Infectieziekten Tuberculose. Infodocument

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Infectieziekten Tuberculose. Infodocument"

Transcriptie

1 Infectieziekten Tuberculose Infodocument /Provikmo-I-2000

2 Tuberculose 1 Wat is tuberculose? Tuberculose of tbc is een besmettelijke ziekte, veroorzaakt door een bacterie van de familie van de mycobacteriën (Mycobacterium tuberculosis, tuberkelbacterie of bacil van Koch). Ook sommige andere mycobacteriën zoals mycobacterium bovis die runderen kan besmetten kunnen tbc bij de mens veroorzaken. De meest voorkomende vorm van deze ziekte is longtuberculose, dit is een ernstige longontsteking. Soms worden ook de nieren, beenderen, hersenen, klieren of andere organen aangetast. De besmetting gebeurt vooral van mens tot mens. Uitzonderlijk kan in onze streken een rund besmet zijn met tuberculose. Nauw contact met een besmet rund en het drinken van besmette rauwe koemelk of melkproducten kan de mens besmetten (zie verder). 2 Voorkomen in België Tuberculose is geen echte volksziekte meer, maar is ook nog niet uit het straatbeeld verdwenen. In 2011 werden in België nieuwe gevallen vastgesteld. Dit is een incidentie van 9,5/ inwoners. België behoort daarmee tot een van de laagste incidentielanden wereldwijd. 3 Hoe gebeurt de besmetting? Tuberculose wordt praktisch uitsluitend overgebracht via de lucht. Een persoon met besmettelijke (open) longtuberculose brengt bij het hoesten, spreken, lachen of niezen bacteriën in de lucht. Personen in de nabije omgeving van de zieke kunnen de bacteriën inademen. Een nauw en intens contact is nodig om besmet te raken. Men heeft na inademing 50% kans dat de bacteriën volledig vernietigd worden door het eigen immuunsysteem zonder enig risico voor de gezondheid. Daarnaast is er 50% kans dat de bacteriën zich nestelen in de longen. In dat geval is er een kans van 5% dat men binnen de 2 jaar tuberculose zal ontwikkelen (ten vroegste 8 à 10 weken na het inademen). Na 2 jaar is er nog eens een kans van 5% op het doormaken van tuberculose. Het is mogelijk dat men helemaal niets merkt van deze actieve tuberculose en dat ze enkel op een longfoto te zien is. In de meeste gevallen (90%) zal men echter nadat de bacteriën zich in de longen genesteld hebben geen ziekte doormaken. Men is dan blijvend sluimerend besmet zonder ziek te zijn. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

3 Tuberkelbacteriën dringen in de luchtwegen binnen na inademing Bacteriën nestelen zich in de longen (50% kans) Vernietiging van de bacteriën (50% kans) 5% kans op ontwikkelen van tuberculose (met of zonder klachten) binnen de eerste 2 jaar na de infectie 5% kans op ontwikkelen van tuberculose (met of zonder klachten) na de eerste 2 jaar na de infectie 90% kans op sluimerende besmetting zonder ziekte De bacteriën kunnen ook via het bloed in andere organen (nieren, beenderen, hersenen, klieren...) terechtkomen. Tuberculose wordt bijna nooit overgebracht via voorwerpen (eetgerei, kleding, boeken, beddengoed, ). De bacterie wordt gedood door UV-licht (zonlicht). 4 Wie kan tuberculose krijgen? Iedereen kan tuberculose krijgen. Jonge kinderen en mensen met verminderde weerstand zijn vatbaarder. 5 Welke werknemers hebben een verhoogd risico op tuberculosebesmetting? 5.1 Sterk verhoogd risico op besmetting op het werk Ziekenhuispersoneel van de diensten spoedgevallen, intensieve zorgen, long- en infectieziekten, bronchoscopie, longfunctiemetingen en aërosoltherapie. Personeel van microbiologische laboratoria en autopsiezalen. Gevangenisbewaarders, personeel van opvangcentra voor asielzoekers, illegalen of daklozen, en andere dienstverleners die frequent in aanraking komen met hoog risicogroepen voor tuberculose (migranten afkomstig uit hoge prevalentielanden, (ex)gedetineerden en kansarmen). 5.2 Matig verhoogd risico op besmetting op het werk Het personeel (medisch, paramedisch, logistiek en onderhoud) van de andere ziekenhuisdiensten dan die vermeld onder sterk verhoogd risico, evenals personeel van bejaardeninstellingen en dergelijke. Het absolute aantal patiënten waarmee deze [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

4 personeelsleden in contact komen bepaalt of het besmettingsrisico bij deze werknemers hoger is dan dat van de algemene bevolking. Thuisverpleegkundigen, familiehulp en andere maatschappelijk werkers die huisbezoeken doen in zones waar veel tuberculose voorkomt zoals in bepaalde deelgemeentes van grote steden. Alle personen, die om beroepsredenen in contact komen met runderen (veehouders, dierenartsen, veehandelaars, slachthuispersoneel, ), lopen omwille van hun veelvuldig contact met deze dieren een groter risico om geïnfecteerd te raken met rundertuberculose (zie verder). 6 Wat zijn de klachten bij tuberculose? De meest voorkomende klachten bij actieve tuberculose zijn een aanslepende hoest, vaak met fluimen, bloed ophoesten, verminderde eetlust, gewichtsverlies, pijn aan de borstkas, (hoge) koorts, nachtzweten, lusteloosheid en vermoeidheid. De klachten hoeven niet allemaal tegelijk op te treden en het is zelfs mogelijk dat iemand geen van deze klachten vertoont en toch tuberculose doormaakt. 7 Tuberculose en zwangerschap Vrouwen die besmet raken met tuberculose tijdens de zwangerschap hebben een verhoogd risico op vroeggeboorte en een kind met een laag geboortegewicht. Tuberculose is schadelijk gedurende de gehele zwangerschap. Er bestaat een klein risico dat tbc doorgegeven wordt aan de baby (sporadisch gevallen van baby s die besmet met tuberculose geboren worden). Beschermende maatregelen tijdens de zwangerschap (moederschapsbescherming) zijn maar nuttig bij zwangeren met een sterk verhoogd risico op besmetting op het werk. Tuberculose wordt niet via de moedermelk doorgegeven. 8 Is tuberculose te genezen? Ja, tuberculose kan volledig genezen worden. De behandeling bestaat meestal uit een combinatie van drie of vier geneesmiddelen (tuberculostatica) die gedurende minstens zes maanden ingenomen worden omdat de bacteriën moeilijk te vernietigen zijn. Het niet correct volgen van de behandeling kan leiden tot herval en het ontstaan van resistente bacteriën. 9 Wanneer is iemand besmettelijk voor zijn/haar omgeving? Enkel een zieke met een open longtuberculose is besmettelijk. Hierbij komen er bij het hoesten, spreken, lachen of niezen bacteriën uit de longen rechtstreeks in de lucht terecht. Een gesloten longtuberculose of een tuberculoseaantasting van een ander orgaan (buiten de longen) is meestal niet besmettelijk. Als de zieke gedurende enkele weken zijn/haar behandeling goed opgevolgd heeft, vermindert het hoesten en de besmettelijkheid maar de ziekte is nog niet genezen. Ook een goede hoesthygiëne verkleint de kans op het besmetten van anderen. De zieke moet het gezicht afwenden bij hoesten alsook met de hand voor de mond in een papieren zakdoek hoesten. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

5 10 Wat is een tuberculinehuidtest? Een tuberculinehuidtest (mantouxtest, intradermotest of tuberculinehuidtest (THT)) is een test die aantoont of iemand al dan niet besmet is met de tuberkelbacterie. Men kan er een sluimerende tuberculose-infectie mee opsporen. Men kan er ook besmetting bij de mens door rundertuberculose (boviene tuberculose) mee opsporen. Deze test is geen vaccinatie. Men kan door deze test geen tuberculose krijgen! Werknemers met een sterk en matig verhoogd risico op besmetting op het werk moeten de test bij aanwerving en daarna minstens jaarlijks krijgen. 11 Hoe wordt de tuberculinehuidtest uitgevoerd? Er wordt een kleine hoeveelheid vloeistof (tuberculine) in de huid van de linker voorarm ingespoten. Ontsmetting van de huid voorafgaand aan het prikje is niet nodig. Het inspuiten prikt kortstondig. Er ontstaat een blaasje dat binnen het kwartier weer verdwijnt. Soms kan er nog een druppeltje bloed uit de prikplaats komen. Dit is ongevaarlijk (wel opletten om uw kledij niet te bezoedelen). Er mag geen pleister op de prikplaats want dit kan voor een vals positief resultaat zorgen. Soms treedt er roodheid en lichte jeuk op. De tuberculinehuidtest is niet gevaarlijk en mag uitgevoerd worden bij jonge kinderen en zwangere vrouwen. U mag na deze test alle activiteiten uitvoeren (douche, bad, sport, ) maar tot 1 uur na de toediening mag men niet schrobben (operatiekwartier) op de injectieplaats. 12 Interpretatie van de huidprik Meestal merkt u niets in de eerste drie dagen na plaatsing. Soms treden in de eerste 24 uur na plaatsing roodheid, jeuk of zelfs zwelling op. Deze zijn het gevolg van een lokale reactie op de entstof en verdwijnen binnen drie dagen na plaatsing. U hoeft zich hier geen zorgen over te maken. Drie tot vijf dagen na de test moet u de prikplaats nakijken. U moet op de plaats van de injectie met de vinger voelen over huid. We zijn immers op zoek naar een lokale zwelling en verhevenheid van de huid. Roodheid, zelfs indien uitgebreid, zonder verhevenheid is onbelangrijk bij de interpretatie van de test! Als u alleen maar roodheid merkt, zonder zwelling of hardheid, dan is de test negatief en hoeft u niets te doen Het resultaat is negatief Wanneer u na minstens drie dagen na plaatsing van de test géén zwelling en/of hardheid merkt wanneer u over de plaats van de injectie wrijft, dan is de test negatief. Dat betekent in de meeste gevallen dat u niet besmet bent met de tuberkelbacterie. U moet ons in dat geval niet contacteren. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

6 12.2 Het resultaat is twijfelachtig of positief Wanneer u na minstens drie dagen na plaatsing van de test een kleine en lichte verhevenheid merkt wanneer u over de plaats van de injectie wrijft, dan is de test mogelijk positief. Deze test moet dan geïnterpreteerd worden door iemand die daar ervaring mee heeft. U moet ons in elk geval contacteren. Bij een twijfelachtig resultaat wordt er steeds een nieuwe test (meestal na twee maanden) uitgevoerd. Bij een positieve tuberculinehuidtest moet een longfoto genomen worden om na te gaan of u tuberculose hebt ontwikkeld. Een echt positief resultaat wil dit zeggen dat u ooit contact heeft gehad met iemand met tuberculose, dat men de bacterie heeft ingeademd en dat er zich tbc-bacteriën in de longen bevinden. 13 Beleid bij een positieve huidprik Bij een positieve tuberculinehuidtest moet een longfoto genomen worden om na te gaan of u tuberculose hebt ontwikkeld De longfoto is normaal Als de longfoto normaal is bent u wel besmet maar niet ziek en ook niet besmettelijk voor anderen. In bepaalde gevallen (bij vermoeden van een recente besmetting) is het raadzaam om gedurende zes à negen maanden één geneesmiddel te nemen. Hierdoor kan het risico op een latere ontwikkeling van tuberculose met ongeveer 80% verminderd worden. Als alternatief voor medicatie kan men ook opteren om gedurende twee jaar jaarlijks een longfoto te laten nemen. Als de foto s twee jaar na elkaar negatief zijn en er dus niets te zien is kan men aannemen dat de kans dat men alsnog tbc ontwikkeld zeer klein is De longfoto is abnormaal Als er op de longfoto letsels van tuberculose zichtbaar zijn, moet u starten met een behandeling. Wanneer het gaat om een open tuberculose bent u besmettelijk voor anderen en mag u niet komen werken. U moet gedurende ministens zes maanden zeer stipt drie of meer geneesmiddelen innemen. U moet hiervoor een longspecialist raadplegen. Mensen die positief duidelijk positief reageerden op een tuberculinehuidtest kunnen hiermee niet meer getest worden. De test zal immers telkens positief zijn. Wanneer deze mensen een risico hebben op tuberculosebesmetting op het werk dan kan als alternatief regelmatig (bijvoorbeeld om de 5 jaar) een longfoto genomen worden. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

7 14 Wat te doen bij hardheid en/of zwelling drie dagen na plaatsing Indien u een verdachte reactie ziet (of bij twijfel) moet de test tussen de drie en vijf dagen na plaatsing geïnterpreteerd worden door een ervaren persoon. Gelieve bij reactie ons op te bellen. Zo nodig, wordt u doorverwezen voor het nemen van een foto van de longen en/of naar de longarts. 15 Wat bij een gekend contact met iemand met een open tuberculose? 15.1 U wordt reeds minstens jaarlijks getest op tuberculose omdat u een risicoberoep heeft Een bijkomende huidtest is nodig 8 à 10 weken na het laatste onbeschermd contact. Bij werknemers die niet meer met de huidtest kunnen getest worden moet een longfoto gemaakt worden 2 à 4 maanden na het laatste onbeschermd contact U wordt niet jaarlijks getest op tuberculose omdat u, in principe, geen risicoberoep heeft U moet twee keer het huidprikje krijgen. Een eerste keer onmiddellijk na het laatste onbeschermd contact om uit te maken of u vroeger al niet besmet raakte. Een tweede keer 8 à 10 weken na het laatste onbeschermd contact om uit te maken of u besmet raakte door het recente contact. 16 BCG-vaccinatie Bacillus Calmette-Guérin (BCG) is een vaccin tegen tuberculose maar het biedt geen volledige bescherming tegen tuberculose. Daarbij komt nog dat na vaccinatie de klassieke huidtest niet meer kan gebruikt worden om te screenen. De test zal steeds positief zijn. Wanneer het heel lang geleden is dat men de BCG-vaccinatie kreeg kan de huidtest wel weer worden gebruikt. In Frankrijk is de vaccinatie nog steeds verplicht voor een heel aantal werknemers. Voor mensen die langdurig in het buitenland gaan werken in een hoogrisico gebied kan de vaccinatie soms nuttig zijn. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

8 17 Nieuwe test: IGRA-bloedtest Er bestaat een kleine kans dat u bij een positieve huidtest niet besmet bent met Mycobacterium tuberculosis (of bovis) maar met een ongevaarlijke andere bacterie van de familie van de mycobacteriën. Dit kan met de huidtest niet uitgemaakt worden. Na vaccinatie met het BCG-vaccin kan de klassieke huidtest niet meer gebruikt worden om te screenen (in elk geval niet de eerste jaren na BCG-vaccinatie). Recent werd een nieuwe test commercieel beschikbaar. Het gaat om de Interferon Gamma Release Assay of IGRA. Dit is geen huidtest maar een bloedtest. Net als de huidtest zegt een positieve test enkel dat men ooit contact heeft gehad met iemand met tuberculose, dat men de bacterie heeft ingeademd en dat er zich tbc-bacteriën in de longen bevinden. Het voordeel van de test is dat hij enkel positief is voor mycobacteriën die effectief tbc kunnen veroorzaken en dat hij ook na BCG-vaccinatie kan gebruikt worden. De IGRA-bloedtest is véél duurder dan de huidtest (de bloedtest kost tussen 50 à 80 euro per analyse in het laboratorium en wordt niet door het ziekenfonds terugbetaald noch door het Fonds voor de Beroepsziekten). Een bijkomend nadeel is dat het bloedstaal zeer vlug moet bezorgd worden aan het laboratorium (best gebeurt de bloedafname in het laboratorium zelf). In principe kan de IGRA-test als alternatieve screeningsmethode gebruikt worden maar de kostprijs is echter zeer hoog. De IGRA-test kan ook gebruikt worden ter bevestiging van een twijfelachtige of positieve huidtest. Wellicht moet er bij iemand met een twijfelachtige of positieve huidtest maar met negatieve IGRA-test niets gebeuren al bestaat hierover wel nog geen consensus. 18 Reizen en tuberculose Besmetting met tuberculose kan ook in het buitenland optreden. Maatregelen kunnen overwogen worden indien reizigers of werknemers naar hoge incidentielanden trekken. Een praktische regel die men kan hanteren is dat alle gebieden risicovol zijn, behalve: West- Europa, Noord-Amerika, Canada, Japan, Australië en Nieuw-Zeeland Korte vakantie In geval van een korte vakantie van enkele weken moeten er geen speciale maatregelen worden getroffen. Het risico om besmet te geraken is bijzonder klein. Er wordt wel aangeraden om tijdens deze reizen en bij terugkomst alert te zijn voor klachten die kunnen wijzen op een besmetting met tuberculose Lange vakantie Bij langdurende reizen naar landen met een hoge incidentie van tuberculose en met nauwe contacten met de plaatselijke bevolking moeten er wel maatregelen genomen worden. Een tuberculinehuidtest vóór vertrek (bepaling nulstatus) en 8 weken na terugkeer (recente infectie opsporen). Bij het vaststellen van een recente besmetting is een longfoto noodzakelijk en kan het opstarten van een preventieve behandeling overwogen worden. Een vaccinatie met BCG is niet aangewezen bij volwassenen. Het beschuttend effect van het vaccin voor het ontwikkelen van longtuberculose, bij volwassenen is gering. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

9 19 Overdracht van tuberculose van dier naar mens 19.1 Rundertuberculose Tuberculose (TBC) bij runderen (boviene tuberculose) komt wereldwijd voor en wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium bovis. Naast runderen kunnen uitzonderlijk ook andere dieren (zoals bison, eland en hert) besmet raken met Mycobacterium bovis. Een besmetting bij het rund verloopt vaak symptoomloos. Een dier kan gedurende een langere tijd latent geïnfecteerd zijn en is dan niet besmettelijk. Ziekteverschijnselen treden pas op in een laat stadium van de ziekte en variëren in functie van de lokalisatie van de ontstekingsprocessen. Vandaar dat er soms gesproken wordt van longtuberculose, pareltuberculose (op borst- en buikvlies), uiertuberculose en niertuberculose. Symptomen die kunnen wijzen op een aantasting bij runderen zijn vermagering, verminderde melkproductie en in een finaal stadium van de ziekte een korte, krachtige en droge hoest. Aan de hand van de symptomen alleen kan de diagnose vaak moeilijk worden gesteld. Alhoewel rundertuberculose in onze streken niet vaak meer voorkomt blijft screening van de veestapel belangrijk. De zogenaamde tuberculinatie is de meest gebruikte methode om de veestapel te testen op rundertuberculose. Daarbij wordt een dosis mycobacterium-antigeen (tuberculine) in de huid ingespoten. Deze methode kan al binnen enkele weken na een infectie positieve resultaten opleveren. Dieren, die positief reageren bij een tuberculinatie, worden steeds op bevel afgeslacht alhoewel niet al deze dieren op dat ogenblik besmettelijk zijn. De diagnose van rundertuberculose kan vervolgens alleen definitief worden vastgesteld door M. bovis aan te tonen in orgaanweefsel. Dit gebeurt door aangetaste organen in cultuur te brengen, d.i. de kiem te laten groeien op geschikte groeibodems. De groei van de kiem op cultuur verloopt evenwel zeer traag, zodat het soms tot 2 maanden kan duren vooraleer een definitief resultaat bekomen wordt Infectie van dier naar mens Infectie bij de mens met M. bovis vindt voornamelijk plaats via het drinken van ongepasteuriseerde melk of het eten van rauwmelkse producten van koeien met uiertuberculose. Het onbeschermd aanraken van besmette uiers is ook risicovol. Overdracht via de lucht is uitzonderlijk ook mogelijk nadat de mens aangehoest werd door een ziek dier met open longtuberculose. Hiervoor is nauw contact met een ziek dier nodig (landbouwer, veearts). Tenslotte kan een huidwonde of verwond slijmvlies bij de mens besmet raken door contact met besmet materiaal. Alle personen, die om beroepsredenen in contact komen met runderen (veehouders, dierenartsen, veehandelaars, slachthuispersoneel, ), lopen omwille van hun veelvuldig contact met deze dieren een groter risico om geïnfecteerd te raken met rundertuberculose. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

10 19.3 Infectie van mens naar mens Net zoals de klassieke vorm van tuberculose kan ook boviene tuberculose van mens naar mens overgedragen worden wanneer het gaat om een open longtuberculose. Overdracht van mens naar dier (runderen) is trouwens ook mogelijk Klachten Klachten die specifiek bij boviene tuberculose kunnen optreden zijn chronische diarree en darmkrampen (bij consumptie van besmette melkproducten). Boviene tuberculose kan ook in de long gelokaliseerd zijn en de klachten komen dan overeen met de klachten die ook gezien worden bij de klasieke longtuberculose door M. tuberculosis. M. bovis-tuberculose bij de mens treft tegenwoordig vooral oudere autochtone patiënten die waarschijnlijk decennia geleden geïnfecteerd zijn toen de melk nog niet werd gepasteuriseerd, of patiënten die geboren zijn in landen waar rundertuberculose nog endemisch is en aldaar zijn geïnfecteerd Behandeling De behandeling van boviene tuberculose is dezelfde als deze van de klassieke vorm van tuberculose Preventie Ter preventie van boviene tuberculose is het belangrijk om rauwe melk te koken of om enkel gepasteuriseerde melk te drinken. Screening van de veestapel door middel van tuberculinatie blijft belangrijk. Bij contact met runderen moeten wondjes goed afgedekt worden. Wegwerphandschoenen (vinyl) dragen bij contact met het rund (zeker bij uiercontact). Een goede handenhygiëne is steeds nodig (handen wassen met lauw water en zeep) na contact met runderen. Bij nauw contact met secreties uit de neus of muil van (vermoedelijk) besmette runderen moet een veiligheidsbril of een gelaatsscherm gebruikt worden. Bij contact met runderen met (vermoeden van) longtuberculose moet een ademfilter P3 gebruikt worden. Risicowerknemers moeten zich jaarlijks laten testen op tuberculose door midden van een tuberculinehuidtest (THT) Andere vormen van dierentuberculose De bacterie Mycobacterium avium kan bij vogels tuberculose veroorzaken. Deze bacterie is niet besmettelijk voor mensen. Lange tijd werd gedacht dat Mycobacterium avium ook mensen en varkens kon infecteren. Met betere technieken kon worden vastgesteld dat het bij mensen en varken om de ondersoort Mycobacterium avium hominissuis (MAH) gaat. Ten onrechte wordt bij de mens de naam vogeltbc nog steeds gebruikt. provikmo.be /Provikmo-I

11 Mycobacterium avium hominissuis (MAH), die niet of nauwelijks bij vogels voorkomt en die mensen en varkens kan besmetten, is wijdverspreid aanwezig in het milieu en komt voor in (pot)grond en water. De bacterie vormt alleen in zeer uitzonderlijke gevallen risico s voor de gezondheid. Goede hygiënemaatregelen helpt besmetting te voorkomen. Hierbij hoort het dragen van handschoenen bij tuinieren en de handen goed wassen na werk in de tuin. Het is zeer uitzonderlijk dat varkens in onze streken besmet raken met MAH. Conventioneel gehouden varkens komen weinig in contact met grond. De kans dat MAH in de organen terechtkomt is bovendien bijzonder klein. De bacterie wordt zo goed als nooit in spierweefsel aangetroffen. De kans dat de mens met MAH besmet wordt door het eten van varkensvlees is te verwaarlozen. Door het eten van rauwe schaal- en schelpdieren kan zeer uitzonderlijke de mens besmet raken. Intensief contact met (tuin)grond is de belangrijkste bron van besmetting bij mensen (tuinieren en spelen in de zandbak). Ook dan treden infecties zelden op en blijven beperkt tot enkele gevallen bij mensen met een sterk verminderde weerstand of zeer kleine kinderen. 20 Fonds voor de Beroepsziekten Het Fonds voor de Beroepsziekten kan beschouwd worden als de beroepsziekteverzekering voor werknemers. Het Fonds komt niet tussen in de kosten voor de preventieve screening van werknemers (bedrijfsarts, bedrijfsverpleegkundige, tbc-huidtest, IGRA-test). Wanneer u vroeger negatief testte op de huidtest en plots positief test dan spreekt men over een virage of omslag. In dat geval kan een aanvraag voor terugbetaling van medische kosten bij het Fonds ingediend worden door de bedrijfsarts of de behandelende arts. Wanneer het Fonds de aanvraag aanvaard, worden in principe de 'gezondheidszorgen' (o.a. het remgeld voor medicatie, onderzoeken, longfoto s, longscan, consultaties,...) vergoed gedurende ongeveer 1 jaar. Wanneer de IGRA-test wordt gebruikt als controle na een omslag van de THT én als de virage door de IGRA wordt bevestigd én de aanvraag wordt aanvaard, zal het Fonds kosten voor de IGRA-test aan de werknemer terugbetalen. 21 VRGT De Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding of VRGT is het kenniscentrum rond tuberculose in Vlaanderen. Op de website kunt u heel veel informatie rond tbc terugvinden ( In elke Vlaamse provincie bevindt zich een Centrum voor Respiratoire Gezondheidszorg. Hier kan men terecht voor de kosteloze opsporing en de behandeling van tuberculose. De Centra kunt u terug vinden via de website van de VRGT: 22 Bronvermelding Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

12 Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding Bijlage Beoordeling door werknemer van de tuberculine huidtest provikmo.be /Provikmo-I

13 Beoordeling van de tbc-huidtest door uzelf Zopas kreeg u op de voorarm een prikje in de huid met tuberculine ter opsporing van tuberculose (TBC, dit is een besmettelijke longziekte). Graag uw test na 3 dagen bekijken. In geval van situatie 3 of 4 (zie hieronder) graag het resultaat doorgeven via telefoon ( ) samen met de diameter van de zwelling/verdikking (NIET de diameter van de roodheid!). Een positieve test betekent niet automatisch dat u ziek bent; wel dat u in contact bent geweest met een zieke. Situatie 1: Geen roodheid en geen zwelling te zien of te voelen. Situatie 2: Roodheid te zien maar geen zwelling te zien of te voelen: Roodheid Situatie 3: Roodheid te zien en zwelling te zien en/of te voelen: Roodheid Zwelling, verdikking Meet de diameter (in mm) van de zwelling/verdikking (NIET de diameter van de roodheid meten) [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

14 Situatie 4: Geen roodheid te zien maar wel zwelling te zien en/of te voelen: Zwelling, verdikking Meet de diameter (in mm) van de zwelling/verdikking Provikmo 2015, Provikmo geeft u deze informatie op vrijwillige basis. Daarbij streven wij er steeds naar om dit op een zeer zorgvuldige manier te doen. Gelet op deze middelenverbintenis, kan op basis van deze informatie nooit de aansprakelijkheid van Provikmo vzw ingeroepen worden. [email protected] provikmo.be /Provikmo-I

TBC (OF TUBERCULOSE)

TBC (OF TUBERCULOSE) TBC (OF TUBERCULOSE) Wat is TBC of tuberculose? TBC of tuberculose is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de tuberkelbacterie of de bacil van Koch. De meest voorkomende vorm is longtuberculose.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Tuberculose

Patiënteninformatie. Tuberculose Patiënteninformatie Tuberculose Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over tuberculose... 3 Wat is tuberculose?... 3 Hoe gebeurt de besmetting?... 3 Wie kan tuberculose krijgen?... 3 Wat zijn de

Nadere informatie

REIZEN EN TUBERCULOSE

REIZEN EN TUBERCULOSE REIZEN EN TUBERCULOSE Op reis naar Oost-Europa Afrika Azië Midden-Amerika Zuid-Amerika In deze folder staan enkele maatregelen die u kunt nemen om uzelf te beschermen LANGER DAN 3 MAANDEN VEEL CONTACT

Nadere informatie

tuberculose en contactonderzoek

tuberculose en contactonderzoek tuberculose en contactonderzoek Inhoudsopgave p. 3 Waarom ontvangt u deze folder? Meedoen is belangrijk! p. 4 Belangrijk om te weten over tuberculose p. 5 Word ik nu ziek p. 6 Contactonderzoek: meedoen!

Nadere informatie

Mantouxtest Dermatologie

Mantouxtest Dermatologie Mantouxtest Dermatologie Uw behandelend arts heeft in overleg met u een mantoux-test (afgekort als mantoux) afgesproken. Uw arts wil met deze test uitsluiten dat uw klachten verband houden met tuberculose.

Nadere informatie

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose bij dieren De tuberculosebacterie Mycobacterium bovis veroorzaakt tuberculose

Nadere informatie

TBC Algemene toelichting

TBC Algemene toelichting TBC Algemene toelichting Dr. Wouter Arrazola de Oñate Medisch Directeur VRGT Vl. Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding De geschiedenis van de VRGT "Indien het belang van

Nadere informatie

2.1. Hoe kan tbc worden voorkomen? Het is belangrijk dat mensen met besmettelijke tbc zo snel mogelijk worden opgespoord en behandeld.

2.1. Hoe kan tbc worden voorkomen? Het is belangrijk dat mensen met besmettelijke tbc zo snel mogelijk worden opgespoord en behandeld. Tuberculose Inleiding U ontvangt deze folder omdat u mogelijk tuberculose (ook wel tbc genoemd) heeft. In deze folder kunt u meer lezen over tbc zoals wat het is, hoe het wordt vastgesteld en welke behandeling

Nadere informatie

Tuberculose & risicogroepen

Tuberculose & risicogroepen Tuberculosebestrijding Tuberculose & risicogroepen Themadag De Tweede MIJL Maria Knapen Sociaal verpleegkundige tuberculosebestrijding 11 oktober 2014 Programma Introductie Ziektebeeld tuberculose Bron

Nadere informatie

Tuberculose. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Tuberculose. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Tuberculose Bij u is tuberculose vastgesteld. In deze folder vindt u informatie over deze ziekte en de behandeling. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is tuberculose? Tuberculose,

Nadere informatie

Het gevaar van tuberculose

Het gevaar van tuberculose Het gevaar van tuberculose Tbc. s Werelds dodelijkste infectieziekte. Een ziekte die voornamelijk de longen aantast en jaarlijks meer dan 10 miljoen slachtoffers maakt. Waarvan 1,7 miljoen dodelijke. Tbc

Nadere informatie

Tuberculose en isolatie

Tuberculose en isolatie Tuberculose en isolatie Informatie voor patiënten F0571-3415 december 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Tuberculose. Hygiëne en infectiepreventie. Beter voor elkaar

Tuberculose. Hygiëne en infectiepreventie. Beter voor elkaar Tuberculose Hygiëne en infectiepreventie Beter voor elkaar 2 Tuberculose Deze folder informeert u over tuberculose en de maatregelen die nodig zijn om verspreiding van bacteriën te voorkomen. 3 Tuberculose

Nadere informatie

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar)

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) 246 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) KORTE VERSIE VOOR MEER INFORMATIE ZIE ANDERE ZIJDE Beste ouder(s), Een medeleerling van uw dochter of zoon heeft dikoor (bof).

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden?

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? WAT IS SEIZOENSGRIEP? WAT IS SEIZOENSGRIEP? > Een acute luchtweginfectie: Plots begin met koorts en rillingen Hoofdpijn Spierpijn Keelpijn

Nadere informatie

Ziekenhuishygiëne BRMO

Ziekenhuishygiëne BRMO Ziekenhuishygiëne BRMO Bij u is een BRMO gevonden. Maar wat is een BRMO? In deze folder leest u meer over BRMO en welke maatregelen genomen moeten worden. WAT IS EEN BRMO? BRMO is de afkorting van Bijzonder

Nadere informatie

Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Vedolizumab (Entyvio ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis Let op : Bel op uw opnamedag vóór 10.00 uur naar de Dagverpleging Tel: 010-258 54 17 Dit middel

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN 10 vragen over griepvaccinatie GRIEPVACCINATIE.BE AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID 1. Waarom vaccinatie tegen griep? Vaccinatie is de enige manier om je tegen griep en

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist 14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist GRIEPVACCINATIE VAN ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? 1. Griep quiz 2. Wat is seizoensgriep?

Nadere informatie

Tuberculose en isolatie

Tuberculose en isolatie Tuberculose en isolatie U bent opgenomen in HMC (Haaglanden Medisch Centrum) omdat er tuberculose bij u is vastgesteld, of u heeft mogelijk tuberculose. In deze folder leest u wat tuberculose voor u betekent

Nadere informatie

Opvolgen van tuberculinehuidtest: een behandeling voor latente tuberculose-infectie instellen of niet?

Opvolgen van tuberculinehuidtest: een behandeling voor latente tuberculose-infectie instellen of niet? Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid Koning Albert II-laan 35 bus 33, 1030 Brussel tel. 02 553 35 00 fax 02 553 35 84 [email protected] www.zorg-en-gezondheid.be Vlaamse Vereniging voor Respiratoire

Nadere informatie

PRAKTISCH Toxoplasmose

PRAKTISCH Toxoplasmose PRAKTISCH Toxoplasmose l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Toxoplasmose is een belangrijke zoönose. Dat betekent dat deze ziekte

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN 17241 Wat is het RS virus? Respiratoir Syncytieel Virus, kortweg RS virus genoemd, is een virus dat infecties veroorzaakt aan de luchtwegen (neus, oren, keel,

Nadere informatie

BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK

BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK MEDE OP BASIS VAN NOTITIE NUOVO Teksten voor website PCOU en Willibrord Het H1N1-influenzavirus (de

Nadere informatie

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Lees deze brochure aandachtig. In deze brochure staat praktische

Nadere informatie

Longgeneeskunde. Open tuberculose. www.catharinaziekenhuis.nl

Longgeneeskunde. Open tuberculose. www.catharinaziekenhuis.nl Longgeneeskunde Open tuberculose www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: [email protected] LON023 / Open tuberculose / 21-07-2014 2 Open tuberculose Deze informatiefolder

Nadere informatie

GEZONDHEIDSINFORMATIE

GEZONDHEIDSINFORMATIE GEZONDHEIDSINFORMATIE voor risicovolle beroepsgroepen vaccinatie DTP en Hepatitis A/B www.vggm.nl GEZONDHEIDSINFORMATIE VOOR RISICOVOLLE BEROEPSGROEPEN Als medewerker kunt u via uw werk risico lopen op

Nadere informatie

Adalimumab (Hyrimoz ) bij IBD

Adalimumab (Hyrimoz ) bij IBD Adalimumab (Hyrimoz ) bij IBD Uw behandelende arts en/of IBD verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Hyrimoz ). In deze folder krijgt u informatie over de werking en het

Nadere informatie

Golimumab (Simponi ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis

Golimumab (Simponi ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis Golimumab (Simponi ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Behandeling bij de ziekte van 2 Crohn en colitis ulcerosa 2. De werking van

Nadere informatie

Een tuberculinehuidtest opvolgen: een behandeling voor een latente tuberculose-infectie instellen? Agentschap Zorg & Gezondheid

Een tuberculinehuidtest opvolgen: een behandeling voor een latente tuberculose-infectie instellen? Agentschap Zorg & Gezondheid Een tuberculinehuidtest opvolgen: een behandeling voor een latente tuberculose-infectie instellen? Agentschap Zorg & Gezondheid CAVE Deze brochure bevat een samenvatting van de bestaande richtlijnen. De

Nadere informatie

Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus)

Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus) Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus) Wat is RSV RSV staat voor Respiratoir Syncytieel Virus, de meest voorkomende oorzaak van ernstige luchtweginfecties bij baby s en kinderen onder de vier jaar.

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen GRIEPVACCINATIE 2012 De griepprik zal dit jaar op woensdag 14 november worden gegeven, tussen 15 en 18 uur. Mensen die ervoor in aanmerking komen krijgen ongeveer 2 weken van tevoren een uitnodiging toegestuurd.

Nadere informatie

MYCOBACTERIËLE FACTOREN BETROKKEN BIJ GRANULOOMVORMING

MYCOBACTERIËLE FACTOREN BETROKKEN BIJ GRANULOOMVORMING Nederlandse samenvatting MYCOBACTERIËLE FACTOREN BETROKKEN BIJ GRANULOOMVORMING Tuberculose Tuberculose (TBC) is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. Infectie

Nadere informatie

Tot categorie 1 behoren - patiënten bij wie het MRSA dragerschap is aangetoond A

Tot categorie 1 behoren - patiënten bij wie het MRSA dragerschap is aangetoond A MRSA In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de MRSA bacterie en de maatregelen die het ziekenhuis treft bij patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting.

Nadere informatie

RAC scholingsmiddag. Diagnostiek in de tuberculosebestrijding. Margreet Kamphorst-Roemer RTC. RAC scholingsmiddag 29 september 2014

RAC scholingsmiddag. Diagnostiek in de tuberculosebestrijding. Margreet Kamphorst-Roemer RTC. RAC scholingsmiddag 29 september 2014 RAC scholingsmiddag Diagnostiek in de tuberculosebestrijding Margreet Kamphorst-Roemer RTC RAC scholingsmiddag 29 september 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Diagnostiek in de tuberculosebestrijding 3. Financiering

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa

Patiënteninformatie. Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa Patiënteninformatie Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met het medicijn adalimumab bij de ziekte van Crohn en collitis ulcerosa Adalimumab (Humira ) Informatie over de behandeling met

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Multiresistente kiemen

Patiënteninformatie. Multiresistente kiemen Patiënteninformatie Multiresistente kiemen Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over multiresistentie kiemen... 3 Wat zijn multiresistente kiemen?... 3 Hoe kunt u een multiresistente kiem krijgen?...

Nadere informatie

MRSA-positief, wat nu?

MRSA-positief, wat nu? Infectiepreventie MRSA-positief, wat nu? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is MRSA?... 3 Wie loopt het meeste risico MRSA op te lopen?... 3 MRSA-dragerschap... 4 Verspreiding van MRSA voorkomen...

Nadere informatie

Tuberculose ook bij ons

Tuberculose ook bij ons Tuberculose ook bij ons Juni : CLB-arts krijgt melding van geval van actieve tb door TOVO bij 12-jarig meisje Vraag TOVO aan CLB-arts Directie, leerkrachten en medeleerlingen inlichten Info geven over

Nadere informatie

Sommige infecties bij runderen blijven gedurende lange tijd aanwezig op een rundveebedrijf

Sommige infecties bij runderen blijven gedurende lange tijd aanwezig op een rundveebedrijf Moeilijk te ontdekken infectieuze ziekten bij runderen Sommige infecties bij runderen blijven gedurende lange tijd aanwezig op een rundveebedrijf vooraleer ze ontdekt en aangepakt worden. Het gaat om besmettelijke

Nadere informatie

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Informatie voor zorgpersoneel Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep 1 ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP U ontvangt deze folder omdat u in aanmerking komt voor een vaccinatie

Nadere informatie

Wie hebben een hoger risico op MRSA?

Wie hebben een hoger risico op MRSA? MRSA Via deze folder willen wij u antwoord te geven op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. MRSA is een afkorting voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus. Wat is MRSA? Staphylococcus

Nadere informatie

MRSA. Dienst Ziekenhuishygiëne

MRSA. Dienst Ziekenhuishygiëne MRSA Dienst Ziekenhuishygiëne Inhoud Wat is MRSA? 3 MRSA opsporen 4 Overdracht voorkomen 4 Uw hulp als bezoeker 5 Decontaminatie van een drager 6 Ontslag 6 Naar huis (wanneer nog drager) 6 Ontslag naar

Nadere informatie

Parmentierweg 49 Postbus 121 2316 ZV Leiden www.ggdhm.nl 2300 AC Leiden. De GGD Hollands Midden is onderdeel van de RDOG Hollands Midden

Parmentierweg 49 Postbus 121 2316 ZV Leiden www.ggdhm.nl 2300 AC Leiden. De GGD Hollands Midden is onderdeel van de RDOG Hollands Midden Wat is waterpokken? Waterpokken is een ziekte die wordt veroorzaakt door het varicellazostervirus. De meeste mensen krijgen waterpokken als kind, meer dan 93% van in Nederland opgegroeide kinderen heeft

Nadere informatie

RS-virus. Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0059

RS-virus. Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0059 RS-virus Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0059 Inleiding Uw kind is mogelijk besmet met het RS-virus. In deze folder leest u wat voor ziekte dit is en welke behandeling uw

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis

MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis MRSA en patiënt in het Maasziekenhuis Tijdens uw opname of consult in Maasziekenhuis Pantein worden extra maatregelen getroffen, omdat u mogelijk de moeilijk te bestrijden bacterie MRSA bij u draagt. In

Nadere informatie

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting.

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting. E. coli infecties (EHEC = Enterohemorragische Escherichia coli ) 1 Wat is het De E-coli bacterie is meestal een onschuldige darmbewoner bij de mens. Er zijn echter ook E.coli bacteriën waarvan je ziek

Nadere informatie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie

MRSA Ongevoelige of resistente bacterie MRSA Ongevoelige of resistente bacterie Via deze folder proberen wij u antwoord te geven op enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel

Nadere informatie

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND Kinkhoest In Nederland krijgen kinderen van drie, vier, vijf en elf maanden de zogenoemde DKTP-vaccinatie voor difterie, kinkhoest, tetanus en polio. Door

Nadere informatie

Spoelwormen leven in de darmen van honden en katten.

Spoelwormen leven in de darmen van honden en katten. Darmparasieten komen zowel bij honden als bij katten zeer regelmatig voor. De vaakst voorkomende besmettingen zijn die met spoelwormen en lintwormen. Af en toe zien we ook infecties met giardia. Ook aan

Nadere informatie

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept)

Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Instructies voor het gebruik van Enbrel (etanercept) Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voor wie is deze therapie geschikt?... 1 3 Voor het starten met de behandeling... 1 4 Starten met Enbrel... 2 5 Toediening...

Nadere informatie

Commissie Praktische Tuberculosebestrijding AANBEVELINGEN UIT DE RICHTLIJN DIAGNOSTIEK (LATENTE) TUBERCULOSE- INFECTIE (LTBI)

Commissie Praktische Tuberculosebestrijding AANBEVELINGEN UIT DE RICHTLIJN DIAGNOSTIEK (LATENTE) TUBERCULOSE- INFECTIE (LTBI) Commissie Praktische Tuberculosebestrijding AANBEVELINGEN UIT DE RICHTLIJN DIAGNOSTIEK (LATENTE) TUBERCULOSE- INFECTIE () INHOUD Welke testen zijn beschikbaar en wat zijn de eigenschappen van deze testen

Nadere informatie

Adalimumab (Humira ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Adalimumab (Humira ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Adalimumab (Humira ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Behandeling bij de ziekte van 3 Crohn en colitis ulcerosa

Nadere informatie

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Via deze folder geven wij u antwoorden op de enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel gevallen

Nadere informatie

Adalimumab (Humira ) MDL-centrum. Bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa

Adalimumab (Humira ) MDL-centrum. Bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Adalimumab (Humira ) Bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Uw behandelend arts en/of IBD verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira ). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

Infobrochure MRSA. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure MRSA. mensen zorgen voor mensen Infobrochure MRSA mensen zorgen voor mensen Beste patiënt, Tijdens uw verblijf in het Mariaziekenhuis nemen we extra maatregelen omdat u mogelijk een MRSA-bacterie bij u draagt. Deze folder wil u informeren

Nadere informatie

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Inleiding U krijgt deze informatie omdat er door tankmelkonderzoek Q-koorts is vastgesteld op uw bedrijf of omdat u

Nadere informatie

Je gezondheid, zó werk je eraan! Correct antibioticagebruik.

Je gezondheid, zó werk je eraan! Correct antibioticagebruik. Je gezondheid, zó werk je eraan! Correct antibioticagebruik www.lm.be Het natuurlijke afweersysteem De meeste virale en bacteriële infecties genezen spontaan na enkele dagen. In normale omstandigheden

Nadere informatie

LATENTE TUBERCULOSE INFECTIE

LATENTE TUBERCULOSE INFECTIE LATENTE TUBERCULOSE INFECTIE In deze folder leest u meer over de behandeling van een latente tuberculose infectie voorafgaand aan het gebruik van biologicals. Wat is een latente tuberculose infectie?

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus)

Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus) Alles over RSV (Respiratoir Syncytieel Virus) Wat is RSV Een RSV Respiratoir Syncytieel Virus -infectie is een luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door het respiratoir syncytieel virus. Het virus veroorzaakt

Nadere informatie

Ik ben zwanger. Wat kan ik doen om geen infecties te krijgen?

Ik ben zwanger. Wat kan ik doen om geen infecties te krijgen? . Wat kan ik doen om geen infecties te krijgen? U bent zwanger. Het is daarom belangrijk dat u goed voor uzelf en uw ongeboren kind zorgt. U moet infecties voorkomen. Sommige infecties zijn slecht voor

Nadere informatie

Inleiding. Informatie over het rotavirus. Besmetting met het virus

Inleiding. Informatie over het rotavirus. Besmetting met het virus 1 Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het rotavirus... 3 Besmetting met het virus... 3 Verloop van het virus... 4 Behandeling van het rotavirus... 5 Tot slot... 5 Persoonlijke notities / vragen... 5

Nadere informatie

Secukinumab Cosentyx. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Secukinumab Cosentyx. Ziekenhuis Gelderse Vallei Secukinumab Cosentyx Ziekenhuis Gelderse Vallei Het doel van deze folder is u praktische informatie te geven over het nieuwe medicijn dat u gaat gebruiken: secukinumab. Hoe werkt secukinumab? Bij patiënten

Nadere informatie

Informatieblad MERS. Middle East Respiratory Syndromeconoravirus

Informatieblad MERS. Middle East Respiratory Syndromeconoravirus Informatieblad MERS Middle East Respiratory Syndromeconoravirus MERS - Middle East Respiratory Syndrome-coronavirus Het Middle East Respiratory Syndrome-coronavirus (MERS-CoV) is een vrij nieuw type coronavirus

Nadere informatie

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Door Marije Blok Het is verstandig uw huisdier(en) te laten inenten tegen verschillende dierziekten. Maar waartegen worden ze nu eigenlijk ingeënt? En waarom is

Nadere informatie

Ustekinumab Stelara. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Ustekinumab Stelara. Ziekenhuis Gelderse Vallei Ustekinumab Stelara Ziekenhuis Gelderse Vallei Het doel van deze folder is u praktische informatie te geven over het nieuwe medicijn dat u gaat gebruiken: ustekinumab. Hoe werkt ustekinumab? Bij patiënten

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

PROSCAR 5 mg, filmomhulde tabletten (finasteride)

PROSCAR 5 mg, filmomhulde tabletten (finasteride) Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel te gebruiken. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft u hem nog een keer nodig. Raadpleeg uw arts of apotheker, als u aanvullende vragen

Nadere informatie

Golimumab (Simponi ) Bij colitis ulcerosa. Informatiefolder. NNIC folder Golimumab uitgave november 2014

Golimumab (Simponi ) Bij colitis ulcerosa. Informatiefolder. NNIC folder Golimumab uitgave november 2014 Golimumab (Simponi ) Bij colitis ulcerosa Informatiefolder NNIC folder Golimumab uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen en MDL artsen binnen respectievelijk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. VRE Vancomycine resistente enterococcus

Patiënteninformatie. VRE Vancomycine resistente enterococcus Patiënteninformatie VRE Vancomycine resistente enterococcus Inhoud Inleiding... 3 Informatie over VRE... 3 Wat is VRE?... 3 Is de VRE-bacterie gevaarlijk?... 3 Kan ik ziek worden van VRE?... 3 Hoe wordt

Nadere informatie

Infliximab (Remicade ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Infliximab (Remicade ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Infliximab (Remicade ) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Behandeling bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa

Nadere informatie

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Antibiotica HOE GEBRUIKT U ANTIBIOTICA COMBINATIE MET ANDERE MIDDELEN BIJWERKINGEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN GEBRUIK TIJDENS ZWANGERSCHAP EN BORSTVOEDING RESISTENTIE TEGEN ANTIBIOTICA VRAAG OVER

Nadere informatie

Inleiding Symptomen Werking van de neus

Inleiding Symptomen Werking van de neus VERKOUDHEID 202 Inleiding U komt op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde, omdat u last heeft van verkoudheid. Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in uw neus, bijholten en uw keel. Verkoudheid

Nadere informatie

Griep en griepvaccinatie. Infodocument

Griep en griepvaccinatie. Infodocument Griep en griepvaccinatie Infodocument Griep en griepvaccinatie 1 Wat is griep? Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus en wordt daarom ook wel influenza genoemd. Het influenzavirus veroorzaakt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Griep of influenza

Patiënteninformatie. Griep of influenza Patiënteninformatie Griep of influenza Inhoud Inleiding... 3 Informatie over griep... 3 Wat is griep?... 3 Is vaccinatie belangrijk?... 3 Voor wie is griepvaccinatie sterk aangeraden?... 3 Wanneer moet

Nadere informatie

Deze brochure bevat daarover informatie. Deze informatie kan de mondelinge uitleg van uw arts en verpleegkundige ondersteunen.

Deze brochure bevat daarover informatie. Deze informatie kan de mondelinge uitleg van uw arts en verpleegkundige ondersteunen. Infobrochure MRSA Infobrochure Ziekenhuishygiëne Mevrouw, mijnheer, Tijdens uw verblijf werd bij u een bacterie vastgesteld die MRSA wordt genoemd. Deze brochure bevat daarover informatie. Deze informatie

Nadere informatie

Staphylococcus aureus MRSA

Staphylococcus aureus MRSA Screening op MRSA Staphylococcus aureus is een bacterie die bij vele mensen voorkomt in de normale flora, meestal op de huid of in het neusslijmvlies. Deze bacterie kan zich snel aanpassen aan antibiotica

Nadere informatie

Wat is Cystic Fibrosis? Hoe krijg je Cystic Fibrosis? Hoeveel mensen hebben Cystic Fibrosis? Hoe ontdekken ze Cystic Fibrosis? Cystic Fibrosis in het

Wat is Cystic Fibrosis? Hoe krijg je Cystic Fibrosis? Hoeveel mensen hebben Cystic Fibrosis? Hoe ontdekken ze Cystic Fibrosis? Cystic Fibrosis in het 1 Wat is Cystic Fibrosis? Hoe krijg je Cystic Fibrosis? Hoeveel mensen hebben Cystic Fibrosis? Hoe ontdekken ze Cystic Fibrosis? Cystic Fibrosis in het kort 2 Cystic Fibrosis = CF = Taaislijmziekte Cystic

Nadere informatie

Legionella pneumophila (veteranenziekte)

Legionella pneumophila (veteranenziekte) Legionella pneumophila (veteranenziekte) Inleiding De legionella-uitbraak in 1999 op de bloemententoonstelling in Bovenkarspel was voor de overheid aanleiding om maatregelen te nemen om een nieuwe uitbraak

Nadere informatie

Wat zijn infectieziekten

Wat zijn infectieziekten Wat zijn infectieziekten Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt worden door micro-organismen. Dit zijn hele kleine, levende deeltjes zoals virussen en bacteriën. Ze worden meestal van de ene mens

Nadere informatie