Executele, vereffening en bewind

Transcriptie

1 Executele, vereffening en bewind 13 oktober 2015 M.J.P. (Mathieu) Schipper en mw. K van Barneveld

2 Onderlinge verhouding

3 Executele

4 Voor 2003 in wet executeur testamentair, nu executeur Positie veel sterker: Bezit van executeur niet langer inbreuk op rechten legitimaris (HR 24 februari 1933, NJ 1933, 645, Bünker/A damsche Bank) Afzonderlijke afdeling in wet: art

5 Casus Anton staat in het testament van Ben genoemd als executeur. De twee erfgenamen zijn Chris en Dirk. Na het overlijden van Ben heeft Anton nog niet van zich laten horen. Kunnen Chris en Dirk het huis van Ben verkopen? Wat nu als Anton zich weigert uit te spreken over zijn aanstelling? 5

6 Benoeming: bij notarieel of onderhands testament niet langer bij codicil (voorkoming onjuiste verkl. van erfrecht) Erflater kan bevoegdheden geven tot: assumptie en subrogatie benoeming nieuwe executeur door Kantonrechter Aanvaarding benoeming: kan pas na overlijden eventueel termijn voor aanvaarding via Kantonrechter 6

7 Geen executeurschap voor: Handelingsonbekwamen; Personen met vermogen onder meerderjarigenbewind; Gefailleerden en WSNP ers. Wel voor: Notaris bij wie testament is gepasseerd; 7

8 Taken executeur 1. Beheren goederen nalatenschap 2. Voldoen schulden nalatenschap 3. Uitvoeren testamentaire lasten NB. art. 144: regelend recht, beheer is standaard Bevoegdheden kunnen naar believen ingeperkt door testateur Bij toegekend beheer slechts uitbreiding o.g.v. art

9 Informatieplicht Erfgenamen inlichtingen verschaffen, art. 148 Legatarissen informeren, art. 119 Legitimarissen inzage verlenen en afschriften verstrekken art. 78 Evt. verplichte bevestiging middels boedelbeschrijving art. 78 lid 2 9

10 Casus Anton aanvaardt zijn taak, maar blijkt c.q. blijft een lastig mannetje volgens C & D. Zij weten via 'google' dat de taak van de executeur eindigt als het komt tot vereffening en denken erover om beneficiair te aanvaarden zodat zij vereffenaar zijn en er dus wordt vereffend. Exit Anton? 10

11 Einde taak Gebruikelijke gevallen (voltooiing, overlijden, faill.) maar ook bij: vereffening volgens de wet (sub d) zie art. 202 Ontslag door Kantonrechter (sub f) en wel: op eigen verzoek wegens gewichtige redenen (evt. na schorsing) 11

12 Vereffening Wettelijk kader: art Definitie: gereedmaken van de nalatenschap voor verdeling 12

13 Vereffening

14 Wanneer? Art. 202 beneficiaire aanvaarding (erfgenamen van rechtswege vereffenaar art. 195) benoeming vereffenaar door Rechtbank (vereffenaar treedt in plaats erfgenamen) 14

15 Casus Marja en haar twee minderjarige kinderen erven allemaal 1/3e deel van de nalatenschap van oom Peter. Dient vereffening plaats te vinden? Zo ja, ook als deze positief is? Stel Peter was de vader en heeft zijn kinderen onterfd. Marja beroept zich voor hen op de LP. Hoe is de situatie dan? 15

16 Uitzonderingen: afdoende bevoegde executeur toont aan nalatenschap ruimschoots toereikend voor voldoening schulden (202 lid 1 sub a) saldo is positief en wettelijk vertegenwoordiger die beneficiair heeft aanvaard verzoekt Kantonrechter om ontheffing 202 lid 2 bij wettelijke verdeling tenzij lle beneficiair heeft aanvaard 202 lid 3 Oplossing casus: kinderen LP = geen erfgenaam = geen beneficiaire aanvaarding, dus geen vereffening, dus geen ontheffing 16

17 Benoeming vereffenaar door Rechtbank: art bij beneficiaire aanvaarding op verzoek van: erfgenaam, (geen toetsingscriteria) belanghebbende of OM (wel criteria) art. 204 buiten beneficiaire aanvaarding: vijf groepen van personen kunnen aanvragen verschillende toetsingscriteria art. 205 vereffening op verzoek benadeelde privé crediteur verwerpende erfgenaam zelfs in plaats van erfgenamen i.v.m. belangenverstrengeling 17

18 Taak vereffenaar Beheren en vereffenen bij uitvoering: vertegenwoordiger erfgenamen in en buiten rechte 18

19 Procedure van vereffening Boedelbeschrijving Oproeping schuldeisers Tegeldemaking goederen R&V en uitdelingslijst Uitkering en nagekomen crediteuren Nadien: afgifte van het overschot 19

20 Opheffing vereffening en kosteloze vereffening Art. 209

21 Aanwijzingen Art. 210

22 Lichte vereffening Art. 221

23 Titel 3.7 grotendeels n.v.t. Art. 222: Geen verdeling gedurende veffening

24 Testamentair bewind

25 Afdeling 7, artt. 153 t/m algemene bepalingen 2. de bewindvoerder 3. de gevolgen van het bewind 4. einde van het bewind

26 Van toepassing op alle vormen van testamentair bewind: - Rechthebbende mist bevoegdheid onder bewind staande goed(eren) te beheren;

27 -Wordt niet handelingsonbekwaam, maar kan betreffende goederen gewoonlijk niet beheren en er evenmin over beschikken

28 O.b.w. gestelde vermogen is afgescheiden (HR 11 september 1992, NJ 1992/730). Dus niet vatbaar voor verhaal schulden uit de wet, alimentatie

29 Vier soorten 1. Ten behoeve van rechthebbende zelf, bijv. bescherming tegen zichzelf 2. Bescherming ene rechthebbende tegen andere, bijv. vruchtgebruiker vs. rechthebbende

30 Bewind m.b.t. voorwaardeijke making bijv. fidei-commis de residuo 4. Bewind in gemeenschappelijk belang bijv. bewind over gehele nalp.

31 Rechtsgevolgen verschillen al naar gelang het soort bewind dat is ingesteld

32 Art 171, boetseerartikel Lid 1, bij testament kunnen bevoegdheden en verplichtingen voor bewindvoerder uitgebreid of beperkt worden Lid 2, wijzigingsmogelijkheid voor Kantonrechter op grond van onvoorziene omstandigheden

33 Afwikkelingsbewind Is voorbeeld van uitbreiding (niet standaard) Bewindvoerder kan opgedragen worden nalatenschap te verdelen Legitimaris behoeft een bewind, anders dan een executele niet te accepteren N.B. art. 4:178

34 Afwikkelingsbewind II Legitimaris behoeft een bewind, anders dan een executele niet te accepteren. N.B. is een beroep verstandig? Zie ook art. 4:178

35 Bedankt voor uw aandacht