schouderprothese patiënteninformatie

Transcriptie

1 patiënteninformatie schouderprothese U heeft samen met uw orthopedisch chirurg afgesproken om een schouderprothese te laten plaatsen. Uw schoudergewricht wordt hierbij geheel of gedeeltelijk vervangen door een schouderprothese. Wat kunt u van deze operatie verwachten? En hoe gaat de operatie eigenlijk? Dat en meer leest u in deze folder. Het schoudergewricht Het schoudergewricht wordt gevormd door de kom (het glenoïd) en de kop van de bovenarm (zie plaatje). Zowel de kop als de kom zijn bekleed met kraakbeen. Het kraakbeen zorgt ervoor dat een gewricht goed en soepel kan bewegen. Tussen de kop en kom bevindt zich de gewrichtsspleet en een laagje gewrichtsvloeistof zodat het gewricht soepel kan bewegen. Om kop en kom samen zit het gewrichtskapsel. Kop Sleutelbeen Schouderblad Kom Het schoudergewricht

2 Waarom een schouderprothese? Bij artrose (een ander woord voor slijtage) van het schoudergewricht verdwijnt het kraakbeen. Door het verlies van kraakbeen wordt de ruimte tussen de kop en kom van de schouder steeds kleiner. Dit veroorzaakt pijn en stijfheid van de schouder. De schouderprothese Door een schouderprothese kan een schouder weer normaal bewegen, zonder dat het pijn doet. De schouderprothese heeft een glad oppervlak waardoor de schouder in de nieuwe situatie weer soepel kan bewegen. De operatie Er zijn verschillende soorten schouderprotheses. Welke voor u het beste is, is afhankelijk van waar het probleem in uw schouder zit. Uw orthopedisch chirurg bespreekt dit met u op de polikliniek. Twee soorten schouderprotheses: Schouder prothese 2 Reversed schouder prothese Voorbereiding thuis Voor uw opname heeft u een afspraak bij de Polikliniek Preoperatief Onderzoek (PPO). Hier heeft u een gesprek over de manier van verdoven en de gang van zaken rond uw operatie. Meer informatie over dit gesprek vindt u in de folder Anesthesie en pijnbestrijding bij volwassenen. Gebruikt u bloedverdunners? Geef dit dan door tijdens uw afspraak bij de Polikliniek Pre-operatief Onderzoek. Daar hoort u of en wanneer u met deze medicijnen moet stoppen. Bent u overgevoelig voor bepaalde geneesmiddelen zoals jodium of een andere stof? Geef dit dan op tijd door aan uw orthopedisch chirurg. Wij adviseren u om al voor de operatie fysiotherapie af te spreken, omdat u dit na de operatie nodig heeft. U kunt dan zo snel mogelijk na thuiskomst starten met fysiotherapie. Kies een fysiotherapeut die bekend is met de behandeling van schouderprothesen. Bent u in de week voorafgaand aan de operatie verkouden, heeft u een wondje op de arm, of een blaasontsteking? Geef dit dan door aan de medewerker die de operaties inplant, (020) , bereikbaar op werkdagen tussen en uur. Soms moeten

3 we de operatie dan uitstellen. Verwijder make-up en/of nagellak Start met de maatregelen om uw huid goed schoon te maken, om infectie tijdens de operatie te voorkomen. Volg de instructies die u heeft gekregen van de verpleegkundige op de polikliniek. Voor de operatie De dag voor de operatie Meldt u zich op de dag voor de operatie om 14:00 uur op verpleegafdeling, tenzij er een andere tijd met u is afgesproken. U heeft een gesprek met een verpleegkundige over de zorg rond de operatie en het verblijf op de afdeling. Ook heeft u een gesprek met de zaalarts. Op de dag van de operatie Was beide oksels goed met Chloorhexidine. U krijgt deze wasgel van de verpleegkundige. Doe uw kunstgebit en contactlenzen uit (als u deze draagt). Doe uw horloge en sieraden af De verpleegkundige geeft u een operatiehemd en 2 polsbandjes. Hij controleert samen met een collega uw gegevens. Soms krijgt u een kalmerend middel of pijnstillers. Dit is afhankelijk van wat u bij de PPO heeft afgesproken. U kunt hier een slaperig gevoel en een droge mond van krijgen. De operatie Op de operatiekamer krijgt u algehele anesthesie (narcose) of plaatselijke verdoving. Dit is afhankelijk van wat u met de anesthesioloog heeft afgesproken. De orthopedisch chirurg voert de operatie uit. De arts maakt een snede van 10 tot 15 centimeter. Om bij het gewricht te komen moeten meestal bepaalde spieren opzij gehouden worden. Soms is het nodig bepaalde pezen los te maken. Deze pezen worden aan het eind van de operatie weer vastgemaakt. De wond wordt hierna afgedekt met gaas en drukverband. Er blijft een slangetje achter in de wond. We noemen dit een drain. Via de drain kan overtollig wondvocht en bloed afgevoerd worden uit de operatiewond. Om ontstekingen te voorkomen, krijgt u tijdens en na de operatie antibiotica. U krijgt direct na de operatie een sling. Dit is een draagband waarin de arm gesteund wordt. De fysiotherapeut geeft u instructies over het gebruik van de sling. 3

4 Na de operatie Na de operatie blijft u nog enkele uren op de uitslaapkamer (Recovery). Als het nodig is, krijgt u medicijnen tegen de pijn en misselijkheid. Wanneer alles goed gaat, gaat u terug naar de verpleegafdeling. U heeft een infuus in uw arm voor vocht en medicijnen. Direct na de operatie mag u alleen een slokje drinken. Daarna mag u voorzichtig meer eten en drinken. Een laborant neemt bloed af voor onderzoek. Als de uitslagen goed zijn en als u geen antibiotica meer krijgt, mag uw infuus eruit. Een verpleegkundige verzorgt en verbindt uw wond. Pijnbestrijding Een verpleegkundige vraagt een aantal keer per dag of u pijn heeft. Als het nodig is, krijgt u (extra) medicijnen. Er komt ook een anesthesiemedewerker van het pijnteam bij u. Deze is gespecialiseerd in pijnbestrijding. Complicaties Geen enkele operatie is zonder risico s. Zo bestaat ook bij het plaatsen van de schouderprothese een heel kleine kans op complicaties, zoals trombose, blaasontsteking, longontsteking, nabloeding en wondinfectie. Heel soms komt voor: Ontsteken van de wond of de prothese. U moet opnieuw geopereerd worden. Een ontsteking wordt gekenmerkt door roodheid van de wond en/of koorts. De wond gaat weer bloeden. De schouder schiet door een verkeerde beweging uit de kom (luxatie). Vaak is het mogelijk de schouder prothese weer terug te plaatsen. Soms wordt u opnieuw geopereerd. Neem contact op met uw huisarts of de polikliniek Orthopedie als: de operatiewond gaat lekken of blijft lekken u meer dan 38,5 graden koorts heeft de wond en de huid eromheen rood en gezwollen zijn u veel pijn heeft aan uw geopereerde schouder de wond weer gaat bloeden De polikliniek Orthopedie is op werkdagen van 8.30 tot uur bereikbaar via (020) Buiten kantooruren kunt u bellen met de Spoedeisende Hulp, (020) Fysiotherapie U start de dag na de operatie met het oefenprogramma onder begeleiding van een fysiotherapeut. 4

5 Hand en pols: deze mag u direct al zelfstandig bewegen. Elleboog: bij het buigen en strekken van de elleboog moet u de bovenarm tegen uw lichaam aanhouden De fysiotherapeut geeft aan hoe u deze oefeningen moet uitvoeren. U moet deze oefeningen 3x daags zelfstandig uitvoeren. Schouder: u start ook met het bewegen van de geopereerde schouder met hulp van de fysiotherapeut. Als u weer thuis bent gaat u verder met het oefenprogramma bij een fysiotherapeut bij u in de buurt. Naar huis U mag 2 of 3 dagen na de operatie met ontslag. Als u thuis kunt revalideren, gaat u direct naar huis. En als het nodig is, krijgt u hulp van de thuiszorg. Soms is revalideren thuis niet mogelijk. U verblijft dan maximaal 2 weken op de afdeling Orthocare, een onderdeel van het Transitorium op afdeling C8. Dit is een afdeling voor tijdelijke zorg in het OLVG. Lees ook de folder Transitorium C8, tijdellijke zorg in het OLVG. Als u langer opgenomen moet worden voor revalidatie, vragen we een tijdelijke plaats aan op een revalidatieafdeling in een verpleeghuis. Bij ontslag krijgt u: Een overdracht en een machtiging voor de fysiotherapie Zo nodig een overdracht voor de wijkverpleegkundige Een afspraak voor een controlebezoek op de polikliniek Orthopedie Recepten voor verbandmiddelen en medicijnen faxen we naar uw apotheek. U kunt ze daar ophalen of thuis laten bezorgen. Let op U mag niet alleen naar huis. Zelf autorijden of reizen met het openbaar vervoer is te inspannend. Zorg daarom dat een volwassene u begeleidt. Kunt u geen begeleiding regelen? Dan kunt u bij ons ondersteuning aanvragen voor begeleiding naar huis of een zorginstelling. Vrijwilligers van het UVV helpen hierbij. Meer informatie hierover staat in de folder Wij helpen u op weg, ondersteuning bij ontslag. Controle Twee weken na de operatie controleert de orthopedisch chirurg uw geopereerde schouder en verwijdert de hechtingen. U komt na 6 weken opnieuw voor controle. De orthopedisch chirurg controleert dan of uw schouder goed functioneert. Soms is het nodig om vooraf een röntgenfoto te maken. 5

6 Adviezen voor thuis Na de operatie kunt u tijdelijk maar 1 arm gebruiken. De geopereerde arm wordt daardoor zoveel mogelijk ontzien. De hand van deze arm mag u wél gebruiken, bijvoorbeeld voor een afstandsbediening. Let er op dat u bij het inzetten van deze hand de arm in de juiste stand houdt U mag de eerste 6 weken na de operatie: niet fietsen, bromfietsen en autorijden geen zware lichamelijke werkzaamheden verrichten niet sporten Wij adviseren u de eerste 3 maanden niet op de geopereerde schouder te slapen. Na 3 maanden mag u in overleg met uw fysiotherapeut lichte werkzaamheden hervatten. Adviezen dagelijkse activiteiten Om zo zelfstandig mogelijk uw dagelijkse activiteiten te blijven uitvoeren, geven we u enkele adviezen om deze activiteiten met 1 hand te kunnen uitvoeren. Wassen en kleden Begin met aankleden met de aangedane zijde van het lichaam. Eindig bij het uitkleden met de aangedane zijde. Kies voor ruimzittende en rekbare kleding. Draag bijvoorbeeld mee-rekkende stof met een voorsluiting voor het bovenlichaam (vest of blouse). Kies voor een broek met elastieken bovenkant in plaats van een rits of een knopensluiting. Zitten, staan, lopen en slapen Omdat uw geopereerde arm in een sling zit, heeft u een andere balans als u gaat staan, als u staand handelt, als u loopt en traploopt. Wees u daarvan bewust en pas uw tempo aan. Zorg tijdens het slapen dat uw geopereerde arm aan de vrije kant van het bed ligt. Zo kan niemand er tegen aan stoten. Slaap op uw rug. We raden u aan om zittend te douchen, omdat uw balans anders is. Via de uitleenservice van de Cordaan thuiszorg is het mogelijk om een douchestoel te lenen voor 3 tot 6 maanden. Als u op de bank zit, ga dan niet met de aangedane kant tegen de leuning zitten. Uw arm wordt dan omhoog geduwd. Rondom de maaltijd Doe boodschappen in een boodschappenkarretje en trek deze met de gezonde arm. 6

7 Til niet. Schuif als het mogelijk is. Gebruik voor het schuiven een pannenlap of theedoek onder de pannen om ze over het aanrecht te verplaatsen, met de gezonde arm. Gebruik een afgietdeksel of vergiet bij het afgieten van groenten. Of laat een roestvrijstalen vergiet in de pan mee koken. Gebruik antislipmateriaal voor uw bord of plank, om verschuiven tegen te gaan. Gebruik een diep bord of bord met bordrand zodat de maaltijd beter op het bord blijft liggen. Zet spullen binnen handbereik. Bekijk de indeling van de keukenkastjes en zet bepaalde benodigdheden klaar op het aanrecht. Doe dit vóór de ziekenhuisopname. Kies eventueel voor voorgesneden groenten. Gebruik tijdelijk kant en klare ovenmaaltijden of magnetronmaaltijden. Gebruik een eenhandige blikopener. Gebruik een aangepaste snijplank, waarop je ingrediënten kunt vastzetten met snijden. De meeste kleine hulpmiddelen zijn aan te schaffen bij huishoudwinkels. Uitstel operatie Houd er rekening mee dat het altijd mogelijk is dat een operatie uitgesteld wordt door onvoorziene omstandigheden. Denk bijvoorbeeld aan een patiënt die spoedeisende hulp nodig heeft. Hij krijgt om medische redenen altijd voorrang. Uiteraard stellen wij dan alles in het werk om u zo snel mogelijk te opereren. Vragen? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met de afdeling Orthopedie. Dat kan via de telefoonnummers A7 (020) B7 (020) U kunt ook de website raadplegen. Meer informatie over de afdeling vindt u in de folder Informatie over Orthopedie en de folder Transitorium C8, tijdellijke zorg in het OLVG. 7

8 onze lieve vrouwe gasthuis postbus hm amsterdam ' (020) * algemene voorwaarden, kijk op klacht of opmerking, ga naar Redactie en uitgave Marketing en Communicatie december 2012/Orthopedie/ /