Jaarcongres Ergotherapie

Transcriptie

1 Het herkennen en behandelen van perifere zenuwklachten: een introductie Andrea Derks MSc. & Renske Janssen MSc. Ergotherapeuten Handtherapeuten Radboudumc Jaarcongres Ergotherapie 22 maart 2019

2 CTS Ulnaropathie Neuralgische Amyotrofie Inhoud / introductie

3 Zenuwaandoening

4 CTS Meest voorkomend entrapment syndroom

5 Anatomie

6 Risicogroepen 50% genetisch bepaald Vrouwen > Mannen RSI/ Beroepsgerelateerde klachten Trauma/Polsfracturen Menopause/ Zwangerschap Medische oorzaak (reuma, diabetes, ) Leefstijl (roken, obesitas, )

7 Symptomen Nachtelijke tintelingen en pijn in de hand Verminderd gevoel Onhandigheid en krachtsverlies Uitstraling naar arm en schouder

8 Boston Carpal Tunnel Questionnaire Gestandaardiseerd evaluatief meetinstrument Ontwikkeld door Levine et.al vertaald en gepubliceerd in Nederlands Tijdschrift voor Plastische chirurgie

9 Conservatieve behandeling Educatie Nachtspalken Zenuwglijdings oefeningen Tape

10 Postoperatieve behandeling Begeleiden fasen van wondgenezing Opbouwen ROM Opbouwen kracht Contracturen en adhesie voorkomen Oedeem preventie Littekenbehandeling

11 Ulnaropathie Na carpale tunnel is ulnaropathie de meest voorkomende mononeuropathie (Nederlandse Vereniging voor Neurologie, 2011)

12 Symptomen Sensibiliteitsproblemen dig 4 en 5 Vaak niet pijnlijk (CTS wel) Vaak s nachts last Uitval spieren (intrinsiek) Afstaande pink (teken v Wartenberg) Klauwhand dig 4 en 5

13 1. Sulcus ulnaris 2. Cubitale tunnel 3. Kanaal van Guyon 4. Arcarde of Struthers Wat is de oorzaak?

14 Diagnosestelling EMG Zenuwecho Consult neuroloog Consult ergotherapeut Diagnostisch spreekuur ulnaropathie

15 Patient Rated Ulnar Nerve Evaluation

16 Voorbeeld PRUNE

17 Vertaling en validering PRUNE ENGELS NEDERLANDS DUITS 1. Preparation Voorbereiding Vorbereitung 2. Forward Translation Vooruit vertalen Vorwärts Übersetzung 3. Reconciliation Overeenkomst Vereinbarung 4. Back Translation Terug vertalen Zurück Übersetzung 5. Back Translation Review Beoordeling terug vertalingen Rezension Zurück Übersetzung 6. Harmonization Harmonisatie Harmonisierung 7. Cognitive Debriefing Cognitieve nabespreking Kognitive (inhaltliche) Nachbesprechung 8. Review of Cognitive Debriefing Beoordeling nabespreking Rezension der Nachbesprechung 9. Proofreading Proeflezen /correctie Korrekturlesen 10. Final Report Eindrapport Abschlussbericht Wild et. al.2015

18 Behandeling

19 Behandeling Combinatie Ergotherapeut en Fysiotherapeut Patiënteducatie Activiteiten analyse met nadruk op houdingen en activiteiten die de klachten laten ontstaan. Motivational Interviewing Tape Elleboog kousen met gelpads Elleboog spalken Zenuw glij oefeningen

20 Neuralgische amyotrofie, wat is dat? NA, ook wel bekend als.. - Plexus brachialis neuropathie - Parsonage Turner syndrome -.. nog 40 andere synoniemen Meestal zeer pijnlijk, plotse zenuwontsteking van delen van de plexus brachialis en andere zenuwen

21 Neuralgische Amyotrofie; niet nieuw Photos by: H. Churschmann,

22

23 Hoe vaak komt NA voor: Indicentie: 1 jaar tellen bij de huisartsen Project 2012: alle mensen met schouderklachten inclusief NA - 2 grote huisartspraktijken (Nijmegen Noord) - Totaal ingeschreven patiënten patiënten met nieuwe schouder- of armklachten - 16 patiënten, definitief NA 16 / = 1 op de 1000 / jaar (voorheen 3 / / jaar)

24 Klinische kenmerken van NA Symptomen in episodes of aanvallen Extreme neuropathische pijn in nek, schouder en/of arm in 95% Snelle multifocale parese en atrofie bovenste extremiteit 1/3 bilateraal (asymmetrisch) 70-90% herstel in 6 maanden tot 3 jaar Recidiefkans aanvallen 25% (HNA: 75%) > 50% patiënten houdt persisterende klachten m.n. pijn en verminderde duurbelastbaarheid

25 Restklachten na NA 50% beperkt door pijn 80% moeite met reiken en handelingen boven de macht 63% ernstig vermoeid (CIS > 35) Hoge correlatie tussen scapula instabiliteit, pijn en vermoeidheid

26 Meer klinische kenmerken Vlekkige hypesthesie in 80% Zelden tot nooit gestoorde propriocepsis Scapula instabiliteit niet altijd alata! - in 70% Meer mannen dan vrouwen (68% vs 32%) Pijnloze aanvallen in 5% Enkele gevallen ook been en/of middenrif

27 Ook typisch: Uitval n. Anterior Interosseus Tak van n. Medianus naar FPL, FDP dig 2 (en 3) en de m. pronator quadratus Krachtsverlies pincetgreep en pronatie onderarm Bijv. moeite met pen vasthouden, potjes opendraaien

28 Distale NA Atrofie flexoren Atrofie extensoren Thenar atrofie Flexiecontractuur pols + ulnair deviatie

29 Distale NA Hoe vaak komt het voor? 3% van de aanvallen bij mannen 8% van de aanvallen bij vrouwen Sensorische problemen in 21% van de gevallen in de hand/vingers Herstel: Ernstige axonale uitval (MRC <3) duurt vaak langer, 2-3 jaar

30 Etiologie NA Precieze pathofysiologie onbekend Sterke aanwijzingen dat de aandoening multifactorieel is: - Onderliggende (erfelijke) gevoeligheid: SEPT9 chromosoom - Mechanische factoren - Uiteindelijke auto-immuun trigger van de aanvallen

31 Behandeling van NA? Geenstudies gevonden die Bewijs aanleveren voor een bepaalde vorm van behandeling in neuralgische amyotrofie.

32 Multidisciplinaire behandeling

33 Multidisciplinaire behandeling Doelen / focus voor therapie: Voorwaarden creëren om het herstel te bevorderen: (Herstel beïnvloeden? Nee) - Educatie - Tegengaan van overbelasting - Scapula coördinatie en stabiliteit - Verbeteren bewegingspatroon + implementeren in het dagelijks functioneren - Juiste ergonomie + effectief rusten - Principes belasting/belastbaarheid Niet: One size fits all!!

34 Casus distale NA Dhr. B, 66 jaar oud Gepensioneerd Hobby: jeu de boules Diagnose: NA sinds 2012, waarbij vooral zwakte van de extensoren van dig. 2-5 rechts (EDC en EDM) Behandelvraag: Graag advisering en behandeling t.a.v. extensiespalk vingers rechts voor verbeteren handfunctionaliteit en voorkomen flexiecontracturen.

35 Behandeling Uitleg en instructie Voorkomen secundaire klachten - Overbelasting; pijn en vermoeidheid - Veranderd bewegingspatroon vergroeiingen, verkortingen Ergonomie Principes belasting/belastbaarheid Praktische aspecten / bevorderen huidig functioneren

36 Behandeling

37 Behandeling

38 Behandeling

39 Andere mogelijkheden..

40 Meer informatie: