:: Energiezorg in scholen

Transcriptie

1 :: Energiezorg in scholen Daisy Dierickx ) Cenergie, productmanager energie-audits Johan Coolen Cenergie, productmanager onderzoek en beleid

2 :: Inhoud Energiezorg: wat en waarom? 5 taken Inventariseren gebouwen Energieboekhouding Bestaande gebouwen optimaliseren Duurzaam bouwen en renoveren Energiezorgsysteem

3 :: Energiezorg: wat? Het op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoeren van: - organisatorische maatregelen - technische maatregelen - gedragsmaatregelen... om het gebruik van energie te minimaliseren.

4 :: Energiezorg: wat? Verbeteracties Finetunen Act Plan Energiezorgsysteem Meer met minder energie Metingen Energieboekhouding Factuurcontrole Check Do Energie-audits Besparingsmaatregelen

5 :: Energiezorg: waarom? Substantiële besparing Besparing behouden gedurende langere tijd Hoger comfort en tevredenheid gebruikers Positieve maatschappelijke uitstraling Beter inzicht in beheer gebouwenpark

6 :: Inventariseren gebouwen: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

7 :: Inventariseren gebouwen: wat? Bij inventariseren benchmarking via eenvoudige kengetallenmethode: brandstofverbruik in kwh/m 2 Thema-audit verwarming prioritair aangewezen kwh / m Brandw. kazerne Admin. centrum Sporthal Boutem Sporthal Koningsla an Sporthal Slachthui s School 1 Vest straat School 13 Streekba Zwemba d Werkelijk Vlaanderen hoog Vlaanderen gemiddeld Vlaanderen laag

8 :: Inventariseren gebouwen: wat? Voorzichtig zijn bij benchmarking via kengetallen, bijvoorbeeld aardgasverbruik lagere- en kleuterschool kwh / m² ebench Kengetal Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Basis Géén elektr. verwarming m² per leerling+fte Enkel glas 0% 0% 0% 100%

9 :: Inventariseren gebouwen: wat? Brandstofverbruik bij schoolgebouwen <1990, enkel glas en zonder elektrische verwarming kwh brandstof per m² Grote spreiding bij gelijkaardige gebouwen -> groot besparingspotentieel 0 0,000 0,050 0,100 0,150 0,200 0,250 0,300 0,350 0,400 ll+vte per 1000 m² Bron: ErbisWeb, ebench en berekeningen Cenergie

10 :: Inventariseren gebouwen: wat? Overzicht gebouwen via ebench: ABC-analyse elektriciteitsverbruik

11 :: Inventariseren gebouwen: wat? Gemiddelde cijfers 116 Vlaamse scholen (t.o.v. kantoren) Bezetting: 156 ll+vte/ 1000 m 2 25 VTE/1000 m 2 bij kantoren Enkel glas 37% 21% bij kantoren Bouwjaar: vóór 1970: 69% 48% bij kantoren : 25% 28% bij kantoren 1990-nu: 6% 24% bij kantoren

12 :: Inventariseren gebouwen: wat? Gemiddelde cijfers 116 Vlaamse scholen (t.o.v. kantoren) Verbruiken: brandstof: 183 kwh per m bij kantoren elektriciteit: 33 kwh per m 2 67 bij kantoren water: 0,303 m 3 per m 2 0,217 bij kantoren 8% elektrische verwarming, bijna uitsluitend in basis- en kleuterscholen

13 :: Inventariseren gebouwen: waarom? Rationeel toewijzen energie-audits aan scholen Responsabilisering individuele schooldirecties Sensibiliseren beslissingnemers via duidelijke grafieken Noodzakelijk voor Europese richtlijn voor energieprestaties in gebouwen

14 :: Energieboekhouding: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

15 :: Energieboekhouding: wat? Het verzamelen, verwerken, analyseren en rapporteren van energie-verbruiksgegevens Basisinstrument voor energiezorg-beleid Vergelijken verbruiken met verwacht verbruik Bewaking en bijsturing Vanaf 2007 hoe dan ook noodzakelijk voor Energieprestatiecertificaat Kost per gebouw Investering vanaf 220 EUR (*)/gebouw Jaarlijks vanaf 220 EUR/gebouw Subsidies: ingetekend voor september > gratis NU -> subsidies voor telemetrie, meetsystemen,... door sommige netbeheerders (*) Alle prijzen in deze presentatie steeds incl. BTW

16 :: Energieboekhouding: waarom? Detecteren en vervolgens tenietdoen van meerverbruik veroorzaakt door waterlekken Autospoeling urinoirs defect 450 Water (m3) jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

17 :: Energieboekhouding: waarom? Detecteren en vervolgens tenietdoen van meerverbruik veroorzaakt door slechte regeling Aardgasverbruik ligt hoger dan verwacht Aardgas (m3) jan 2006,850, jan 30 jan 31 jan 1 feb,750 Werkelijk Verwacht,700 Verloop per dag,650,600,550 Cenergie Verwarming blijft s nachts doordraaien Aardgas (m3),500,450,400,350,300,250,200,150,100,050,000 0:00 30 jan :00 4:00 6:00 8:00 10:00 12:00 14:00 16:00 18:00 20:00 22:00 0:00 31 jan Werkelijk 2:00 4:00 6:00 8:00 10:00 12:00 14:00 16:00 18:00 20:00 22:00 Verloop per uur Cenergie

18 :: Energieboekhouding: waarom? Aantonen van besparing Renovatie stookplaats Aardgas (m3) jan 1999 feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan 2000 feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Werkelijk Streef

19 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

20 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Soorten audits: grondige energieaudit met o.a. meetcampagne gedurende 2 weken van temperaturen, gedetailleerde energiebalans naar drager en naar toepassing, evaluatie regeling verwarming, REG-actieplan en KB-analyse van maatregelen kost: gemiddeld 5000 EUR(*) en EUR na subsidie snelle energieaudit met o.a. energieverbruik naar drager, eerste opsomming mogelijke maatregelen en ruwe indicatie besparingspotentieel; kost: gemiddeld 1500 EUR en 1200 EUR na subsidie één-thema-audit analoog aan grondige audit maar dan m.b.t. één thema, bijvoorbeeld verwarming of gebouwschil kost: gemiddeld 3300 EUR en 1200 EUR na subsidie (*) Prijzen steeds inclusief BTW

21 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Soorten audits: analyse stroomverbruik: registratie elektriciteit gedurende twee weken, auditverslag en de aanduiding belangrijkste besparingsmogelijkheden kost: gemiddeld 3000 EUR en 2300 EUR na subsidie afstellen verwarmingsinstallatie subsidie: 100% en maximaal 250 EUR per vestiging (*) Prijzen steeds inclusief BTW

22 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Energie-audits: meetcampagne schoolgebouw Vlaams-Brabant Verwarming constant aan: dag, nacht, weekend,... zelfs tijdens Kersperiode -> regeling thermostaat correct instellen (>30% besparing op aardgas) dinsdag 26/12/00 00:00 dinsdag 26/12/00 12:00 woensdag 27/12/00 00:00 woensdag 27/12/00 12:00 donderdag 28/12/00 00:00 donderdag 28/12/00 12:00 vrijdag 29/12/00 00:00 vrijdag 29/12/00 12:00 zaterdag 30/12/00 00:00 zaterdag 30/12/00 12:00 zondag 31/12/00 00:00 zondag 31/12/00 12:00 maandag 01/01/01 00:00 maandag 01/01/01 12:00 dinsdag 02/01/01 00:00 Temperatuur in C Buitentemp Aanvoer Retour Klas I Anja

23 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Energie-audits: meetcampagne Oplossing: CV inregelen + vandalisme bestendige kranen niet manipuleerbaar door leerlingen Hoge binnentemperatuur: gebouwgebruikers openen ramen... Verwarming constant aan: dag, nacht, weekend, dinsdag 14/jan/03 0:00 dinsdag 14/jan/03 12:00 woensdag 15/jan/03 0:00 woensdag 15/jan/03 12:00 donderdag 16/jan/03 0:00 donderdag 16/jan/03 12:00 vrijdag 17/jan/03 0:00 vrijdag 17/jan/03 12:00 zaterdag 18/jan/03 0:00 zaterdag 18/jan/03 12:00 zondag 19/jan/03 0:00 zondag 19/jan/03 12:00 maandag 20/jan/03 0:00 maandag 20/jan/03 12:00 Tijdstip Buitentemp Kring convectoren zuid retour Kring convectoren zuid vertrek Temp 3V zuid Temp 2V zuid Temp 1V zuid Temperatuur in C

24 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Energie-audits: energiebalans elektriciteit school Vlaams-Brabant HVAC 25% Apparaten 15% Hoogste besparingspotentieel elektriciteit wellicht mogelijk via verlichting -> meer toelichting in presentatie Ecolux Goed energiezuinig verlichten Verlichting 60%

25 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Beheer gebouwen, aandachtspunten indien onderhoudsfirma: overweeg energieprestatieclausule indien energieprestatieclausule... besteed meerdere scholen tegelijkertijd uit voorzie steeds eigen energieboekhouding

26 :: Bestaande gebouwen optimaliseren: wat? Energie-audits: aandachtspunten Niet teveel energie-audits tegelijkertijd focus in eerste instantie op... gebouwen met maximaal besparingspotentieel onderdelen van gebouw met maximaal besparingspotentieel (vb. thema-audit verwarming) low cost maatregelen op basis van ervaring eerste audits kan tweede reeks van audits doelgerichter Voorzie begeleiding implementeren maatregelen Snelle implementatie aantal maatregelen met aantoonbare besparingen -> motivatie

27 :: Duurzaam bouwen en renoveren: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

28 :: Duurzaam bouwen en renoveren: wat? diverse soorten advies, onder meer advies energiezuinig bouwen/renoveren door onafhankelijk energie adviesbureau uitgangspunt = bestaande lastenboeken concrete maatregelen met indicatie van besparingspotentieel en TVT kost: gemiddeld 3300 EUR en 2200 EUR na subsidie ontwerp duurzaam bouwen waarbij energie adviesbureau in bouwteam energie advies vanaf schetsontwerp tot oplevering zie ook volgende presentatie 20 tips voor een energiezuinige school

29 :: Energiezorgsysteem: wat? Taak 1: energiezorgsysteem realiseren Taak 2: inventariseren gebouwen Taak 3: energieboekhouding opstarten en opvolgen Taak 4: bestaande gebouwen energetisch optimaliseren Taak 5: duurzaam bouwen en renoveren

30 :: Energiezorgsysteem: wat? Managementgedeelte van energiezorg, onder meer: 1. energiezorgplan realiseren 2. beleidsverklaring ondertekenen 3. vastleggen verantwoordelijkheden 4. diensten en personeel betrekken

31 :: Energiezorgsysteem: wat? 1. Energiezorgplan realiseren Analyse bestaande situatie: inventaris gebouwen (zie vroeger) Planning in tijd vb. planning REG-maatregelen Planning financieel investeringsbudget voorzien ook al zijn maatregelen nog niet bekend : 5% van totale jaarlijkse energiekost door goede financiële planning tijdspanne beperkt tot 0,5 à 1 jaar i.p.v. gebruikelijke 1 à 2 jaar

32 :: Energiezorgsysteem: wat? 1. Energiezorgplan realiseren Planning financieel: subsidies zie onder meer

33 :: Energiezorgsysteem: wat? 2) Beleidsverklaring ondertekenen 3) Vastleggen verantwoordelijkheden: energiecoördinator Energiecoördinator verantwoordelijk voor coördinatie energiezorgtaken. Zijn verantwoordelijkheid laten bevestigen door management omdat... motivatie kan effectief tot actie overgaan. Energiecoördinator werkt bij voorkeur voor de technische dienst (TD), en niet andere diensten (vb. milieudienst bij gemeenten) omdat...: TD realiseert maatregelen -> intensieve communicatie en goede samenwerking van de energiecoördinator met TD noodzakelijk vermijden dat acties van buiten aan TD opgedrongen

34 :: Energiezorgsysteem: wat? 4) Diensten en personeel betrekken E = K x A E: effectiviteit van energiezorg activiteit K: kwaliteit van de activiteit A: acceptatie van de activiteit Noodzaak van A gewoonlijk onderschat. Realiseren via beleidsverklaring en de betrokkenheid van de diensten en het personeel verhogen.

35 :: Energiezorgsysteem: wat? 4) Diensten en personeel betrekken Focus op diensten met óf grote invloed op energieverbruik (vb. technische dienst) óf zelf groot energieverbruik (vb. grootste scholen en/of scholen met hoog kengetal) Maximaal inspelen op bestaande ideeën en mensen zelf acties laten formuleren opgedrongen acties mislukken. Responsabilisering: laat verschillende scholen, of groepen van scholen, ook eigen energiekosten betalen

36 :: Vragen?