.t. 9 nee 3 aanwezig 2 aanwezig - vast/loodrecht n.v.t. 9 alles 5 alles 4 max. 5% niet 3 max. 0% niet 2 > 0% niet - functionaliteit (overbodig/ontbreekt) n.v.t. 9 intact 3 max. 0% niet 2 > 0% niet - toegepast (plaats, hoogte) n.v.t. 9 ja 5 ja 4 ja 3 max. 0% niet 2 > 0% niet - reflectieklasse n.v.t. 9 Diamont Grade 5 Diamont Grade 4 NEN 2 3 NEN 2 Oeverbeschoeiing - algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - beschadigingen n.v.t. 9 geen 5 zeer licht 4 lichte besch. 3 matige besch. 2 forse besch. - vast/loodrecht n.v.t. 9 alles 5 alles 4 max. 5% niet 3 max. 0% niet 2 > 0% niet - functionaliteit (overbodig/ontbreekt) n.v.t. 9 intact 3 max. 0% niet 2 > 0% niet Opmerkingen: blad van 2

33 Totaal indruk verzorging n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag Afvalbakken - totaal aantal: vol, uitpuilend n.v.t. 9 nauwelijks 5 max. 80% vol 4 max st>+>= 80% vol 3 > st>= 80% vol 2 uitpuilend Onkruid op verharding Algemene indruk n.v.t. 9 onkruidvrij (IBN ) 5 gering/ incidenteel (IBN 2) 4 matige onkruidgroei veel voegen begr. (IBN 3) 3 zware onkruidgroei veel begr. (IBN 4) 2 zeer zware onkruidgroei veel begr.(houtig) (IBN 5) - rijbaan / fietspad n.v.t. 9 max. 2% 5 max. 5% 4 max. 5% 3 max. 30% 2 > 30% - parkeerplaats / -strook n.v.t. 9 max. 2% 5 max. 5% 4 max. 5% 3 max. 30% 2 > 30% - trottoir / voetpad n.v.t. 9 max. 2% 5 max. 5% 4 max. 5% 3 max. 30% 2 > 30% - goot n.v.t. 9 max. 5 cm 5 max. 5 cm 4 max. 30 cm 3 max. 50 cm 2 > 50 cm - overige verh./ verk. druppels etc n.v.t. 9 max. 2% 5 max. 5% 4 max. 5% 3 max. 30% 2 > 30% - rond obstakels, muren, afrastering n.v.t. 9 max. 5% 5 max. 5 % 4 max. 30 % 3 max. 50 % 2 > 50 % - polvorming n.v.t. 9 max. 5 cm 5 max. 0 cm 4 max. 30 cm 3 max. 50 cm 2 > 50 cm - kruidenhoogte n.v.t. 9 max. 0% 5 max. 20% 4 max. 40% 3 > 40% 2 > 40% Onkruid in groen VERZORGING WEGEN, GROEN EN WATER Algemene indruk n.v.t. 9 zeer hoog 5 hoog 4 basis 3 laag 2 zeer laag - kruidenbedekking n.v.t. 9 max. 0% 5 Max. 20% 4 max. 40% 3 max 60% 2 > 60% - kruidenhoogte heesters n.v.t. 9 max. 5 cm 5 max. 0cm 4 max. 30 cm 3 max. 50 cm 2 > 50 cm - verspreide resten n.v.t. 9 Geen 5 Max. 0% 4 max. 25 % 3 > 25 % 2 > 50% - verzamelde resten n.v.t. 9 Geen 5 enkele 2 Veel - kruidenhoogte rand bosplantsoen n.v.t. 9 max. 5 cm 5 max. 0cm 4 max. 30 cm 3 max. 50 cm 2 max. 75 cm Zwerfvuil in groen n.v.t. 9 NLS 5 (zr schoon) 5 NLS 4 (schoon) 4 NLS 3 (matig schoon) 3 NLS 2 (vuil) 2 NLS (zeer vuil) - groot zwerfvuil (>0cm) per 00m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks - fijn zwerfvuil (-0 cm) per m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks Zwerfvuil op verharding n.v.t. 9 NLS 5 (zr schoon) 5 NLS 4 (schoon) 4 NLS 3 (matig schoon) 3 NLS 2 (vuil) 2 NLS (zeer vuil) - groot zwerfvuil (>0cm) per 00m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks - fijn zwerfvuil (-0 cm) per m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks - natuurlijk vuil op verharding n.v.t. 9 NLS A+ zeer schoon 5 NLS A schoon 4 NLS B matig schoon 3 NLS C vuil 2 NLS D zeer vuil Drijfvuil in water n.v.t. 9 NLS 5 (zr schoon) 5 NLS 4 (schoon) 4 NLS 3 (matig schoon) 3 NLS 2 (vuil) 2 NLS (zeer vuil) - groot zwerfvuil (>0cm) per 00m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks - fijn zwerfvuil (-0 cm) per m2 n.v.t. 9 NLS A+: 0 stuks 5 NLS A: -3 stuks 4 NLS B: 4-0 stuks 3 NLS C: -25 stuks 2 NLS C: >25 stuks Opmerkingen: blad 2 van 2

34 Bijlage 4 : Notitie onkruidbestrijding A) Onkruidbestrijdingsmethoden a. Chemische onkruidbestrijding Algemene omschrijving Chemische onkruidbestrijding op verhardingen is uitsluitend toegestaan indien het pleksgewijs wordt toegepast. De toepassing wordt uitgevoerd door technieken die gestuurd worden door onkruidsensoren, door onkruidbestrijkers of, in situaties waarin dit niet mogelijk is, met behulp van een rugspuit met spuitlans. DOB-methode Tegenwoordig wordt ook veel volgens de DOB-methode gewerkt. Dit geldt ook voor de gemeente Maassluis. DOB staat voor "duurzaam onkruidbeheer op verhardingen". Er wordt gebruik gemaakt van chemische middelen, waardoor het een goedkope wijze van bestrijding is. Om de milieudruk zo laag mogelijk te houden, gelden er strikte voorwaarden. Kernpunten hierin zijn: selectief spuiten; minimaliseren van de afspoeling van bestrijdingsmiddelen; andere middelen of wijzen toepassen op, voor chemische middelen, gevoelige plaatsen, zoals langs water. Resultaat Na het spuiten zal het bestrijdingsmiddel door de plant worden opgenomen, waarna deze geheel zal afsterven. Enkele weken na het spuiten blijven er wat dode, vergeelde plantenresten zichtbaar. Deze kunnen opgeveegd worden met een veegmachine. Frequentie De frequentie om onkruid te bestrijden met behulp van chemische bestrijding is 2 tot 4 keer per jaar voor een redelijk schoon beeld. De meest effectieve bestrijdingsperiode is het najaar. Het onkruid laat zich in deze periode het eenvoudigst verwijderen. Milieueffecten Negatieve milieueffecten zijn duidelijk aanwezig, dit zijn de volgende punten: Afspoeling naar het wateroppervlak. Langzame afbraak van de middelen. De DT50 voor glysofaat heeft een waarde van 24 dagen (DT50 geeft een indicatie voor het aantal dagen waarin het middel voor de helft wordt afgebroken). blad van

35 Kosten Select-spray: 0,05-0,09 m²/ jaar. Voordelen Goedkoop. Snel en weinig rondes nodig. Eenvoudig uit te voeren. Goed toe te passen in goten, trottoirs, parkeervakken en rond obstakels. Nadelen Verbruik van bestrijdingsmiddelen (met uitspoeling naar het milieu). Milieubelasting. Langzame afbraak van chemische middelen. Toelating van het meest gebruikte middel (Roundup: glyfosaat) staat her en der ter discussie. Uitspoeling naar grond- en oppervlaktewater. Invloed weersomstandigheden Omstandigheden die de werking van het middel optimaliseren zijn bewolkt groeizaam weer met luchtvochtigheid boven de 70% en een temperatuur lager dan 22 C. De huidmondjes van het onkruid staan dan open waardoor de omstandigheden gunstig zijn voor opname door het onkruid. Op warme dagen met temperaturen boven de 25 C en veel zonlicht geen bespuitingen doen op het warmst van de dag. Effect behandelmoment op resultaat De invloed van het moment van uitvoering op het uiteindelijke resultaat is gering. Ondergrond Chemische bestrijding is toe te passen op verhardingen en halfverhardingen. b. Borstelen Algemene omschrijving De ongewenste kruiden op verhard oppervlak worden bovengronds met staaldraden weggeborsteld. De borstelmachine bestaat uit werktuigdragers waarop, in een schijf, staaldraden zijn geplaatst. De mechanische beweging van de schijf met staaldraden borstelt het onkruid weg. Herhaaldelijk verwijderen van bovengrondse delen put de begroeiing uit. Borstelen verwijdert ook andere vervuiling zoals bladeren, zwerfvuil en zand, dat een voedingsbodem vormt voor onkruid op de verharding. Na het borstelen moet het losgeveegde materiaal worden opgeveegd. blad 2 van

36 Resultaat Alle bovengrondse delen worden verwijderd, de wortels blijven intact. Grote en taaie plantendelen zijn gemakkelijk te verwijderen met een borstelmachine, het effect van de borstelmethode is direct. Frequentie De frequentie om onkruid te bestrijden met behulp van de borstelmethode is 2 tot 4 keer per jaar voor een redelijk schoon beeld. De meest effectieve borstelperiode is het najaar. Het onkruid laat zich in deze periode het eenvoudigst verwijderen. Bovendien is het in deze periode vochtiger zodat de stofvorming wordt beperkt. Het voordeel van borstelen in het najaar is dat de verharding 'schoon' de winter ingaat, waardoor snelle hergroei in het voorjaar wordt beperkt. Milieueffecten De negatieve milieueffecten zijn gering, toch kunnen de volgende punten worden opgenomen: Vrijkomend ijzeroxide ten gevolge van slijtage borstels. Relatief veel brandstof-/ energieverbruik. Veel geluid. Kosten Borstelmachine aan werktuigdrager: 0,9-0,38 m²/ jaar. Voordelen Borstelen is ook geschikt bij zware onkruidgroei. Regelmatig en doelmatig borstelen zorgt tevens voor uitputting van de ondergrondse delen, waardoor de kruidengroei geleidelijk afneemt. De borstelmachine werkt bij grote oppervlakten snel en nauwkeurig. Nadelen Doordat alleen de bovengrondse delen worden verwijderd, groeit het onkruid relatief snel aan. Rond obstakels blijft onkruid staan. Direct vegen na het borstelen is noodzakelijk. De effectiviteit van het borstelen hangt voor een groot deel af van de staat van de verharding. Grote voegen en poreuze bestrating verminderen het effect. Goten en straatprofielen kunnen moeilijk te bereiken zijn met een borstelmachine. Wegspattende steentjes, staalsplinters e.d. Schade aan bestrating, gevels, straatmeubilair etc. Het gewicht van een borstel-veeg-zuigcombinatie is een stuk groter dan een eenvoudige borstelmachine, waardoor deze minder geschikt is voor trottoirs. Veel stofvorming. Veel geluid. Invloed weersomstandigheden Borstelen is mogelijk onder alle weersomstandigheden. Bij vochtige omstandigheden worden soms ook de wortels van onkruiden losgeborsteld. Om stofvorming te beperken wordt bij voorkeur geborsteld bij een relatief hoge luchtvochtigheid. blad 3 van

37 Effect behandelmoment op resultaat Het effect van het moment van uitvoering is nauwelijks van invloed op het uiteindelijke resultaat. Wel kan de vraag worden gesteld of het voor het beeld wenselijk is het onkruid uit te laten groeien voordat het onkruid wordt verwijderd. Ondergrond Snellere slijtage van verhardingen, met name van sterk verweerde/ poreuze verhardingen en tegels of straatstenen met ingebakken kiezels is mogelijk. Bij te grote voegen wordt veel grond weggeborsteld. c. Branden Algemene omschrijving Ongewenste kruiden worden door verhitting gedood. Als het branden goed is uitgevoerd, barsten de celwanden van de bovengrondse plantendelen, hierdoor verkleuren de bladeren donker en verwelken binnen 4 dagen. Na dit stadium dienen de planten te worden verwijderd. Er bestaan twee typen branders; de stootbrander en de infraroodbrander. De stootbrander heeft een hogere productiviteit dan de infraroodbrander. Door herhaaldelijk de bovengrondse delen te verwijderen wordt de vegetatie geleidelijk uitgeput. Rond obstakels kan worden gewerkt met kleine handbranders, omdat deze plekken moeilijk te bereiken zijn voor grote machines. Resultaat Alle onkruiden die door de brander zijn geraakt zullen geleidelijk afsterven. De onkruiden zijn direct na het branden gedeeltelijk zwart (roet), na enige tijd verkleurd het onkruid (geel) en pas na het vegen wordt het gewenste beeld verkregen. Frequentie De frequentie om onkruid te bestrijden met behulp van de brandmethode is 3 tot 5 keer per jaar voor een redelijk schoon beeld. Een eerste keer voordat het verhoutingsproces op gang komt (dit gebeurt in juni). Een tweede keer 4 tot 8 weken later, een laatste keer in het najaar zodat de verharding 'schoon' de winter in gaat en zodoende hergroei beperkt wordt. Voor het continu geheel onkruidvrij houden van de verharding moet rekening gehouden worden met een behandelfrequentie van ca. 0 keer per jaar. Milieueffecten Bij de negatieve milieueffecten kunnen de volgende punten worden opgenomen: Veel brandstof/ energieverbruik. Vrijkomende CO, NOx en koolwaterstoffen. Veel geluid. blad 4 van

38 Kosten Brander aan werktuigdrager: Stootbrander (00 cm) 0,5-0,35 m²/ jaar. Voordelen Het branden is geschikt voor alle soorten (half)verhardingen. De resultaten van onkruidbestrijding door middel van branden zijn bij regelmatig herhalen goed. Door uitputting wordt de hergroei van het onkruid met name later in het groeiseizoen beperkt. Nadelen Blad op verharding moet voor behandeling worden weggeveegd of geblazen, omdat branden anders weinig effect heeft. Verharding met sterke onkruidgroei dient eerst geborsteld te worden. De effectiviteit van het branden is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden: voor en na de bewerking is minimaal een periode van een week van droogte nodig voor een optimale werking. Kans op bermbrand. Stank tijdens en na het branden. Beschadiging van brandbare en smeltbare elementen. Het beeld na het branden is vuil. Voor een goed beeld is achteraf vegen noodzakelijk. Invloed weersomstandigheden Bij droog weer is de methode het meest effectief. Werken bij vochtig weer is ook mogelijk maar om hetzelfde resultaat te bereiken moet minder snel worden gereden, wat de productiviteit verlaagd en dus duurder is. Effect behandelmoment op resultaat Houtige begroeiing is moeilijk te bestrijden met deze methode. Daarom is het van belang om reeds vroeg in het groeiseizoen een eerste behandeling toe te passen. Ondergrond Verhardingen en halfverhardingen. Ook op asfalt kan de brander met de nodige voorzichtigheid worden ingezet. Op asfalt met een hoog bitumengehalte, zoals fietspaden, kan de toplaag soms smelten. d. Wave (heet water) Algemene omschrijving Met een heet-water-apparaat wordt bijna kokend water op het onkruid gebracht. Het water werkt diep in de plant door, met als gevolg dat het bovengrondse deel en de blad 5 van

39 wortelhals afsterft (WAVE). Na één of enkele behandelingen gaat het onkruid dood. De techniek is sensorgestuurd, waardoor alleen daar waar daadwerkelijk onkruid staat gespoten wordt. Er wordt geen heet water en daarmee dus geen energie verspilt. Met deze methode kan ook onkruid op moeilijk bereikbare plaatsen worden bestreden, zoals rondom obstakels en in goten naast geparkeerde auto's, etc. Resultaat Het onkruid verwelkt na dag en door de gebruikersintensiteit op de verharding verdwijnen binnen twee weken alle resten. Door de dieptewerking van deze techniek gaat veel onkruid dood. Indien er weinig wordt geveegd kan er wel onkruidgroei van in de voegen gewaaid zaad optreden. Het resultaat wordt, net als bij alle andere niet-chemische technieken, sterk beïnvloed door de kwaliteit van de verharding. Op vlakke verhardingen met smalle voegen is gemakkelijker een schoon resultaat te behalen dan op oude en verzakte verhardingen. Frequentie De frequentie om onkruid te bestrijden met behulp van de WAVE op verharding is gemiddeld 2 tot 4 behandelingen per jaar om het gewenste redelijk schone kwaliteitsbeeld te verkrijgen. Milieueffecten De WAVE is het minst milieubelastend van alle onkruidbestrijdingsmethoden. De milieubelastende factoren zoals onder meer het brandstofverbruik, de slijtage, de uitstoot van gassen en de giftigheid voor ecosystemen is minimaal. Daarnaast verbruikt de WAVE door de sensorgestuurde techniek nog maar geringe hoeveelheden heet water. Kosten De capaciteit van de WAVE ligt hoog. In een gemiddelde wijk wordt per dag een oppervlakte van één tot twee hectaren behandeld, afhankelijk van de situatie. De gerealiseerde capaciteit is hierbij afhankelijk van de mate waarin de onkruiden voor de machine bereikbaar zijn en de aanwezigheid van obstakels/ inrichting van de buitenruimte. WAVE: 0,22-0,40 m²/jaar. Voordelen Geen drinkwater of gezuiverd water nodig. Vuil op de verharding wordt ook verwijderd. Hoge productiviteit. Geen resistente onkruiden. Hoge energiebesparing. Nadelen Zware en zeer zware begroeiing is moeilijker te bestrijden. Risico op brandwonden. Moeilijk bereikbare plaatsen lastig te behandelen. Invloed weersomstandigheden Het uitvoeren van de WAVE is onder alle weersomstandigheden mogelijk, maar bij droog weer is de methode het meest effectief. blad 6 van

40 Effect behandelmoment op resultaat Bij de WAVE-methode is het van belang dat de behandeling op het juiste moment wordt uitgevoerd. Indien het onkruid al is uitgegroeid is het effect van de WAVE-methode kleiner. De methode heeft het meeste effect op jonge beplanting. Het is belangrijk om het tijdsstip van uitvoering af te stemmen op de onkruidgroei. Ondergrond De ondergronden waar de WAVE kan worden ingezet zijn verhardingen en halfverhardingen. Ook kan de WAVE worden ingezet voor het bestrijden van mosaanslag op zitmeubilair, kunstwerken etc. e. StreetClean (experimentele methode) Algemene omschrijving StreetClean is een volledig natuurlijk product dat is gebaseerd op natuurazijn van voedingsmiddelenkwaliteit en surfactanten (zeep) van plantaardige oorsprong. Het is een reinigingsmiddel om de verharde ondergrond te reinigen van onkruid en groene aanslag. Resultaat Wanneer het middel door een spuitlans op het onkruid wordt aangebracht zullen de celwanden van de plantencellen worden verbrand waardoor het plantje of de algen verdorren en uitdrogen. Het middel heeft ook een kiemenremmende werking op mossen, algen en overige organische aanslag. Het middel bevat geen toxische stoffen en is volledig biologisch afbreekbaar binnen 28 dagen in koolzuur en water. Om een schoner resultaat te bereiken kan het verdorde onkruid door middel van de borstelmethode worden verwijderd. Frequentie De frequentie om onkruid te bestrijden met behulp van de StreetCleanmethode is 3 tot 4 keer per jaar. De methode kan het hele jaar toegepast worden, ook tijdens minder gunstige omstandigheden. Milieueffecten Omdat StreetClean een volledig natuurlijk en biologisch product is, heeft het geen schadelijke gevolgen voor de natuur en het milieu. Ook tijdens het aanbrengen van het middel spelen belastende factoren geen rol. De geur van het middel kan de indruk wekken bij burgers dat de stoffen schadelijk zijn. Communicatie is daarom van belang. Door de geur is het aan te bevelen dat degene die er meer werkt een masker draagt. Kosten StreetClean: Biologisch reinigen: 0,20-0,44 m²/jaar. blad 7 van

41 Voordelen Bevat geen toxische stoffen en is volledig biologisch afbreekbaar binnen 28 dagen in koolzuur en water. Geeft geen milieubelasting op ecosystemen. Geeft geen verontreiniging aan oppervlakte- en drinkwater. Heeft een kiemingremmende werking op mossen, algen en overige organische aanslag. Behoeft weinig investering: een spuitinstallatie/ rugspuit is voldoende. Behoeft niet in de chemiekast te worden bewaard. Veilig voor mens, dier en milieu. Positief bij-effect is dat ook algen worden verwijderd. Nadelen Bij hoog onkruid (> 0 cm) eerst borstelen en/of maaien. De hoeveelheid benodigde vloeistof is vrij hoog, waardoor regelmatig bijgevuld moet worden. Onkruid en algen dienen heel goed natgespoten te worden voor een optimaal effect. Stank (enkele uren) na het aanbrengen van het spuitmiddel. Invloed weersomstandigheden De methode kan het hele jaar toegepast worden, ook tijdens minder gunstige omstandigheden. Bij voorkeur een droge (zonnige) periode van minimaal 6 uur. Effect behandelmoment op resultaat Doordat deze methode ook een preventieve werking heeft (remt de kieming van zaden) is het belangrijk vroegtijdig de eerste ronde uit te voeren omdat anders de preventieve werking verloren gaat. Ondergrond De StreetCleanmethode is geschikt voor meerdere ondergronden zoals stoeptegels, sierbestrating, siergrind, schelpen, etc. f. Preventie Bij het ontwerpen van verhardingen is het belangrijk om te bepalen hoe onkruidgroei zoveel mogelijk beperkt kan worden. Het toekomstige beheer van deze verhardingen kan hierdoor minder intensief zijn. Bij het ontwerpen van onkruidwerende verhardingen is een aantal factoren van belang:. Let op het gebruik en de gebruiksfrequentie van de verhardingen Dit houdt in dat verhardingen niet een onnodig groot oppervlak moeten beslaan. Niet functionele verharding moet worden vermeden of verwijderd. Uiteraard dient rekening gehouden te worden met het gebruik door minder valide mensen. 2. Voorkom zoveel mogelijke latere openbrekingen Openbrekingen verhogen de kans op verzakkingen en verrijking van de ondergrond, waardoor de kans op onkruidontwikkeling toeneemt. De ondergrondse infrastructuur en de verharding moeten zodanig worden aangelegd dat openbreking zo min mogelijk verstoring teweeg brengen. Dit kan door: - Kabels en leidingen in speciale leidingen te plaatsen; - Bovengrondse kasten en aanduidingen te plaatsen aan de rand van de verharding, bij voorkeur in een groenstrook. blad 8 van

42 3. Maak gebruik van verhardingsmateriaal en aansluitingen bij straatmeubilair met minder open ruimten: Dit kan door: - Gebruik te maken van grotere elementen met minder voegen of een over een grotere oppervlakte gesloten verharding; - Grotere elementen op asfalt of beton te plakken; - Gebruik te maken van maatvaste, goed aaneensluitende elementen met rechte kanten; - Het aantal obstakels te verminderen door het combineren van functies; - Verhardingen met onregelmatige gevormde elementen en bredere voegen af te werken met fijnporeuze voegvulmiddelen, dan wel elementen in specie te plaatsen; - Passtukken te gebruiken rond palen, putten, kasten, overig straatmeubilair en in bochten en dichtkitten van overblijvende voegen en naden. 4. Zorg voor een stevig verband en een goede fundering, afgestemd op het gebruik - Voorkom dat voegen door gebruik breder worden, zodat onkruiden meer kans krijgen zich te vestigen. 5. Maak de verharding goed te onderhouden en te bereiken - De constructie dient zo weinig mogelijk randen, hoeken en gaten te hebben en onderhoud moet zo min mogelijk belemmerd worden. B) Analyse/ vergelijking van plus- en minpunten In hoofdstuk worden de verschillende onkruidbestrijdingsmethoden uitvoerig beschreven. Bij de afweging tussen de verschillende bestrijdingsmethoden spelen de volgende aspecten een rol: - Effectiviteit van de maatregel - Milieubelasting - Arbeidsomstandigheden - Bereikbaarheid - Kosten In de onderstaande tabel zijn de verschillende methoden met elkaar vergeleken. De kosten hangen zeer sterk af van de mate van onkruidgroei, obstakels, type verharding enz. Desalniettemin geeft de tabel een redelijk overzicht van de verschillende effecten van de bestrijdingsmethoden. blad 9 van

43 Methode Effect lange termijn Effect korte termijn Overlast omgeving Chemische bestrijding Milieu + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks - (afspoeling chemische middelen) Borstelen - (alleen bovengrondse delen verwijderd) Branden - (alleen bovengrondse delen verwijderd) - (bescherming) ++ + (onkruid direct verwijderd) Veel +/- +/- (geluid, stof) + +/- (onkruid direct verwijderd, brandplekken zichtbaar) Veel +/- + +/- WAVE + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks ++ (water) + +/- StreetClean + (ook wortel bestreden) - (resten blijven zichtbaar) Nauwelijks ++ (biologisch) - (stank + irritatie) + Methode ++ zeer goed + goed +/- redelijk - slecht -- zeer slecht Frequentie basisniveau (per jaar) Kosten basis niveau ( /m2/jaar) Frequentie hoog niveau (per jaar) Kosten hoog niveau ( /m2/jaar) Arbeidsomstandigheden Bereikbaarheid Chemische bestrijding 2 0,05-0, ,09 Borstelen 3 0,9-0, ,22-0,38 Branden 3-4 0,5-0, ,2-0,35 WAVE 2-3 0,22-0, ,27-0,40 StreetClean 4 (indicatie) 0,20-0, (indicatie) 0,25-0,44 (schatting) C) Financiën per methode In onderstaande tabellen zijn de jaarlijkse kosten per methode beschreven. In het eerste overzicht zijn de kosten voor een basisniveau weergegeven, in het tweede overzicht de kosten voor een hoog niveau. Kosten basiskwaliteit Methoden Chemisch Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaal Borstelen Branden Wave StreetClean Methoden Chemisch Kosten hoge kwaliteit Centrum Woongebied Hoofdwegen Bedrijventerrein Groengebied Totaal Borstelen Branden Wave StreetClean blad 0 van

44 Literatuur Duurzaam onkruidbeheer op verhardingen (DOB), C. Kempenaar (e.a.), Wageningen, Wageningen PRI, Meetlat Ruimtelijke kwaliteit, Oranjewoud, 2006 Informatiefolder StreetClean CROW-schaalbalken, kwaliteitscatalogus openbare ruimte Syncera Water, kosten voor onkruidbestrijding op verhardingen eindrapport, 2005 Update Milieuanalyse Onkruidbestrijding op verhardingen, IVAM, Amsterdam 2005 Evaluatie Duurzaam Onkruidbeheer (DOB) op verhardingen 2005, C.J. van Dijk (e.a.), PRI Wageningen Beslisfactoren voor onkruidbestrijding op verhardingen, LCA, risico-analyse, kostenanalyse en hinderbeleving, R.J. Saft, IVAM Environmental Research b.v. Universiteit van Amsterdam. Alternatieve bestrijdingsmethoden voor kruiden op verharding, Oranjewoud, rev0, Wave, Koenraad straatbeeld BV, Vught. Onkruidbestrijding op verharding, gemeente Zevenaar, Internet: blad van