En de tandarts? Prof D Declerck

Transcriptie

1 En de tandarts? Prof D Declerck Conserverende Tandheelkunde

2 Roken en tandbederf Verband tussen roken en aantasting door cariës? Associatie herhaaldelijk aangetoond Onvoldoende evidentie voor causaal verband Globale levensstijl belangrijke confounder Modeer et al, 1980; Zitterbart, 1990; Christen, 1992; Drake et al, 1997; Reibel, 2003

3 Roken en tandbederf: hypothesen Gedrag bepalend? Rokers hebben minder aandacht voor mondhygiëne Rokers gaan minder regelmatig op tandartsbezoek (Locker, 1992) Microbiële aspecten? Wijzigingen in microflora: gisten, lactobacillen, mutans streptococci (Sakki & Knuuttila, 1996) Speekselwijzigingen? Flow rate, ph, buffervermogen, thiocyanaat, cystatineactiviteit (Lie et al, 2001)

4 Passief roken en mondgezondheid?

5 Passief roken en tandbederf Tandje de Voorste Project Vlaanderen, jarigen en jarigen 25% van cariësrisico bij 3- en 44% bij 5-jarigen, kan toegeschreven worden aan blootstelling aan rook in de omgeving, dit zelfs na correctie voor andere geëvalueerde confounding factors Leroy et al, submitted

6 Passief roken en tandbederf Bevestiging van eerder gerapporteerd onderzoek onder andere in UK (Williams et al, 2000) en USA (Aligne et al, 2003) Verband tussen rookgewoonte ouders (moeder) en tandbederf in melkgebit, onafhankelijk van sociale klasse en voedingsgewoonten

7 Passief roken en tandbederf: verklaringen? Glazuurontwikkelingsstoornissen? (Seow, 1991; Horowitz, 1998) Méér asthma en respiratoire infecties? (Ryberg et al, 1991; McDerra et al, 1998; Wood, 2001) Ander voedingspatroon? (Telivuo et al, 1995) Snellere groei S mutans? ETS heeft immunosuppressief effect (Edwards et al, 1999) ETS resulteert in lager vitamine C gehalte: S mutans! (Vaananen et al, 1994; Strauss, 2001)

8

9 Rol van de tandarts Unieke mogelijkheden! Rookgewoonte snel detecteerbaar Vaker contact met gezonde rokers danbvhuisarts Eenvoudige rookstopinterventie maakt verschil! 10-15% stopt met roken voor 1 jaar of langer (Johnson, 2004) Succes% vergelijkbaar met dat door artsen (Warnakulasurya, 2002) Tandarts kan levens redden!

10 En de tandarts? Meerderheid realiseert zich noodzaak van betrokkenheid als tandarts Weinigen doen er iets concreet mee (Telivuo et al, 1995; John et al, 1997 ) Recente studie: 25% bespreekt roken NOOIT met patiënten Als wél: doen dit bij < 40% van hun rokende patiënten Albert et al, 2005

11 Waarom? Neemt teveel tijd in beslag Géén vergoeding voorzien voor dit werk Tandarts beschouwt dit niet als zijn taak Gelooft niet in effect van adviesverlening door tandarts mbt rookstop Onvoldoende kennis; gebrek aan opleiding; geen materiaal Geen verwijscentra voor rookstopbegeleiding. Monaghan, 2002

12 !?!

13 Hoe aanpakken? Maximaal 3 minuten 5 A s (Fiore, 2000) ASK (elke patiënt; elk bezoek; noteer in dossier) ADVISE (wijs op belang en voordelen van rookstop; benadruk korte termijn effecten) ASSESS (wil patiënt stoppen?) Indien JA: begeleid patiënt hierbij Indien NEEN: accepteer en noteer, herneem aanbod volgende maal ASSIST (leg datum vast; geef ev folder mee; verwijs naar begeleidingscentrum) ARRANGE follow-up (contacteer patiënt of plan raadpleging na 1à 2 weken en na 1 à 2 maanden)

14 Focus op adolescenten 89% van volwassenen startte met roken > 18 jaar (Johnston, O Malley & Bachman, 1999)

15

16 Initiatieven Internationaal World Health Organisation World No Tobacco Day (May 31st) Fédération Dentaire Internationale American Dental Association Report of Surgeon General (USA) (2004) «Health Consequences of smoking explored»

17 Initiatieven Nationaal/regionaal Vlaams Instituut Gezondheidspromotie (VIG) ( Tabakspreventie: acties op school, werkomgeving, cursussen rookstopbegeleiding Intermediairen: huisarts, tandarts, apotheker

18 Initiatieven Nationaal/regionaal Lokaal Gezondheidsoverleg (Logo s) Rookvrije horeca Rookstopbegeleiding

19 Initiatieven Samenwerking met Wetenschappelijke Vereniging Vlaamse Huisartsen, Belgische Cardiologische Liga en Landsbond Liberale Mutualiteiten Nationaal/regionaal Vlaamse Werkgroep Gezonde Tanden (VWGT) ( Brochure Stoppen met roken. Waarom en hoe?

20