Zwangerschapsopvolging door de vroedvrouw

Transcriptie

1 Zwangerschapsopvolging door de vroedvrouw Elke Van Den Bergh Zelfstandige vroedvrouw Zwanger in Brussel

2 Planning workshop Introductie Motivatie voordracht Verloop van workshop Bestaande richtlijnen Hoe werkt Zwanger in Brussel? Belangrijke punten in de eerstelijn Praktijkvoorbeelden 2

3 Wie ben ik? Afgestudeerd in Gent juni 1993 Werkervaring Mat-verlos-neo Waregem Mat-Verlos-neo Bijloke Gent Mat-verlos-neo Geraardsbergen Prenatale Diagnostiek UZ Bru Kind & Gezin prenatale raadpleging 15/01/2007 volledig zelfstandig 3

4 4

5 Eerste cons Zwanger in Brussel 20/4/

6 Ontstaan Elke ontdekte Katlijn/ Wel en Wee Margriet In september 2013 met 5? 6

7 Motivatie: waarom sta ik hier? Noodzaak eerstelijns vroedvrouwen groot! Eerste lijn kan ook in het ziekenhuis Onbekend onbemind Taak van de vroedvrouw! wettekst 13/12/2006 beroepsprofiel Beste keuze voor vrouwen en vroedvrouwen! 7

8 Gezondheidswet 13/12/06 1. het autonoom uitvoeren van de volgende activiteiten: a) diagnose van de zwangerschap; b) toezicht op, zorg en advies aan de vrouw tijdens de zwangerschap, de bevalling en de periode na de bevalling; c) het opvolgen van normale zwangerschappen, het verrichten van normale bevallingen en het verlenen van de eerste zorg aan pasgeborenen en gezonde zuigelingen; d) preventieve maatregelen, het opsporen van risico's bij moeder en kind; e) in dringende gevallen het verrichten van de noodzakelijke handelingen in afwachting van deskundige medische hulp; f) gezondheidsvoorlichting en -opvoeding van de vrouw, de familie en de maatschappij; g) prenatale opvoeding en voorbereiding op het ouderschap; 2. het meewerken, samen met de arts, en onder diens verantwoordelijkheid, aan de opvang en de behandeling van vruchtbaarheidsproblemen, van zwangerschappen en bevallingen met verhoogd risico... 8

9 Beroepsprofiel 2006 KERNCOMPETENTIES VAN DE VROEDVROUW COMPETENTIE 1 De vroedvrouw begeleidt en bewaakt autonoom en globaal de gezonde vrouwen en pasgeborenen vanaf de bevruchting, vóór, tijdens en na de geboorte en bevordert de integratie van het gezin: COMPETENTIE 5 De vroedvrouw neemt haar verantwoordelijkheid op voor de organisatie van haar werk alsook voor haar werkdomein. Zij werkt als actief lid samen in de hele structuur. 9

10 ! THE MIDWIFE IS THE FIRST CHOICE HEALTH PROFESSIONAL FOR CHILDBEARING WOMEN STATEMENT OF BELIEF The ICM believes that midwives and midwifery skills are essential resources in achieving safer childbirth and that all women should have access to a midwife. The ICM believes that appropriate collaboration with others will improve the health and social outcomes for mothers and their newborns. 10

11 Bestaande richtlijnen? KCE richtlijn prenatale zorg 2004 KNOV 112

12 Richtlijn Prenatale zorg KCE -Omschrijft vertrekkende vanuit wetenschappelijk literatuur de prenatale basiszorg voor zwangeren -Aanbevelingen = ondersteunend instrument -voor laag risico zwangeren 12

13 Richtlijn Prenatale zorg KCE 4 Deelgebieden 1 risicostratificatie 2 aantal raadplegingen 3 klinische onderzoeken klinische biologie technische onderzoeken 4 voedingssuppl & anti-d profilaxis 13 14

14 1. risicostratificatie NIET LIMITATIEVE LIJST VAN RISICOFACTOREN mogelijks bijkomende ZORG of MAATREGELEN vergen Algemene risicofactoren Leeftijd: <16 of >40 jaar; Gewicht: BMI (G/L22) <18 of >35; suboptimale socio-economische omstandigheden; risicogedrag: roken, alcohol- en druggebruik; geneesmiddelengebruik; SOA; risicoês op het werk; andere persoonlijke, familiale en genetische risicofactoren Anamnese en klinisch onderzoek Medische risicofactoren Hart- en vaatziekten, hypertensie, trombose, longembool, nierziekten, metabole aandoeningen, stollingsstoornissen, neurologische aandoeningen, longziekten, hematologische aandoeningen, auto-immuunziekten, maligniteiten, ernstige infecties, psychiatrische aandoeningen en elke andere voorafbestaande pathologie die van belang kan zijn tijdens de zwangerschap Gynaecologische risicofactoren Baarmoederpathologie (anatomische afwijkingen, chirurgische ingrepen, afwijkende cytologieú), bekkenafwijkingen, bekkenbodemafwijkingen of voorafgaande chirurgie, aanwezigheid van IUDl, voorgeschiedenis van besnijdenis Obstetrische risicofactoren Belaste obstetrische voorgeschiedenis,rhesus-iso-immunisatie en bloedgroepantagonisme, herhaald miskraam, cervixinsufficiëntie of cerclage, pre-eclampsie (HELLP), prenatale bloedingen, vroeggeboorte, groeiafwijkingen, keizersnede,... 14

15 1. risicostratificatie De verloskundige indicatielijst

16 zwangerschap risicobeoordeling blanco anamnese (obstetrisch, algemeen en/of gynaecologisch) en ongestoorde zwangerschap, baring of kraamperiode belaste anamnese (obstetrisch, algemeen en/of gynaecologisch) of (vermoede) complicaties tijdens zwangerschap, baring of kraamperiode begeleiding door verloskundige, huisarts consultatie Verloskundige Indicatielijst risicoanalyse door verloskundige, huisarts, eventueel in overleg met gynaecoloog categorie: 16

17 categorie: A begeleiding verloskundige, huisarts C begeleiding gynaecoloog B overleg D begeleiding baring in ziekenhuis door verloskundige, huisarts Bij twijfel verdient overleg de voorkeur 17

18 2. aantal raadplegingen Primipara 10 raadplegingen Multipara 7 raadplegingen 12 prenatale raadplegingen terugbetaald RIZIV 18

19 3. Klinische onderzoeken, klinische biologie en technische onderzoeken Klinische onderzoeken Bloeddruk Gewicht en BMI Meting van de fundus > 24w Handgrepen van Leopold> 36w Borstonderzoek Vaginaal onderzoek Gestructureerde opvolging kindsbew 19 20

20 Klinische biologie 1. Hematologie: hgb, bloedgroep, Rh-factor, irr AS 2. Opsporing infecties asymptomatische bacteriurie Chlamydia Trachomatis Streptococcus group B/ GBS Cytomegalovirus/ CMV Hepatitis B Hepatitis C Rubella HIV Syfilis Toxoplasmose Varicella Herpes Simplex 3. Opsporing andere zwangerschapsverwikkelingen 20

21 Technische onderzoeken 1.Echografisch onderzoek 2.Doptone 3.Cardiotocografie 4.Opsporing van Down 21

22 4. voedingssupplementen en anti-d profylaxis Foliumzuur 400 microgram/dag -> 12 w anti-d profylaxis voor elke niet geimmuniseerde Rh-negatieve vrouw 22

23 Te plannen in een 7-tal raadplegingen voor een multipara en een 10-tal raadplegingen voor een primipara Aantal weken Preconceptie/ weken weken weken weken weken zwanger eerste raadpleging Klinisch onderzoek - Bloeddruk - Gewicht en BMI - Borstonderzoek - Bloeddruk - Gewicht - Bloeddruk - Gewicht - Fundushoogte Klinische biologie e.a. Technische onderzoeken Voedingssupplementen en anti-d profylaxis - Complet * - Glycemie - Ferritine - Bloedgroep: ABO en RhD*** - Irreguliere antistoffen - HepBsAg ** - HIV - Rubella*** - Syfilis (treponemale test) - CMV - Toxoplasmose - Urinecultuur: asymptomatische pyurie/bacteriurie Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie - PAP-test (facultatief) Echografie: - dating - opsporing meerling (10-14w) Foliumzuur 400øg (preconceptie tot 12 w) - Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie - Nekplooi-meting**** - Combinatie-test (11-14w)**** - Doptone (vanaf 12 weken) - Bloeddruk - Gewicht Fundushoogte (vanaf 24w) - Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie - Echografie: anatomie (18-22w) - Tripeltest (14-20w) **** - Doptone - Complet - Ferritine - Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie Doptone Anti-D-profylaxis: 1500 IU (indien RhD negatief) - Bloeddruk - Gewicht - Fundushoogte - Handgrepen van Leopold (vanaf 36w) - GBS opsporing (35-37w) - Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie - Echografie (vanaf 36w, facultatief) - Doptone - Bloeddruk - Gewicht - Fundushoogte - Handgrepen van Leopold - Urineonderzoek (dipstick): proteïnurie Doptone 23

24 Gemedicaliseerd?? Waar is de psyche? Waar is de info? 24

25 KNOV richtlijn over de inhoud en organisatie van de prenatale nietmedische begeleiding Psychosociale begeleiding kernactiviteit verloskundige! Opbouwen vertrouwensrelatie 25

26 Aanbevelingen verloskundige praktijk (29) persoonlijke benadering en toegankelijkheid streef naar continuiteit van zorg stem timing en inhoud voorlichting af op behoefte geef de client info werking verloskundige zorg Belgie/ werkwijze in uw praktijk informeer over veel voorkomende lich/psych/foetale ontwikkelingen tijdens zs informeer over diverse aspecten baring ga na wat client verwacht van kraamperiode en beginnend ouderschap. voorzie procedure om ervaringen clienten met verloskundige zorg te evalueren... 26

27 Hoe werkt Zwanger in Brussel? aanbevelingen KCE/risicoanalyse VIL cons 1X maand, 30 min, na 36w frequenter infoavonden of min 3X lange cons bij primipara arbeid/bevalling/belbrief borstvoeding verwachtingen bev/kraamtijd Elke vroedvrouw ziet zwangere 2X na elkaar rode band kaart/emergentis 1X week overleg collega s bevalling door vrvr thuis of ziekenhuis vrvr bevalling doet kraambed/pp-ctrl 27

28 Belangrijk in eerstelijnszorg richtlijnen zijn goed maar blijf zelf nadenken! wat-waarom-wanneer? opbouwen relatie 2e lijn! overleg bij twijfel continuiteit van zorg 28

29 Praktijkvoorbeelden 29

30 Anke G2P1 G1 prematuur geboren in A pen,snel bevallen! Woont nu in Brussel Zwangerschap tot 28w opgevolgd in A pen, wenst daar te bevallen. Vraagt opvolging Zwanger in Brussel om niet altijd naar A pen te moeten... Doen we dit? waarom wel/niet Aandachtspunten? 30

31 Karen G1 geboren in het ziekenhuis; tijdens zwangerschap een snelwerkende schildklier ontdekt. (ziekte van Graves) Wij deden postpartum huisbezoeken vanaf D2. Belt op dat ze terug zwanger is en wenst thuis te bevallen. Alles gaat goed met haar; medicatie verminderd en bloedwaarden ok. Doen we dit? waarom wel/niet 31

32 Lian G5 P4 G1 geboren in het ziekenhuis door inductie op 42w. G2-3-4 thuis geboren in Nederland 46 jaar Wenst thuis te bevallen Doen we dit? Aandachtspunten? 32

33 Sophia G1 Wenst geen doptone in zwangerschap Wenst geen 3e trimister echo Wenst geen GBS screening Wenst thuis te bevallen Mag dit? Doen we dit? waarom wel/niet Aandachtspunten? 33

34 Fatima G8 35 weken, patiente Zwanger in Brussel spreek weinig frans Belt op; voelt zich niet lekker, kan niet echt omschrijven wat er is. Huisbezoek: RR 140/90, proteine+ Wat doe je?? 34

35 Sofie G1 opvolging door vroedvrouw,nvo->sectio Nu terug zwanger en wenst opvolging vroedvrouw. Doen we dat? Aandachtspunten? 35

36 Juliana G1 Aanmelding op 37w Ontgoocheld opvolging in ziekenhuis Wenst te bevallen met vroedvrouw Doen ze dit nog? Aandachtspunten? 36

37 Valerie G1 Zeer bange moeder Bang dat er iets misloopt in zwangerschap Angst voor de bevalling Bang baby niet aan te kunnen Opvolging vroedvrouw? Aandachtspunten? 37