DE WWFT, LOOP ÍK RISICO!? mr. C. (Kees) de Kramer

Transcriptie

1 DE WWFT, LOOP ÍK RISICO!? mr. C. (Kees) de Kramer

2 Wat is de Wwft? De Wwft staat voor Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Doel: voorkomen dat er handel wordt gedreven met crimineel geld. Wat moet ík daarmee?

3 Waar praten we over? (1) Nog altijd wassen criminelen in Nederland miljarden euro s wit In Nederland wordt jaarlijks 16 miljard euro witgewassen. Onderzoekers waarschuwen vandaag dat fraude en de verstrengeling van boven en onderwereld toenemen... Bron: van 5 november 2018.

4 Waar praten we over (2)? Het gaat om 2,5 procent van het bruto binnenlands product, genoeg om bijvoorbeeld de problemen in de zorg op te lossen. (Brigitte Unger, hoogleraar economie van de publieke sector). Bron: van 5 november 2018.

5 Hoe gaat witwassen? Het in het (girale) geldverkeer brengen van door misdrijf verkregen vermogen (plaatsingsfase) Het op elkaar stapelen van (financiële) transacties teneinde de criminele herkomst van het vermogen te verhullen (versluieringsfase) Het integreren van het vermogen in de legale economie (integratiefase)

6 De Wwft in de praktijk ING betaalt 775 miljoen vanwege ernstige nalatigheden bij voorkomen witwassen ING Bank N.V. (ING) in Amsterdam heeft een door het Openbaar Ministerie (OM) aangeboden transactie van euro geaccepteerd en betaald. Het OM verwijt ING in Nederland jarenlange en structurele overtreding van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)... (bron: van 4 september 2018)

7 Wat wordt de ING nu precies verweten? Het OM verwijt de verdachte in deze zaak het witwassen van honderden miljoenen euro s crimineel geld. Ook hier deed de bank onvoldoende cliëntenonderzoek en werd het bedrijf ingedeeld in een verkeerd segment. Het monitoringssysteem maakte wel melding van ongebruikelijke geldstromen, maar die werden door de bank onterecht en vrijwel zonder nader onderzoek, aan de kant geschoven als niet ongebruikelijk. (bron: van 4 september 2018)

8 Een voorbeeld uit de ING-kwestie Omzet handelaar damesondergoed

9 Accountantskantoren en verscherpte regelingen Verschillende regelgeving. Het accountskantoor ook als poortwachter. Wwft: Cliëntenonderzoek Meldingsplicht DNB: systematische integriteitsrisicoanalyse (SIRA). Controle door AFM. Sluiten niet op elkaar aan. Wel overlappingen.

10 Aanscherping Wwft per 25 juli 2018 voor accountantskantoren (1) Eerste wijziging: accountants en belastingadviseurs moeten kritischer worden op de risico s op witwassen en terrorismefinanciering en daarop hun organisatie afstemmen.

11 Aanscherping Wwft per 25 juli 2018 voor accountantskantoren (2) Tweede wijziging: niet alleen personen identificeren, maar ook verifiëren. Dit geldt ook voor belastingadviseurs, juristen et cetera. Bij de identificatie van de cliënt: door de cliënt zélf verstrekte gegevens. Verifiëren van de identiteit is het vaststellen dat de opgegeven identiteit overeenkomt met de werkelijke identiteit. Dus: onderzoek (aan de hand van betrouwbare en onafhankelijke bronnen). Die verificatie vindt altijd plaats, maar is afhankelijk van het risicoprofiel (vereenvoudigd, normaal of verscherpt).

12 Aanscherping Wwft per 25 juli 2018 voor accountantskantoren (3) Derde wijziging: andere risico indeling (lijst Europese Unie van 290 blz.!). Nieuwe risico indeling van laag, midden en hoog risico naar: Laag, Gematigd significant, Significant en Zeer significant. Kijken naar o.m. soort cliënt, product/dienst, leveringskanaal (in persoon, digitaal, tussenpersoon) en landenrisico. Streng: bij verkrijging van onroerende zaken door cliënt wordt accountant/belastingadviseur gezien als risicovolle instelling en ook het advies is risicovol.

13 Aanscherping Wwft per 25 juli 2018 voor accountantskantoren (4) Vierde wijziging: wat verifiëren? Alle UBO s moeten geverifieerd worden. UBO = uiteindelijke belanghebbende ('ultimate beneficial owner'). Bij B.V., stichting, verenigingen, VOF en maatschap: (grof gezegd) meer dan 25% eigendom en/of zeggenschap is UBO. Of: andere zeggenschap (o.m. contractueel). Anders: hogere leidinggevende(n).

14 Aanscherping Wwft per 25 juli 2018 voor accountantskantoren (5) Vijfde wijziging: Verscherpt vermoeden ongebruikelijke transacties, bijv. het melden van contante transacties wordt verlaagd van naar

15 Wanneer verifiëren? Opnieuw cliëntonderzoek bij ingaan regels nieuwe Wwft op 25 juli 2018 voor alle bestaande cliënten: bij eerste contact met het kantoor Bij aangaan van de relatie Bij mogelijke wijzigingen onderweg (één keer per jaar gegevens controleren) Bij het uitvoeren van soort opdracht (vooraf, bijv. onroerende zaak transactie) Niet meewerken, is relatie moeten beëindigen Wij als poortwachter worden gecontroleerd en moeten onze zaken goed op orde hebben en dat kunnen aantonen (o.m. bewijs en overeenkomsten)

16 En waar sta ik als ondernemer?

17 Branches met hoger witwasrisico autoschadebedrijven, pizzeria s, snackbars, autopoetsbedrijven, Oosterse toko s, videotheken, afvalverwerkingsbedrijven en hotelkamerverhuur Horeca ondernemingen Belwinkels Ondernemingen die handelen in drugs gerelateerde producten (growshops, coffeeshops) Kamerbemiddelingsbureau s en hotels Schildersbedrijven en bouwbedrijven (in verband met zwarte omzet en/of mogelijk steekpenningen/smeergelden) Cliënten die in autobanden, schroot, computeronderdelen of mobiele telefoons handelen (i.v.m. BTW carrouselfraude) Cliënten waar veel contant geld beschikbaar is (bijvoorbeeld antiekhandelaar, casino s, wisselkantoren, autohandelaren, juweliers, botenhandelaren) Cliënten die onjuiste of onvolledige informatie verschaffen of twijfel bestaat over de juistheid van de verstrekte informatie of volledigheid daarvan Cliënten waarbij sprake is van (eenmalige) complexe spoedeisende dienstverlening zonder aanwijsbare reden Cliënten die beschikken over vermogen waarvan de herkomst onduidelijk is (Nieuwe) cliënten afkomstig van buiten de regio zonder dat hiervoor een verklaring aanwezig is Cliënten met een onduidelijk of wisselend vestigingsadres zonder dat hiervoor een verklaring aanwezig is Cliënten waarbij de bedrijfsactiviteiten onduidelijk zijn of gebruik maken van tussenpersonen waarvan de rol onduidelijk is

18 Wees ook als ondernemer kritisch en alert! Burgemeester Berends vindt 264 kappers in Apeldoorn verdacht Apeldoorn heeft wel heel veel kappers, zonne- en nagelstudio's en autohandelaren. 'Kluitjesvoetbal', noemt burgemeester John Berends dat en dat is verdacht. Ik wil geen klopjacht in de stad of paniek zaaien, maar hierbij denk ik wel 'goed opletten nu. Bron: van 10 oktober 2018.

19 Zeker waar het contante betalingen betreft Bedragen boven de zijn ongebruikelijke transacties. Dan: het paspoort van de koper controleren, onderzoeken of het paspoort van de koper is en alle kopieën vijf jaar bewaren (mag AVG). Onraad melden bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-NL) te Den Haag (T +31 (0) ). Bij contante betaling van of meer van voertuigen, schepen, kunstvoorwerpen, antiquiteiten, edelstenen, edele metalen, sieraden of juwelen: altijd melden.

20 Andere attentiepunten voor u (1) 1. zorg ervoor dat uw cliënt fysiek aanwezig is 2. vraag uw cliënt om het identificatiebewijs en sla een kopie op van dit identificatiebewijs in uw dossier 3. verifieer zo nodig de echtheid van het ID-bewijs 4. zoek aan de hand van een KvK-uittreksel bij een zakelijke cliënt uit wie de UBO s zijn

21 Andere attentiepunten voor u (2) 5. voer zo nodig een cliëntenonderzoek uit en leg hier een dossier van aan 6. vorm een risicoprofiel over doel en aard van de (zakelijke) relatie, de transactie, herkomst en bestemming van middelen 7. volg de relatie met uw cliënt, de transacties van uw cliënt en zijn/haar risicoprofiel regelmatig 8. meld ongebruikelijke transacties bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland) 9. Let op: cryptocurrency (bitcoins)

22 Vragen? Dank u voor uw aandacht!