OEFENEN EN TESTEN IN HET VERKEER

Transcriptie

1 Lesfiche 3 voor BuSO OEFENEN EN TESTEN IN HET VERKEER

2 DOELGROEP Alle opleidingsvormen van het buitengewoon secundair onderwijs. ONTWIKKELINGSDOELEN OV1-OV2 De leerling: houdt zich aan veiligheidsvoorschriften; voert opdrachten uit met een goede coördinatie van bewegingen; verplaatst zich veilig in het verkeer. OV3 De leerling: beheerst elementaire bewegingsvaardigheden zoals gaan en lopen, werpen en vangen, heffen en dragen, klimmen en klauteren, trekken en duwen, huppelen en springen, fietsen; maakt veilig gebruik van eigen en openbaar vervoer; engageert zich voor een defensief en sociaal verkeersgedrag. LESTHEMA Met de FietSOmeter voor BuSO train en test je de vaardigheid van je leerlingen om zich veilig met de fiets in groep te verplaatsen. In deze fase train en test je de leerlingen in het echte verkeer. LESDOEL De leerlingen oefenen de vijf onderstaande vaardigheden in het verkeer: veilig verkeersgedrag; compact rijden; stoppen en vertrekken; van richting veranderen; communiceren. Wanneer ze die vaardigheden voldoende onder de knie hebben, eindig je met de test in het verkeer. MATERIAALLIJST fietsen*; helmen*; fluo hesjes*; materiaalkit* (pomp, fietssleutels, vod, reserve band, ); extra materiaal uit je online dossier: rugnummers, wegwijzers en scorekaart 3; EHBO-zakje; kaarthouder; schrijfgerief; fluitje; gsm; wegbeschrijving. * Dankzij het project Slimme Mobiele Scholen kun je subsidies krijgen voor de aankoop of huur van dit materiaal.

3 1. ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN: Bouw de oefeningen in het verkeer progressief op: van gemakkelijk naar moeilijk. In het begin kun je best oefenen met meerdere begeleiders. Zeker bij een grotere groep. Idealiter ga je steeds op pad met één begeleider vooraan en één achteraan. Als je alleen bent, fiets je achteraan. Zo heb je het beste overzicht. Plaats in dat laatste geval een fietser aan de kop die vertrouwd is met de rol van kopman en spreek het nodige met hem af. De leerlingen fietsen steeds achter elkaar. Fietsers die meer aandacht nodig hebben, fietsen in de buurt van de begeleider. Veilig fietsen veronderstelt een veilige fiets. Organiseer vooraf een fietscontrole zodat er nog genoeg tijd is om het nodige in orde te brengen. Naast de wettelijk verplichte uitrusting van een fiets (zie afbeelding), zijn ook de zadelhoogte en bandendruk belangrijk voor het rijcomfort. zadelhoogte: als je op het zadel zit en je benen strekt, rust één hiel op het pedaal dat helemaal naar beneden staat; bandendruk: controleer de bandendruk bij voorkeur met een drukmeter (twee bar is het absolute minimum). Tip: Gebruik het Actiepakket Fietscontrole, beschikbaar in de Webshop Verkeer op School. 2. OEFENINGEN IN HET VERKEER Eerste verkenning Voorbereiding Stippel een parcours uit waar alle situaties in zitten die ook tijdens de test aan bod komen. Denk daarbij aan: een kruispunt met en zonder aanduidingen; een rijbaan zonder fietspad (meest voorkomende situatie in dorpen en wijken); rechts en links afslaan; een verkeerslicht; een rotonde; een fietspad; een fietsoversteekplaats. Ga op verkenning en kies halteplaatsen waar je de groep veilig kunt laten stoppen om bepaalde verkeersregels uit te leggen. Verlichting: s Nachts, of als het zicht beperkt is tot 200 meter, moet je fiets verlicht zijn. Vooraan moet je een wit of geel licht hebben en achteraan een rood. Die lichten mag je zowel op je fiets als op jezelf vastmaken. Het mogen vaste lichten of knipperlichten zijn. bel tot op 20 meter hoorbaar doeltreffende rem achteraan doeltreffende rem vooraan witte reflector vooraan rode reflector achteraan 2 zijdelingse reflectoren per wiel en/of 2 reflecterende stroken op elke band in elke pedaal 2 gele of oranje reflectoren

4 Oefening Verken het parcours met de leerlingen en besteed onderweg aandacht aan de verkeersregels en verkeersvaardigheden. Dat doe je steeds op de veilige halteplaatsen die je op voorhand uitzocht. Let er ook op dat leerlingen zich tijdens de verplaatsing aan de volgende afspraken houden: Iedereen blijft op zijn vaste plaats in de groep (inhaalverbod). Niemand stunt op de fiets. Iedereen stopt na het stopsignaal. Evalueer bij terugkomst de verkenning samen met de leerlingen en stel volgende vragen: Wat vond je moeilijk? Kon je de groep volgen? Werkt je fiets naar behoren? Voorrang verlenen Voorbereiding Zoek een kruispunt in een rustige straat of wijk in de schoolomgeving, zonder fietspad of verkeerstekens. Zoek een extra begeleider die toezicht houdt ter hoogte van het kruispunt. Oefening Aan een T-kruispunt Twee groepjes leerlingen (A en B) gaan klaarstaan om te vertrekken. Ga zelf bij groep B staan. Bij elk fluitsignaal vertrekt een fietser uit groep A. De leerling rijdt rechtdoor over het kruispunt en sluit aan bij groep B. Af en toe, zonder vaste tussenpauze en zonder fluitsignaal, laat je een fietser uit groep B naar het kruispunt rijden en links afslaan. De fietser sluit daarna aan bij groep A. Benadruk bij de leerlingen dat ze niet alleen op hun medeleerlingen mogen focussen, maar goed op het andere verkeer moeten letten. Tegenover dat verkeer moeten ze ook de juiste verkeersregels toepassen. Van richting veranderen Voorbereiding Kies een plaats waar de leerlingen blokje rond kunnen fietsen. Kies een rustige straat of wijk in de schoolomgeving, zonder fietspad. Zoek een extra begeleider die toezicht houdt ter hoogte van het kruispunt. Oefening De groep fietst in wijzerzin rond een huizenblok waarbij ze een aantal keer rechts afslaan. De leerlingen fietsen in tegenwijzerzin rond een huizenblok waarbij ze een aantal keer links afslaan. De helft van de groep fietst in tegenwijzerzin, de andere helft in wijzerzin. Aan een volledig kruispunt Duid twee leerlingen aan die klaarstaan om te vertrekken. Zij rijden rechtdoor het kruispunt over en sluiten daarna achteraan aan bij de groep die daar staat te wachten. Laat afwisselend leerlingen vertrekken uit de eerste en de tweede straat, de tweede en de derde, de derde en de vierde, de vierde en de eerste, enzovoort.

5 3. DE TEST IN HET VERKEER Algemeen verloop Voorzie een parcours van ongeveer 20 minuten om een groepje van 6 leerlingen goed te beoordelen. Je kunt kiezen voor een gekend of ongekend parcours en voor één of meerdere begeleiders. Die keuzes duid je later aan op het brevet. De rol van de begeleider(s) De begeleider die met de groep in het verkeer fietst, is verantwoordelijk voor: de observatie van de vaardigheden van iedere deelnemer; het aangeven van de te volgen richting; het veilige verloop van de test. Spreek met de leerlingen af dat een fluitsignaal betekent dat ze onmiddellijk moeten stoppen. 2. Compact rijden De fietsers blijven achter elkaar en houden gedurende de test een onderlinge afstand van ongeveer een fietslengte. Tip: Een filmopname van de proef kan de beoordeling en de bespreking van de resultaten ondersteunen. De begeleider die op school blijft, is verantwoordelijk voor: de voorbereiding van de leerlingen die moeten vertrekken; de opvang van de teruggekeerde leerlingen. Verdeel de leerlingen in groepjes en noteer hun namen en nummers op de controlekaart. Overloop de vaardigheden die tijdens de test beoordeeld zullen worden. Laat de leerlingen eventueel oefenen op de vaardigheden van lesfiche 2. Beoordeling van de vaardigheden De begeleider beoordeelt de leerlingen op basis van onderstaande vaardigheden: 3. Van richting veranderen De leerling steekt zijn arm uit tijdens richtingsveranderingen. Daaronder verstaan we afslaan en obstakels passeren. 1. Veilig verkeersgedrag De leerling: is voldoende stuurvaardig; past de verkeersregels toe; houdt rekening met andere weggebruikers en anticipeert hierop; brengt niemand in gevaar. Risicovol gedrag kun je onderweg noteren op de scorekaart. Doe dat op een moment dat de groep stilstaat.

6 4. Stoppen en vertrekken De leerling kan tijdig en gecontroleerd remmen en vlot opnieuw vertrekken. 5. Communiceren De kopman roept links of rechts bij het afslaan en waarschuwt wanneer de groep moet stoppen. De andere leerlingen geven de signalen (bv. stoppen of gevaar) aan elkaar door. Evaluatie en brevet Na de test evalueer je of een leerling geslaagd is voor de test. Gebruik daarvoor de criteria aan de achterzijde van scorekaart 3. Op het brevet kun je aanduiden in welke omstandigheden de test werd afgenomen: op een gekend of ongekend parcours; met één of meer begeleiders.