CAMPERBELEID DRENTHE 2011

Transcriptie

1 CAMPERBELEID DRENTHE 2011 Foto: Gereguleerde overnachtingsplaats in Meppel Recreatieschap Drenthe Brink 4b 7981 BZ Diever (0521)

2 COLOFON Diever, juli 2011 Organisatie: Recreatieschap Drenthe Rapport: Camperbeleid Drenthe 2011 Omvang: 22 pagina s Auteur: Grietje Kraak Werkgroep Camperbeleid: Gemeente Assen, Jos Duinkerken Gemeente Emmen, Anneke Bouwers Gemeente Meppel, Gerrie Ebbeling Gemeente Noordenveld, Christa Boersen Recreatieschap Drenthe, Hans Hartog Recreatieschap Drenthe, Grietje Kraak Met dank aan de leden van het AORTA: Gemeente Aa en Hunze, Yvonne Cornax Gemeente Assen, Jos Duinkerken Gemeente Borger Odoorn, Wim Brandt Gemeente Coevorden, Riekus Hazelaar Gemeente De Wolden, Ingeborg de Groot Gemeente Emmen, Anneke Bouwers, Erik Kuiken Gemeente Hoogeveen, Suze Gerritsma Gemeente Meppel, Gerrie Ebbeling Gemeente Midden Drenthe, Evy Goessen Gemeente Noordenveld, Christa Boersen Gemeente Tynaarlo, Gerda Koopman Gemeente Westerveld, Else Deddens Gemeente Ooststellingwerf, Marianne Speelman Deze beleidsnotitie is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van het Recreatieschap Drenthe op 6 juli 2011.

3 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Aanleiding Doel Werkwijze Leeswijzer DOELGROEP CAMPERAARS Grootte doelgroep Potentiële doelgroep Drenthe Gedragskenmerken Bestedingspatroon Eisen camperplaats BELANGENVERENIGINGEN Nederlandse Kampeerauto Club (NKC) Camper Club Nederland (CCN) RECRON Standpunt RECRON over GOP s Verblijfsrecreatieparadox Convenant RECRON en NKC Inventarisatie campervoorzieningen RECRON-bedrijven HUIDIGE BELEID EN VOORZIENINGEN Kadernota Kampeerbeleid, Advies Recreatieschap Drenthe (2006) Huidige gemeentelijke beleid Drenthe Voorzieningen bestaande GOP s Drenthe Gemeentelijk beleid grensstreek Drenthe Grensstreek provincie Friesland Grensstreek provincie Overijssel Grensstreek Duitsland (Emsland) DISCUSSIE GEWENSTE BELEID EN VOORZIENINGEN Advies gemeenten zonder GOP s Advies gemeenten met GOP s AANBEVELINGEN Vergroten overnachtingsmogelijkheden Vergroten gastvrijheid Marketing en promotie BRONVERMELDING

4 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding In diverse gemeenten worden vragen gesteld over de mogelijkheden voor gebruikers van kampeerauto s, de zogenaamde camperaars. De vragen hierover zijn met name gericht op het vergroten van het aantal voorzieningen voor deze doelgroep. De camperaar ervaart ogenschijnlijk een tekort aan mogelijkheden om op de gewenste wijze in Drenthe te kunnen overnachten. De wensen en behoeften ten aanzien van de voorzieningen voor camperaars zouden afwijken van de wensen en behoeften die we kennen van de reguliere kampeerders met caravan en tent. De toename in het aantal vragen hierover is voor het Algemeen Bestuur van het Recreatieschap Drenthe aanleiding geweest om het bestaande beleid in Drenthe en Ooststellingwerf voor deze doelgroep te onderzoeken en eventueel te herijken. 1.2 Doel Het doel van deze rapportage is te komen tot een (nieuw) camperbeleid met uitgangspunten voor de gehele provincie en gemeente Ooststellingwerf, waarbij: we proberen in te spelen op het behouden en vergroten van deze doelgroep voor Drenthe; we vanuit dit perspectief waar mogelijk rekening proberen te houden met de wensen en behoeften van de camperaars in Drenthe. 1.3 Werkwijze De voorliggende beleidsnotitie is in opdracht van het Algemeen Bestuur van het Recreatieschap Drenthe opgesteld. Hiertoe is een werkgroep ingesteld met vertegenwoordigers uit het Algemeen Overleg Recreatie en Toerisme Ambtenaren (AORTA). In de werkgroep namen deel: Gemeente Assen, Jos Duinkerken Gemeente Emmen, Anneke Bouwers Gemeente Meppel, Gerrie Ebbeling Gemeente Noordenveld, Christa Boersen Recreatieschap Drenthe, Hans Hartog Recreatieschap Drenthe, Grietje Kraak Voor het verzamelen van de benodigde informatie is contact opgenomen met alle Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf. Daarnaast zijn de gemeenten benaderd die gelegen zijn in de grensstreek met Friesland en Overijssel en het Touristik Verband Emsland voor informatie over de Duitse grensstreek. Tenslotte is gesproken met RECRON als belangenbehartiger van de recreatieondernemers in Drenthe. 1.4 Leeswijzer In deze rapportage wordt in hoofdstuk twee eerst de aard en omvang van de doelgroep camperaars omschreven. In hoofdstuk drie worden de verschillende belangenbehartigers benoemd en in hoofdstuk vier zijn het huidige gemeentelijke beleid en de bestaande voorzieningen voor campers op een rij gezet evenals het beleid van de gemeenten in de grensstreek met Drenthe. In hoofdstuk vijf is de discussie weergegeven. In hoofdstuk zes wordt een voorstel gedaan voor het gezamenlijke beleidsuitgangspunt. De rapportage wordt afgerond met een aantal aanbevelingen in hoofdstuk zeven. 4

5 2. DOELGROEP CAMPERAARS 2.1 Grootte doelgroep De doelgroep camperaars is de laatste jaren sterk groeiende. In Nederland neemt het camperbezit nog elk jaar toe. Het aantal huishoudens wat in het bezit is van een caravan neemt daarentegen licht af. In onderstaande tabel is af te lezen hoeveel campers en caravans er in de periode in Nederland rondreden. Daarnaast is aangegeven hoeveel huishoudens in Noord Nederland in deze periode in het bezit waren van een camper en/of caravan Campers in Nederland (totaal) (+ 7,83%) (+ 9,55%) Campers in Friesland (+ 8,18%) (+ 9,99%) Campers in Groningen (+ 8,10%) (+ 8,22%) Campers in Drenthe (+ 8,00%) (+ 7,03%) Campers in Overijssel (+ 7,20%) (+ 10,15%) Caravans in Nederland (totaal) (- 0,20%) (+ 0,05%) Caravans in Friesland (- 0,22%) (- 0,01%) Caravans in Groningen (- 0,52%) (- 0,23%) Caravans in Drenthe (+ 0,01%) (- 0,08%) Caravans in Overijssel (+ 0,01%) (+ 0,11%) Bron: Bovag/RWD Uit een recent persbericht van de Bovag blijkt dat in het eerste kwartaal van 2011 de verkoop van gebruikte campers steeg met ruim 45% ten opzichte van het eerste kwartaal in Ook de verkoop van nieuwe campers steeg met 6% ten opzichte van hetzelfde kwartaal in De verkoop van nieuwe caravans steeg met 4% in het eerste kwartaal van 2011 ten opzichte van Voor gebruikte caravans werd een stijging van 24% geconstateerd. Op basis van deze cijfers kunnen we verwachten dat in 2011 het camperbezit in Nederland verder zal toenemen. Daarnaast lijkt het aantal bezitters van een caravan stabiel te blijven Potentiële doelgroep Drenthe Uit bovenstaande tabel blijkt dat in absolute getallen de doelgroep camperaars bestaat uit minimaal personen. Als we uitgaan van een gemiddeld aantal van twee personen per camper, dan zouden we kunnen spreken we over een doelgroep van potentiële bezoekers voor Drenthe. Van de hoeveelheid camperaars dat daadwerkelijk geïnteresseerd is om Drenthe te gaan bezoeken, is het lastig een inschatting te maken. Er zijn geen cijfers bekend hoeveel van de camperaars vakantie vieren in Nederland en hoeveel personen van deze groep (alleen) in het buitenland met de camper rondreizen. Daarnaast zijn er ook geen cijfers bekend van buitenlandse camperaars die Nederland bezoeken. Op basis van eigen waarneming van de werkgroep mogen we wellicht constateren dat dit eveneens een groeiende groep zou kunnen zijn. In de afgelopen jaren is er in Drenthe een toename waar te nemen van het aantal campers met een Duits en Italiaans kenteken. Ook worden er zo nu en dan campers met een kenteken van één van de Scandinavische landen waargenomen. 5

6 2.2 Gedragskenmerken De belangenverenigingen voor camperbezitters geven aan dat camperaars een ander soort vakantiegedrag en andere behoeften vertonen dan de kampeerder met een tent en/of caravan. In de rapportage Camperplaatsen: het alternatief op maat omschrijft de Nederlandse Kampeerauto Club (NKC) de camperaar als volgt: De camperaar is te vergelijken met een botenbezitter: neerstrijken, recreëren, consumeren, overnachten en verder toeren. Op het moment dat de camperaar in zijn of haar camper stapt, is de vakantie begonnen. Want door eigen (vuil)watertanks, toilet, douche, keuken en slaapgelegenheid is hij nagenoeg selfsupporting en kan hij gaan en staan waar hij wil. Overnachten met een camper vraagt maar weinig voorzieningen. Bezoek aan een camping behoort slechts tot één van de mogelijkheden. Een camperplaats met basisvoorzieningen, zoals watertappunt, vuilwaterafvoerput en lozingspunt cassettetoilet volstaat. Dat kan ook naast of voor de camping zijn, met gebruikmaking van bepaalde faciliteiten. Liefst in de buurt van de bebouwde omgeving of centrum van een stad of dorp met winkels, horecagelegenheden en aantrekkelijke toeristische objecten op loop- of fietsafstand. De kortere reisdoelen van de camperaar zijn gericht op weekend- en weektrips voor bijvoorbeeld familiebezoek, het bezoeken van attracties, het bijwonen van club- en sportactiviteiten of andere uitstapjes in eigen land. De langere vakanties hebben als reisdoel nagenoeg alle landen in Europa of zelfs daarbuiten. Uit ledenonderzoek van de NKC blijkt dat de camperaars wat betreft voorkeuren voor overnachtingsmogelijkheden te verdelen zijn in drie groepen: 35 % van het aantal camperaars wenst niet op een camping te overnachten en zal altijd naar een vrije of speciaal aangewezen plaats zoeken. Zij accepteren het ongerief van het ontbreken of slechts in beperkte mate aanwezig zijn van faciliteiten. Het gevoel van ultieme vrijheid is veelal overheersend; 35 % geeft de voorkeur aan een camping, die vaak het einddoel van de dagreis vormt. De faciliteiten en veiligheid die een camping biedt, worden gewaardeerd en de kosten en beperkte toegangs- en openingstijden van de camping worden geaccepteerd; 30 % heeft geen specifieke voorkeur; de voorzieningen, prijs/kwaliteitsverhouding en de ligging ten opzichte van de te bezoeken adressen zijn hier doorslaggevend. 2.3 Bestedingspatroon Volgens de NKC is de camperaar in principe altijd met vakantie. Dit vakantiegevoel vertaalt zich naar activiteiten zoals bezoek aan winkels, musea, bedrijven, horeca en attracties. De NKC geeft op basis van eigen onderzoek aan dat een camperaar in Nederland gemiddeld Euro 80,00 per dag, per camper uitgeeft. Uitgaande van twee inzittenden per camper, zou dit uitkomen op Euro 40,00 per persoon per dag. Uit het Consumentenonderzoek Toerisme 2009 van Toerdata Noord blijkt dat de gemiddelde uitgaven per persoon per dag voor de dagtoerist in Noord-Nederland Euro 41,00 bedragen en voor de verblijfstoerist Euro 44,00. In het voor- en naseizoen geeft zowel de dag- als verblijftoerist in Noord-Nederland meer uit dan in het hoofdseizoen. Kampeertoeristen besteden per persoon per dag Euro 34,00 in het noorden. Cijfers van het NBTC NIPO geven weer dat Nederlanders tijdens een vakantie in 2009 gemiddeld Euro 25,00 per dag uitgeven. Dit is inclusief het bedrag voor de overnachting. 6

7 2.4 Eisen camperplaats Om met een camper naar tevredenheid te kunnen overnachten is vooral de ondergrond en afmeting van de overnachtingsplaats van belang. Er is behoefte aan een vlakke ondergrond met voldoende draagkracht en de juiste afmetingen (variërend van 5-6 bij 8-10 meter). Wat voorzieningen betreft heeft de camperaar behoefte aan de mogelijkheid om afvalwater te lozen, drinkwater te tappen en zijn wagen te kunnen aansluiten op het elektriciteitsnet. Daarnaast speelt de mogelijkheid om op elk gewenst tijdstip op een overnachtingsterrein te kunnen arriveren dan wel de plek weer te verlaten een belangrijke rol. 7

8 3. BELANGENVERENIGINGEN 3.1 Nederlandse Kampeerauto Club (NKC) De Nederlandse Kampeerauto Club (NKC) is een vereniging die de belangen behartigt van de kampeerautogebruiker in Nederland en daarbuiten. De NKC is in 1976 opgericht, telt ruim leden, 30 betaalde medewerkers en circa 160 vrijwilligers. Naast de belangenbehartiging organiseert de NKC recreatieve activiteiten, camperreizen en geeft informatie en advies over alles wat met het gebruik van de kampeerauto te maken heeft. De NKC wordt bestuurd door een verenigingsbestuur dat bestaat uit ten minste vijf en ten hoogste zeven leden. De NKC opereert vanuit zeven regiogebieden. Vertegenwoordigers van de zeven regio s hebben zitting in een ledenraad. 3.2 Camper Club Nederland (CCN) De Camper Club Nederland (CCN) is een tweede vereniging die de belangen behartigt van de kampeerautogebruiker in Nederland. De CCN is in 2002 opgericht en telt ongeveer 1200 leden. Vooralsnog is het uitgangspunt van de vereniging om het ledental niet groter te laten groeien dan De vereniging heeft als doelstelling de belangen van haar leden te behartigen. Ook het uitwisselen van informatie, voorlichtingsactiviteiten en het aanbieden van recreatieve evenementen behoren tot de doelstelling. De CCN wordt bestuurd door een verenigingsbestuur. Deze is geïnstalleerd door de Algemene Ledenvergadering en telt zeven leden. De CCN probeert kennis en kunde binnen de vereniging te centraliseren in commissies. Deze commissies staan onder leiding van een bestuurslid. Specifieke kennis over de onderwerpen recreatie, techniek, redactie, camperplaatsen en pr worden op deze manier gebundeld. 3.3 RECRON Standpunt RECRON over GOP s Ten aanzien van het realiseren van GOP s door gemeenten heeft de RECRON een duidelijk standpunt: RECRON is van mening dat de overheid geen bemoeienis heeft met het aanbod in de markt. Op het moment dat gemeenten GOP s gratis of tegen geringe vergoeding (gaan) aanbieden, is er sprake van oneigenlijke concurrentie. Volgens RECRON is er voldoende aanbod van overnachtingsplaatsen voor camperaars bij de bestaande kampeerterreinen in Drenthe. Bij de aanvragen voor de STINAT-regeling maakten de realisatie van overnachtingsplaatsen en faciliteiten voor campers veelvuldig onderdeel uit van de investeringsplannen van de recreatieondernemers in Drenthe Verblijfsrecreatieparadox Daarnaast vraagt RECRON aandacht voor de verblijfrecreatieparadox. Deze paradox gaat over het almaar groeiende aanbod in de verblijfsrecreatiesector en de achterblijvende vraag van de consument. Volgens RECRON is er is sprake van overaanbod in met name de bungalow- en kampeersector in Nederland. Dit geldt eveneens voor Drenthe. 8

9 Het aantal toeristische kampeervakanties in Nederland daalt sinds 2003 gestaag. Het aanbod van overnachtingsplaatsen op kampeerterreinen is daarentegen met 13% gestegen. Ondanks een dalende vraag is er dus sprake van een stijging van het aantal kampeerplaatsen. Dit betekent een afname van het aantal vakanties per kampeerplaats en een toename van de onderlinge (prijs)concurrentie. De kampeersector is hiermee tot een verdringingsmarkt verworden. De exploitatie van overnachtingsplaatsen en voorzieningen voor campers door gemeenten (GOP s) staat haaks op de voorwaardenscheppende taak die gemeentelijke overheden richting hun toeristisch-recreatieve bedrijvigheid invullen Convenant RECRON en NKC Sinds 2010 is RECRON op landelijk niveau in gesprek met de NKC over het overnachtingsaanbod van campers op de bestaande kampeerterreinen in Nederland. Aanleiding hiervoor is de lobby van de NKC richting gemeenten voor het realiseren van meer GOP s in Nederland. De camperaar zou onvoldoende mogelijkheden ervaren om op de gewenste manier te overnachten als hij/zij in Nederland rondtoert. RECRON merkt echter dat er steeds meer recreatieondernemers zijn die investeren in het realiseren van overnachtingsplaatsen en voorzieningen specifiek voor camperaars. De gesprekken tussen RECRON en de NKC hebben geleid tot het opstellen van een convenant. In dit convenant is een handelswijze uitgewerkt hoe om te gaan met het stimuleren van het realiseren van GOP s door gemeenten. Het convenant is tot op heden niet formeel bekrachtigd. De rode draad van het concept-convenant tussen RECRON en NKC had de volgende intentie: Als een camperaar in Nederland constateert dat er in een bepaald(e) stad, dorp of regio geen mogelijkheden zijn om met de camper te overnachten, geeft hij/zij dit door aan RECRON. RECRON onderzoekt vervolgens of er in het betreffende gebied daadwerkelijk geen recreatieondernemers gevestigd zijn die camperaars een overnachtingmogelijkheid kunnen aanbieden. Dit onderzoek kan vervolgens resulteren in de volgende acties: Mocht blijken dat er recreatieondernemers in het betreffende gebied gevestigd zijn die overnachtingsmogelijkheden aan camperaars aanbieden, dan wordt dit gecommuniceerd met de NKC. De NKC kan de (aanvullende) overnachtingsmogelijkheden verder communiceren richting haar leden; Mocht blijken dat er recreatieondernemers in het betreffende gebied gevestigd zijn die geen overnachtingsmogelijkheden aan camperaars aanbieden, dan worden de betreffende recreatieondernemers benaderd met het voorstel in de doelgroep camperaars te gaan investeren. Mocht een recreatieondernemer hierop vervolgens inspelen dan is het ontbrekende overnachtingsaanbod in de betreffende regio opgelost; Mocht blijken dat er geen recreatieondernemers in het betreffende gebied gevestigd zijn en/of geen recreatieondernemers bereid zijn overnachtingsmogelijkheden te creëren voor camperaars, dan zou de NKC contact kunnen leggen met de gemeente voor de mogelijke realisatie van GOP s Inventarisatie campervoorzieningen RECRON-bedrijven Gelijktijdig aan het opstellen van het convenant heeft RECRON landelijk een inventarisatie uitgezet onder haar leden om het aantal overnachtingsmogelijkheden en voorzieningen voor camperaars in beeld te krijgen. De inventarisatie is tijdens het opstellen van dit rapport nog gaande. De eerste resultaten geven heel voorzichtige schattingen weer van een landelijk aanbod van meer dan 2500 camperplaatsen door recreatieondernemers die lid zijn van RECRON. Gelijktijdig heeft de SVR dezelfde inventarisatie gedaan onder haar leden waarbij 3500 camperplaatsen zijn geteld. Ook de VeKaBo is op dit moment onder haar leden bezig met de inventarisatie. 9

10 In Drenthe is een heel voorzichtige schatting van 250 camperplaatsen bij RECRON-ondernemers geteld. In deze inventarisatie gaat het alleen om die camperplaatsen en voorzieningen die voldoen aan de criteria die de NKC hiervoor stelt. In de inventarisatie is het aanbod van recreatieondernemers die geen lid zijn van RECRON en het aanbod van de kleinschalige kampeersector (SVR en VeKaBo) niet meegenomen. We mogen ervan uitgaan dat er bij de uiteindelijke cijfers van RECRON nog behoorlijk wat overnachtingsmogelijkheden en voorzieningen kunnen worden opgeteld, zowel landelijk als in Drenthe. Op 21 juni 2011 zal er een gesprek plaatsvinden tussen RECRON en NKC waarbij de inventarisatie van het aantal camperplaatsen centraal staat. Het doel van RECRON is om het eerder genoemde convenant actueel te maken en een marketingstrategie af te spreken om aan camperaars duidelijk te maken dat Nederland een campervriendelijk land is. 10

11 4. HUIDIGE BELEID EN VOORZIENINGEN 4.1 Kadernota Kampeerbeleid, Advies Recreatieschap Drenthe (2006) In 2008 is de Wet op de Openluchtrecreatie komen te vervallen. Gemeenten zijn sindsdien individueel verantwoordelijk voor het formuleren van beleid op het gebied van kamperen. Om in Drenthe het kampeerbeleid tussen de gemeenten zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen heeft het Recreatieschap Drenthe in 2006 de Kadernota Kampeerbeleid opgesteld. Deze kadernota adviseert de gemeenten hoe zij hun kampeerbeleid kunnen vormgeven en welke beleidsuitgangspunten hierin wenselijk zijn gezamenlijk in Drenthe te hanteren. In de Kadernota Kampeerbeleid is ten aanzien van het vrij kamperen en het realiseren van GOP s het volgende opgenomen: Het advies is om vrij kamperen niet toe te staan. Er zijn voldoende diverse en betaalbare kampeermogelijkheden op de daarvoor bestemde terreinen. Voor wat betreft de Gereguleerde Overnachtingsplaatsen (GOP s) voor campers is het voorstel dit te beperken tot de (huidige) plaatsen binnen de bebouwde kom van streekcentra (zie provinciaal Omgevingsplan Drenthe). Deze locaties kunnen worden opgenomen in het bestemmingsplan en de APV met een maximale overnachtingsduur van drie maal 24 uur gedurende de periode van 15 maart tot 31 oktober. In overige gebieden is het advies het overnachten in campers alleen toe te staan op daarvoor bestemde kampeerterreinen en/of terreinen voor kleinschalig kamperen en dit vast te leggen in de APV. De huidige GOP s liggen in Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel tegen het centrum aan en vormen daarmee een aanvulling op de bestaande camperovernachtingsmogelijkheden op de bestaande kampeerterreinen. 4.2 Huidige gemeentelijke beleid Drenthe In de afgelopen jaren hebben de Drentse gemeenten het advies ten aanzien van vrij kamperen en de realisatie van GOP s zoals weergegeven in de Kadernota Kampeerbeleid, vrijwel identiek overgenomen in het eigen gemeentelijke kampeerbeleid. Vrij kamperen buiten de erkende kampeerinrichtingen is binnen geen enkele gemeente toegestaan. Daarnaast hebben alle plattelandsgemeenten gekozen voor het uitgangspunt om geen GOP s te realiseren. De gemeente Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel hebben de reeds bestaande GOP s gehandhaafd. In de onderstaande tabel is het huidige beleid van de Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf geïnventariseerd. Gemeente GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Kamperen buiten een erkende kampeerinrichting Aa en Hunze nee Nota Kampeerbeleid gemeente Aa en Hunze (2008): Het is niet toegestaan. Het overnachten in campers is alleen toegestaan op daarvoor bestemde kampeerterreinen en/of terreinen voor kleinschalig kamperen en niet daarbuiten. Assen ja In Assen zijn 5 GOP's op een parkeerplaats op 10 minuten loopafstand van het centrum. Er zijn diverse voorzieningen aanwezig. De maximale overnachtingsduur bedraagt 3x24 uur. Niet toegestaan, APV, art. 5.7 Niet toegestaan, APV, art

12 Gemeente GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Kamperen buiten een erkende kampeerinrichting Borger Odoorn nee Beleidsnota kleinschalig kamperen (2007): Er wordt geen GOP geschapen voor kampeerauto s. Voor kampeerauto s zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden op de bestaande kampeerterreinen. Het op goede wijze inrichten van nieuwe (openbare) ruimten voor dit doel kost veel en brengt weinig op. Verder kan het tot wildgroei of oneigenlijk gebruik leiden. Coevorden nee Nota Kampeerbeleid gemeente Coevorden (2006): Wij willen geen GOP's in onze gemeente. Het overnachten in campers is alleen toegestaan op daarvoor bestemde kampeerterreinen en/of terrein voor kleinschalig kamperen. De Wolden nee Kampeernota De Wolden (2008): Wij willen geen GOP's voor campers in onze gemeente. Het overnachten in campers is alleen toegestaan op daarvoor bestemde kampeerterreinen en/of terrein voor kleinschalig kamperen. Emmen ja Kadernota kampeerbeleid gemeente Emmen (2007): Ten aanzien van het campertoerisme worden specifieke overnachtingsmogelijkheden geboden op de GOP s bij de Giraf in het centrum van de stad Emmen. Op verzoek van de NKC is het aantal camperplaatsen uitgebreid van 5 naar 10. Voor het gebruik hiervan gelden geen seizoensbeperkingen. Hoogeveen ja In Hoogeveen zijn 3 GOP's op het parkeerterrein behorende bij een sportcentrum. De locatie bevindt zich niet op loopafstand van het centrum. Er zijn geen voorzieningen aanwezig. Meppel ja In Meppel zijn 5 GOP's bij de jachthaven op 5 minuten loopafstand van het centrum. De havenmeester is beheerder. Voor de overnachting wordt een vergoeding gevraagd. Er zijn diverse voorzieningen aanwezig. Niet toegestaan, APV, art Niet toegestaan, APV, art Niet toegestaan Niet toegestaan, APV, art. 51 Niet toegestaan Midden- Drenthe nee Visiedocument Recreatie & Toerisme (2008): De gemeente streeft naar specifieke voorzieningen voor campers en ontwikkelt een stimulerend beleidskader, waardoor het mogelijk wordt voor bijvoorbeeld de plaatselijke middenstand of verenigingen van dorpsbelangen specifieke camperplaatsen in te richten. Niet toegestaan, APV, art Noordenveld nee Kampeerbeleid gemeente Noordenveld (2007): Er worden geen mogelijkheden gecreëerd voor de realisatie van GOP's. Voor de doelgroep zijn voldoende mogelijkheden om te overnachten bij de bestaande kampeerbedrijven. Niet toegestaan, APV, art Tynaarlo nee Niet toegestaan, APV, art Westerveld nee Kampeernotitie gemeente Westerveld (2008): In de gemeente Westerveld wordt niet de mogelijkheid geboden voor de realisatie van GOP's voor campers. Voor de doelgroep zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden op de bestaande kampeerterreinen aanwezig. Ooststellingwerf nee Nota Kampeerbeleid gemeente Ooststellingwerf (2007): Binnen de gemeente kan sprake zijn van het realiseren van GOP's door derden, mits in combinatie met Turfroutevoorzieningen of bestaande kampeerterreinen. Niet toegestaan, APV, art Niet toegestaan, Verordening kleinschalige verblijfsrecreatie Ooststellingwerf, art

13 4.3 Voorzieningen bestaande GOP s Drenthe In de gemeenten Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel worden een aantal GOP s gefaciliteerd. In het onderstaande overzicht zijn de voorzieningen bij de verschillende GOP s geïnventariseerd. Naast informatie van gemeenten zelf is ook van het camperplaatsenonderzoek van de SP Drenthe gebruik gemaakt. Gemeente Aantal plaatsen Betaalde overnachting en/of voorziening Water voorziening Afval bakken Vuilwater station Elektra Maximale overnachting duur Bijzonderheden Assen 5 Ja Nee Ja Ja 3 x 24 uur Op circa 10 minuten loopafstand van het centrum. Emmen 10 Nee Nee 1 Nee Nee 3 x 24 uur Op circa 7 minuten loopafstand van het centrum. Hoogeveen 3 Nee Nee Nee Nee Locatie is niet op loopafstand van het centrum. Opstellers van de rapportage van de SP adviseren deze locatie op te heffen vanwege de slechte vindbaarheid en het achterstallige onderhoud. Meppel 10 Ja Ja Vold. Ja Ja 3 x 24 uur Op circa 5 minuten loopafstand van het centrum. Functiecombinatie met de jachthaven. Havenmeester is tevens beheerder van de camperplaatsen. 4.4 Gemeentelijk beleid grensstreek Drenthe Om zicht te krijgen op hoe andere gemeenten in de grensstreek met Drenthe aankijken tegen de realisatie van GOP s, is een korte belronde gehouden met de betreffende gemeenten. Met uitzondering van gemeente Kampen en de Duitse gemeenten in Emsland, voeren de gemeenten in de grensstreek met Drenthe een terughoudend beleid ten aanzien van het realiseren van GOP s. Het merendeel van de gemeenten is van mening dat er voldoende overnachtingsmogelijkheden zijn op de bestaande reguliere- en kleinschalige kampeerterreinen. Daarnaast zijn er ook in de grensstreek met Drenthe steeds meer ondernemers die specifiek voorzieningen aanbieden voor camperaars. De resultaten van de belronde zijn geïnventariseerd in onderstaande tabellen Grensstreek provincie Friesland Gemeente GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Weststellingwerf nee Gemeente is terughoudend in het realiseren van GOP's, wil hierin zelf niet faciliteren maar dit overlaten aan de markt. Bij de reguliere- en kleinschalige kampeersector zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden voor camperaars. De kampeerbedrijven zijn redelijk gespreid over het gemeentelijk grondgebied. 13

14 4.4.2 Grensstreek provincie Overijssel Gemeente GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Steenwijkerland ja In de gemeente Steenwijkerland zijn in combinatie met de jachthavens drie GOP s in Giethoorn, Steenwijk en Vollenhove. Het beheer en onderhoud zijn ondergebracht in de Stichting Waterrecreatie Steenwijkerland. Bij de GOP s is elektriciteit en water aanwezig en een voorziening voor het lozen van afvalwater. Voor een overnachting wordt een vergoeding gevraagd. Het beleid richt zich op het behouden van de GOP s die er zijn. In het aanleggen van nieuwe gemeentelijke GOP s is men terughoudend. Eventuele toekomstige nieuwe voorzieningen in het stedelijk gebied worden echter niet bij voorbaat uitgesloten. De gemeente wil vooral voorwaardenscheppend zijn richting ondernemers die zich specifiek op de camperdoelgroep willen richten. Een aantal ondernemers in de gemeente richt zich specifiek op camperaars of hebben naast het al bestaande product voorzieningen voor deze (nieuwe) doelgroep gerealiseerd. De gemeente heeft zo nu en dan te kampen met illegale overnachtingen door camperaars. Om de doelgroep positief te benaderen, is er een brochure ontwikkeld met een overzicht van locaties en ondernemers waar camperaars terecht kunnen voor een overnachting. Als een overtreding geconstateerd wordt, krijgt de camperbezitter deze brochure overhandigt zodat men vervolgens naar de legale overnachtingsplaats in de gemeente toe kan rijden. Staphorst nee De discussie over het realiseren van GOP s voor campers speelt op dit moment niet in de gemeente Staphorst. Mocht dit in de toekomst veranderen dan wordt hier vooralsnog terughoudend op gereageerd. Het uitgangspunt is dat er voldoende overnachtingsmogelijkheden zijn bij de bestaande reguliere- en kleinschalige kampeerterreinen in de gemeente. Kampen ja In Kampen zijn een aantal jaren geleden zes GOP s aangelegd op een groot parkeerterrein. In plaats van zes staan er soms meer dan vijftig campers op de parkeerplaats. Om de aantallen te reguleren, zal gemeente Kampen veertig duidelijke parkeervakken creëren zodat campers efficiënter kunnen parkeren. De GOP in Kampen is gelegen aan de rand van het centrum. Er is een watertappunt aanwezig en een voorziening voor het lozen van het afvalwater. Een camper mag maximaal twee nachten overnachten. Er wordt voor de overnachting geen vergoeding gevraagd. Een paar jaar geleden is Kampen door de NKC uitgeroepen tot campervriendelijkste hoofdstad van Europa. Het beleid van gemeente Kampen is gericht op het behouden van het imago van campervriendelijke gemeente. De doelgroep camperaars wordt ervaren als goede en gewenste promotie voor de stad. Zwartewaterland nee In gemeente Zwartewaterland is het mogelijk om bij een voetbalcomplex met een camper te overnachten. Hiervan wordt alleen tijdens grote evenementen gebruik gemaakt. De camperaars kunnen dan tegen vergoeding de toiletvoorzieningen van het sportpark benutten. Het beheer wordt uitgevoerd door de voetbalvereniging. De baten komen eveneens ten goede aan de vereniging. De gemeente heeft nog geen beleid op het GOP s en wil zich hier in de nabije toekomst op beraden. Omdat er in de gemeente nauwelijks tot geen overnachtingsaanbod op het gebied van kamperen is, sluit men de realisatie van GOP s niet bij voorbaat uit. GOP s zijn wellicht een alternatief voor het vergroten van het overnachtingsaanbod in deze gemeente. Dalfsen nee Gemeente Dalfsen volgt de regionale beleidsregel (Dalfsen, Hardenberg en Ommen) dat er met terughoudendheid ingespeeld wordt op de vraag naar de realisatie van GOP s. Wel kan een GOP aansluitend aan het centrum in bepaalde situaties een vernieuwend en toegevoegd aanbod betekenen. Op dit moment evalueert gemeente Dalfsen het Kampeerbeleid uit Vooralsnog lijkt het erop dat er geen wijziging zal optreden in de terughoudende houding ten opzichte van de realisatie van GOP s. Er zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden voor camperaars op de bestaande reguliere- en kleinschalige kampeerterreinen. 14

15 Gemeente GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Hardenberg ja Gemeente Hardenberg heeft twee jaar terug besloten vijf GOP s te realiseren in de kern Hardenberg. Het gaat om een betaalde voorziening. De gemeente heeft deze campervoorziening geregeld in het bestemmingsplan. De aanleiding was de herinrichting van het park waar de camperplaatsen gelegen zijn. De gemeente zal de voorziening niet zelf gaan exploiteren en zoekt op dit moment nog naar een exploitant. Men denkt hierbij aan de naastgelegen muziek- en sportverenigingen. Het beleid is gericht op behouden van de voorzieningen die er zijn. Voor het gebied buiten de grotere kernen is het uitgangspunt geen GOP s te realiseren. In de gemeente zijn hiervoor voldoende mogelijkheden bij de reguliere- en kleinschalige kampeerterreinen. Ommen nee In de gemeente Ommen speelt de discussie over het realiseren van meer GOP s op dit moment niet. In het kampeerbeleid in de gemeente Ommen welke na de afschaffing van de Wet op de Openluchtrecreatie (2008) is op gesteld, is het volgende opgenomen: Hoewel de specifieke behoefte wordt onderkend zal regionaal met terughoudendheid op deze vraag worden ingespeeld. Wel kan zoals regionaal geformuleerd een GOP aansluitend aan het centrum in bepaalde situaties een vernieuwend en toegevoegd aanbod betekenen. Gemeente Ommen staat positief tegenover het realiseren van GOP s door ondernemers en zal ondernemers die het initiatief hierin nemen dan ook faciliteren. Uitgangspunt is dat GOP s binnen de bebouwde kom gerealiseerd worden. Buiten de bebouwde kom is voldoende aanbod op bestaande campings Grensstreek Duitsland (Emsland) Organisatie GOP's Beleid ten aanzien van het realiseren van GOP's Touristik Verband Emsland ja In Emsland is er niet specifiek beleid wat betreft camperplaatsen. In het gebied zijn diverse camperplaatsen te vinden die vaak in combinatie met een andere recreatiefunctie worden aangeboden of door een ondernemer. In Emsland reageren gemeenten vooral op een bestaande situaties. Als blijkt dat camperaars veelvuldig op een bepaalde locatie illegaal overnachten dan wordt de mogelijkheid voor het aanleggen van een officiële voorziening overwogen. Op deze manier zijn er verschillende GOP s ontstaan. Hier worden vergoedingen gevraagd voor de diensten (water, electra en lozen afvalwater). In het kader van een Leader project zijn er bij verschillende camperplaatsen in het gebied voorzieningen (water, elektriciteit en afvalwaterlozing) geüpgraded en gerealiseerd. Gemeenten gaan alleen dan over tot het aanleggen van een overnachtingsplaats als er geen ondernemer in dezelfde plaats overnachtingsmogelijkheden aanbiedt. De GOP s zijn alleen daar te vinden waar geen andere mogelijkheden zijn. In vergelijking met Drenthe zijn er in Emsland verhoudingsgewijs veel minder aanbieders van kampeerplaatsen gevestigd. Bij de verschillende gemeenten is er wel ambitie om meer voorzieningen voor campers te realiseren. Camperaars zijn een welkome impuls voor de lokale economie. Zij besteden geld in de plaatselijke winkels, horeca en dag attracties. 15

16 5. DISCUSSIE Wat pleit nu voor en tegen het aanleggen van specifieke voorzieningen voor camperaars door gemeenten? Is het reëel om met de inzet van gemeenschapsgeld deze doelgroep specifiek te bedienen en te investeren in de realisatie van GOP s? Hieronder volgt een opsomming van punten die een rol spelen als gemeenten overwegen te investeren in specifieke voorzieningen voor camperaars. Bestedingen De aanwezigheid van GOP s in- of nabij een stads- of dorpskern kan een impuls betekenen voor de gevestigde middenstand in deze plaatsen. Eveneens kan het positieve impulsen met zich meebrengen voor de horeca, musea en andere dagattracties in de regio. Hierbij is het realistisch om de aantallen in het oog te houden: vijf GOP s creëren een heel andere spin-off dan bijvoorbeeld de veertig GOP s in Kampen. Er zijn tot dusverre geen cijfers bekend van de specifieke bestedingen van camperaars. Het blijft daarom speculeren wat de omvang en de reikwijdte van de bestedingen van deze doelgroep is. Oneigenlijke concurrentie De kampeersector in Nederland staat onder druk, zo ook in Drenthe. Uit het onderzoek van RECRON, De Verblijfrecreatieparadox blijkt dat het aantal overnachtingsplaatsen op kampeerterreinen de laatste jaren is gestegen terwijl de vraag naar kampeerplaatsen daarentegen is afgenomen. Volgens RECRON is er sprake van overaanbod. De campingeigenaren in Drenthe geven eveneens aan dat het kampeerproduct op dit moment onder druk staat. Er is sprake van een verdringingsmarkt. Op het merendeel van de campings in Drenthe zijn de camperaars van harte welkom. Steeds meer ondernemers spelen in op de vraag naar speciale voorzieningen voor camperaars. De camperaar die stevig geïnvesteerd heeft in een luxe wagen met diverse voorzieningen waardoor hij/zij geen gebruik hoeft te maken van de voorzieningen op de camping, wordt door een toenemend aantal ondernemers tegemoet gekomen door het toepassen van aangepaste overnachtingstarieven. Dit blijkt hieronder ook uit een gedeelte van een persbericht van Friesland Campings van mei 2011: Friesland Campings introduceert: C.O.P. s Vakantie aan het water met nog meer ultieme vrijheid voor de campergebruiker! Op de vraag naar de Gereguleerde Overnachtingsplaatsen (GOP s) introduceert De Friesland Campings nu de mogelijkheid voor campergebruiker om te overnachten op speciale Camper Overnachtingsplaatsen, oftewel COP s. Met de realisering van de COP s spelen De Friesland Campings in op de wens van de ultieme vrijheid van campergebruikers. Gasten kunnen voordelig kamperen op de speciale aangelegde parkeerplaatsen voor de slagboom, op één van De Friesland Campings. Overnachten kan voor het voordelige tarief van 8,00 per overnachting, deze prijs is geldig tijdens het hele seizoen. De campergebruiker kan grotendeels zelf bepalen wanneer hij arriveert en vertrekt, dus meer vrijheid voor de campergebruiker. Naast het gunstige tarief is er een andere voordeel, de gasten recreëren in een veilige omgeving, doordat er altijd toezicht is en er andere medekampeerders aanwezig zijn. Uiteraard kunnen zij ook gebruik maken van de faciliteiten die De Friesland Campings te bieden hebben. ( ) 16

17 De vraag rijst of het passend is om als overheid gemeenschapsgeld te investeren in voorzieningen voor een doelgroep die feitelijk terecht kan bij marktpartijen. Een gemeente zal zich moeten beraden of er sprake is van oneigenlijke concurrentie op het moment dat deze zich op het terrein begeeft van het zelf aanbieden van overnachtingsmogelijkheden. Bezuinigingen Op dit moment staan alle gemeenten voor het doorvoeren van bezuinigingen. Met het realiseren van GOP s gaan echter investeringen gepaard. Er zullen kosten moeten worden gemaakt voor het inrichten van parkeerplaatsen, de juiste ondergrond, het plaatsen van borden en eventueel het realiseren van voorzieningen voor water, elektriciteit en het lozen van afvalwater. Daarnaast zal er sprake moeten zijn van enige vorm van beheer, hetgeen eveneens kosten met zich meebrengt. Tegenover deze investeringen staan echter nauwelijks tot geen baten. De vraag is in hoeverre het reëel is om investeringen te plegen voor een vakantievierende doelgroep enerzijds, terwijl exploitaties van zwembaden, bibliotheken, etc. op dit moment onder druk staan anderzijds? Rechtsongelijkheid Toeristen zijn verplicht toeristenbelasting te betalen voor elke overnachting die zij in een overnachtingsaccommodatie doorbrengen in Drenthe en gemeente Ooststellingwerf. Bij het aanbieden van GOP s wordt het innen van toeristenbelasting bemoeilijkt. Vaak omdat het hier om faciliteiten gaat die onbemand zijn en tegen geringe vergoeding gebruikt kunnen worden. Camperaars maken echter net zoveel gebruik van het gemeentelijk grondgebied en de gemeentelijke voorzieningen als gasten die logeren in hotels, pensions, bungalowparken, kampeerterreinen, etc. Daarnaast kan de vraag worden gesteld waarom GOP s alleen ter beschikking van camperaars zouden moeten staan? Ook de toerist met een caravan is tegenwoordig grotendeels zelfvoorzienend en zou wellicht graag gebruik maken van een GOP. Paardenliefhebbers hebben waarschijnlijk eveneens wensen om hun paard en huifkar op specifieke locaties te stallen en te overnachten. Ditzelfde geldt waarschijnlijk ook voor kampeerders met tent, enzovoorts. De hierboven genoemde voorbeelden brengen een lastige discussie over rechtsongelijkheid met zich mee. 17

18 6. GEWENSTE BELEID EN VOORZIENINGEN De werkgroep komt tot de conclusie dat er vooralsnog onvoldoende redenen en belangen lijken te zijn om het beleid aan te passen ten aanzien van het realiseren van GOP s door gemeenten in Drenthe en Ooststellingwerf. De inventarisatie van het bestaande beleid en het in kaart brengen van de doelgroep met de informatie die voorhanden is, pleiten voor het handhaven van het uitgangspunt zoals verwoord in de Kadernota Kampeerbeleid (2006): Het advies is om vrij kamperen niet toe te staan. Er zijn voldoende diverse en betaalbare kampeermogelijkheden op de daarvoor bestemde terreinen. Voor wat betreft de Gereguleerde Overnachtingsplaatsen (GOP s) voor campers is het voorstel dit te beperken tot de (huidige) plaatsen binnen de bebouwde kom van streekcentra (zie provinciaal Omgevingsplan Drenthe). Deze locaties kunnen worden opgenomen in het bestemmingsplan en de APV met een maximale overnachtingsduur van drie maal 24 uur gedurende de periode van 15 maart tot 31 oktober. In overige gebieden is het advies het overnachten in campers alleen toe te staan op daarvoor bestemde kampeerterreinen en/of terreinen voor kleinschalig kamperen en dit vast te leggen in de APV. De huidige GOP s liggen in Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel tegen het centrum aan en vormen daarmee een aanvulling op de bestaande camperovernachtingsmogelijkheden op de bestaande kampeerterreinen. 6.1 Advies gemeenten zonder GOP s In aanvulling op het bestaande beleid en in aansluiting op de inventarisatie in de voorgaande hoofdstukken, adviseert de werkgroep de Drentse gemeenten zonder GOP s het volgende: Het bestaande beleid ten aanzien van vrij kamperen en het realiseren van GOP s zoals vastgelegd in de verschillende gemeentelijke kampeerbeleidsnotities te continueren en niet te investeren in het realiseren van nieuwe GOP s; Het realiseren en aanbieden van specifieke voorzieningen voor camperaars over te laten aan de markt. Indien nodig lokale ondernemers stimuleren te investeren in voorzieningen voor deze doelgroep; Nauw overleg met de lokale toeristisch-recreatieve sector tot stand te brengen indien overwogen wordt gemeentelijke GOP s te realiseren. Hierbij de werkwijze in acht te nemen zoals deze getracht is tot stand te brengen in het concept-convenant tussen RECRON en NKC (zie paragraaf op pagina 9). 6.2 Advies gemeenten met GOP s In aansluiting op het bovenstaande en de inventarisatie in de voorgaande hoofdstukken, adviseert de werkgroep de gemeenten Assen, Emmen, Hoogeveen en Meppel, de gemeenten met GOP s, het volgende: Het bestaande beleid ten aanzien van vrij kamperen zoals vastgelegd in de verschillende gemeentelijke kampeerbeleidsnotities te continueren; Ten aanzien van bestaande GOP s te streven naar een betaalde voorziening; 18

19 Eventuele uitbreiding van (de voorzieningen bij) de GOP s in nauw overleg met RECRON en de lokale toeristisch-recreatieve sector tot stand te brengen; In geval van nieuwe initiatieven en investeringen in camperplaatsen door plaatselijke ondernemers, het beleid ten aanzien van de bestaande gemeentelijke GOP s te evalueren teneinde oneigenlijke concurrentie te voorkomen. 19

20 7. AANBEVELINGEN Het doel van deze rapportage is om naast het inventariserende deel te kijken hoe de Drentse gemeenten en gemeente Ooststellingwerf verder kunnen inspelen op camperaars om deze doelgroep te behouden en te vergroten. Om in Drenthe en Ooststellingwerf meer rekening te houden met de wensen en behoeften van deze doelgroep, komt de werkgroep met onderstaande aanbevelingen. 7.1 Vergroten overnachtingsmogelijkheden Gemeenten merken een duidelijke wens om meer in te spelen op het aanbieden van voldoende, passende overnachtingsmogelijkheden voor camperaars. Hierin speelt eveneens mee dat een camperaar minder seizoensgebonden is dan een kampeerder met een eenvoudige caravan, tent, huifkar of ander kampeermiddel zonder voorzieningen. Met alle voorzieningen bij de hand, ligt het voor de hand om met een camper ook buiten het kampeerseizoen (15 maart tot en met 31 oktober) erop uit te trekken. Gemeenten kunnen camperaars hierin tegemoet komen door: Lokale recreatieondernemers te stimuleren specifieke voorzieningen voor camperaars aan te gaan bieden het gehele jaar rond; 7.2 Vergroten gastvrijheid Een camper is tegenwoordig een vervoersmiddel van formaat. Het omgebouwde VW-busje is bijna nostalgie en heeft plaats gemaakt voor voertuigen met een maximale breedte van 2,55 meter, een maximale hoogte van 4 meter en een maximale lengte van 12 meter. Dit betekent dat camperaars binnen de bebouwde kom soms moeilijk hun voertuig kunnen wenden en parkeren. Ook in parkeergarages kunnen campers vaak niet terecht. Gemeenten kunnen camperaars hierin tegemoet komen door: In of nabij stads- en dorpskernen specifieke parkeerplaatsen in te richten waarop campers met maximale afmetingen geparkeerd kunnen worden. Hierbij valt ook te denken aan transferia. Camperaars kunnen op deze manier overdag het stads- of dorpscentrum bezoeken en aan het einde van de dag doorrijden naar de voor hen bestemde overnachtingsplaatsen. Mocht een parkeerplaats voor een camper niet direct in de nabijheid van de stads- of dorpskern te realiseren zijn dan is een aantrekkelijke aanrijdroute per fiets vanaf de parkeerplaats iets om rekening mee te houden. Ook musea, horeca, winkels, etc. kunnen gestimuleerd worden om voor camperaars een aantal specifieke parkeerplaatsen te realiseren op hun terrein. Op deze manier kunnen camperaars tijdens het bezoek hun voertuig gemakkelijk parkeren, hetgeen bijdraagt aan het gevoel van een gastvrij onthaal. Op de gemeentelijke informatieborden aan de invalswegen van steden en dorpen kunnen gemeenten informatie toevoegen voor camperaars. Op de borden kan worden aangegeven waar camperaars overdag kunnen parkeren. Ook een overzicht van overnachtingsadressen voor camperaars is aan te bevelen. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van een icoontje met een kampeerauto. 20

21 Wanneer er in bepaalde gebieden overlast door camperaars wordt geconstateerd door foutief parkeren of illegaal overnachten dan kunnen gemeenten overwegen om een flyer of brochure te ontwikkelen. In deze flyer of brochure worden de mogelijkheden opgesomd waar camperaars overdag kunnen parkeren en op welke adressen kan worden overnacht. Op het moment dat de overtreding wordt geconstateerd kunnen camperaars naar de juiste locaties worden verwezen, net zoals dit in gemeente Steenwijkerland wordt toegepast. 7.3 Marketing en promotie Net zoals voor andere doelgroepen is een goede en actuele informatievoorziening voor camperaars van belang. Zonder de juiste gegevens is het niet mogelijk camperaars adequaat te informeren over het overnachtingsproduct in Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. Het aantal recreatieondernemers in Drenthe wat specifiek voorzieningen aanbiedt voor camperaars is niet inzichtelijk. RECRON is zoals eerder genoemd in dit rapport in 2010 begonnen met het inventariseren van overnachtingsplaaten en voorzieningen specifiek voor camperaars in Nederland. Ook in Drenthe en Ooststellingwerf kunnen we de camperaar beter gaan informeren, door: Tourist Info Drenthe te verzoeken de recreatiebedrijven in Drenthe en gemeente Ooststellingwerf met overnachtingsplaatsen en voorzieningen voor camperaars te inventariseren (eventueel met behulp van de gegevens van de inventarisatie van RECRON) en deze gegevens zichtbaar te maken via diverse websites en eventuele andere publicaties; Tourist Info Drenthe eveneens te verzoeken de bestaande mogelijkheden voor camperaars om overdag te parkeren in- of nabij steden, dorpen, dagatrracties en musea te inventariseren en deze gegevens zichtbaar te maken via diverse websites en eventuele andere publicaties; In overleg met Marketing Drenthe te bekijken of en welke specifieke marketingacties gewenst en mogelijk zijn om camperaars te verwelkomen in Drenthe. 21

22 BRONVERMELDING Geconsulteerde personen Emsland Touristik GmbH, Petra Rosenbach Gemeente Dalfsen, Uco Lautenbach Gemeente Hardenberg, Linda Schopman Gemeente Kampen, Sale Wiersma Gemeente Ommen, Mariska Linthorst Gemeente Staphorst, Betty Hoogeveen Gemeente Steenwijkerland, Paul van den Berg Gemeente Weststellingwerf, Paul Kaastra Gemeente Zwartewaterland, Tineke Wardenburg Provincie Drenthe, Karin Tap RBT Vechtdal-IJsseldelta, Henk van Voornveld RECRON Drenthe, Dick Dijkstra Rapportages Camperplaatsen: het alternatief op maat, Alles over camperplaatsen, Nederlandse Kampeerauto Club, oktober 2010 Consumentenonderzoek Toerisme 2009, Toerdata Noord 2010 Kerncijfers over vakanties van Nederlanders (Bron: ContinueVakantieOnderzoek), NBTC NIPO Research, 2010, Rapport 2010 Camperplaatsen in Drenthe, Vervolgonderzoek naar officiële camperplaatsen in Drenthe, SP, Philip Oosterlaak en Renee Westerhof, Rapport camperplaatsen in Drenthe, Onderzoek naar de officiële camperstandplaatsen in Drenthe, SP, Philip Oosterlaak en Renee Westerhof, april 2009 Verblijfsrecreatieparadox, Verblijfsrecreatie, overaanbod en ontwikkelingsruimte, powerpointpresentatie RECRON, 2010 Websites