TANDPIJN PULPITIS - ABCES

Transcriptie

1 PULPITIS - ABCES BART HUYBRECHTS 2005: Algemeen tandarts, KU Leuven 2007: Start PhD, KU Leuven Endodontische urgentiebehandelingen bij volwassenen en kinderen 2008: Endodontoloog, KU Leuven heden: instructor UZ KU Leuven heden: Endovangorp BVBA, collega Geertje Van Gorp Endodontie, kinder-endodontie en tandtraumatologie BRONNEN 1) Textbook of Endodontology Bergenholtz, Horsted-Bindslev, Reit. Blackwell Munksgaard, ) Endodontics, Principles and Practice Torabinejad, Walton. Saunders Elsevier, 2009 (4th ed.) 3) Essential Endodontology Prevention and Treatment of Apical Periodontitis Orstavik, Pitt Ford. Blackwell Munksgaard, 2008 (2nd ed.) 4) Pathways of the Pulp Hargreaves, Cohen. Mosby Elsevier, 2011 (10th ed.) ENDODONTIUM binnen; tand dentine predentine odontoblasten zenuwvezels bloedvaten - bindweefsel

2 CYSTE

3 FISTEL ABCES ENDODONTISCHE URGENTIES Vitale pulpa 1) Caries 2) Reversibele pulpitis 3) Irreversibele pulpitis met normale periapex 4) Irreversibele pulpitis en acute apicale parodontitis (AAP) Necrotische pulpa 5) Pulpanecrose + AAP 6) Pulpanecrose + fluctuerende zwelling 7) Pulpanecrose + diffuse zwelling 8) Pulpanecrose + uitbreiding naar loges UITBREIDING DIAGNOSE DIAGNOSE De eerste stap naar een juiste behandeling 1) Anamnese Hoofdklacht Medische voorgeschiedenis Tandheelkundige voorgeschiedenis 2) Onderzoeken en tests Extraoraal onderzoek Intraoraal onderzoek Sensitiviteitstest (vitaliteitstest) Speciale tests Radiografisch onderzoek en interpretatie Cracks en wortelbreuken Gerefereerde pijn Periapicale status Pulpa status Niet-dentogene pijn

4 DIAGNOSE Periapicale status In de perfecte wereld Pulpa status DIAGNOSE OF DIFFERENTIËLE DIAGNOSE Niet-dentogene pijn 1. Caries 2. Reversibele pulpitis 1) Cariesverwijdering + vulling 2) Indirecte pulpacapping of pseudocapping 3) Endodontische behandeling 4) Directe pulpacapping weinig succesvol 5) Extractie indien niet meer 1) Cariesverwijdering + vulling 2) Pulpotomie op melktanden of immature definitieve tanden 3) Indirecte pulpacapping of pseudocapping op immature definitieve tanden 4) Directe pulpacapping op 5) Extractie van melktanden indien niets 1) Cariesverwijdering + vulling 2) Indirecte pulpacapping of pseudocapping 3) Endodontische behandeling 4) Directe pulpacapping weinig succesvol 5) Extractie indien niet meer 1) Cariesverwijdering + vulling 2) Pulpotomie op melktanden of immature definitieve tanden 3) Indirecte pulpacapping of pseudocapping op immature definitieve tanden 4) Directe pulpacapping op 5) Extractie van melktanden indien niets 2. Reversibele pulpitis 1) Cariesverwijdering + vulling 2) Pulpotomie op melktanden of immature definitieve tanden 3) Indirecte pulpacapping of pseudocapping op immature definitieve tanden 4) Directe pulpacapping op 5) Extractie van melktanden indien niets 2) Pulpotomie niet succesvol 3) Extractie van melktanden of 4) Apexificatie of apexogenese

5 2) Pulpotomie niet succesvol 3) Extractie van melktanden of 4) Apexificatie of apexogenese RUBBERDAM PLAATSEN OMTREKSCAVITEIT PULPAKAMER OPENEN CORONAL FLARING : 1 zittijd ENDOCAVITEIT RX PRE-OP ELB RLB ENDOCAVITEIT KANAALPREP KANAALVULLING RX POST-OP

6 = 4. Irreversibele pulpitis met AAP : 2 zittijden 2) Pulpotomie niet succesvol 3) Extractie van melktanden of 4) Apexificatie of apexogenese PREPARATIE INTERIMDRESSING (1 e zittijd) KANAALVULLING (2 e zittijd) 5. Pulpanecrose met AAP 6. Pulpanecrose met fluctuerende zwelling 2) Extractie van melktanden of 3) Apexificatie of apexogenese + DRAINAGE & ANTIBIOTICA van definitieve tanden 2) Extractie van melktanden of 3) Apexificatie of apexogenese 7. Pulpanecrose met diffuse zwelling van definitieve tanden 2) Extractie van melktanden of 3) Apexificatie of apexogenese + ANTIBIOTICA + MKA: ABSOLUTE URGENTIE! 8. Pulpanecrose met uitbreiding naar de loges LEVENSBEDREIGEND! MAXILLOFACIAAL CHIRURG LUCHTWEG VRIJHOUDEN

7 ENDODONTISCHE URGENTIES ENDODONTISCHE URGENTIES Vitale pulpa 1) Caries 2) Reversibele pulpitis 3) Irreversibele pulpitis met normale periapex 4) Irreversibele pulpitis en acute apicale parodontitis (AAP) Necrotische pulpa 5) Pulpanecrose + AAP 6) Pulpanecrose + fluctuerende zwelling 7) Pulpanecrose + diffuse zwelling 8) Pulpanecrose + uitbreiding naar loges Vitale pulpa 1) Caries 2) Reversibele pulpitis 3) Irreversibele pulpitis met normale periapex 4) Irreversibele pulpitis en acute apicale parodontitis (AAP) Necrotische pulpa 5) Pulpanecrose + AAP 6) Pulpanecrose + fluctuerende zwelling 7) Pulpanecrose + diffuse zwelling 8) Pulpanecrose + uitbreiding naar loges ENDODONTISCHE URGENTIES Endodontisch behandeld 1) Endodontische herbehandeling 2) Microchirurgische endodontie 3) Tandextractie Niet altijd de perfecte wereld de ideale wereld de ideale wereld TIJD OMGEVING MIDDELEN MANKRACHT TIJD OMGEVING MIDDELEN MANKRACHT Balans goede zorgen time management: 1) Urgent karakter inschatten 2) Zelf doen of urgente doorverwijzing? 3) Pijnbestrijding centraal 4) Nacht, weekend, feestdag, werkdag 5) Lege artis, Primum non nocere!

8 de ideale wereld de ideale wereld TIJD OMGEVING MIDDELEN MANKRACHT TIJD OMGEVING MIDDELEN MANKRACHT 1) Tandartsenkabinet 2) MKA consultatie 3) perifeer ziekenhuis 1) Tandartsenkabinet 2) MKA consultatie 3) perifeer ziekenhuis TIJD OMGEVING de ideale wereld MIDDELEN MANKRACHT PULPITIS 1) Tekort aan tandartsen 2) Overdrukke agenda s 3) Kerntaken 1) Start endodontische behandeling 2) Medicatie 3) Evt. op een ander moment (LA) 4) Wegname van het pulpaweefsel kan volstaan 5) Géén antibiotica! 1) Pijnmedicatie 2) Contact opnemen met tandarts of tandarts van wacht 3) Evt. lokaal anestheticum 4) Géén antibiotica! 1) Start endodontische behandeling 2) Medicatie 3) Evt. op een ander moment (LA) 4) Wegname van het pulpaweefsel zal niet volstaan! 5) Uit occlusie zetten 6) Enkel AB indien zwelling of koorts 1) Pijnmedicatie 2) Contact opnemen met tandarts of tandarts van wacht 3) Evt. lokaal anestheticum 4) Antibiotica indien zwelling of koorts 1) Start endodontische behandeling 2) Medicatie 3) Evt. op een ander moment (LA) 4) Wegname van het pulpaweefsel zal niet volstaan! 5) Uit occlusie zetten 6) Enkel AB indien zwelling of koorts 1) Pijnmedicatie 2) Contact opnemen met tandarts of tandarts van wacht 3) Evt. lokaal anestheticum 4) Antibiotica indien zwelling of koorts

9 + FLUCTUERENDE ZWELLING + DIFFUSE ZWELLING 1) Start endodontische behandeling 2) Percanalaire drainage trachten te bekomen, soms incisie toch nodig 3) Pijnmedicatie + AB 4) Evt. op een ander moment (LA) 5) Wegname van het pulpaweefsel zal niet volstaan! 6) Uit occlusie zetten 1) Pijnmedicatie + AB 2) Contact opnemen met tandarts of tandarts van wacht 3) Incisie + drainage (decompressie) 4) Evt. lokaal anestheticum 1) Start endodontische behandeling 2) Drainage vaak niet mogelijk 3) Pijnmedicatie + AB 4) Evt. op een ander moment (LA) 5) Wegname van het pulpaweefsel zal niet volstaan! 6) Uit occlusie zetten 7) Info en strikt opvolgen, evt. MKA 1) Pijnmedicatie + AB 2) Contact opnemen met tandarts, tandarts van wacht of MKA 3) Drainage vaak niet mogelijk 4) Strikt opvolgen, MKA in geval van exacerbatie + UITBREIDING NAAR DE LOGES MEDICATIE Een noodzakelijk kwaad 1) Onmiddellijke doorverwijzing MKA (spoedgevallendienst) 2) Opstarten AB 3) Luchtweg vrijhouden 1) MKA: absolute urgentie! 2) Luchtweg vrijhouden MEDICATIE PIJN Tramadol ANTIBIOTICA Metronidazole HARTELIJK DANK Voor uw aandacht Ibuprofen Paracetamol (MAAGBESCHERMER) Amoxiclav of Clindamycine

10 toot h