WOONBELEIDSPLAN BEVER

Transcriptie

1 WOONBELEIDSPLAN BEVER

2 Voorwoord De Vlaamse overheid wil de gemeenten stimuleren om een lokaal woonbeleid uit te voeren dat gesteund is op een goede planning en vertrekt vanuit de principes die in de Vlaamse Wooncode en het decreet Grond en Pandbeleid ingeschreven zijn. Daarin krijgen de gemeenten de rol van regisseur en coördinator van alle huisvestingsinitiatieven op hun grondgebied. Een goede afstemming tussen de verschillende huisvestingsactoren is daarin noodzakelijk. De gemeente Bever stapte in 2005 samen met vijf andere gemeenten in het pilootproject Woonwinkel Pajottenland. In 2008 werd het project door de Vlaamse overheid erkend als intergemeentelijk samenwerkingsverband ter ondersteuning van het lokaal woonbeleid. Hierdoor kreeg de gemeente heel wat meer armslag om een lokaal woonbeleid te voeren, dat beantwoordt aan de concrete noden die zich stellen inzake huisvesting. Een eerste woonbeleidsplan moet de verschillende acties en projecten kaderen in een globale visie op langere termijn, zodat inspanningen kunnen worden gedoseerd en de financiële middelen en het personeel efficiënt en doelgericht kunnen worden ingezet. Een woonbeleidsplan vormt de neerslag van de beleidsopties die voor de huidige legislatuur inzake huisvesting worden genomen. Het is een opsomming van concrete doelstellingen die realistisch en haalbaar moeten zijn. Het betekent tevens een engagement van de verschillende huisvestingsactoren om binnen een bepaalde termijn een aantal afspraken en projecten te realiseren. 2

3 Methodiek en procesverloop De samenwerking van Bever met 5 andere gemeenten in Intergemeentelijke vereniging Woonwinkel Pajottenland geeft de mogelijkheid om het lokaal woonbeleid te kaderen en te toetsen in een ruimer intergemeentelijk kader. Bij de opmaak van de omgevingsanalyse werden de 5 andere gemeenten van de intergemeentelijke samenwerking als referentiekader genomen. Woonwinkel Pajottenland verzamelde alle relevante gegevens van de 6 gemeenten, waarna deze tegen elkaar en tegen de bovenlokale (provinciale, gewestelijke) gegevens werden afgetoetst. In het beheerscomité werd voorgesteld om de gemeente Herne als pilootgemeente te nemen voor de uitwerking van het woonplan. Bever volgde als vierde gemeente. Als eerste stap werd de omgevingsanalyse verder uitgewerkt op maat van de gemeente. Een eerste overleg ging door op 10 januari 2012 ter bespreking van deze omgevingsanalyse. Daarna werd een denkoefening gemaakt die uitmondde in een SWOT-analyse van het woonbeleid van de gemeente. Ook werden de bestaande beleidsplannen overlopen die verwijzen naar het beleidsdomein wonen. Hieruit volgde de formulering van de strategische en operationele doelstellingen. Nadien werden de doelstellingen nogmaals besproken en werden er concrete acties aan de operationele doelstellingen gekoppeld. Ter afronding werd het woonplan een laatste maal besproken op 9 maart, waarna het ter goedkeuring werd voorgelegd aan de gemeenteraad en ter advies aan het OCMW. 3

4 Inhoudstafel Voorwoord... 2 Methodiek en procesverloop... 3 Inhoudstafel ALGEMENE VOORSTELLING REGIONALE CONTEXT Open Ruimte Nederzettingsstructuur DEMOGRAFISCHE CONTEXT Aantal Inwoners Bevolkingsdichtheid Bevolkingscoëfficienten Bebouwde oppervlakte Aantal woningen Migratie WONINGSKWALITEIT Bouwjaar woningen Leegstand Woningtype Oppervlakte woningen Bouwgronden Verkoop woningen Bouwvergunningen voor nieuwbouw Aanbod t.a.v. specifieke doelgroepen Woonzorgcentra Huisvesting personen met een beperking Noodopvang Lokaal Opvanginitiatief (LOI) BESTAANDE PLANNEN EN BELEID Gewestplan Woonvernieuwingsgebieden en woningbouwgebieden Woningbehoefte Volkshuisvestingsbehoefte Ouderenhuisvesting

5 Sociale huurwoningen Sociale koopwoningen Woningaanbod Confrontatie van woningbehoefte en woningaanbod Lokaal Sociaal Beleidsplan Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen Provinciaal structuurplan Vlaams-Brabant Trends in Vlaams-Brabant Knelpunten Landelijke Kamer West (LKW) Ruimtelijke Principes LKW Ruimtelijk Structuurplan Bever Algemeen Beleidsplan SAMENVATTING OMGEVINGSANALYSE Woningaanbod en kwaliteit van het woningaanbod Sociale huisvesting Betaalbaarheid Demografie VISIE OP HET WOONBELEID SWOT-ANALYSE BELEIDSDOELSTELLINGEN Strategische Doelstelling: Verbetering van de kwaliteit en (energiezuinig) van het woonpatrimonium Operationele Doelstelling: Nemen van maatregelen ter verbetering van de kwaliteit van het woningpatrimonium Operationele Doelstelling: De inwoners blijvend stimuleren om energiebesparende en kwaliteitsverbeterende maatregelen te nemen Operationele Doelstelling: Aandacht voor specifieke noden voor doelgroepen Strategische Doelstelling: Ondersteuning en uitbouw van duurzaam wonen in de gemeente, continuïteit van het lokaal woonbeleid Operationele Doelstelling : Organiseren van permanent overleg met huisvestingsactoren Strategische Doelstelling: betaalbaar wonen als prioriteit, zorgen voor gedifferentieerd woonaanbod Operationele Doelstelling: Verhogen van het sociaal woonaanbod Operationele Doelstelling: Verder uitbouwen van het aanbod van SVK Operationele Doelstelling: Verhoging van het woningaanbod voor prioritaire doelgroepen Operationele Doelstelling: Aanmoedigen van het creëren van nieuwe woonvormen Strategische Doelstelling : Ruimtelijk doordracht grond-, woon- en pandenbeleid

6 4.1 Operationele Doelstelling: Voeren van een doordacht grondbeleid Operationele Doelstelling: onderzoek voeren naar gemeentelijke reglementering rond wonen Operationele Doelstelling: Blijvend verbeteren van de algemene kwaliteit van de woonomgeving Strategische Doelstelling: De uitbouw van de kwaliteitsvolle dienstverlening in verband met wonen / seniorenbeleid Operationele Doelstelling: Continuïteit sociaal en technisch advies voor de inwoners in samenwerking met Woonwinkel Pajottenland Operationele Doelstelling: verbreden van informatie omtrent Woonwinkel en dienstverlening Operationele Doelstelling: voortzetting van de dienstverlening via het OCMW Operationele Doelstelling: Optimaliseren van de samenwerking en communicatie tussen de verschillende actoren

7 1. ALGEMENE VOORSTELLING De gemeente Bever ligt in het zuidwesten van de provincie Vlaams-Brabant, op de provinciegrens met Henegouwen en Oost-Vlaanderen. Administratief behoort deze gemeente tot het arrondissement Halle-Vilvoorde. Buiten de hoofdkern van het centrum van Bever vormen Akrenbos, Burght, Broeck en Romont de voornaamste gehuchten. Het is een landelijke gemeente met een grote open ruimte bestaande uit akkers en weiden die echter op diverse plaatsen onderbroken wordt door lintbebouwing en verspreide bebouwing. Bever heeft een oppervlakte van ongeveer 1977 ha. en telt in totaal 2170 inwoners (toestand 01/01/2012) en heeft een bevolkingsdichtheid van 110 inwoners/km². Buurgemeenten van Bever zijn in wijzerzin: Geraardsbergen, Galmaarden, Herne, Silly en Lessines. Ruimer gezien situeert de gemeente zich in de nabijheid van het structuurondersteunend kleinstedelijk gebied Halle en van de kleinstedelijke gebieden op provinciaal niveau Geraardsbergen en Ninove. Het centrum van Bever ligt op 23 km. van Ninove, op 29 km. van Halle en op ongeveer. De bevolking van Bever heeft een relatief normale, gezonde leeftijdsopbouw en een evenwichtige gezinssamenstelling. Het is wel zo wanneer we het comfort van de woningen bekijken, we bemerken dat het aantal woningen zonder comfort veel hoger ligt dan het aantal woningen met middelmatig en groot comfort. Dit toont aan dat Bever een verouderd woonpatrimonium heeft. Het gemiddeld inkomen per inwoner is het laagste van het arrondissement Halle-Vilvoorde. De gemeente Bever is steeds een landelijke gemeente geweest met een sterke landbouwactiviteit. Grootschalige industriële activiteiten komen niet voor in de gemeente. 7

8 2. REGIONALE CONTEXT De regio waartoe Bever behoort, wordt aangeduid als het Pajottenland. Het gebied wordt in het westen afgebakend door de bovenloop van de Dender en in het oosten door de bovenloop van de Zenne. Het Pajottenland is een sterk versneden golvend heuvellandschap met kouterlandschappen en weidse vergezichten. In tegenstelling tot de meeste andere gebieden in Vlaams-Brabant en Vlaanderen is het een waardevol, vrij intact en landschappelijk gaaf gebied met kleine compacte dorpen. Deze landschappelijke kwaliteit is haar belangrijkste karakteristiek. 2.1 Open Ruimte De oppervlakte ingenomen door onbebouwde percelen bevindt zich met bijna 94% van de totale oppervlakte bijna 18% boven het Vlaamse gemiddelde. De bebouwde ruimte neemt 6% van de oppervlakte in beslag. Deze bebouwde ruimte bestaat bijna volledig uit woningen en hoeves. 2.2 Nederzettingsstructuur Bever is gelegen in het buitengebied. Er zijn in Bever geen deelgemeenten te onderscheiden. De bewoning is dan ook verspreid over de diverse gehuchten die luisteren naar namen zoals Burght, Pontembeek, Puydt, Ghesuele,... Straten hebben hier geen naam, de woningen zijn er per gehucht genummerd. In Bever kunnen we twee kernen onderscheiden. Dit is de dorpskern van Bever (omvat meerdere gehuchten) en het westelijk gelegen Akrenbos, dat pas sinds 1963 deel uitmaakt van de gemeente. De dorpskern van Bever valt onmiddellijk op door haar geconcentreerde ligging rond de kerk. De dichtheid van bebouwing in de kern is vrij groot en bestaat voornamelijk uit gesloten bebouwing in een netwerk van nauwe straatjes. Uitwaaiend komt een verlinting voor langs de gewestwegen. Akrenbos is de tweede, maar veel kleinere kern van Bever en ligt ten westen van de dorpskern. Het woongebied bevindt zich langsheen de verbindingsweg richting Lessines en de hierop aansluitende kleine wegen. Een groot aantal van de woningen in Akrenbos liggen in agrarisch gebied. 8

9 Naast deze twee kernen vinden we in Bever ook een aantal gehuchten, waarvan de een al sterker is uitgegroeid dan de andere. De nabijheid van een grote weg speelt hier een belangrijke factor. Tussen de wegen vinden we een aantal clusters van bebouwing die uitgegroeid zijn tot een aantal kleinere gehuchten, zoals Muydt, Torrezeel en Ghesuele. De bebouwing wordt meestal gekenmerkt door landelijke hoeves. Zoals in de omliggende gemeenten komt ook in Bever veel lintbebouwing voor, waarvan een deel zonevreemd. Enerzijds is de lintbebouwing ontstaan als uitloper van de kernen, anderzijds losstaand langsheen de oude verbindingswegen. Een voorbeeld van dergelijke bebouwing vinden we in de gehuchten Commijn, Eeckhout en Bosstraat. Opvallend is dat deze relatief nieuwe woningen meestal geen typologische eenheid hebben, waardoor ze zorgen voor een breuk in het landschap. Het verblijfsrecreatiegebied Akrenbos-domein ten noordwesten van de dorpskern Akrenbos vormt een identiteit op zich in Bever. Hier zijn een 80-tal mensen gedomicilieerd, hoewel permanente bewoning volgens de bestemming niet is toegelaten. In 2011 besliste de provincie Vlaams-Brabant te starten met de opmaak van een RUP zodat kleinschalig wonen mogelijk zou worden. Op die manier zou de problematiek na jaren opgelost kunnen worden. 9

10 3. DEMOGRAFISCHE CONTEXT 3.1 Aantal Inwoners inwonersaantal inwonersaantal De laatst gemeten index tussen 2004 en 2010 bedraagt 109,5, waarmee Bever een zeer sterke groei kent in vergelijking met het gemiddelde in Vlaanderen en Vlaams-Brabant. In het Pajottenland heeft geen enkel andere gemeente dergelijk hoge index. Galmaarden volgt als tweede met een index van 106, terwijl de andere gemeenten een index hebben tussen 100 en Bevolkingsdichtheid ,2 99,2 98,7 98,6 101,8 102,3 103,6 105,8 105,9 107,9 109,2 109,8 De gemeente Bever kent een zeer lage gemiddelde bevolkingsdichtheid van 110 inwoners/km² (01/01/2012). Een lage bevolkingsdichtheid is kenmerkend voor de landelijke gemeenten in het Pajottenland. Enkel de gemeente Lennik heeft een bevolkingsdichtheid die hoger ligt dan 250 inw/km². Ter vergelijking, het Vlaams Gewest telde in 2010 gemiddeld 462,5 inw/km², de provincie Vlaams-Brabant 511,3 inw/km² en het arrondissement Halle-Vilvoorde 629,4 inw/km². 10

11 3.3 Bevolkingscoëfficienten Gemeente (toestand 1/1/2010) Groene druk Grijze druk Afhankelijkheidsratio Doorstromingscoëfficiënt Interne vergrijzing Familiale zorgindex Vlaams Gewest* 40,86 44,75 85,61 87,09 20,65 36,20 prov. Vlaams-Brabant 42,52 43,85 86,38 88,40 21,18 35,98 arr. Halle-Vilvoorde 45,20 44,39 89,60 91,75 20,87 35,30 Bever 48,42 39,00 87,41 87,25 19,41 30,71 Galmaarden Gooik Herne Lennik Pepingen 41,18 41,66 82,84 75,85 21,33 33,69 42,54 44,80 87,34 86,47 21,89 36,48 44,92 47,47 92,39 85,29 22,58 40,18 42,28 45,85 88,13 86,41 18,62 31,70 43,61 40,17 83,77 92,85 23,59 34,09 De groene druk is de druk van de nog niet actieve bevolking (0-19 jaar) op de bevolking op actieve leeftijd (20-59 jaar). Concreet geeft de groene druk aan hoeveel 0-19 jarigen er in de gemeente wonen per 100 inwoners van 20 tot 59 jaar. De grijze druk is de druk van de niet meer actieve bevolking (60+) op de bevolking op actieve leeftijd (20-59 jaar). Concreet geeft de grijze druk aan hoeveel 60-plussers er in de gemeente wonen per 100 inwoners van 20 tot 59 jaar. De afhankelijkheidsratio is de druk van de niet actieve bevolking (0-19 jaar en 60+) op de bevolking op actieve leeftijd (20-59 jaar). Concreet geeft de afhankelijkheidsratio aan hoeveel 0-19-jarigen en 60-plussers er in de gemeente wonen per 100 inwoners van 20 tot 59 jaar. De doorstromingscoëfficiënt geeft de verhouding weer tussen de potentiële instroom in de arbeidsmarkt en de potentiële uitstroom uit de arbeidsmarkt. Daarvoor wordt de verhouding berekend tussen de jonge bevolking (10-24 jaar) en de bevolking op het einde van de beroepsactieve leeftijd (50-64 jaar). De doorstromingscoëfficiënt geeft met andere woorden aan of de bevolking op beroepsactieve leeftijd de volgende 15 jaar zal groeien (coëfficiënt boven 100) of zal krimpen (coëfficiënt onder 100), weliswaar zonder rekening te houden met potentiële sterfte en migratie. Concreet geeft de doorstromingscoëfficiënt aan hoeveel jarigen er in de gemeente wonen per 100 inwoners van 50 tot 64 jaar. De interne vergrijzing geeft aan hoe groot de groep van de hoogbejaarden (80+) is in de groep van de ouderen (60+). Concreet geeft de interne vergrijzing aan hoeveel 80-plussers er in de gemeente wonen per plussers. De familiale zorgindex geeft de verhouding weer tussen het aantal hoogbejaarden (80+) en de jarigen. Dat laatste cijfer is een benadering voor de bevolking die met de zorgtaak wordt geconfronteerd (de kinderen van de hoogbejaarden, hoewel die uiteraard niet allemaal in de gemeente zelf wonen). Concreet geeft het cijfer aan hoeveel 80-plussers er in de gemeente wonen per 100 inwoners van 50 tot 59 jaar. 11

12 Voor Bever zien we een eerder lage grijze drukindex, evenals een lage familiale zorgindex. De groene druk ligt in vergelijking met de andere Pajotse gemeenten hoog. Bever kent verder een gemiddelde doorstromingscoëfficiënt. Groene druk (2010) 0-19 jarigen / jarigen 48,5-51,9 44,5-48,4 42,5-44,4 38,5-42,4 32,1-38,4 Vlaams-Brabant: 42,5 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Linter Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Rijksregister, verwerking Steunpunt sociale planning Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Zoutleeuw Landen Geetbets Afhankelijkheidsratio (2010) 0-19 jarigen en 60+ / jarigen 93,4-97,5 89,9-93,3 86,4-89,8 79,4-86,3 66,8-79,3 Vlaams-Brabant: 86,4 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Rijksregister, verwerking Steunpunt sociale planning Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets 12

13 Interne vergrijzing (2010) 80+ / ,3-26,2 21,3-23,2 20,3-21,2 19,3-20,2 16,7-19,2 Vlaams-Brabant = 21,2 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: Rijksregister, verwerking Steunpunt sociale planning Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets 3.4 Bebouwde oppervlakte (% bebouwde oppervlakte) ,60 5,67 5,79 5,86 5,96 6,03 6,13 6,26 6,35 / Cijfers provincie Vlaams-Brabant 3.5 Aantal woningen Cijfers provincie Vlaams-Brabant In 1992 telde Bever 693 woningen. Op iets minder dan 20 jaar zijn er dus 122 woningen bijgekomen in Bever, een stijging van net geen 15 procent. Ter vergelijking, in Pepingen en Herne steeg dit aantal met 20 procent. 3.6 Migratie Migratiesaldo per 1000 inwoners Bever 5,64 22,71-1,49 11,79 14,97-4,30 14,19 Galmaarden 1,90 13,19 5,85 13,81 10,58 0,0 8,14 Gooik 0,0-2,82 3,49-2,14 2,92-1,57 9,26 Herne 5,64 7,49-4,36 9,46 11,95 6,94-0,91 Lennik -2,86 0, ,07 1,03 5,58-1,36 Pepingen 20,21 5,99 5,98 3,90 14,62 4,78 0,46 Cijfers provincie Vlaams Brabant 1 Dit aantal woningen is verschillend van het totaal aantal woningen gekend bij de gemeente. Er wordt de vraag gesteld of de woningen gelegen te Akrenbos-domein hierin zijn opgenomen. 13

14 4. WONINGSKWALITEIT 4.1 Bouwjaar woningen Gemeente Totaal aantal huizen opgericht voor 1900 opgericht van 1900 tot 1918 opgericht van 1919 tot 1945 aantal % aantal % aantal % Vlaams 8,69 5,85 16,38 Gewest prov. Vlaams- Brabant , , ,99 arr. Halle- Vilv , , ,22 Bever , , ,59 Galmaarden , , ,33 Gooik , , ,95 Herne , , ,25 Lennik , , ,33 Pepingen , , ,40 (Cijfers Vlaams-Brabant 2010) Gemeente opgericht van 1946 tot 1961 opgericht van 1962 tot 1970 opgericht van 1971 tot 1981 opgericht van 1982 tot 1994* opgericht na 1994* aantal % aantal % aantal % aantal % aantal % Vlaams 16,33 11,72 15,51 12,80 12,72 Gewest prov. Vlaams- Brabant , , , , ,07 arr. Halle- Vilv , , , , ,39 Bever 47 5, , , , ,10 Galmaarden , , , , ,82 Gooik , , , , ,48 Herne 219 8, , , , ,13 Lennik , , , , ,86 Pepingen 111 7, , , , ,00 Uit de cijfers blijkt dat meer dan 50 procent van de woningen in Bever voor 1946 gebouwd is. Bijna 35 procent van de woningen dateert zelfs van voor In welke mate deze aangepast zijn aan de huidig geldende normen is een groot vraagteken. Bijna 30 procent van de woningen is gebouwd na De laatste studie inzake comfort van de woningen dateert van 2001 en daaruit bleek dat bijna 54 procent van de woningen een groot comfort had en bijna een 40 procent van de woningen had enkel klein of zelfs geen comfort. Dit kenmerk tekent heel het Pajottenland, maar Bever heeft in inzake klein en geen comfort wel veruit de hoogste percentages. Wel moet opgemerkt worden dat deze resultaten ondertussen meer dan 10 jaar oud zijn. 14

15 Woningen zonder klein comfort (2001) % van de woningen waarvan comfort bekend 6,7-10,5 5,5-6,6 4,7-5,4 3,5-4,6 3,0-3,4 Vlaams-Brabant: 4,7 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Aantal Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: ADSEI, FOD Economie Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets Woningen met enkel klein comfort (2001) % van de woningen waarvan comfort bekend 25,7-31,9 21,7-25,6 17,7-21,6 13,7-17,6 6,4-13,6 Vlaams-Brabant: 17,7 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Aantal Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: ADSEI, FOD Economie Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets 15

16 Woningen met enkel middelmatig comfort (2001) % van de woningen waarvan comfort bekend 19,2-23,2 14,2-19,1 11,2-14,1 10,2-11,1 7,5-10,1 Vlaams-Brabant: 14,1 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Aantal Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: ADSEI, FOD Economie Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets Woningen met groot comfort (2001) % van de woningen waarvan comfort bekend 72,5-76,2 67,5-72,4 63,5-67,4 58,5-63,4 51,5-58,4 Vlaams-Brabant: 63,5 Bever Galmaarden Herne Liedekerke Affligem Roosdaal Gooik Opwijk Ternat Asse Lennik Pepingen Dilbeek Halle Londerzeel Merchtem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Sint- Pieters- Leeuw Meise Wemmel Beersel Kapelle- op-den- Bos Drogenbos GrimbergenVilvoorde Linkebeek Sint- Genesius- Rode Zemst Kortenberg Zaventem Wezembeek- Kraainem Oppem Tervuren Hoeilaart Keerbergen Boortmeerbeek Steenokkerzeel Machelen Aantal Overijse Kampenhout Bertem Huldenberg Haacht Herent Rotselaar Leuven Tremelo Begijnendijk Holsbeek Oud-Heverlee Bierbeek Aarschot Tielt-Winge Lubbeek Glabbeek Boutersem Hoegaarden Scherpenheuvel -Zichem Bekkevoort Tienen Diest Kortenaken Kaart: Steunpunt sociale planning Bron data: ADSEI, FOD Economie Grenzen: Voorlopig rb gemeentegrenzen, toestand 22/05/2003 (AGIV-product) Linter Zoutleeuw Landen Geetbets We benadrukken dat de laatste studie inzake comfort dateert van 2001 en bijgevolg genuanceerd dient te worden. De verschillende overheden hebben het laatste decennia immers zwaar ingezet op het aanmoedigen en subsidiëren van renovaties en investeren in energiebesparende maatregelen. 16

17 Hieronder wordt een overzicht gegeven van de aangevraagde aanpassingspremie of renovatiepremie door inwoners van Bever. 4.2 Leegstand VAP RENOVATIEPREMIE Cijfers RWO Vlaanderen In Bever zijn momenteel 8 woningen opgenomen op het leegstandsregister. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen structurele leegstand en frictieleegstand. De structurele leegstand is de langdurige leegstand of de probleemleegstand. De woningen zijn meestal van slechte kwaliteit en zijn daarom niet direct beschikbaar op de woningmarkt. De frictieleegstand daarentegen is de leegstand van korte of zeer korte duur die louter het gevolg is van het normaal functioneren van de woningmarkt. Deze leegstand is nodig om de gezinnen toe te laten te verhuizen. Als norm in de landelijke woongebieden wordt een frictieleegstand tussen 2 en 2,5% genomen. 4.3 Woningtype Gemeente Huizen in open bebouwing Huizen in halfopen bebouwing Huizen in gesloten bebouwing Totaal eengezinswoningen % eengezinswoningen Vlaams Gewest ,55 prov. Vlaams-Brabant ,06 arr. Halle-Vilvoorde ,30 arr. Leuven ,65 Bever ,96 Galmaarden ,46 Gooik ,48 Herne ,43 Lennik ,39 Pepingen ,69 Cijfers provincie Vlaams-Brabant (2010) Het overgrote deel (bijna 91 procent) van de woningen in Bever zijn eengezinswoningen, waarvan 76 procent open bebouwingen zijn. Dit aantal is opvallend hoog en ruim 35 procent meer dan het Vlaams gemiddelde. Slechts 6 procent van de woningen is gesloten bebouwing, hetgeen vooral terug te vinden is in de dorpskern. Het aantal gesloten bebouwingen nam de laatste 10 jaar licht toe. 17

18 Gemeente Buildings en flatgebouwen % buildings en flatgebouwen Andere: handelshuizen Andere: andere gebouwen Andere: totaal % andere Vlaams Gewest , ,12 prov. Vlaams-Brabant , ,35 arr. Halle-Vilvoorde , ,72 arr. Leuven , ,05 Bever 0 0, ,04 Galmaarden 125 3, ,05 Gooik 181 4, ,65 Herne 89 3, ,30 Lennik 327 8, ,68 Pepingen 24 1, ,86 Cijfers provincie Vlaams-Brabant (2010) Bever telt geen enkel flatgebouw, wat haar uniek maakt in het Pajottenland. De maximale bouwhoogte (2 lagen) is hier de reden van. 4.4 Oppervlakte woningen < 35 m² m² m² m² m² >= 125 m² Bever Galmaarden Gooik Herne Lennik Pepingen Vl-Brabant Cijfers provincie Vlaams-Brabant (2001) Uit deze cijfers blijkt dat meer dan de helft van de woningen een oppervlakte heeft die groter is dan 85m². Toch is bijna 7,5 procent van de woningen kleiner dan 35m². 18

19 4.5 Bouwgronden Aantal verkopingen / gemiddelde prijs per m² / gemiddelde oppervlakte Bever 6/96 / / /- 2/- 2/- Galmaarden 23/45/ /76/990 -/80/ /126/588 28/124/798 18/134/848 Gooik 25/85/ /118/1038 -/111/ /143/753 22/172/817 28/175/797 Herne 16/62/882 18/86/1027 -/ 10/114/902 11/112/896 7/162/866 Lennik 16/99/ /85/1242 -/111/ /138/1266 7/131/ /169/1240 Pepingen 9/92/ /121/1019 -/90/ /112/678 8/143/ /138/1123 Vl-Brabant 2747/97/ /119/890 -/135/ /152/ /155/ /170/904 Cijfers provincie Vlaams-Brabant Aangezien er amper tot geen gronden worden verkocht in Bever, zijn er geen gemiddelden van gekend. 4.6 Verkoop woningen Aantal verkopingen / gemiddelde prijs per woning / gemiddelde oppervlakte Bever 19/ / / / / / / / / /2378 8/ /1329 Galmaarden 62/ / / / / /958 62/ / / / / /1334 Gooik 39/ /931 31/ / / / / /946 40/ / / /969 Herne 41/ / / / / / / / / / / /1258 Lennik 25/ /764 35/ / / /876 34/ / / / / /621 Pepingen 15/ / / / / / / / / / / /1913 Vl-Brabant -/ /608 -/ /684 -/ /625 -/ /647 -/ /660 -/213.91/680 Cijfers provincie Vlaams-Brabant In vergelijking met de andere gemeenten in het Pajottenland steeg de prijs in Bever veel minder snel. De prijzen waren ook sterk afhankelijk van de grootte van het perceel, waarbij we kunnen opmerken dat de verkochte percelen relatief groot zijn in vergelijking met de rest van het Pajottenland. 2 Het aantal verkochte gronden verschilt van de gemiddelden gekend bij de gemeenten. In het RSP spreekt men van gemiddeld 5 tot 10 gronden die zouden verkocht worden per jaar. 19

20 4.7 Bouwvergunningen voor nieuwbouw Wo/flat Wo/flat Wo/flat Wo/flat Wo/flat Wo/flat Wo/flat Wo/flat Bever 4/0 (4.68%) 7/0 (8.14%) 5/0 (5.75%) 10/0 (11.45%) 5/2 (7.95%) 7/0 (7.91%) 6/0 (6.73%) 6/0 (6.70%) Galmaarden 32/7 (11.74%) 18/8 (7.74%) 17/4 (6.18%) 29/7 (10.5%) 34/7 (11.85%) 43/0 (12.29%) 42/12 (15.19%) 19/9 (7.82%) Gooik 19/3 (6.31%) 19/0 (5.43%) 32/0 (9.10%) 27/2 (8.21%) 28/2 (8.43%) 33/3 (10.04%) 27/0 (7.48%) 28/0 (7.53%) Herne 11/0 (4.24%) 22/0 (8.45%) 15/0 (5.73%) 24/4 (10.63%) 17/4 (7.92%) 7/0 (2.61%) 14/0 (5.18%) 12/4 (5.88%) Lennik 26/2 (8.01%) 25/0 (7.09%) 26/8 (9.56%) 28/14 (11.74%) 24/8 (8.88%) 13/8 (5.79%) 12/39 (14.01%) 18/26 (12.01%) Pepingen 26/0 (16.76%) 15/0 (9.58%) 14/6 (12.67%) 15/0 (9.35%) 14/0 (8.70%) 10/0 (6.15%) 8/0 (4.88%) 5/0 (3.04%) Vl-Br 8.62% 8.58% 10.98% 11.91% 11.79% 10.57% 9.69% 9.96% Cijfers provincie Vlaams-Brabant 4.8 Bewoningstitel Gemeente Totaal aantal woningen Bewoond door eigenaar Bewoond door huurder % bewoond door eigenaar Vlaams Gewest ,70 prov. Vlaams-Brabant ,49 arr. Halle-Vilvoorde ,40 arr. Leuven ,79 Bever ,07 Galmaarden ,82 Gooik ,40 Herne ,33 Lennik ,36 Pepingen ,05 Cijfers provincie Vlaams-Brabant (2001) Meer dan 86 procent van de woningen werd in 2001 bewoond door de eigenaar. Ten opzichte van de vorige telling in 1991 is dit een stijging van iets minder dan 2 procent. Dit hoge aantal zorgt natuurlijk dat het huuraanbod (13 procent) in de gemeente relatief laag is. 20

21 5. Aanbod t.a.v. specifieke doelgroepen 5.1 Woonzorgcentra Bever beschikt over geen enkele erkende plaats in een woonzorgcentra, evenmin over een erkende plaats in assistentiewoningen (voorheen serviceflats). Het moet gezegd worden dat een woonzorgcentrum in een gemeente als Bever op dit ogenblik niet rendabel kan zijn. Aantal erkende plaatsen woonzorgcentra programmatiecijfers Erkende plaatsen assistentiewoningen programmatiecijfers (Cijfers Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid) Gemeente bevolkingsprojecties j j 75-79j 80-84j 85-89j 90j+ programmacijfer 2011 Bever Galmaarden Gooik Herne Lennik Pepingen (Cijfers Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid) Een van de evaluatiecriteria voor het verkrijgen van een voorafgaande vergunning als woonzorgcentrum (rusthuis) is voldoende ruimte in de programmatie, zowel in de betreffende gemeente als in de overeenstemmende regio. De regio wordt als volgt bepaald: voor een gemeente met minder dan bejaarden: de gemeente en de aangrenzende gemeenten, met uitzondering van die aangrenzende gemeenten met meer dan bejaarden waarvan het programmacijfer overschreden is; voor een gemeente met bejaarden of meer: de gemeente zelf. 5.2 Huisvesting personen met een beperking Bever heeft geen woning die aangepast is aan personen met een beperking. 5.3 Noodopvang De plaatsen voor noodopvang (doorgangswoningen) zijn bedoeld voor crisissituaties waarbij mensen tijdelijk onderdak nodig hebben. Het OCMW Bever beschikt voorlopig over voor geen noodopvang. 5.4 Lokaal Opvanginitiatief (LOI) Het OCMW Bever heeft geen LOI, aangezien zij voor de problematiek van opvang een eigen oplossing heeft uitgewerkt. 21

22 6. BESTAANDE PLANNEN EN BELEID 6.1 Gewestplan Het grootste deel van het gemeentelijk grondgebied heeft een bestemming gekregen als agrarisch gebied. In het oosten aan de grens met Herne en in het westen grenzend aan Lessines bevinden er zich landschappelijk waardevol agrarische gebieden. Daarnaast zijn er ook een aantal bosgebieden. Alle woongebieden binnen de gemeente zijn gebieden met landelijk karakter. Deze bevinden zich langs de verbindingswegen en weerspiegelen de aanwezigheid van lintbebouwing. Het enige reservegebied voor woonwijken, werd ingevuld door BPA Freest, waardoor dit gebied volledig ontwikkeld is Woonvernieuwingsgebieden en woningbouwgebieden Vernieuwingsgebieden betreft gebieden waarin de kwaliteit van de woningen onvoldoende is en een verbetering van de woningkwaliteit moet aangemoedigd worden. De bouwgebieden zijn gebieden waar de bouw nieuwe woningen wenst te stimuleren. Te Bever werd de dorpskern van Bever geselecteerd als zowel woningbouw- als woningvernieuwingsgebied. Het is de bedoeling van de Vlaamse regering om in de toekomst meer beslissingen aan deze gebieden te koppelen. Ze vraagt aan de provinciale en lokale besturen om deze gebieden in hun beleidsvoorbereiding op te nemen. 6.2 Woningbehoefte In het Ruimtelijk Structuurplan van Bever lezen we dat de informatieve doorrekening, opgenomen in het RSVB, werd overgenomen. Deze is gebaseerd op de prognose in het Structuurplan Vlaanderen (planperiode ). Voor de planperiode werd gebruik gemaakt van de prognose opgemaakt door de studiedienst van de Vlaamse regering. Wanneer deze prognoses nader worden bekeken, kunnen we vaststellen dat deze achterhaald zijn. Een gezinsverdunning, zoals in de prognoses werd vooropgesteld, wordt in Bever niet vastgesteld. In het RS van Bever wordt dan ook voorgesteld om naar de toekomst toe eerder rekening te houden met een prognose gebaseerd op zwakke gezinsverdunning, in de plaats van sterke gezinsverdunning. Kwantitatief waren er tussen 2007 en 2012 ongeveer 35 woongelegenheden nodig om de aangroei van gezinnen op te vangen. Eenzelfde aantal wordt voorzien voor de periode Kwalitatief moet er rekening gehouden worden met een aantal belangrijke trends. Zo zal bijvoorbeeld door de veroudering van de bevolking, gekoppeld aan een toenemende gezinsverdunning, een grotere vraag ontstaan naar kleinere en aangepaste woningen. 22

23 6.2.1 Volkshuisvestingsbehoefte Op vlak van sociale huisvesting worden enkele categorieën weerhouden. - De ouderenhuisvesting - De sociale huurwoningen - De sociale koopwoningen - De sociale kavels Ouderenhuisvesting Zoals in elke andere gemeente blijkt uit de gesloten bevolkingsprognose dat in absolute getallen het aantal personen in de leeftijdcategorieën en 65-plussers stijgt en het aantal jongeren daalt. Dit zal op korte termijn een enorme invloed hebben op de huisvestingswensen van de bewoners. Sinds 1998 geldt in Vlaanderen een programmatienorm betreffende assistentiewoningen en erkende plaatsen in woonzorgcentra. De cijfers voor Bever werden reeds op pagina 21 besproken. Het aantal zou tegen 2017 toenemen tot 17 assistentiewoningen en 28 plaatsen in een woonzorgcentrum. De nood aan beide woonvormen is momenteel nog moeilijk in te schatten, aangezien het nog vaak voorkomst dat de ouders bij de kinderen gaan inwonen. De behoeften liggen anderzijds ook nog veel te laag om een rendabel woonzorgcentrum te kunnen opstarten Sociale huurwoningen Het decreet grond- en pandenbeleid voorziet in een bindend sociaal objectief per gemeente. Dit objectief legt een aantal te realiseren sociale woningen op per gemeente voor de periode Voor sommige gemeenten geldt een bijkomende inspanning tegen Het sociaal objectief bestaat uit sociale huurwoningen, sociale koopwoningen en sociale kavels. De drie categorieën samen vormen het sociaal objectief. Dit gaat verder op de nulmeting van Hierin telde Bever 9 sociale huurwoningen, verdeeld over SHM (5) en SVK (4). Er zijn momenteel 12 sociale huurwoningen in Bever voorhanden in eigendom van de gemeente of het OCMW. Er zal onderzocht worden in welke mate deze kunnen verhuurd worden volgens het kaderbesluit Sociale Huur, zodat ze mogelijks in aanmerking kunnen komen voor het objectief. Het objectief voorziet in Bever 14 extra sociale huurwoningen tegen 2020 en een bijkomende inhaalbeweging van 4 woningen tegen Momenteel wordt er 1 woning sociaal verhuurd via het sociale verhuurkantoor Webra. 23

24 Sociale huurwoningen VMSW (2009) Gemeente Eengezinswoningen Appartementen Totaal sociale huurwoningen % sociale huurwoningen* Vlaams Gewest prov. Vlaams-Brabant ,54 arr. Halle-Vilvoorde ,69 arr. Leuven ,36 Bever ,60 Galmaarden ,78 Gooik ,40 Herne ,00 Lennik ,00 Pepingen , Sociale koopwoningen Het provinciaal objectief voorziet voor Bever een realisatie van 6 sociale koopwoningen. Deze worden voorzien te Freest, nadat hiervoor een RUP zal opgemaakt worden Sociale kavels Het provinciaal objectief voorziet voor Bever geen realisatie van een sociale kavel. 24

25 Woningaanbod Bever ligt volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen in het buitengebied, waar een woningdichtheid geldt van 15 woningen per hectare. In Bever komen geen binnengebieden meer voor. Volgens het Ruimtelijk Structuurplan zijn er nog voldoende onbebouwde percelen, waarvan de meeste in woongebied met landelijk karakter liggen. Bovendien heeft Bever op de andere gemeenten een voordeel dat er nog voldoende ruimte in de kern aanwezig is om te voorzien in het woonaanbod. In het RS Bever wordt hiervoor verwezen naar drie gebieden die hiervoor in aanmerking kunnen komen. - wooninbreidingsgebied Poreel en Eeckhout-Poreel - woonreservegebied Freest Confrontatie 3 van woningbehoefte en woningaanbod De theoretische reserve aan bouwkavels biedt plaats aan meer woningen dan de behoefte tot 2017 voorziet. Er is geen kwantitatieve behoefte om bijkomend woongebied aan te snijden. Er is wel een kwalitatieve behoefte waarbij kan verwezen worden naar sociaal bindend objectief. 6.3 Lokaal Sociaal Beleidsplan In het Lokaal Sociaal beleidsplan lezen we volgende doelstelling. Ernaar streven om het wonen in Bever aantrekkelijk en betaalbaar te houden, zodat jonge gezinnen zich in de gemeente kunnen vestigen en oudere mensen hier kunnen blijven wonen. 3 Volledige cijfers worden weergegeven in het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan, pagina 73 ev. 25

26 6.4 Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen Buitengebied De gemeenten in het Pajottenland behoren tot het buitengebied. Dit is een gebied waarin de open, onbebouwde ruimte overweegt. Het buitengebied wordt vooral bepaald door landbouw, natuur en elementen van infrastructuur en vormen van wonen. Binnen het buitengebied zijn vele functies en activiteiten aanwezig en mogelijk: natuur, bos en landbouw, wonen en werken, recreatieve en toeristische activiteiten, sommige gemeenschaps- en nutsvoorzieningen, ontginningen en waterwinning. Natuurlijke structuur Rivier- en beekvalleien vormen een net van dominante structurerende elementen waaraan enkele belangrijke natuurwaarden gekoppeld zijn. Naar verdere ontwikkeling betekent dit dat er ruimtelijke voorwaarden moeten worden gecreëerd die het integraal waterbeheer ondersteunen en die de relaties tussen waterloop en de omgevende vallei versterken. Het ruimtelijk beleid van rivieren en beken moet ontwikkeld worden in relatie tot de omgevende valleien. Nederzettingsstructuur De nederzettingsstructuur is het samenhangend geheel van bebouwing me onderstaande ruimtelijke beleidscategorieën. Onder bebouwing worden zowel bedrijfs- of industriële gebouwen, recreatie en toeristische bebouwing als bebouwing voor gemeenschaps- en nutsvoorzieningen begrepen. De nederzettingsstructuur staat in nauwe maar ondergeschikte relatie tov het landschap en de structuurbepalende elementen. Het RSV maakt een onderscheid tussen 4 types, elk met hun eigen kenmerken en doelstellingen: - De kernen - Het bebouwd perifeer landschap - De linten - De verspreide bebouwing Volgens het principe van gedeconcentreerde bundeling worden nieuwe activiteiten van regionaal belang geconcentreerd in economische knooppunten. Het Pajottenland is niet geselecteerd als gebied voor economische activiteit. De ruimtelijk-economische structuur In het buitengebied moet een multifunctionele ontwikkeling en het verwerven van functies en de activiteiten voorop staan. Daarom wordt de bijkomende ruimtebehoefte in het buitengebied voor onder meer dienstverlening, kleinhandel en lokale economie in het hoofddorp gelokaliseerd. Lokale bedrijventerreinen, in principe aansluitend op het hoofddorp, kunnen aan de ruimtebehoefte voor economische activiteiten voldoen. De oppervlakte wordt beperkt tot maximaal 5 ha. De ontwikkelingsmogelijkheden voor bestaande en nieuwe economische activiteiten (activiteiten verweven met de woonfunctie) worden veilig gesteld in een ruimtelijke visie op de kern. 26

27 6.5 Provinciaal structuurplan Vlaams-Brabant Volgens het RSVB behoort het Pajottenland tot de deelruimte Landelijke Kamer West Trends in Vlaams-Brabant Suburbanisatie en fragmentatie Een veranderende agrarische sector Stijgende woningbehoefte Evolutie naar netwerkeconomie Toenemende tertialisering Grotere verplaatsingsbehoefte en verplaatsingsafstanden Recreatief en individualistisch invullen van vrije tijd Knelpunten Landelijke Kamer West (LKW) Open ruimte Verlinting en verrastering van het landschap leiden tot versnippering van de open ruimte. De ruimtelijke tendens - vrijliggende woningen met uitzicht op het landschap hypothekeert het goed functioneren van de natuurlijke structuur en brengt slaagkansen van de landbouw in het gedrang. De landbouwfunctie wordt bedreigd ten gevolge van de residentiële en recreatieve druk. Bebouwde ruimte De verlinting en de uitwaaiering van bebouwing is nefast voor de creatie van voldoende draagvlak voor voorzieningen Tal van bedrijven bevinden zich in zonevreemde toestand Lijninfrastructuren Verlinting binnen LKW verlaagt de slaagkansen van een efficiënt alternatief voor de auto en bedreigt bijgevolg de uitbouw van een kwalitatief openbaar en/collectief vervoersysteem. Verkeerscongestie treedt op langsheen de invalswegen naar de stedelijke gebieden, zoals de N8, N7 en de N282. Toerisme en recreatie Toeristisch-recreatieve activiteiten en ontwikkelingen vormen een bedreiging voor het nog gave landschap van de LKW, in het bijzonder de kwetsbare Markvallei Ruimtelijke Principes LKW Maximaal behouden van het landelijke karakter Landelijk wonen mogelijk houden maar sturen naar de goed ontsloten geselecteerde kernen. Richten van hoogdynamische ontwikkelingen naar de randen van het gebied. 27

28 6.6 Ruimtelijk Structuurplan Bever Bever, landelijke woongemeente met recreatieve troeven. Een van de kernpunten van deze slagzin is dat Bever een belangrijke rol wenst te blijven spelen als woongemeente. Nieuwe woonontwikkelingen kunnen, maar dienen met zorgen te worden gerealiseerd, waarbij grote aandacht dient te gaan naar de vrijwaring van een grote inwijking. BASISDOELSTELLINGEN 1) Een ontwikkeling op lokaal niveau met de nadruk op kwaliteit. Grootschalige ontwikkelingen inzake bijkomende woningen worden niet nagestreefd. Ontwikkelingen dienen kleinschalig te zijn en afgestemd op de behoeften van de lokale bevolking. Er zal ook meer nadruk worden gelegd op de kwaliteit in de plaats van kwantiteit. Deze ruimtelijke kwaliteit kan bereikt worden door onder andere het bundelen van de ontwikkelingen in de kernen van het buitengebied, betaalbaar wonen voor iedereen mogelijk te maken, kwalitatieve en verschillende woontypologieën. 2) Rechtszekerheid inzake zonevreemd ruimtegebruik Inzake wonen wenst Bever geen differentiatie vanuit de open ruimte door te voeren, maar wel in functie van de toegelaten functiewijzigingen te verhinderen dat er een dynamiek wordt gecreëerd in gebouwen die niet gelegen zijn langs een goed uitgeruste lokale weg. Dit vanuit de doelstelling het wonen in de gehuchten en linten in de open ruimte te behouden gezien deze zorgen voor een zekere uitstraling waarbij het dorps- en landelijk karakter van de gemeente wordt versterkt. 3) Oplossingen zoeken voor het permanent wonen in Akrenbos-domein In Akrenbos-domein zijn tientallen gevallen bekend van permanente bewoning in een verblijfsrecreatief gebied. Bovendien zijn deze weekendhuizen ook nog een bouwovertreding. Oplossingen dienen hiervoor gezocht te worden, gekoppeld aan ontwikkelingsperspectieven binnen de gemeente. DOELSTELLINGEN GEWENSTE RUIMTELIJKE STRUCTUUR IN DE KERN VAN BEVER 4) Ontwikkelingen concentreren in de kern 5) Aandacht voor een doelgroepenbeleid 6) Verbeteren van de (verblijfs)kwaliteit in de kern 7) Aan te snijden woon(reserve)gebieden DOELSTELLINGEN GEWENSTE RUIMTELIJKE STRUCTUUR IN DE OPEN RUIMTE VAN BEVER 8) Gehuchten evenwichtig uitbouwen 9) Rechtszekerheid voor zonevreemde infrastructuur 10) Aanvaardbare bestemmingswijzigingen voor verlaten hoeves 11) Weekendverblijven omvormen tot woongebied met recreatief karakter 28

29 6.7 Algemeen Beleidsplan Operationele doelstelling: democratisch en creatief huisvestingsbeleid 1) Een leef- en woonomgeving met sociale samenhang 2) Een goed woonbeleid begint bij een betaalbaar woningenbestand voor jongeren en senioren 3) Een sociaal kavelbeleid voeren 4) Creatieve en inspirerende projecten rond samenwonen van jong en oud 5) Ijveren voor renovatie van onze leegstaande en niet langer actieve landbouwbedrijven 6) De leefbaarheid van Bever is vooral gediend met een gezonde bevolkingsmix op het vlak van leeftijd, gezinssamenstelling en inkomensklasse. 29

30 7.SAMENVATTING OMGEVINGSANALYSE Woningaanbod en kwaliteit van het woningaanbod Bever is een uitgesproken landelijke gemeente. De gemeente heeft twee kernen met langs de verbindingswegen woonlinten. Daarnaast wordt de gemeente gekenmerkt door verspreide bebouwing en zonevreemde woningen. De meeste huizen zijn een open bebouwing en er is een zeer hoog aandeel eigenaars. Het grootste deel van de woningen dateert van voor 1946, hetgeen vragen kan stellen bij het comfort van de woningen. De laatste comfortstudie dateert wel van Sociale huisvesting Het Bindend Sociaal Objectief voorziet tegen extra huurwoningen, 6 sociale koopwoningen, maar geen sociale kavel. Om het objectief inzake sociale huurwoningen te halen dient Bever nog 4 sociale huurwoningen te realiseren. Om het sociaal woonaanbod inzake koopwoningen in de gemeente te verhogen, is reeds met een project gestart en de realisatie wordt voorzien op middellange termijn. Betaalbaarheid De gemiddelde prijs van gewone woonhuizen, villa s en landhuizen in Bever is sterk afhankelijk van de grootte van het perceel. Vergeleken met de regio scoort Bever gemiddeld. Demografie Bever kent de laatste jaren een zeer sterke bevolkingsgroei, die vooral veroorzaakt wordt door de instroombewegingen. De bevolkingsdichtheid ligt met ongeveer 110 inwoners per m², zoals overal in het Pajottenland, enorm laag. 8. VISIE OP HET WOONBELEID Het lokale bestuur streeft ernaar dat elke inwoner van Bever over een aangepaste woning van goede kwaliteit tegen een betaalbare prijs beschikt in een aangename en kwaliteitsvolle leefomgeving. Daartoe zullen de nodige initiatieven ontwikkeld worden voor het verbeteren van de kwaliteit van het woonpatrimonium en zal er een betaalbaar woningpatrimonium ontwikkeld worden door een algemene taakstelling voor bijkomende sociale huisvesting en het ontwikkelen van gemeentelijke initiatieven. Verder zal de gemeente zoeken naar enerzijds het blijvend mogelijk maken van voldoende diensten zodat langer thuiswonen mogelijk is en zoeken naar mogelijkheden om aangepaste huisvesting voor ouderen te bevorderen, anderzijds naar mogelijkheden om jonge mensen in de gemeente te houden. 30

31 Sterkten Uitstraling / ligging 9. SWOT-ANALYSE Zwakten Maatschappelijk - Landelijke, groene, rustige gemeente - Veel open ruimte, compacte kernen - Zeer lage bevolkingsdichtheid - Relatief goede ontsluiting (A8) Welvaart - Zeer hoog percentage eigenaars - Relatief grote woningen - geen leefbaarheidsproblemen - Voldoende woonaanbod - aanbod kwaliteitsvolle kinderopvang - Aanwezigheid scholen Beleid - Objectief inzake sociale huurwoningen bijna behaald - Bestaan lokaal toewijzingsreglement - Goede samenwerking gemeente/ocmw - Samenwerking FRGE - Bewust bezig met sociale en betaalbare woningbouw - Aanwezigheid woonwinkel / intergemeentelijke samenwerking - Bestaand aanbod van informatiegerichte communicatie Kansen - Hoge instroombewegingen - Lopende initiatieven sociale woningbouw - Decreet G&P wonen in eigen streek / SBO - Goede contacten middenveldorganisaties / gemeentebestuur - Visie op wonen van gemeente en OCMW - Aanwezigheid SVK Webra - Deel woningpatrimonium niet conform normen / zeer oud woonpatrimonium - Tekort aan sociale koopwoningen - weinig aangepaste woningen voor senioren en andersvaliden - Weinig huurwoningen op private markt - Weinig woningtypedifferentiatie Grondspeculatie - Hoge grondprijzen - Gemeentelijke regie weinig tot geen invloed op grondprijzen Ligging - Uitgestrekt gebied - Zonevreemdheid - Geen woonuitbreidingsgebieden - Geen flatgebouwen - Geen (buitengehuchten/buiten hoofddorp Bever ) of weinig openbaar vervoer Bedreigingen - Grote inwijking, oa vanuit Brussel en de Rand - Toekomst en invulling van grote hoeves / landbouwbedrijven - Toenemende vergrijzing (in Bever nog relatief beperkt) - Zeer beperkte mogelijkheden bijkomende verkavelingen - Gemeente weinig tot geen instrumenten om stijgende prijzen te reguleren - Complexe reglementering mbt wonen - Verdringing van de jonge autochtone bevolking door te weinig en te hoge huisen grondprijzen - Grondspeculatie - Relatief hoge huisprijzen - Relatief slechte woningkwaliteit / comfort 31

32 10. BELEIDSDOELSTELLINGEN 1 Strategische Doelstelling: Verbetering van de kwaliteit en (energiezuinig) van het woonpatrimonium 1.1 Operationele Doelstelling: Nemen van maatregelen ter verbetering van de kwaliteit van het woningpatrimonium Acties: actief opzoeken verwaarlozing, ongeschiktheid en onbewoonbaarheid + toepassing van wettelijke procedures toepassen van een stimuleringsbeleid permanent bijhouden van een leegstandsregister onderzoek voeren naar mogelijk reglement leegstandsheffing onderzoek voeren naar de invoering van het conformiteitsattest Timing: continue waakzaam blijven voor woonkwaliteit, jaarlijkse herziening van leegstandsregister in februari, tegen 2013 mogelijkheid reglement bestuderen Budget: valt onder de werking van Woonwinkel + gemeentelijke administratie 1.2 Operationele Doelstelling: De inwoners blijvend stimuleren om energiebesparende en kwaliteitsverbeterende maatregelen te nemen Acties: Blijvend promoten van de premies en subsidies, oa via Woonwinkel Blijvend organiseren van thematische infosessies Verderzetting van de deelname aan een intergemeentelijk project in het kader van FRGE Uitvoeren van energiescans ism 3Wplus vzw Samenwerking met 3Wplus vzw voor het plaatsen van dakisolatie Timing: verderzetten van permanente acties, ministens 1 maal per jaar ondersteunen van infosessies FRGE operationeel sinds 2011, samenwerking met 3Wplus 1.3 Operationele Doelstelling: Aandacht voor specifieke noden voor doelgroepen Acties: Sensibiliseringsacties (zwerfvuil => woonomgeving, infoavonden) Promotie van premies en subsidies via de Woonwinkel en OCMW Stimuleren van toegankelijkheidsonderzoeken Timing: permanente acties 32

33 2 Strategische Doelstelling: Ondersteuning en uitbouw van duurzaam wonen in de gemeente, continuïteit van het lokaal woonbeleid 2.1 Operationele Doelstelling : Organiseren van permanent overleg met huisvestingsactoren Acties: Continue bijsturing van het woonbeleid, zodat tussentijdse bijsturingen mogelijk zijn. (Organisatie jaarlijks overlegmoment met het oog op afstemming van de diverse huisvestingsinitiatieven op het grondgebied van Bever (cf.ip UP) Deelname aan thematische overlegmomenten van de interlokale vereniging Voortzetting actieve deelname aan de interlokale vereniging (project voor volgende drie jaar goedgekeurd) Timing: voorzetting project Woonwinkel Pajottenland Budget: : Jaarlijkse bijdrage (tot einde project) van de gemeente aan het project Woonwinkel Pajottenland 3 Strategische Doelstelling: betaalbaar wonen als prioriteit, zorgen voor gedifferentieerd woonaanbod 3.1 Operationele Doelstelling: Verhogen van het sociaal woonaanbod Acties: Verhogen van het aantal sociale huur- en koopwoningen, o.a. door het stimuleren van SHM en het uitwerken van RUP Freest, evenals de samenwerking met SVK Webra Behalen van BSO, o.a. door intensievere samenwerking met SHM. Toepassen en evalueren van het toewijzingsreglement Inventarisatie van onbebouwde percelen, ook gronden in handen van Vlaamse besturen of semi-publieke rechtspersonen, evenals reservegebieden Onderzoek voeren naar sociaal beheersrecht Timing: behalen van het Bindend Sociaal Objectief tegen 2020 Budget: gemeentelijke administratie en OCMW ism Woonwinkel Pajottenland 3.2 Operationele Doelstelling: Verder uitbouwen van het aanbod van SVK Acties: Verder blijven samenwerken met SVK Webra Publicaties voorzien omtrent werking SVK via de verschillende infokanalen Sensibiliseren en informeren van eigenaars om woning in beheer van SVK te geven Vb.: bij leegstand eigenaars contacteren en hen per brief informeren rond de werking van SVK Timing: permanente acties 33

34 3.3 Operationele Doelstelling: Verhoging van het woningaanbod voor prioritaire doelgroepen Acties: Bevolking informeren rond zorgwonen Stimuleren van een gedifferentieerd woonaanbod voor senioren, personen met een handicap, jongeren en alleenstaanden Ondersteunen van projecten die de mogelijkheid bieden aan ouderen om zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving te blijven wonen, door onder meer voldoende thuisdiensten zelf aan te bieden of andere te ondersteunen toepassen en regelmatig evalueren lokaal toewijzingsreglement waarbij sociale huurwoningen bij voorrang worden toegewezen aan kandidaat-huurders met lokale binding verhogen aantal sociale koopwoningen (cfr. 4.1) Timing: Permanente Acties 3.4 Operationele Doelstelling: Aanmoedigen van het creëren van nieuwe woonvormen Actie: Onderzoek voeren naar welke alternatieve woonvormen mogelijk zijn in Bever, hieronder verstaan we zorgwonen, groepswonen, clusterwonen, aanleunwoningen, assistentiewoningen en woonzorgzones Onderzoek voeren naar welke stimuleringsvormen mogelijk zijn. Timing: permanente acties, tegen 2015 visietekst ontwikkelen omtrent nieuwe woonvormen Budget: valt onder de werking van Woonwinkel + gemeentelijke administratie 34

35 4 Strategische Doelstelling : Ruimtelijk doordacht grond-, woon- en pandenbeleid 4.1 Operationele Doelstelling: Voeren van een doordacht grondbeleid Acties: Zuinig omgaan met onbebouwde ruimte, toekijken op het behoud groene ruimtes Onderzoek naar het uitvoeren van sociaal beheersrecht: Het sociaal beheersrecht (cf. art 90, Vlaamse Wooncode) heeft zowel als doel om de leegstand en verkrotting te bestrijden, als om probleemwoningen opnieuw op de woningmarkt te brengen aan sociale voorwaarden. Het sociaal beheer bestaat erin de woning tijdelijk te onttrekken aan de zeggenschap van de eigenaar en de woning in beheer te geven van een sociale woonorganisatie, met het oog op herstel en het recht om de woning te beheren. De maatregel geldt als sanctie voor de eigenaar die niet bereid is om de bedoelde woningen op vrijwillige basis opnieuw op de woningmarkt te brengen. Voor de toepassing van het sociaal beheersrecht is er geen instemming door de eigenaar nodig. Het sociaal beheer laat de rechthebbenden toe de woning minimaal negen jaar te beheren. Het houdt in dat de rechthebbenden de woning sociaal verhuren nadat de nodige werkzaamheden om te kunnen verhuren zijn uitgevoerd. In geval van werkzaamheden kan de periode van negen jaar verlengd worden in functie van de kosten van de werkzaamheden. Woningen die in aanmerking komen voor het sociaal beheersrecht Woningen die als ongeschikt en/of onbewoonbaar geïnventariseerd zijn en waaraan de eigenaar de renovatiewerkzaamheden niet heeft uitgevoerd binnen de vastgestelde termijn. Die termijn bedraagt twaalf maanden als voor de vereiste werkzaamheden geen stedenbouwkundige vergunning noodzakelijk is. In het andere geval bedraagt de termijn zesendertig maanden. Woningen waarvoor de gemeente het conformiteitsattest heeft geweigerd (onder dezelfde tijdsvoorwaarden als hierboven. Woningen die zijn opgenomen op de inventaris leegstand Timing: permanente opdracht: per stedenbouwkundige vergunningsaanvraag aftoetsen wat het spanningsveld is tussen bebouwde en onbebouwde ruimte. Budget: gemeentepersoneel 35

36 4.2 Operationele Doelstelling: onderzoek voeren naar gemeentelijke reglementering rond wonen Acties: Toepassing reglement sociaal wonen Onderzoek voeren naar de haalbaarheid/doeltreffendheid van een gemeentelijke leegstandsheffing Intergemeentelijk toewijzingsreglement toepassen Bijhouden van de inventaris van onbebouwde percelen Onderzoek voeren naar de haalbaarheid van een gemeentelijke belasting op onbebouwde percelen binnen/buiten goedgekeurde verkavelingen Timing: permanente acties, voorzetting project Woonwinkel Pajottenland Budget: valt onder de werking van Woonwinkel + gemeentelijke administratie 4.3 Operationele Doelstelling: Blijvend verbeteren van de algemene kwaliteit van de woonomgeving Acties: Herwaardering van de verschillende woonkernen Aandacht besteden aan de woonkwaliteit Sensibiliseren van bewoners omtrent properheid woonomgeving Timing: verderzetten van per jaar enkele acties te organiseren (bv zwerfvuilactie), Budget: sensibilisering per project en per dienst (milieu, politie, ) 36

37 5 Strategische Doelstelling: De uitbouw van de kwaliteitsvolle dienstverlening in verband met wonen / seniorenbeleid 5.1 Operationele Doelstelling: Continuïteit sociaal en technisch advies voor de inwoners in samenwerking met Woonwinkel Pajottenland Acties: Verstrekken van basisinformatie over de provinciale en gewestelijke huisvestingspremies, huuraangelegenheden en actuele beleidsmaatregelen inzake huisvesting. Permanent promotie maken voor de woonwinkel via gemeentelijke website, infoblad, Folders op een toegankelijke manier ter beschikking stellen van de inwoners en regelmatig actualiseren Aanbieden van info via de gemeentelijke website Opmaak artikels over nieuwigheden inzake wonen voor gemeentelijk infoblad Organiseren thematische infocampagnes voor de bewoners Registratie van de woonvragen door de sociaal en technisch adviseur Timing: Gekend: voortzetting van het project Woonwinkel Pajottenland tot en met oktober 2014 (subsidieaanvraag werd door de minister goedgekeurd in augustus 2011). Budget: Jaarlijkse bijdrage (tot einde project) van de gemeente aan het project Woonwinkel Pajottenland: ongeveer Operationele Doelstelling: verbreden van informatie omtrent Woonwinkel en dienstverlening Acties: Ondersteunen van de website Woonwinkel Pajottenland Betere integratie van de woonwinkel, zowel naar burgers als naar sociale dienst Timing: voortzetting van het project Woonwinkel Pajottenland tot en met oktober 2014 (subsidieaanvraag werd door de minister goedgekeurd in augustus 2011). Budget: Jaarlijkse bijdrage (tot einde project) van de gemeente aan het project Woonwinkel Pajottenland: ongeveer

38 5.3 Operationele Doelstelling: voortzetting van de dienstverlening via het OCMW Acties: via het ocmw en via de woonwinkel Timing: Permanente acties Budget: Zie OCMW Timing: Permanente Acties 5.4 Operationele Doelstelling: Optimaliseren van de samenwerking en communicatie tussen de verschillende actoren. Acties: uitwerken duidelijke taakafstemming tussen de verschillende woonactoren zorgen voor een goede afstemming tussen huisvestings- en welzijnsbeleid organisatie (jaarlijks) overlegmoment met het oog op afstemming van diverse huisvestingsinitiatieven op het grondgebied van Bever Timing: Permanente Acties 38