HET ONDERNEMINGSBEGRIP

Transcriptie

1 Overzicht Voorwoord 15 DEEL I INLEIDENDE TEKST Handelsrecht, economisch en financieel recht: begripsbepaling Aanknopingspunten van het economisch recht 24 DEEL II.A HET ONDERNEMINGSBEGRIP Algemeen Begripsbepaling van economisch recht De verschillende ondernemingsbegrippen 48 DEEL II.B ENKELE KENMERKENDE REGELS VOOR ONDERNEMINGEN Verplichtingen en vermoedens Van Rechtbank van Koophandel naar Ondernemingsrechtbank Vrijheid van vestiging en dienstverlening Eerlijke handel of Fair trade De Handelszaak 101 DEEL II.C MARKTPRAKTIJKEN 109 DEEL II.D INTELLECTUELE EIGENDOM Algemene inleiding inzake intellectuele eigendom Overzicht naar types van intellectuele eigendomsrechten 277 DEEL II.E KARTELRECHT Inleiding Artikel 101 VWEU: kartelafspraken en onderling afgestemde feitelijke gedragingen 463 5

2 . Overzicht 3. Artikel 102 VWEU: misbruik van economische machtspositie op de markt Verordening nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag Verticale Overeenkomsten selectieve distributie 475 DEEL II.F INSOLVENTIE VAN ONDERNEMINGEN Situering Personeel toepassingsgebied Materieel toepassingsgebied Actoren in de insolventieprocedures Territoriaal toepassingsgebied (bijzondere bevoegdheidsregels) Preventiefase: opsporing van ondernemingen in moeilijkheden en voorlopige maatregelen De gerechtelijke reorganisatie Het faillissement De grensoverschrijdende insolventieprocedure 587 DEEL II.G TUSSENPERSONEN IN DE HANDEL Algemeen Bijzonder Precontractuele informatie bij commerciële samenwerkingsovereenkomsten 605 DEEL II.H OVERZICHT VRIJ VERKEER 611 6

3 Voorwoord 15 DEEL I INLEIDENDE TEKST Handelsrecht, economisch en financieel recht: begripsbepaling Aanknopingspunten van het economisch recht 24 A. Europees recht 26 B. Belgische evolutie 30 C. De bijzondere positie (?) van vrije beroepsbeoefenaars 34 D. Besluit 43 DEEL II.A HET ONDERNEMINGSBEGRIP Algemeen Begripsbepaling van economisch recht De verschillende ondernemingsbegrippen 48 A. Onderneming in de zin van Boek I WER 48 B. Onderneming in de zin van Boek III WER Inschrijvingsplichtige onderneming (kruispuntbank van ondernemingen of KBO) Boekhoudplichtige onderneming 61 C. Onderneming in het mededingingsrecht: kartelrecht en marktpraktijken Ondernemingsbegrip in de zin van Boek IV en Boek V WER inzake mededingingsrecht Onderneming in de zin van Boek VI WER (zie ook Deel II.C) 81 D. Ondernemingsbegrip in de zin van Boek XI WER: Intellectuele Eigendom 82 E. Ondernemingsbegrip in de zin van Boek XX WER: Insolventie van ondernemingen 83 DEEL II.B ENKELE KENMERKENDE REGELS VOOR ONDERNEMINGEN Verplichtingen en vermoedens 87 A. Inschrijving in kruispuntbank van ondernemingen (KBO) Boek III WER Doel en omvang Inschrijving en wijziging activiteit Verplicht gebruik ondernemingsnummer 88 B. Bijzondere verplichtingen en vermoedens 90 C. Ondernemingsbewijs 92 7

4 2. Van Rechtbank van Koophandel naar Ondernemingsrechtbank Vrijheid van vestiging en dienstverlening 95 A. Vrijheid van vestiging 95 B. Vrijheid van dienstverlening Eerlijke handel of Fair trade De Handelszaak 101 A. Begrip 101 B. Samenstelling 102 C. Uitbating van de handelszaak Vrijheid van handel en nijverheid Overeenkomsten met betrekking tot de handelszaak 104 a. Verkoop 104 b. Verhuur 105 c. Bezoldigd beheer of gérance 107 d. Inpandgeving van de handelszaak 107 DEEL II.C MARKTPRAKTIJKEN 109 DEEL II.D INTELLECTUELE EIGENDOM Algemene inleiding inzake intellectuele eigendom Overzicht naar types van intellectuele eigendomsrechten 277 A. Uitvindingen (octrooi artikel XI.1-XI.91 WER) 277 B. Vormgevingen van een gebruiksvoorwerp (tekening of model artikel BVIE) 278 C. Het creatieve werk met inbegrip van databanken en computerprogramma s (auteursrecht en naburige rechten artikel XI WER) 279 D. Merk (artikel BVIE) 279 E. Bijzondere categorie: ideeën (i- DEPOT artikel 4.4bis BVIE) 280 F. Overzichtstabel 281 F. Cumul tussen eigendomsrechten Cumul octrooi model Cumul octrooi merk Cumul model merk Cumul auteursrecht octrooi Cumul auteursrecht merk en model 284 G. Organisatie van de bescherming van intellectuele eigendom Uitgangspunt: nationale organisatie Europese organisatie: Gemeenschappelijk gemeenschapsrecht naast nationaal recht 286 a. Eengemaakt recht in de EU 286 b. Harmonisatie nationale wetgeving Internationale organisatie 290 8

5 a. Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO) 290 b. Wereldhandelsorganisatie (WTO) 295 c. Europese Octrooiorganisatie (EPO) 295 H. Bijzondere regeling van de Communautaire uitputting Uitgangspunt: vrij verkeer van goederen Principe van Communautaire uitputting Mijlpaalarresten van het Hof van Justitie inzake merkenrechtelijke uitputting 298 I. Meer gedetailleerde analyse van bepaalde intellectuele eigendomsrechten Octrooien 298 a. Definitie 298 b. Uitzonderingen (artikel XI.5 WER) 301 c. Eigendom (artikel XI.9 WER) 301 d. Formaliteiten (artikel XI.14 e.v. WER) 302 e. Rechten (artikel XI.28 e.v. WER) 303 f. Beperkingen (artikel XI.34 WER) 304 g. Beschermingsduur (artikel XI.47 WER) 304 h. Einde (artikel XI.55 e.v. WER) Auteursrecht 305 a. Definitie 305 b. Eigendom (artikel XI.170 WER) 306 c. Formaliteiten 306 d. Rechten (artikel XI.165 WER) 306 e. Beperkingen (artikel XI.189 e.v. WER) 307 f. Duur (artikel XI.166 WER) 308 g. Databanken (auteursrecht artikel XI WER of sui generis artikel XI WER) 308 h. Computerprogramma s/software (auteursrecht artikel XI WER) 309 i. De uitvoering van een werk (naburige rechten van het auteursrecht artikel XI WER) 310 j. Tendens naar investeringsbescherming in plaats van bescherming van de prestatie zelf Merken en Tekeningen of Modellen 311 a. Doel 311 b. Structuur Tekeningen of modellen / titel 3 BVIE 312 a. Definitie (artikel 3.1 BVIE) 312 b. Uitzonderingen 331 c. Eigendom 332 d. Formaliteiten (artikel 3.9 e.v. BVIE) 332 e. Rechten (artikel 3.16 BVIE) 332 f. Beperkingen (artikel BVIE) 333 g. Beschermingsduur (artikel 3.14 BVIE) 333 h. Einde (artikel BVIE) 333 9

6 5. Merken/titel 2 BVIE 334 a. Hervorming merkenrecht: Richtlijn 2015/2436 en Verordening 2017/ b. Definitie (artikel 2.1 BVIE) 336 c. Uitzonderingen (artikel 2.4 artikel 2.2bis en 2.2ter BVIE) 375 d. Formaliteiten (artikel 2.2 en 2.5 e.v. BVIE) 380 e. Rechten (artikel 2.19 e.v. BVIE) 381 f. Beperkingen (artikel 2.23 BVIE) 426 g. Beschermingsduur (artikel 2.9 BVIE) 444 h. Beëindiging van het recht (artikel BVIE) 444 DEEL II.E KARTELRECHT Inleiding Artikel 101 VWEU: kartelafspraken en onderling afgestemde feitelijke gedragingen 463 A. Algemeen 463 B. Artikel 101, lid 1 VWEU Onderneming Overeenkomsten, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen lidstaten [merkbaar] ongunstig kunnen beïnvloeden Ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt (merkbaar) wordt verhinderd, beperkt of vervalst (de minimis) Relevante markt Voorbeelden (artikel 101, lid 1, in fine VWEU) 468 C. Artikel 101, 2 VWEU 468 D. Artikel 101, lid 3 VWEU Artikel 102 VWEU: misbruik van economische machtspositie op de markt 470 A. Toepassingsvoorwaarden Eén of meer ondernemingen Machtspositie Machtspositie op de gemeenschappelijke markt of op een wezenlijk deel daarvan Misbruik van de machtspositie (Merkbare) invloed op de inter- statenhandel 471 B. Voorbeelden van misbruik van machtspositie 471 C. Sanctie Verordening nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag 471 A. Essentie: decentralisatie 471 B. Toepassing van de artikelen VWEU (artikel 1)

7 C. Bewijslast (artikel 2) 472 D. Verhouding tussen het Europees en het nationale mededingingsrecht (artikel 3) 472 E. Bevoegdheid Commissie (artikel 4) Nationale Mededingingsautoriteiten ( NMA ) (artikel 5) Nationale rechterlijke instanties (artikel 6) Beschikkingen van de Commissie (artikel 7-10) Uitwisselen van informatie (artikel 12) Schorsing of afsluiting (mogelijkheid) (artikel 13) Adviescomité (artikel 14) Samenwerking met nationale rechters (artikel 15) Uniforme toepassing (artikel 16) Onderzoeksbevoegdheden (artikel 17-22) Sancties (artikel 23-24) Verjaring (artikel 25-26) Hoorzittingen en geheimhouding (artikel 27-28) Vrijstellingenverordeningen: individuele intrekking (artikel 29) Verticale Overeenkomsten selectieve distributie 475 A. Inleiding 475 B. Groepsvrijstellingsverordening 330/ Toepassingsgebied Verticale beperkingen en concurrentiegraad Veilige zone safe harbour artikel Hard core- beperkingen artikel a. Opdeling van de markt 486 b. Hard core in selectieve distributie 488 c. Leverancier van componenten en afnemer die componenten verwerkt Uitgesloten beperkingen in de zin van artikel Intrekking en buiten toepassing verklaring 490 C. Vuistregels voor oefeningen Eerste toets: artikel 101, lid 1 VWEU Tweede toets: artikel 101, lid 3 VWEU Groepsvrijstellingsverordening 330/ Derde toets: Groepsvrijstellingsverordening 330/2010 niet van toepassing artikel 101, lid 1 VWEU Vierde toets: artikel 101, lid 3 VWEU Richtsnoeren Individuele afweging 492 DEEL II.F INSOLVENTIE VAN ONDERNEMINGEN Situering 497 A. Situering binnen de rechtenopleiding 497 B. Situering binnen de Belgische wetsgeschiedenis Personeel toepassingsgebied Materieel toepassingsgebied

8 4. Actoren in de insolventieprocedures 503 A. De insolventiefunctionaris Gerechtsmandataris Voorlopig bewindvoerder Curator 504 B. Ondernemingsbemiddelaar 505 C. Insolventierechtbank gedelegeerd rechter rechter- commissaris procureur des Konings Territoriaal toepassingsgebied (bijzondere bevoegdheidsregels) Preventiefase: opsporing van ondernemingen in moeilijkheden en voorlopige maatregelen 507 A. Situering 507 B. Gegevensverzameling en de kamers voor ondernemingen in moeilijkheden Gegevensverzameling De kamers voor ondernemingen in moeilijkheden 511 C. De voorlopige maatregelen De gerechtsmandataris Voorlopige ontneming van het beheer aanstelling voorlopig bewindvoerder 514 D. Ondernemingsbemiddelaar en minnelijk akkoord De ondernemingsbemiddelaar Het minnelijk akkoord De gerechtelijke reorganisatie 519 A. Het begrip gerechtelijke reorganisatie en het doel van de procedure 519 B. Het toepassingsgebied van de procedure 519 C. De opening van de procedure van gerechtelijke reorganisatie Initiatiefrecht, vormvereisten en rol van de financiële beroepsbeoefenaar De behandeling en gevolgen van het verzoek, de uitspraak en de bekendmaking De termijnen en rechtsmiddelen tegen het vonnis tot toekenning of verwerping De gevolgen van de toekenning van de procedure van gerechtelijke reorganisatie 527 D. De rol van de gedelegeerd rechter 533 E. Het dossier van gerechtelijke reorganisatie 535 F. Termijnen, doelwijziging en beëindiging van de procedure van gerechtelijke reorganisatie 535 G. De gerechtelijke reorganisatie door een minnelijk akkoord 538 H. De gerechtelijke reorganisatie door een collectief akkoord Informatie van de schuldeisers in de opschorting Betwisting door de schuldeisers in de opschorting De inhoud van het reorganisatieplan Buitengewone schuldeisers in de opschorting Stemmingsvergadering en homologatie van het reorganisatieplan Rechtsmiddelen tegen en gevolgen van het vonnis tot homologatie

9 7. Intrekking en opvolging van de uitvoering van het reorganisatieplan 547 I. Gerechtelijke reorganisatie door overdracht onder gerechtelijk gezag Initiatiefrecht en procedureverloop De gerechtsmandataris en de overdracht De kwijtschelding en de bevrijding Het faillissement 556 A. Begrip, kenmerken en toepassingsgebied 556 B. De opening van het faillissement Initiatiefgerechtigden tot het instellen van de faillissementsvordering Behandeling, vonnis van faillietverklaring, bekendmaking en rechtsmiddelen 561 C. Gevolgen van het vonnis van faillietverklaring Algemeen Buitenbezitstelling van de gefailleerde De termijnschulden worden opeisbaar en de interesten worden opgeschort ten aanzien van de boedel (Tijdelijke) opschorting van de vorderingen, executiemaatregelen en gedingen 564 D. De faillissementsboedel Voorafgaandelijke toelichting omtrent een aantal actoren in de faillissementsprocedure: de curator(en), de rechter- commissaris(sen), de insolventierechtbank en het openbaar ministerie Het beheer van de boedel Schematische voorstelling van de samenstelling van de boedel De actiefzijde van de boedel De passiefzijde van de boedel 577 E. Aangifte- en verificatieprocedure Aangifteprocedure Verificatie 580 F. Vereffening en uitdeling Vereffening Verdeling 583 G. Sluiting van het faillissement kwijtschelding Summiere rechtspleging tot sluiting van het faillissement Sluiting van het faillissement door rechtbank Kwijtschelding en bevrijding Gevolgen van de sluiting van de faillissementsprocedure De grensoverschrijdende insolventieprocedure 587 DEEL II.G TUSSENPERSONEN IN DE HANDEL Algemeen Bijzonder 593 A. Verkoopconcessie Begrip

10 2. Eenzijdige beëindiging 594 B. Makelaar 596 C. Commissionair 597 D. Handelsagentuur Definitie (artikel I.11.1 WER) Plichten van de agent Plichten van de principaal (artikel X.6 WER) Vergoeding van de agent Duur (artikel X.2 WER) 601 a. onbepaalde tijd: 601 b. bepaalde tijd: Beëindiging (artikel X.16 WER) 602 a. onbepaalde tijd of bepaalde tijd met mogelijkheid vroegtijdig op te zeggen 602 b. bepaalde tijd Uitwinningsvergoeding (artt. X.18 en 19 WER) Concurrentiebeding (artikel X.22 WER) Verjaring (artikel X.24 WER) IPR (artikel X.25 WER) Bankagent en banksubagent: Precontractuele informatie bij commerciële samenwerkingsovereenkomsten 605 B. Precontractuele informatieplicht (artikelen X.27 en 28 WER) 606 C. Sanctie (artikel X.30 WER) 607 D. Geheimhouding (artikel X.31 WER) 608 E. Interpretatie (artikel X.32 WER) 608 F. Dwingend recht (artikel X.26, lid 1 WER) 608 G. Toepassingsgebied ratione loci en bevoegdheid (artikel X.33 WER) 609 H. Evaluatie en toekomstblik (artikel X.34 WER) 609 I. Uitbreiding Boek X WER tot vervoersovereenkomsten ten gevolge van de afschaffing van het Wetboek van koophandel 610 DEEL II.H OVERZICHT VRIJ VERKEER