"" " Keuzedelen( Van structuur naar implementatie januari 2016

Transcriptie

1 Keuzedelen( Van structuur naar implementatie januari

2 Leeswijzer basismateriaal Herziening Deze leeswijzer geeft inzicht in het basismateriaal van Herziening MBO over keuzedelen. Het is een overzicht van de (volgens ons) belangrijkste publicaties. Als je deze publicaties doorgenomen hebt, heb je een stevige basis om in de school aan de slag te gaan met de implementatie van keuzedelen. Ook geeft de leeswijzer een bepaalde volgorderijkheid aan: het begint bij de theorie over keuzedelen, dan materiaal dat helpt om aan de slag te gaan met keuzedelen en tot slot materiaal dat gebruikt kan worden om de belangrijkste informatie over keuzedelen door te vertellen aan partijen binnen én buiten de school. Al het in de leeswijzer genoemde materiaal en meer is te vinden op Start Keuzedelen: Facts & Figures Keuzedelen: Facts & Figures 1 Theorie Doorstromen met keuzedelen Kiezen uit keuzedelen en configuraties Keuzedeelverplichting, studielast en onderwijstijd 2 Aan de slag Grip op de herziening implementatie-vraagstukken in beeld Keuzedelen: van structuur naar implementatie Keuzedelen: van structuur naar implementatie Bedrijfsvoering keuzedelen Best practices herzieningmbo.nl/best-practices 3 Doorvertellen Herziening MBO voor leerbedrijven = boekje = presentatie (ppt) = document = pagina op de website

3 3 Keuzedelen( Van structuur naar implementatie ( Inleiding( Aanbieden(van(Keuzedelen( Beleid&kaderstenaanzienvanhetaanbod Actualiteitvanhetaanbod Lossekeuzedelenofconfiguratiesaanbieden Beschikbaarheidonderwijs>enexamenmateriaal Keuzedelenontwikkelen Programmeren(van(keuzedelen( Vroegoflaatprogrammeren Gezamenlijkprogrammeren Onderwijstijd:BOT&BPVinkeuzedelen VoldoendeBPV>plaatsen Keuzedeelalsvastonderdeelvanhetprogramma Extrakeuzedeleninhetprogramma Kiezen(van(keuzedelen( Aantalkeuzemomenten Timingkeuzemomenten Nietgekoppeldekeuzedelenkiezen Begeleidingvanstudentenbijhunkeuze Doorstromersenzij>instromers Examinering( Examineringmetkeuzedelenvanafcohort2018>2019 Impactopaanbod Impactopkeuzevandestudent Verantwoording( Meer(informatie( ( Voor$deze$publicatie$is$met$de$grootst$mogelijke$zorgvuldigheid$geput$uit$het$materiaal$dat$is$ontwikkeld$in$de$werkgroep$ Casuïstiek$keuzedelen $en$het$wetsvoorstel$waarmee$in$2016$de$introductie$van$keuzeadelen$mogelijk$wordt$gemaakt.$met$ nadruk$wordt$opgemerkt$dat$de$informatie$die$je$leest$geen$wet$is$en$dat$er$in$die$zin$geen$rechten$aan$kunnen$worden$ ontleend.$het$wetsvoorstel,$inclusief$beschrijvende$memorie$van$toelichting,$is$publiek$gemaakt$en$te$vinden$op$de$website$van$ de$eerste$kamer.$$ 4( 6( ( ( ( ( ( 17( (

4 KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI Inleiding(( Vanaf1augustus2016startenmboscholenmetdenieuwekwalificatiestructuur.Allestudentendie aankomendschooljaarstartenmeteenopleiding,krijgenhiermeetemaken.keuzedelenzijnvanaf daneenonderdeelvandeopleiding.keuzedelenleverenstrakseenverrijkingbovenopde kwalificatie,maaromdatzenieuwzijnbinnendekwalificatiestructuurzorgenzeookvooreen behoorlijkeorganisatorischeuitdaging. Zekernu1augustus2016dichterbijkomt,merkenwedatervragenrijzenwaarde kwalificatiestructuuralszodaniggeenantwoordopheeft.bijvoorbeeld;welkeafwegingenkunnener gemaaktwordenbijhetsamenstellenvanhetaanbod?watzijndeconsequentiesvanbepaalde keuzesindeprogrammeringvankeuzedelen?enhoekunnenstudentengefaciliteerdwordenbijhet kiezenvankeuzedelen? AlsreactieopdezevraagstukkenkomtRegieHerzieningMBOmetdezenieuwepublicatie: Keuzedelen:$van$structuur$naar$implementatie.Inditartikelbeschrijvenweaandehandvanvijf processenwelkekeuzesenafwegingengemaaktkunnenwordenbijdeimplementatievan keuzedelen.deprocessenzijn:aanbodvankeuzedelenbepalen,keuzedelenprogrammeren,kiezen vankeuzedelen,examinering&diplomeringenverantwoording.hierbijoordelenwenietoverwat goede of slimme keuzeszijn:perkeuzewordendeoverwegingenzoobjectiefmogelijkinkaart gebracht. Totslot,delijstmetonderwerpendieindezepublicatiewordtbehandeldisnietuitputtelijk:hetis eenselectievanaandachtspuntenenoverwegingendiebetrekkinghebbenopdeimplementatievan keuzedelennaaraanleidingvandegesprekkendieweopdescholenvoeren. Wanneerhetgaatoverde$theorieachterdekeuzedelen,kunjealsstartpuntgebruikmakenvande eerderepublicatiekeuzedelen$facts$&$figures$(december$2015).hierinwordtdewet>enregelgeving diebetrekkingheeftopdekeuzedelenuitgelegd.hetgeeftantwoordopvragenzoals watzijn keuzedelenprecies? hoeveelkeuzedelenmoetenwordenaangebodenengekozen? etc.waar nodigzullenweinditartikelkeuzedelen:$van$structuur$naar$implementatie$eenstukjevandeze theorieherhalen.vooruitgebreideuitlegoverwet>enregelgevingverwijzenwejenaarhetartikel overdefacts&figures. Deze$publicatie$behandelt$tevens$de$wijzigingen$naar$aanleiding$van$de$behandeling$van$de$Wet$in$de$ Tweede$Kamer.$Wist$je$bijvoorbeeld$dat$studenten$een$verzoek$mogen$indienen$voor$het$volgen$van$een$ nietagekoppeld$keuzedeel$vanuit$het$schoolbrede$aanbod?$daarnaast$is$er$ruimte$gekomen$voor$culturele,$ persoonlijke$en$levensbeschouwelijke$vorming$als$(gemotiveerde!)$vervanging$van$een$gedeelte$van$de$ keuzedeelverplichting.$en$wist$je$dat$de$hoogte$van$het$behaalde$resultaat$voor$een$keuzedeel$in$de$ toekomst$onderdeel$wordt$van$de$slaaga/zakbeslissing?$voor$de$weta$en$regelgeving$hierover$verwijzen$we$ je$naar$het$artikel$keuzedelen$facts$&$figures$op$herzieningmbo.nl/publicaties.$in$het$voorliggende$artikel$ bespreken$we$de$toepassing$ervan$binnen$de$school$en$de$bijkomende$afwegingen.$$

5 Invoorliggendartikelgevenweinzichtindeafwegingendiegemaaktkunnenwordenvanuitde kadersindewet>enregelgeving.opwww.ihks.nlvandemboraadwordjeverderopweggeholpen metpraktischehandreikingenover(onderandere)keuzedelen.bijvoorbeeldhulpbijhetontwikkelen vaneenvisieopkeuzedelen,eenstappenplanvoorhetbepalenvanhetaanbodeneenhandreiking voorhetontwikkelenvankeuzedelen. $ KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI2016 5

6 Aanbieden(van(keuzedelen Aandeslaggaanmetkeuzedelenbegintbijhetnadenkenoverdekadersdieleidentoteenopvatting overdemanierwaaropkeuzedelenwordeningevuldopschool.vervolgensmoetenerkeuzedelen gekozenwordenuithetlandelijkregisterkeuzedelendiewordenaangeboden.hierkomteenaantal keuzesenoverwegingenbijkijken.hoewordtbijvoorbeelddeactualiteitvankeuzedelengeborgd? Wordtergekozenvoorlossekeuzedelenofconfiguraties?Enwordenerwelofgeenkeuzedelen aangebodenwaarnoggeenonderwijs>en/ofexamenmateriaalvoorbeschikbaaris? Beleid en kaders ten aanzien van het aanbod Studentenkiezenkeuzedelenuithetactueleaanbodvandeschool.Ditactueleaanbodmoetbestaan uitvoldoende,aandekwalificatiegekoppeldekeuzedelen.hetbepalenvanhetaanbodstartbijhet nadenkenoverdekaderswaarbinnendeschoolinvullingaangegevenkanworden.dezekaders kunnengebaseerdzijnopeenvisievanwatdeschoolwilbereikenmetkeuzedelenzoals maximale keuzevrijheidvoordestudent.ofjuistoverhaalbaarheidenbetaalbaarheid westarteneenvoudig enbreidenlateruit.maarookofernadrukwordtgelegdopverdieping,verbreding,doorstroomof eencombinatiehiervan.opcentraalniveaukunnenookgeneriekekeuzedelenwordengeselecteerd diegekoppeldzijnaan(bijna)allekwalificaties.dezekeuzedelenkunnenwordenaangebodenaan veelvandeopleidingen. Naastinterneafwegingenzijnerbijhetbepalenvanhetkeuzedeelaanbodookafwegingentemaken overdeaansluitingopdearbeidsmarkt,eenuitdagendeomgevingvoorexcellenteleerlingenofeen positieveprofileringvandeschool.deuitwerkingvandergelijkevraagstukkkenopinstellingsniveau kanteamsenopleidingenhelpenbijdeselectieeninvullingvankeuzedelen. Omvang$van$het$totale$aanbod$van$de$instelling Opinstellingsniveaukantevenswordennagedachtoverdegewenstegroottevanhetschoolbrede aanbod.doordatstudenteneenverzoekkunnenindienenvoorhetvolgenvanniet>gekoppelde keuzedelen,kunnenzijfeitelijkputtenuitalledoordeschoolaangebodenkeuzedelen.hoegroot deze visvijver is,hangtsamenmetverschillendekeuzes.wanneererbijvoorbeeldmeergenerieke keuzedelenwordengeselecteerd,zalditeendempendeffecthebbenopdeomvangvanhet schoolbredeaanbod.terwijldekeuzevoormeerspecialistischekeuzedelendeomvangvanhet schoolbredeaanbodzalvergroten. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI2016 6

7 Gemotiveerd$afwijken$van$de$keuzedeelverplichting Hetisraadzaamomopinstellingsniveaueenrichtinggevendeuitspraaktedoenoverhetaldanniet gemotiveerdafwijkenvandekeuzedeelverplichtingtenbehoevevanpersoonlijke,cultureleof levensbeschouwelijkevorming.alshiervangebruikwordtgemaakt,wordtdestudielastvande keuzedeelverplichtingverlaagdmet240klokuren(uitgeslotenzijnentree>en specialistenopleidingen).alseenopleidinghiervoorkiest,dangeldtdatautomatischvooropalle opleidingendiegebaseerdzijnophetzelfdecrebo.ongeachtdelocatieofleerweg.lethierbijopdat dekeuzevoorvormendevakkeneenbeperkinglegtopdeselectievankeuzedelen.eenkeuzedeelvan 720uurpastbijvoorbeeldnietineenkeuzedeelverplichtingvan720>240uur.Hetisdaarom verstandigomhierineenvroegstadium>enopinstellingsniveau>overnatedenkenente inventariserenofervoldoendegeschiktaanbodoverblijftalsereenlagerekeuzedeelverplichtingvoor opleidingengeldt. Actualiteit van het aanbod Metdeintroductievankeuzedelenwordtbeoogddatscholenenbedrijvensnellerkunneninspelen opactueleontwikkelingen.inlijnmetdezedoelstellingwordthetlandelijkregisterkeuzedelen(op bijkomen,afvallenofaangepastzijn.deschoolbepaaltzelfwanneerhetaanbodvankeuzedelen wordtsamengesteldenhoevaakenwanneerheteigenaanbodwordtgeactualiseerd.hetbepalen vanhetkeuzedeelaanbodhoeftnietaanhetbeginvandeopleidingtegebeuren;datkantijdensde opleidingzijn,éénkeerofmeerderekeren.uitgangspuntisdatwanneerdestudenteenkeuzemaakt vooreenkeuzedeeluithetaanbodvandeschool,ditkeuzedeelopdatmomentovereenkomtmetde actueleversieuithetregister.hetisdaarombelangrijkomindegatentehoudenwanneerhet registerwordtgeactualiseerdentebedenkenhoeditpastbinnendefrequentiewaaropdeschoolhet aanbodactualiseert. Scholenkunnenervoorkiezenomhetaanbodnetzovaakteactualiserenalshetregister;eensper 3maanden.Danishetaanbodaltijduptodate.Scholenkunnenerookvoorkiezenomhetaanbod eensperjaarvasttestellenofzelfsvooreenheelcohort.daarmeegaatflexibiliteitverloren.ener moetgoedopgeletwordenhoeveeltijderzittussenhetbepalenvanhetaanbodendekeuzevande student.isindetussentijdhetregistergeactualiseerd?danmoeteneventuelewijzigingen meegenomenwordeninhetaanbod.tenzijdestudentalgekozenheeft,danmagdestudenthet keuzedeelvolgenzoalshetisvastgelegdindeook. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI2016 7

8 Losse keuzedelen of configuraties aanbieden Wanneerhetbeleidtenaanzienvankeuzedelenisbepaald,kanperopleidinggestartwordenmethet selecterenvankeuzedelenuithetlandelijkregisterkeuzedelen.houderrekeningmeedater voldoendegekoppeldekeuzedelenwordenverwerktinhetaanbodzodatdestudentaanzijn keuzedeelverplichtingkanvoldoenénzodatdestudentdaadwerkelijkietstekiezenheeft.dat betekentdaterophetmomentdatvandestudentgevraagdwordtomeenkeuzetemakenersprake isvantenminste2keuzemogelijkhedendieinhoudelijkverschillen.hetaanbodkanwordeningevuld indevormvanlossekeuzedelenofconfiguraties. Losse$keuzedelen$in$het$aanbod$ Indiendeschoolhetaanbodopbouwtuitlossekeuzedelenisertenminstesprakevaneenaanbodvan keuzedeelxeneenaanbodvankeuzedeely.metgenoemdetweekeuzedelenontstaateen keuzemogelijkheiddieinhoudelijkverschilt.afhankelijkvandeomvangvandekeuzedeelverplichting endeomvangvandekeuzedelenzalditkeuzeproceszichgedurendedeopleidingeenaantalkeer herhalen.eenaanbodvanlossekeuzedelengedurendedeopleidinggeeftflexibiliteitende mogelijkheidomintespelenopactualiteit.hetaanbodvankeuzedelenhoeftimmersnietaanhet beginvandeopleidingklaartestaan. Configuraties$in$het$aanbod Eenanderemogelijkheidishetaanbiedenvanconfiguraties.Dedefinitievanconfiguratieis: een doordeschoolaangebodencombinatievankeuzedelenwaarmeeaandekeuzedeelverplichtingvan deopleidingwordtvoldaan.indiendeschoolstudentenvraagtomeenkeuzetemakenuithet actueleaanbodvanconfiguratiesbijdebetreffendeopleidingdanmoetertenminstesprakezijnvan eenaanbodvantweeconfiguraties.deconfiguratiesmoeteninhoudelijkvanelkaarverschillenmet tenminsteéénkeuzedeel.demeestminimalevariantishetaanbiedenvandeconfiguratieabcen ABD.Natuurlijkkaneenkeuzeuitconfiguratiesookzijn:ABCenDEF. Configuratiesbiedendeinstellingmetnamedemogelijkheidombeheersttestartenmethetaanbod vankeuzedelen.hetisimmersinéénkeerduidelijkwelkekeuzedelendestudentgaatvolgen gedurendedeopleiding.hetonderwijsvoordekeuzedelenkanwordenontwikkeldenkaninhet programmawordenopgenomen.dekeerzijdeisdatermoeilijkingespeeldkanwordenopactuele ontwikkelingenopdearbeidsmarktendathetkanvoorkomendateenstudentverderopinde opleidingeenkeuzedeelvolgtdatreedsverouderdis. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI2016 8

9 Configuraties$met$uitgestelde$keuzes Bijhetwerkenmetconfiguratieskandeinstellingervoorkiezenominplaatsvandeconfiguratie directhelemaalte vullen,ruimtetehoudenvooreenlatertekiezenkeuzedeel.deconfiguratie bestaatdanbijvoorbeelduitdekeuzedelena,ben?(datwilzeggeneenlaternogtekiezen keuzedeel).studentenwordtgevraagdtekiezenvoordeconfiguratiea,beneenlaternogtekiezen keuzedeelvantenminsteeenbepaaldeomvangomvolledigtevoldoenaandekeuzedeelverplichting voorhunopleiding.detoepassingvandezeoplossingwordtdoorocwontradenomdathetrisico bestaatdathet kiezen aanbetekenisverliestenomdathetvoordestudentnietperseduidelijkis daterbijdekeuzedelenaenbüberhauptsprakeisvankeuzedelen.leeshiermeeroverinhetartikel Kiezenuitkeuzedelenenconfiguraties opherzieningmbo.nl/publicaties. Beschikbaarheid onderwijs- en examenmateriaal Voorsommigekeuzedelenzijnexamenproductenenonderwijsmateriaalbeschikbaar,voorandere keuzedelenmoetditnogontwikkeldwordendoordeschoolen/ofuitgevers.zekerinhetbeginkan dituitdagendzijn,gezienveeluitgeverspaswillen/kunnenstartenmetdeontwikkelingvanmateriaal wanneerzijzichthebbenopdeverwachteafnamehiervan.ditterwijlscholeninhetbeginnoggeen zichthebbenopdekeuzedelendiegekozenworden.hetopvoorhandwelofnietbeschikbaarzijnvan examenenonderwijsmateriaalkanduseenrolspelenbijdeselectievankeuzedelenuithetregister. Datwilzeggen,sommigescholenzullenalleenkeuzedelenselecterenwaarvooralmateriaalaanwezig is.alsdatmateriaalernognietis,kandataanleidingzijnomteonderzoekenoferietsindemaakis ofomeengerichteopdrachttegevenaanuitgeversvanonderwijs>enexamenmateriaal. RegieHerzieningMBOwerktsamenmetdeeducatieveuitgeversaaneeneersteoverzichtvan keuzedelenwaarvooralleermateriaalbeschikbaaris,ofdekomendeperiodeontwikkeldwordt. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI2016 9

10 Keuzedelen ontwikkelen OndankshetaanbodaankeuzedeleninhetLandelijkRegisterKeuzedelen,kanhetvoorkomendat eenschoolvanmeningisdathetaanbodniettoereikendisofdatereenkoppelingtusseneen keuzedeeleneenkwalificatiemist.indatgevalkanereenvoorstelwordengedaanvooreennieuw keuzedeelofeennieuwekoppeling.inbeidegevallenishetgoedomcontactoptenemenmetsbb omtehorenoferalanderenzijnmethetzelfdeinitiatiefzodatdaarbijaangeslotenkanworden.zo niet,dankandeschoolzelfhetinitiatiefnemenomeenkeuzedeelteontwikkelen.belangrijkisom draagvlakteorganisereninhetbedrijfslevenenbijandereonderwijsinstellingen.tijdenshet ontwikkelenvanhetkeuzedeelkaneralvastophetkeuzedeelgeanticipeerdwordeninhetaanboden begonnenwordenmethetontwikkelenvanonderwijs.kijkvoormeerinformatieoverhet ontwikkelenofkoppelenvankeuzedelenenhetmeldformulieropdewebsitevansbb. Programmeren(van(Keuzedelen( Alshetaanbodvankeuzedelenduidelijkis,moetendekeuzedeleneenplekkrijgeninhet onderwijsprogrammavandeopleidingen.ookhierzijndiverseafwegingentemakendiedeels samenhangenmeteerdergemaaktekeuzesoverbijvoorbeeldwerkenmetlossekeuzedelenof configuraties. Vroeg of laat programmeren Scholenzijnhelemaalvrijomzelftebepalenopwelkmomentindeopleidingdekeuzedelenworden geprogrammeerd.datkanaanhetbeginzijn,aanheteindeofverspreiddoordeopleiding.een keuzedeelaanhetbeginvandeopleidingkanstudentenhelpenbijdeoriëntatieophunverdere loopbaan.eenkeuzedeelaanheteindekandoorstudentenheelgerichtwordeningezetvoor doorstroomofspecialisatie.of,alsallekeuzedelenbijeenopleidinginéénperiodeworden geprogrammeerd,kanereensoortminorontstaan. Ookindezeafwegingspeeltactualiteiteenrol.Doorverderopindeopleidingéénofmeerdere keuzedelenteprogrammerendievantevorenwellichtnognietbekendzijn,kunnendemeestactuele enrecentekeuzedelenaangebodenworden.datbiedtflexibiliteitindeopleiding. Gezamenlijk programmeren Eenschoolkanervoorkiezenomkeuzedelenoveropleidingenheenteprogrammeren.Indatgeval kanereenvastmomentindeweekofhetjaargeprogrammeerdwordenwaaropstudentenvan verschillendeopleidingenditkeuzedeelvolgen.datmaakthetmakkelijkeromstudentenaantelaten schuivenbijandere(extra)keuzedelenenomverzoekenvoorniet>gekoppeldekeuzedelen georganiseerdtekrijgen.hetvergtwelveelafstemmingtussenopleidingenenhetisdevraagin hoeverrehethaalbaarisomopleidingsprogramma sdusdanigopelkaaraantelatensluiten.hoegaje bijvoorbeeldommetblok>enlintstagesendeverdelingvanbotenbpvinkeuzedelentenopzichte vandekwalificatie? Erkanookvoorgekozenwordenomjaren,niveausen/ofopleidingensamentevoegenineen keuzedeel.keuzedelendieweiniggekozenworden(bijvoorbeeldchineesenrussisch)kunnenalsnog doorgaandoordatdegroepgroteris.bovendienkunnendekostenvoordocentenenlokalenhierdoor beperktworden.daarentegenvergtditmeerafstemmingtussendediverseopleidingenenhet verkleintdeflexibiliteit;jebehoudtminder gaatjes indeopleiding. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

11 Onderwijstijd: BOT en BPV in keuzedelen Hetonderwijsdatgerichtisopkeuzedelenmaaktopdezelfdemanierdeeluitvanhet onderwijsprogrammaalshetonderwijsdatgerichtisopdekwalificatie.zowordtdeonderwijstijd (BOTenBPV)ophetniveauvaneenopleidingbepaald;indecombinatievanbasis,profielen keuzedelen.hetisdeverantwoordelijkheidvandeschoolomhetonderwijsprogramma(inclusief keuzedelen!)zointerichtendaterwordtvoldaanaandeindewebgesteldenormentenaanzienvan onderwijstijd.iniedereopleidingmoetmetdekwalificatieendediversecombinatiesvan aangebodenkeuzedelenvoldaanwordenaanvoldoendebotenbpv. Letop:deomvangvankeuzedelenendekeuzedeelverplichtingwordeninstudielastaangeduid. StudielastbestaatuitBOT,BPVénzelfstudie.OnderwijstijdbestaatalleenuitBOTenBPV. Wanneereroveropleidingenheenwordtgeprogrammeerd,betekentditdaterafstemmingmoet plaatsvindenmetalleopleidingendiedatkeuzedeelaanbieden.hierbijishetvanbelangomteweten datdeurennormgeldtopopleidingsniveau,nietophetniveauvanindividuelestudenten.een individuelestudentdieeenniet>gekoppeldkeuzedeelmeteenanderesamenstellingbot/bpvvolgt ofeenstudentdieeenextrakeuzedeeldoet,beïnvloedtdeonderwijstijdophetniveauvande opleidingniet. Voldoende BVP plaatsen IndienergekozenwordtomeenkeuzedeelaantebiedenindeBPV,kandatwordenuitgevoerd binnenalleerkendeleerbedrijven.erkomengeenaparteerkenningenvoorkeuzedelen.hetkandus zijndateenstudentvooreenkeuzedeelbpvgaatdoenbijeenheelanderbedrijfdanwaarhijdebpv voordekwalificatiedoet.alshetleerbedrijfmaarerkendisvooreen(ander)kwalificatie.houder desalnietteminrekeningmeedathetvindenvanvoldoendebpvplekkeneenuitdagingkanzijn. HierdoorkandebeschikbaarheidvanBPVplaatseneenonderdeelzijnvandeafwegingomeen keuzedeelwelofnietindebpvteprogrammeren.zorgdaterinzichtisinwelkeleerbedrijvenerin hetnetwerkvandeschoolzittenenvoordeuitvoervanwelkekeuzedelendezeleerbedrijven geschiktzoudenzijn.treedtijdigincontactmetleerbedrijvenzodatzijookwetenwatergaat veranderenenwatdekeuzedelenvoorhunbetekenen.gebruikhiervoorbijvoorbeelddepresentatie HerzieningMBOvoorLeerbedrijvenopherzieningmbo.nl/publicaties. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

12 Keuzedeel als vast onderdeel van het programma Eenopleidingkanhetvolgenvaneenbepaaldkeuzedeelnietverplichtmaken.Echter,doormet configuratiestewerkenkanhetzijndatallestudentenvaneenopleidinghetzelfdekeuzedeelvolgen (ABC/ADE).Datkeuzedeelkandaneenvastonderdeelvanhetprogrammazijnenverwevenzijnmet hetonderwijsvoordekwalificatie(ziebijvoorbeeldhetpraktijkvoorbeeldophetgrafischlyceum Utrechtopherzieningmbo.nl/best>practices).Lethierbijwelopdathetdestudentaltijdvrijstaatom eenverzoektedoenvooreenniet>gekoppeldkeuzedeel.inbeginselmoetditverzoekgehonoreerd worden.eeninstellingkannooitopvoorhandstellendatalsgevolgvanhetgebruikvanconfiguraties, hethonorerenvaneenverzoekvooreenniet>gekoppeldkeuzedeelnietmogelijkis. Extra keuzedelen in het programma Eenstudentkandeschooltoestemmingvragenvooreenextrakeuzedeelbovenopde keuzedeelverplichtingdiehoortbijdesoortopleidingdiedestudentvolgt.hetisaandeschoolzelf omhemdaarwelofniettoeinstaattestellen.doordittoetestaankaneenschoolruimtebieden aanbijvoorbeeldexcellenteleerlingenomzichzelfverderteontwikkelen.extrakeuzedelenmogen echterniet$alsvastonderdeelgeprogrammeerdwordenineenopleiding.wanneereenschool instemtmeteenextrakeuzedeelisdatopindividueelniveau.eenextrakeuzedeelmaaktdaarnaast ookgeenonderdeeluitvandeslaag>zakbeslissingendestudentmoetdaarvanopdehoogtezijn. Kiezen(van(keuzedelen(( Nadathetaanbodisbepaaldendekeuzedelenzijngeprogrammeerd,kanhetkeuzeprocesworden ingericht.hierinbepaaltdeopleidinghetaantalkeuzemomentenvandestudent,detimingvande keuzemomentenendecommunicatie&begeleidingrichtingstudenten. Aantal keuzemomenten Eenschoolkanzelfkiezenhoeveelkeuzemomentendestudentheefttijdensdeopleiding.Hetaantal keuzemomentenhangtsterksamenmetdekeuzediegemaaktisbijhetbepalenvanhetaanbod; kiestdestudentvoorlossekeuzedelenofconfiguraties?daarnaasthangthetaantalkeuzemomenten afvandeomvangvandekeuzedeelverplichtingendeomvangvandekeuzedelen.alserbijvoorbeeld sprakeisvaneenkeuzedeelverplichtingmeteenstudielastvan720klokurenendekeuzeuittwee keuzedelenmeteenomvangvan720,isersprakevanéénkeuze.zijnermeerderekeuzedelenvan 240opgenomeninhetaanbod,danzaldestudentdriekeuzesmoetenmaken.Deschoolbepaaltzelf ofdestudentdezedriekeuzesinéénkeermaakt,ofdatdekeuzemomentenverspreidworden Dekeuzevooréénofmeerderekeuzemomentenheeftopverschillendemanierenimpact.Meerdere keuzemomentenleidentotmeerflexibiliteitvoordestudent,omdatdestudenteenkeuzekanmaken dieopdatmomentpastbijzijnbehoefte.bedenkechtergoedwatdatdoetmetdeplanningvanhet onderwijsprogrammaenhoedezekeuzemomentenzichverhoudentotdefrequentiewaarmeehet keuzedelenaanbodwordtgeactualiseerd. Timing van keuzemomenten Daarnaastisnietalleendevraaghoevaakdestudentkiest,maarookwanneer$destudentkiest. Studentenkunnenkiezenvlakvoordeuitvoeringvanhetbetreffendekeuzedeelofalvervante voren.wanneerereenlangetijdzittussendekeuzevandestudentenhetuitvoerenvanhet keuzedeel,ishetgevaardathetkeuzedeelverouderdis:vervangendooreennieuweversieof KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

13 helemaalverwijderduithetregister.deschoolmoetdekeuzevastleggenopdeookendeze uitvoerenzoalsisovereengekomen.ditkaninhoudendateenstudentinzijnderdeleerjaareen verouderdkeuzedeelvolgtdathijinzijneersteleerjaargekozenheeft.metwederzijdsgoedvinden (perstudent!)kanuiteraardbeslotenwordenomdekeuzeteherzien.hetvoordeelvanvroegkiezen enlaatuitvoerenisdaterveeltijdisomhetonderwijsvoortebereiden. Wanneererjuistkortetijdzittussendekeuzevandestudentenhetuitvoerenvanhetkeuzedeel,is erminderrisicodathetkeuzedeelinmiddelsverouderdofverwijderdis.daarnaastbiedthet flexibiliteitomhetaanbodaanhetpassenopdelaatsteontwikkelingenindearbeidsmarkt.ook verkleinthetdekansdatstudentenhuninteresseverlorenhebben.erisechtermindertijdomhet onderwijsvoortebereiden. Watkanhelpenisomtezoekennaareenoptimumtusseneenactueelaanbodenvoldoendetijdom voortebereiden.hoeveeltijdhebbenroosteraarsbijvoorbeeldnodigomeenkeuzedeelintepassen? Wanneermoethetaanboddanrondzijnenwanneermoetdekeuzegemaaktzijn?Alsditoverleg tussenonderwijsenondersteuningwordtgevoerd,kandatleidentotafsprakenovertijdigheid. Bijvoorbeeld:bijonsopschoolmoetdekeuzeeenhalfjaar(kwartaal,jaar,etc.)vantevorenbekend zijn,voordathetkeuzedeeluitgevoerdwordt. Niet-gekoppelde keuzedelen kiezen Naasthetaanbodvangekoppeldekeuzedelenbijdeopleiding,kandestudenteenverzoekindienen bijdeschoolomeenkeuzedeeltevolgendatnietgekoppeldisaandekwalificatiewaaropzijn opleidingisgebaseerd.erisgeenbeperkinginaantal,datwilzeggendateenstudentzoveel verzoekenkandoenalshijofzijwil.destudentkanbijzijnverzoekputtenuithetgeheleactuele keuzedeelaanbodvandeschool.metzo nniet>gekoppeldkeuzedeelkanookinvullinggegeven wordenaandekeuzedeelverplichtingdiehoortbijdebetreffendeopleiding.deschooldientdit verzoekinbeginseltehonorerentenzij; KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI Hetkeuzedeeloverlaptmetonderdelenvandekwalificatie(deschoolisverantwoordelijk voorhetdoenvandezecontrole) Erorganisatorischebezwarenzijn(bijvoorbeeldomdathetroostertechnischonmogelijk uitgevoerdkanwordenoferisgebrekaancapaciteit) Bezwarenzoalstehooggegrepen,temakkelijk,nietrelevant,etc.zijnbijdebeoordelingvanhet verzoekgéénargumenten.

14 Binnendeschoolmoetwordennagedachthoehetprocesvanverzoekenvoorniet>gekoppelde keuzedelenwordtgeorganiseerd.deschoolisverplichtomtecommunicerenaanstudentendaterde mogelijkheidbestaatomeenverzoektedoen.verderisdeschoolvrijomhetprocesrondomniet> gekoppeldekeuzedeleninterichten.datbegintbijdeafwegingofhettotalekeuzedeelaanbodvande schoolvoorstudenteninzichtelijkwordtgemaakt.enalseenstudentzo nverzoekwildoen,bijwelk loketkanhijofzijzichmelden?wiebehandelthetverzoekendoetdecontroleopoverlapen organiseerbaarheid? NietAgekoppelde$keuzedelen$en$werken$met$configuraties Alseeninstellinghetaanbodvankeuzedelenvormgeeftmetconfiguratiesmoetrekeninggehouden wordenmetdemogelijkheiddateenstudenteenofmeerverzoekendoetvoorhetvolgenvaneen niet>gekoppeldkeuzedeel.destudentverzoektdanoméénofmeerkeuzedelenuitdeconfiguratiete vervangendoorniet>gekoppeldekeuzedelen.inderegelgevingstaangeenkadersvoorhetvervangen vankeuzedelenbinneneenconfiguratie.welisinderegelgevingopgenomendathetverzoekvaneen studentinbeginselmoetwordengehonoreerd.eeninstellingkandusnietopvoorhandeenverzoek vooreenniet>gekoppeldkeuzedeelafwijzenomdatergewerktwordtmetconfiguraties. Alseropschoolgewerktwordtmetconfiguraties,danmoetenerniettwee(overlapen organiseerbaarheid)maardrieafwegingenwordengemaakt.studentenschoolbepalenóóksamen welkkeuzedeeluitdeconfiguratiewordtvervangendooreenniet>gekoppeldkeuzedeel. Begeleiding van studenten bij hun keuze Begeleidingvanstudentenbijhetmakenvaneenverstandigekeuzeisbelangrijk,zekernustudenten demogelijkheidkrijgeneenniet>gekoppeldkeuzedeeltekiezenuithettotalekeuzedeelaanbodvan deschool.hierdoorvervaltde garantie datstudenteneenkeuzedeelkiezendatdooronderwijsen bedrijfslevenéndeeigenschoolrelevantwordtgeachtbijdebetreffendekwalificatie. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

15 Vanaf1augustus2018komternogeenaspectbij,namelijkdatdehoogtevanhetkeuzedeelresultaat meeteltvoorhetbehalenvanhetdiploma.danontstaatdesituatiedateenstudenteenverzoekkan indienenuithettotalekeuzedeelaanbodvandeinstellingendeschoolditverzoekopinhoudelijke gronden(andersdanoverlap)nietkanweigeren.tehooggegrepen,temakkelijk,nietrelevant,etc. zijnbijdebeoordelingvanhetverzoekgéénargumenten. Studiebegeleiderskunnenhierbijeenbelangrijkerolspelen.Zijkunnenstudentenadviserenover welkekeuzedelenslimzijnvoordetoekomstenofhetniveauvaneenkeuzedeelpassendis.indebbl kunnenookleerbedrijveningezetwordenbijhetbegeleidenvanstudentenbijhunkeuze.immers,zij vormendeconnectiemetdearbeidsmarktenkunnenvanuitditperspectiefadviesleveren. Doorstromers en zij-instromers Wanneereenstudentdoorstroomt,krijgthijbijzijnvervolgopleidinginhetmboopnieuwtemaken metdekeuzedeelverplichtingvoordebetreffendesoortopleiding.datbetekentbijvoorbeelddatals eenstudentdoorstroomtnaareenniveau3vakopleiding,hijindievervolgopleidingvoldoende keuzedelenmoetkiezenominvullingtegevenaandekeuzedeelverplichtingmeteenstudielastvan 720klokuren.Alseenkeuzedeeldatdestudentheeftgevolgd(enexameninheeftgedaan)inzijn vooropleidingookgekoppeldisaandevervolgopleiding,kaneenstudentvrijstellingvragenbijde examencommissieenditkeuzedeelmeenemen.alshetkeuzedeelnietgekoppeldisaande vervolgopleiding,kandestudenteenverzoekindienenomhetniet>gekoppeldekeuzedeelonderdeel temakenvandeopleidingenvervolgenskanvrijstellingwordenverleend.eenkansdus! Voorzij>instromersgeldtdatzijaanmogenschuivenbijeenbestaandcohortdatalineenopleiding zit.datkan,ookalisdekwalificatiewaaropdestudentenwordeningeschreveneen oude kwalificatie.voorkeuzedelenkandezelfderedenatiewordengevolgd:destudentstroomtinineen bestaandeopleidingenschuiftaanbijdekeuzedelendiereedsgeprogrammeerdzijn. Leesmeeroverdoor>enzij>instromenindepublicatie Doorstromenmetkeuzedelen op herzieningmbo.nl/publicaties. KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

16 Examinering(en(diplomering( Aanheteindvandeopleidingishetzover:dediplomering.Eriseenwezenlijkverschiltussen diplomerenmetkeuzedelenvóórennácohort2018/19.vanafcohort2016/17tellenkeuzedelenmee voorhetdiploma.perkeuzedeelmoeteenexamenresultaatbeschikbaarzijn.datgeldtvooralle keuzedelenwaarmeedekeuzedeelverplichtingwordtingevuld;gekoppeldekeuzedelenénopverzoek vandestudentniet>gekoppeldekeuzedelen.echter,dehoogtevanhetexamenresultaatisniet bepalendvoorhetdiploma. Examineren vanaf cohort Vanafcohort2018>2019isdehoogtevanhetexamenresultaatwel$relevant.Eriseen compensatieregelingafgesproken,zodatstudentendekeuzedelenbinnendekeuzedeelverplichting metelkaarkunnencompenseren.hiervoorgeldendevolgenderegels: 1. Hetgemiddeldevanderesultatenvandekeuzedelenbinnendekeuzedeelverplichtingmoet tenminsteeen6of voldoende zijn 2. Voorminimaaldehelftvandezekeuzedelenmoethetresultaattenminsteeen6of voldoende zijn 3. Eenkeuzedeelresultaatmagnooitlagerdaneen4ofdaarmeeovereenkomende eindwaarderingzijn 4. Deomvangvaneenkeuzedeelwordtnietmeegewogeninhetgemiddelde Deveranderingzoalshierbovenbeschreven,kanimpacthebbenopdemanierwaaropdoorscholen gekekenwordtnaarhetaanbodvankeuzedelenofhetvolgenvanextrakeuzedelen.die overwegingenwordenhieronderbeschreven. Impact op het aanbod Dewetenschapdatkeuzedelenindetoekomsteenonderdeelwordenvandeslaag>zakregeling,kan meewegenindesamenstellingvanhetaanbod.datwilzeggen,sommigescholenzullenbijhet selecterenvankeuzedelenlettenopdemoeilijkheidsgraadvankeuzedelen.zokanbijvoorbeeldeen doorstroomgerichtkeuzedeeldoordestudentalsmoeilijkerwordenervarendaneenverbredend KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI

17 keuzedeel.daarentegenzijn makkelijke keuzedelenmogelijkminderaantrekkelijkvoor(excellente) studenten. Ookdewegingsfactorbijdecompensatieregelingkanmeewegenindesamenstellingvanhetaanbod. Dewegingsfactorvoorelkkeuzedeelis1(onafhankelijkvandeomvang).Dathoudtindateen keuzedeelmeteenomvangvan720klokuren(studielast)evenzwaarmeeweegtalseenkeuzedeel van240.hetaanbiedenvankleinerekeuzedelen(240)kandekansopcompenserenvergroten. Echter,hetresultaatvaneengrootkeuzedeelkanooktotstandkomendoormeerdere deelresultaten. Impact op de keuze van de student Demoeilijkheidsgraadenwegingsfactorzullenookmeewegenindebeslissingvandestudent. Mogelijkzullenzijeengroterevoorkeurhebbenvoor makkelijkere enkleinerekeuzedelen. Daarnaastkunnenextrakeuzedeleneenuitkomstbiedenvoordestudent.Wanneerhetgemiddelde keuzedeelresultaatvandestudentbinnendekeuzedeelverplichtingonvoldoendeis,kandestudent vragenomeenextrakeuzedeeltedoen.wanneerditkeuzedeelgeenoverlapheeftmetzijn kwalificatiemaghijverzoekenomhetkeuzedeelmeetelatentellenalsvervangingvaneen(niet> behaald)keuzedeel.deschooldientditverzoekvandestudentinbeginselgoedtekeuren.het resultaatvanhetextrakeuzedeelvervangtopdiemanierhetonvoldoenderesultaat. Verantwoording( Inhetkadervandekeuzedelenmoeterovereenaantalzakenverantwoordingwordenafgelegd.In hetjaarverslagdienttenminstetewordenopgenomen: Alleverzoeken,toewijzingenenafwijzingenvoorverzoekenvoorniet>gekoppeldekeuzen moeteninhetjaarverslagwordenverantwoord.ditmagophoofdlijnen;ophetniveauvan aantallen. Welkeopleidingen(percrebo)gebruikmakenvandemogelijkheidomaftewijkenvande keuzedeelverplichtingtenbehoevevanpersoonlijke,cultureoflevensbeschouwelijke vormingendemotivatiediedaarbijhoort Hetkanvoorkomendateenofmeerderekeuzedelendiegekozenzijndoorstudenten,nietdoor kondengaanvanwegedoelmatigheidsoverwegingen(ziefacts&figureskeuzedelen).ditmoet beknoptverantwoordworden,bijvoorbeeldinhetjaarverslag. Meer(informatie( Voorinformatieronddeherzienestructuur:watishet,hoekomenweerenwatisertotnu toeoverafgesproken+delaatsteactualiteiten: Voordeherzienekwalificatiedossiers,keuzedeleneneenoverzichtvandekoppelingen: Voorservicedocumentenenhandreikingenomvanuitdeherzienestructuurtekomentot 0348>753599) KEUZEDELEN VANSTRUCTUURNAARIMPLEMENTATIE JANUARI