Vakantiecursus Tel uit je winst wiskunde in geld en spelen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vakantiecursus 2009. Tel uit je winst wiskunde in geld en spelen"

Transcriptie

1 Vakantiecursus 2009 Voor leraren in de exacte vakken aan vwo, havo, hbo leerlingen en andere belangstellenden organiseert het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) in 2009 een vakantiecursus met als thema: Tel uit je winst wiskunde in geld en spelen Ook dit jaar betreft het een tweedaagse cursus, die zowel in Eindhoven als in Amsterdam wordt gehouden en wel op vrijdag 21 augustus en zaterdag 22 augustus bij het CWI, Science Park 123 (voorheen Kruislaan 413) te Amsterdam, (zie de routebeschrijving) en op vrijdag 28 augustus en zaterdag 29 augustus in het Auditorium van de Technische Universiteit Eindhoven, Den Dolech te Eindhoven. De cursus is voor wiskundedocenten van elk niveau toegankelijk. De deelnemers ontvangen bij de aanvang van de cursus een boekje met teksten van de voordrachten. Het cursusgeld bedraagt 75. Voor studenten van lerarenopleidingen is het cursusgeld slechts 25. Bij de cursus is inbegrepen een warme maaltijd op vrijdag en een lunch op zaterdag. Aanmelding Aanmelding voor deelname aan de cursus kan: door het aanmeldingsformulier achter in deze brochure in te vullen en vóór 10 augustus 2009 op te sturen aan het CWI; via de website waar een online registratieformulier ingevuld en opgestuurd kan worden, eveneens vóór 10 augustus Deze cursus geldt als nascholingsactiviteit. Voor geïnteresseerden is een nascholingscertificaat beschikbaar. Degene die daar prijs op stelt, gelieve het betreffende formulier in te vullen of dit via het elektronische registratieformulier aan te geven. Deze cursus werd mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). 1

2 vrijdag 21 augustus Programma Amsterdam 21 augustus en 22 augustus Ontvangst, koffie Tel uit je winst de wiskunde van geld en spelen Prof.dr. J.M. Aarts Social Software in Vier Voorbeelden Prof.dr. J. van Eijck Pauze :30 Smeergeld Dr. B. Windels Warme maaltijd Een introductie in financiële producten en markten Prof.dr.ir. C.W. Oosterlee Pauze Spelen met groepentheorie Prof.dr. P. Stevenhagen zaterdag 22 augustus De wiskundige onmogelijkheid van democratie Drs. Vincent van der Noort Pauze De binomiale boom Dr. J.A.M. van der Weide Lunch Wiskunde en Sport Prof.dr. G. Sierksma Pauze Tijd baart rozen: lijfrentes in Nederland in de 17e en 18e eeuw Prof.dr. J.P. Hogendijk Sluiting 2

3 vrijdag 28 augustus Programma Eindhoven 28 augustus en 29 augustus Ontvangst, koffie Tel uit je winst de wiskunde van geld en spelen Prof.dr. J.M. Aarts Social Software in Vier Voorbeelden Prof.dr. J. van Eijck Pauze :30 Smeergeld Dr. B. Windels Warme maaltijd Een introductie in financiële producten en markten Prof.dr.ir. C.W. Oosterlee Pauze Spelen met groepentheorie Prof.dr. P. Stevenhagen zaterdag 29 augustus De wiskundige onmogelijkheid van democratie Drs. Vincent van der Noort Pauze De binomiale boom Dr. J.A.M. van der Weide Lunch Wiskunde en Sport Prof.dr. G. Sierksma Pauze Tijd baart rozen: lijfrentes in Nederland in de 17e en 18e eeuw Prof.dr. J. P. Hogendijk Sluiting 3

4 Ten geleide J.M. Aarts Technische Universiteit Delft De vakantiecursus wordt georganiseerd door het CWI (Centrum Wiskunde & Informatica), in samenwerking met de NVvW (de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren) onder auspicieën van NWO (de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Dit jaar wordt de cursus voor de 63e keer georganiseerd. Of het nu gaat om de tactiek bij sport en spel of om de strategie bij onderhandelingen op financiële markten en meer algemeen bij intermenselijke activiteiten, of het nu gaat om de echte knikkers of om de spreekwoordelijke, overal speelt de wiskunde een grote rol. Het doel van de cursus is om dat duidelijk over het voetlicht te brengen. De sprekers zijn niet alleen experts op hun vakgebied, maar ook goede vertellers. Verzekeringen (in het bijzonder pensioenen) zijn heel belangrijk en spelen een grote rol in s mensen leven. Dat is al heel lang het geval, zoals Prof.dr. J.P. Hogendijk ons zal vertellen in Tijd baart rozen: lijfrentes in Nederland in de 17e en 18e eeuw. In de moderne wereld van het geld wordt u ingeleid door Prof.dr.ir. C.W. Oosterlee in de lezing Introductie in financiële produkten en markten en Dr. J.A.M. Van der Weide met een betoog over De binomiale boom. Waar moeten we nu de intrigerende titel Smeergeld van Dr. B. Windels plaatsen? De wiskunde die komt kijken bij het samenstellen van het meest productieve voetbalteam komt aan de orde in Wiskunde en Sport van Prof.dr. G. Sierksma. Dat ook een abstract vak als algebra veel heeft van een spelletje leert ons Prof. dr. P. Stevenhagen. Dat er verrassend veel wiskunde aan de orde komt bij meer algemene intermenselijke activiteiten leren ons de lezingen Social Software in Vier Voorbeelden van Prof.dr. J. van Eijck en De wiskundige onmogelijkheid van democratie van Drs. Vincent van Noort. 4

5 Social Software in Vier Voorbeelden Prof.dr. J. van Eijck Centrum Wiskunde & Informatica Social software is een paraplu-term voor algoritmen die de intermenselijke omgang proberen te regelen. Dit soort algoritmen heeft de laatste tijd de aandacht getrokken van logici en informatici. We geven een inleiding in het onderwerp aan de hand van vier voorbeelden. Elk voorbeeld wordt geïllustreerd met een tekening van Marco Swaen. Voorbeeld 1: Het Salomonsoordeel Voorbeeld 2: Het probleem van de gecoördineerde actie 5

6 Voorbeeld 3: Het ontstaan van kennis en geloof in groepsverband Voorbeeld 4: De tragedie van het gezamenlijk erfgoed De tekeningen zijn uit het boek Discourses on Social Software, Jan van Eijck en Rineke Verbrugge (eds.), Texts in Logic and Games 5, Amsterdam University Press

7 Smeergeld Dr. B Windels Karel de Grote-Hogeschool In de lespraktijk stellen we vast dat de som 7-13 = 6 voor veel leerlingen moeilijker is dan het bepalen hoeveel geld je tekort komt als je 7 bij je hebt en 13 moet betalen. Beide situaties zijn nochtans wiskundig equivalent. Geld maakt, zo blijkt, een aantal onderwerpen visueler, duidelijker, makkelijker of beter verteerbaar. In deze voordracht illustreren we aan de hand van een aantal concrete voorbeelden hoe geld kan worden gebruikt als pedagogisch motivator of als didactisch glijmiddel. In het bijzonder zullen we bekijken welke nare financiële paradox Nederland vermijdt door géén federaal land te zijn. 7

8 Een introductie in financiële producten en markten Prof.dr.ir. C.W. Oosterlee Centrum Wiskunde & Informatica Als je een financiële instelling goed bekijkt blijkt er een grote behoefte te zijn aan medewerkers met een toegepast wiskundig inzicht. Financial Engineers worden ze genoemd, of ook wel Quants (quantitative analysts) en Rocket Scientists on Wall Street is veel voorkomende kreet. Naast de handelsafdelingen met de handelaars zijn er ook groepen binnen banken die zich met het valideren van wiskundige modellen bezighouden en met het opstellen van modellen voor nieuwe produkten. In deze les bespreken we de wiskundige modellering van een aantal financiële basisprodukten, zoals het aandeel en de optie. Een basisinstrument is het aandeel. Het representeert een klein stukje van een firma. De prijs van een aandeel wordt bepaald door de huidige waarde van een firma en de verwachtingen van de winst van die firma in de toekomst. De toekomstige waarde van een aandeel is dus onzeker. Omdat aandeelprijzen een random component bevatten zijn wiskundige modellen voor aandeelprijzen gebaseerd op stochastische differentiaalvergelijkingen. Er zijn verschillende modellen in omloop die allen interessante wiskundige aspecten bevatten. Vanzelfsprekend worden deze getoetst aan gegevens uit het verleden. Een ander belangrijk financieel instrument is de optie. Opties zijn contracten tussen twee partijen om in de toekomst aandelen te kopen of verkopen tegen een afgesproken prijs. De twee partijen heten houder (holder) van de optie en uitgever (writer) van de optie. Er hangt een prijskaartje aan een optiecontract, een bedrag dat de holder aan de writer betalen moet. Het bepalen van een faire prijs voor een optie, in afhankelijkheid van een gekozen aandelenmodel, is de wiskundige opgave waar wij ons mee bezighouden. Pas op 26 april 1973 werden opties voor het eerst verhandeld op een beurs. Toen begon men op The Chicago Board Options Exchange met standaard beursgenoteerde opties. Nu worden er wereldwijd op meer dan 50 beurzen standaard opties verhandeld. In Nederland is dat bij de Euronext optiebeurs op Beursplein 5 in Amsterdam. Naast de standaard opties, die op de beurzen worden verhandeld, stellen banken ook niet-standaard optiecontracten ( exotics ) op voor bedrijven met speciale wensen. Deze opties moeten ook geprijsd worden. Hier volgt een korte beschrijving van een standaard optie, de koopoptie of call. De houder van deze optie mag in de toekomst aandelen kopen voor een afgesproken prijs. De andere partij (schrijver) moet aandelen verkopen, als de houder wil kopen. De schrijver ontvangt de optieprijs, maar heeft een verplichting 8

9 in de toekomst: hij levert de aandelen tegen de van tevoren afgesproken prijs. Dit kan een groot risico opleveren. Als aandelen bijvoorbeeld veel meer waard geworden zijn dan die afgesproken prijs moet de writer ze eventueel duur kopen en tegen de goedkopere prijs aan de holder doorverkopen. Die holder verkoopt de aandelen dan direct op de aandelenmarkt voor de hogere marktprijs en kan een flinke winst maken. Schrijvers gebruiken opties echter als een soort verzekering tegen de invloed van onverwachte bewegingen in de aandelenmarkt. Er zijn opties die voor een writer meer waard worden als aandeelprijzen dalen, en er zijn opties die minder waard worden als aandeelprijzen stijgen. Met een slimme combinatie van aandelen en opties in een portefeuille, kan de portefeuille voor korte tijd risicovrij gemaakt worden. Een reductie van risico, bijvoorbeeld door aandelen en opties te combineren, heet hedgen. Als een writer een optie kan verkopen voor iets meer dan hij volgens een model waard is, en vervolgens steeds zijn portefeuille perfect (risicovrij) aanpast tot de uitoefendatum van de optie, maakt hij een risicovrije winst. De waarde van een aandeel wordt dus als een stochastische differentiaalvergelijking gemodelleerd. Op basis daarvan zal voor een eenvoudige zogenaamde Europese optie een partiële differentiaalvergelijking opgelost dienen te worden. Voor deze contracten bestaat er een analytische oplossing. Oplossingen zijn hier in het algemeen de prijzen van deze produkten op het tijdstip t=0. Voor vele andere produkten is het niet meer mogelijk om analytische oplossingen te vinden voor de bijbehorende prijzen en moet toevlucht genomen worden tot technieken uit de numerieke wiskunde. Tevens geven we aan in welke richtingen de financiële markten geëvalueerd zijn en hoe zij steeds complexere producten zijn gaan definiëren. Ook bespreken we welke impact dit heeft op de wiskundige modellen en de oplossingen. 9

10 Spelen met groepentheorie Prof.dr. P. Stevenhagen Universiteit Leiden Er zijn veel draai- en schuifpuzzeltjes waarvan men met hulpmiddelen uit de groepentheorie de (on)oplosbaarheid kan bestuderen. Men kan hier denken aan het klassieke 15-puzzeltje van Sam Loyd of aan gecompliceerdere voorbeelden als de kubus van Rubik. Ik zal laten zien hoe de taal van de groepentheorie hier op natuurlijke wijze naar voren komt, en aanleiding geeft tot allerlei vragen en antwoorden. 10

11 De wiskundige onmogelijkheid van democratie Drs. Vincent van der Noort Mathematisch Instituut, Universiteit Leiden Bij de Britse lagerhuisverkiezingen op 5 mei won Labour 55% van de zetels met slechts 35% van de stemmen. In 2000 won Bush de Amerikaanse presidentsverkiezingen met stemmen minder dan Gore. Bij veel referenda is het voor voor -stemmers beter om thuis te blijven dan om te gaan stemmen. Fraude? Omkoperij? Intimidatie? Nee, nog erger: simpele wiskunde. Rare verschijnselen zoals hierboven worden in de wiskunde verkiezingsparadoxen genoemd. Door de manier waarop de verkiezingen georganiseerd zijn, kan de uitkomst van de verkiezingen anders zijn dan je logischerwijze zou verwachten. In het geval van Groot-Brittannië en Amerika is de oorzaak het districtenstelsel. Het is geen groot nieuws dat dit soort stelsels tot verkiezingsparadoxen kunnen leiden. Schokkender is het dat in ieder kiessysteem dit soort paradoxen kunnen voorkomen. In 1951 bewees ene Kenneth Arrow dat geen enkel kiessysteem helemaal eerlijk is, en dat volmaakte democratie dus wiskundig onmogelijk is. Dit schokkende feit was goed voor een Nobelprijs economie. Zeker met alle veranderingen in de organisatie van de EU die voor de deur staan, is het interessant om te kijken wat voor paradoxen er zoal mogelijk zijn. Daarom in dit artikel een groot aantal (vereenvoudigde) voorbeelden. Ook zal ik uitleggen wat Kenneth Arrow bedoelt met volmaakte democratie. Wie meer wil weten over het bewijs dat dit een onhaalbare kaart is of over de kiessystemen zoals die in de Europese grondwet staan, zie links onderaan het artikel in de syllabus. Speciaal voor scholieren/docenten is er een verkorte versie van dit artikel beschikbaar met vragen en opdrachten. 11

12 De binomiale boom Dr. J.A.M. van der Weide Instituut van Toegepaste Wiskunde, Faculteit EWI, Technische Universiteit Delft De financiële markten staan meer in de belangstelling dan ooit. Een aantal kranten heeft zelfs een economisch katern. De crisis waar de economie nu in verkeert heeft daar ook zeker mee te maken. Inmiddels is ook iedereen er zich van bewust dat het handelen op beurzen niet voorbehouden is aan de zeer rijken die daar komen voor een gezonde gok. Via pensioenfondsen en via onze hypotheek zijn we allemaal betrokken bij het gebeuren op de beurs. Wat wordt er dan zoal verhandeld op financiële markten? Behalve aandelen waarmee je deel-eigenaar wordt van een bedrijf, is er een veelheid aan afgeleide producten. Wij willen in deze zomercursus ingaan op de vraag hoe prijzen bepaald worden van derivaten en we zullen dit doen aan de hand van een simpel, maar zeer krachtig wiskundig model, de binomiale boom. Dit model is de basis voor veel kwantitatieve afdelingen van banken en financiële instellingen om de prijs te bepalen van derivaten. De prijs speelt een belangrijke rol bij het hedgen van een contract, waarmee financiële risico's kunnen worden afgedekt. Figuur 1. Huis van de familie van der Beurse, Brugge. De binomiale boom kan eenvoudig geïmplementeerd worden in bijvoorbeeld EXCEL. Voor een applet die een illustratie geeft van de binomiale boom verwijzen we bijvoorbeeld naar de site, zie het webadres hierboven. De crisis waar we nu in zitten leert dat de afdekking van risico's in het recente verleden niet overal goed gelukt is. Figuur 2. Binomiale Boom 12

13 Wiskunde en Sport Prof.dr. G. Sierksma Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie en Bedrijfskunde Er is een wereld van verschil tussen sport en wiskunde, maar beide hebben in toenemende mate met elkaar te maken gekregen. Beslissingen over een efficiënt gebruik van haar belangrijkste kapitaal, de atleten, worden steeds minder genomen op basis van intuïtie en gezond verstand alleen, maar meer en meer door ook gebruik te maken van geavanceerde computersystemen. De Rijksuniversiteit Groningen ontwikkelt in samenwerking met het bedrijf ORTEC/TeamSupport- Systems systemen die trainers, coaches en atleten ondersteunen. Centraal in deze systemen staat de vraag hoe de atleet zich ontwikkelt en hoe hij/zij presteert in vergelijking tot zijn collega s. Voor de voetballerij zijn twee systemen ontwikkeld en op de markt gebracht, namelijk Coach & Scout Assistant (C&SA) en Effectivity in Action (EiA). C&SA is een systeem waarmee de toegevoerde waarde van gescoute spelers wordt berekend en hun optimale veldpositie. EiA meet prestaties van spelers gedurende de wedstrijd en berekent grafieken van de koers van de effectiviteit van beide teams. De gebruikte algoritmen zijn gebaseerd op methoden uit de operations research en de optimaliseringswiskunde. De systemen zijn, naast voetbal, ook geschikt gemaakt voor andere teamsporten, zoals volleybal en basketbal. 13

14 Tijd baart rozen: levensverzekeringen en lijfrenten in Nederland in de achttiende eeuw Prof.dr. J.P. Hogendijk Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht en Leiden In de achttiende eeuw was Nederland wiskundig gezien een achtergebleven gebied, behalve in de theorie van de levensverzekeringen en de lijfrenten. We zullen beginnen met het bespreken van enkele coryfeeën op dit gebied en hun ruzies. We beginnen met Nicolaas Struyck ( ) en Willem Kerssenboom ( ) en eindigen bij Jan Hendrik van Swinden ( ). Daarna zullen we een paar leuke concrete voorbeelden behandelen. De wiskunde is niet heel moeilijk en het materiaal kan ook geschikt zijn voor gebruik in de klas. Het plaatje is verschenen in 1749 ter gelegenheid van het het oprichten van vele weduwenbeurzen in dat jaar. Het jonge getrouwde stel komt zich bij de beurs inschrijven: tegen betaling van een jaarlijkse contributie zal het fonds na het overlijden van de man een pensioen aan de vrouw uitkeren. 14

15 Cursusgeld Het cursusgeld bedraagt 75, voor Eindhoven en voor Amsterdam, waarbij de syllabus en de maaltijden zijn inbegrepen. Voor studenten aan lerarenopleidingen bedraagt het cursusgeld 25. Aanmelding Bij Minnie Middelberg per via de website: of per post door het aanmeldingsformulier achterin de brochure in te vullen en op te sturen naar: Centrum Wiskunde & Informatica t.a.v. Minnie Middelberg Postbus GB Amsterdam Tegelijkertijd dient men het cursusgeld over te maken op bankrekening van de Stichting Wiskunde & Informatica Conferenties bij de RABObank te Amsterdam onder vermelding van uw naam en VC2009. Onze buitenlandse gasten kunnen voor betaling gebruik maken van onderstaande gegevens. BIC RABONL2U IBAN NL76RABO NB. Deze cursus geldt als nascholingsactiviteit. Voor geïnteresseerden is een nascholingscertificaat beschikbaar. Degene die daarop prijs stelt, gelieve dit bij aanmelding te laten weten door invulling en toezending van het formulier op pagina 20. Plaats Amsterdam: CWI, Science Park 123, Turingzaal. Eindhoven: Auditorium TU Eindhoven, Den Dolech. Syllabus De syllabus zal worden uitgereikt bij aankomst op de cursus. Informatie Voor nadere informatie over de Vakantiecursus kunt u zich wenden tot Minnie Middelberg, tel , Voor informatie over overnachtingen in Eindhoven kunt u contact opnemen met de VVV aldaar via het telefoonnummer of via de beschikbare website 15

16 Contacten Centrum Wiskunde & Informatica Minnie Middelberg, Centrum Wiskunde & Informatica, Science Park 123, 1098 XG, Postbus 94079, 1090 GB Amsterdam, ; Annette Kik, voorlichter, ; Docenten Prof.dr. J.M. Aarts, Faculteit EWI, Technische Universiteit Delft, Postbus 5031, 2600 GA Delft, Prof.dr. J. van Eijck, CWI, Postbus 94079, 1090 GB Amsterdam, Dr. B. Windels, Karel de Grote-Hogeschool, Pothoekstraat 125, B-2060, Antwerpen, Prof.dr.ir. E.C.W. Oosterlee, CWI, Postbus 94079, 1090 GB Amsterdam, Prof.dr. P. Stevenhagen, Universiteit Leiden, Postbus 9512, 2300 RA Leiden, Drs. Vincent van der Noort, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht, Budapestlaan 6, 3584 CD Utrecht Dr. J.A.M. van der Weide, Faculteit EWI, TUD, Postbus 5013, 2600 GA, Delft, Prof.dr. G. Sierksma, Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie en Bedrijfskunde, Postbus 800, 9700 AV Groningen, Prof.dr. J.P. Hogendijk, Mathematisch Instituut, Universiteit Utrecht en Universiteit Leiden, Postbus , 3508 TA, Utrecht, 16

17 Routebeschrijving CWI Met openbaar vervoer: Zowel vanaf station Amsterdam-Amstel als vanaf station Amsterdam Muiderpoort gaat bus 40 naar het Science Park Amsterdam. Deze bus rijdt ook op zaterdag. Sinds kort gaat er ook een bus 240 vanaf het Amstelstation deze rijdt alleen vanaf Amstelstation en terug en niet op zaterdag. Vanaf station Amsterdam-Centraal: een stoptrein of metro naar Amsterdam- Amstel. Vandaar: zie hierboven. Een alternatief is tram 9 naar het kruispunt Middenweg-Kruislaan en vandaar lopend over de Kruislaan naar het Science Park Amsterdam (ongeveer 1 km). Met de auto: Alle autowegen naar Amsterdam komen uit op de rondweg rond Amsterdam: de ring (A10). Wanneer u uit de richting Amersfoort komt, neemt u de ring richting Utrecht/Den Haag. Wanneer u uit de richting Utrecht/Den Haag/Schiphol/Haarlem of Zaandam komt, neemt u de ring richting Amersfoort. Op de ring neemt u de afslag Watergraafsmeer/S113 (ring Oost). Aan het eind van de afrit volgt u de richting Science Park/Watergraafsmeer. U rijdt dan op de Middenweg. Bij de eerste kruising met stoplichten gaat u naar rechts: de Kruislaan. Na circa 1 km ligt het Science Park Amsterdam aan de linkerkant van de weg. Sinds 1 januari 2009 heeft het CWI een nieuw adres gekregen, Science Park 123. Aan cursisten die gebruik maken van een navigatiesysteem of via Google een routebeschrijving opvragen, wordt aangeraden om het adres Kruislaan 413 in te voeren. Technische Universiteit Eindhoven Auditorium Met openbaar vervoer: Alle universiteitsgebouwen liggen vlakbij het NS-station Eindhoven. U gaat de perrontrap af, dan rechtsaf en via de uitgang aan de noordzijde naar het busstation. U ziet de universiteitsgebouwen schuin rechts liggen op enkele minuten loopafstand. Op het TUE-terrein borden volgen naar Auditorium. Met de auto: U rijdt Eindhoven binnen richting Centrum. Borden Technische Universiteit volgen. U komt dan op de campus. Hier volgt u de borden Auditorium. 17

18 18

19 Ondergetekende, Naam: Functie: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: AANMELDINGSFORMULIER VAKANTIECURSUS 2009 Tel uit je winst wiskunde in geld en spelen wenst deel te nemen aan de Vakantiecursus 2009, die zal worden gehouden te Amsterdam op vr. 21 en za. 22 augustus 2009 [ ] Eindhoven op vr. 28 augustus en za. 29 augustus 2009 [ ] en heeft het verschuldigde bedrag van 75,- (dan wel 25,-) overgemaakt (voor rekeningnummers zie pagina 15). Mijn voorkeur gaat uit naar vegetarisch eten [ ] Nascholingscertificaat [ ] Indien van toepassing, hier het adres van de onderwijsinstelling vermelden:.. Gelieve dit formulier vóór maandag 10 augustus 2009 te sturen naar: Centrum Wiskunde & Informatica t.a.v. Minnie Middelberg Postbus GB Amsterdam 19

20 NASCHOLINGSCERTIFICAAT VAKANTIECURSUS 2009 Tel uit je winst wiskunde in geld en spelen Naam: Voornamen (zonder afkortingen): Geboortedatum: Geboorteplaats: Gelieve dit formulier vóór 10 augustus 2009 te sturen naar: Centrum Wiskunde & Informatica t.a.v. Minnie Middelberg Postbus GB Amsterdam 20

Vakantiecursus 2010. Wiskunde: de uitdaging

Vakantiecursus 2010. Wiskunde: de uitdaging Vakantiecursus 2010 Voor leraren in de exacte vakken aan havo, vwo, hbo leerlingen en andere belangstellenden organiseert het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI) in 2010 een vakantiecursus met als thema:

Nadere informatie

NETWERKEN. Vakantiecursus 2016. Amsterdam, 26 en 27 augustus 2016. Eindhoven, 2 en 3 september 2016

NETWERKEN. Vakantiecursus 2016. Amsterdam, 26 en 27 augustus 2016. Eindhoven, 2 en 3 september 2016 NETWERKEN Vakantiecursus 2016 Amsterdam, 26 en 27 augustus 2016 Eindhoven, 2 en 3 september 2016 Vakantiecursus 2016 Voor leraren in de exacte vakken aan havo, vwo, hbo leerlingen en andere belangstellenden

Nadere informatie

aandeelprijs op t = T 8.5 e 9 e 9.5 e 10 e 10.5 e 11 e 11.5 e

aandeelprijs op t = T 8.5 e 9 e 9.5 e 10 e 10.5 e 11 e 11.5 e 1 Technische Universiteit Delft Fac. Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica Tussentoets Waarderen van Derivaten, Wi 3405TU Vrijdag november 01 9:00-11:00 ( uurs tentamen) 1. a. De koers van het aandeel

Nadere informatie

Dit is triviaal. Vakantiecursus 2015. Amsterdam, 21 en 22 augustus 2015. Eindhoven, 28 en 29 augustus 2015

Dit is triviaal. Vakantiecursus 2015. Amsterdam, 21 en 22 augustus 2015. Eindhoven, 28 en 29 augustus 2015 Dit is triviaal Vakantiecursus 2015 Amsterdam, 21 en 22 augustus 2015 Eindhoven, 28 en 29 augustus 2015 Vakantiecursus 2015 Voor leraren in de exacte vakken aan havo, vwo, hbo leerlingen en andere belangstellenden

Nadere informatie

Verzoek tot Inschrijving

Verzoek tot Inschrijving Verzoek tot Inschrijving Vul dit formulier in blokletters in en stuur het samen met een kopie van uw geldig identiteitsbewijs (géén rijbewijs) naar: Open Universiteit, Faculteit Informatica, t.a.v. Heleen

Nadere informatie

Financiële en Fiscale Deskundigheid

Financiële en Fiscale Deskundigheid Financiële en Fiscale Deskundigheid In deze opleiding ontwikkelt u algemene kennis van Financiën en Fiscaliteit. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw functie als bewindvoerder.

Nadere informatie

UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE. INFORMATIE OVER HET COLLOQUIUM DOCTUM Datum: juli 2006

UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE. INFORMATIE OVER HET COLLOQUIUM DOCTUM Datum: juli 2006 1 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE INFORMATIE OVER HET COLLOQUIUM DOCTUM Datum: juli 2006 De faculteit heeft vier opleidingen: 1. Economie en bedrijfskunde 2. Fiscale economie

Nadere informatie

Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel

Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel Van der Laan dag vrijdag 23.01.2015 SiNTLUCAS Boxtel foto: Frans de la Cousine HET BESTUUR VAN DE VAN DER LAAN STICHTING NODIGT U VAN HARTE UIT VOOR HET BIJWONEN VAN DE JAARLIJKSE VAN DER LAAN DAG VRIJDAG

Nadere informatie

NBF Opleidingsbrochure 2013-2014 Wedstrijdleiders

NBF Opleidingsbrochure 2013-2014 Wedstrijdleiders NBF Opleidingsbrochure 2013-2014 Wedstrijdleiders Nederlandse Bowling Federatie Veenendaal, oktober 2013 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opleiding wedstrijdleider 4 Wedstrijdleider niveau 1 5 Wedstrijdleider

Nadere informatie

Workshop IBAN en SEPA Wat betekent dit voor uw onderneming?

Workshop IBAN en SEPA Wat betekent dit voor uw onderneming? Inleiding Programma Aanmelden Route Workshop IBAN en SEPA Met ingang van 1 februari 2014 is één Europese betaalmarkt een feit. Vanaf die datum werken de nationale girale betaalproducten en automatische

Nadere informatie

Aanmelding Taal- en Schakelcursus Inholland. Wat stuurt u naar ons op?

Aanmelding Taal- en Schakelcursus Inholland. Wat stuurt u naar ons op? Aanmelding Taal- en Schakelcursus Inholland Wat stuurt u naar ons op? Uw aanmelding is compleet als u de volgende documenten opstuurt: 1. het aanmeldformulier, volledig en duidelijk ingevuld Probeer alles

Nadere informatie

Schooljaar 2012-2013

Schooljaar 2012-2013 Schooljaar 2012-2013 Enkstraat 10 8102 GL Raalte telefoon : 0572-851253 homepage E-mail Aanmelden : www.jkstudiebegeleiding.nl : info@joskindsstudiebegeleiding.nl : www.aanmelden.joskindsstudiebegeleiding.nl

Nadere informatie

Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 12 november 2014

Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders. 12 november 2014 Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders 12 november 2014 Geachte aandeelhouder, Wij hebben het genoegen u hierbij uit te nodigen voor een Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Nadere informatie

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma De toepassing van de richtlijn Ergotherapie aan huis bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers Post - HBO cursus 2012

Nadere informatie

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016 MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2016 INTRODUCTIE De Erasmus Universiteit Rotterdam hecht veel belang aan post initiële opleidingen van hoogwaardige kwaliteit. In dat kader is door het Fiscaal Economisch

Nadere informatie

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën

Euronext.liffe. Inleiding Optiestrategieën Euronext.liffe Inleiding Optiestrategieën Vooraf De inhoud van dit document is uitsluitend educatief van karakter. Voor advies dient u contact op te nemen met uw bank of broker. Het is verstandig alvorens

Nadere informatie

Inschrijfformulier seizoen 2009-2010

Inschrijfformulier seizoen 2009-2010 Inschrijfformulier seizoen 2009-2010 Naam : Voornaam : Adres : Postcode/woonplaats : / Telefoonnummer : / Mobiel: Geboortedatum : / E-mail adres Geslacht : M / V* *doorstrepen wat niet van toepassing is.

Nadere informatie

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten

Leraar in onderzoek. Exacte Wetenschappen. Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Exacte Wetenschappen Leraar in onderzoek Onderzoeksprogramma voor wis- en natuurkundedocenten Den Haag, mei 2010 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoud 1 Inleiding 3 2 Doel 4 3

Nadere informatie

Verzoek tot Inschrijving

Verzoek tot Inschrijving Vul dit formulier in blokletters in en stuur het samen met een kopie van uw identiteitsbewijs naar: Open Universiteit Faculteit Psychologie T.a.v. mw. Susan Meijer Antwoordnummer 4400 6400 VC Heerlen Verzoek

Nadere informatie

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016

MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016 MasterCourse Vastgoed Fiscaal 2015-2016 INTRODUCTIE De Erasmus Universiteit Rotterdam hecht veel belang aan post initiële opleidingen van hoogwaardige kwaliteit. In dat kader is door het Fiscaal Economisch

Nadere informatie

Inhoud Website 3 Wedstrijden 3 Trainen 4 Recreanten 4 De jongste leden 4 Contributie 5 Activiteiten 6 Inschrijfformulier 7.

Inhoud Website 3 Wedstrijden 3 Trainen 4 Recreanten 4 De jongste leden 4 Contributie 5 Activiteiten 6 Inschrijfformulier 7. Inhoud Website 3 Wedstrijden 3 Trainen 4 Recreanten 4 De jongste leden 4 Contributie 5 Activiteiten 6 Inschrijfformulier 7 Informatieboekje 2 Beste aankomende HVV-er Van harte welkom bij HVV 70. We zijn

Nadere informatie

-VIPASSANA-MEDITATIERETRAITE

-VIPASSANA-MEDITATIERETRAITE Vijf daagse -VIPASSANA-MEDITATIERETRAITE in Conferentiecentrum de Glind, tussen Amersfoort en Barneveld o.l.v. Chris Grijns & Peter Baert woensdag 30 oktober zondag 3 november 2013 VIPASSANAMEDITATIE Vipassana

Nadere informatie

Professionele Communicatie

Professionele Communicatie Professionele Communicatie In deze opleiding ontwikkelt u uw professionele communicatie. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw functie als bewindvoerder. U werkt tijdens de

Nadere informatie

Inventarisatie Hersteladvies

Inventarisatie Hersteladvies Inventarisatie Hersteladvies Lees onderstaande zorgvuldig door: Om u een passend herstel advies te geven, is het belangrijk om gegevens over uw situatie te verzamelen. Wanneer u onderstaand formulier volledig

Nadere informatie

NB. Deze workshop betreft een herhaling, op veler verzoek organiseren wij deze workshop een tweede keer.

NB. Deze workshop betreft een herhaling, op veler verzoek organiseren wij deze workshop een tweede keer. Inleiding Programma Aanmelden Route NB. Deze workshop betreft een herhaling, op veler verzoek organiseren wij deze workshop een tweede keer. * Deze workshop sluit aan bij de eerder door FHI in samenwerking

Nadere informatie

Inschrijfformulier Het Plein

Inschrijfformulier Het Plein Inschrijfformulier Het Plein Beste geïnteresseerde, De verkoop van de woningen van Het Plein van Leiden van deelgebied Het Hart start vanaf zaterdag 13 juni 2015 om 12 uur. De inschrijving is compleet

Nadere informatie

Harmonie in Gedrag De maatschappelijke en pedagogische betekenis van muziek

Harmonie in Gedrag De maatschappelijke en pedagogische betekenis van muziek Conferentie Harmonie in Gedrag De maatschappelijke en pedagogische betekenis van muziek Vrijdag 6 oktober 2006 Haagse Hogeschool Conferentie Harmonie in Gedrag. De maatschappelijke en pedagogische betekenis

Nadere informatie

Aandelenopties in woord en beeld

Aandelenopties in woord en beeld Aandelenopties in woord en beeld 2 Aandelenopties in woord en beeld 1 In deze brochure gaan we het hebben over aandelenopties zoals die worden verhandeld op de optiebeurs van Euronext. Maar wat zijn dat

Nadere informatie

Hoe kom ik aan nieuwe technisch commerciële medewerkers? Praktijkworkshop over het zelf opleiden als erkend leerbedrijf

Hoe kom ik aan nieuwe technisch commerciële medewerkers? Praktijkworkshop over het zelf opleiden als erkend leerbedrijf Inleiding Programma Aanmelden Route Hoe kom ik aan nieuwe technisch commerciële medewerkers? Praktijkworkshop over het zelf opleiden als erkend leerbedrijf Er is nog steeds structurele nood op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Добро дошли у Србију! Welkom in Servië!

Добро дошли у Србију! Welkom in Servië! Добро дошли у Србију! Welkom in Servië! Bestemming: Niš, Servië Wanneer? Zondag 29 maart tot en met zaterdag 4 april 2015 Hoe? Met het vliegtuig via Belgrado en Sofia Prijs? 300 euro (excl. reiskosten

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders van CSM nv

Algemene Vergadering van Aandeelhouders van CSM nv Agenda 2009 Algemene Vergadering van Aandeelhouders van CSM nv te houden op 22 april 2009 aanvang 14.30 uur plaats Dorint Hotel Amsterdam Airport Stationsplein ZW 951 1117 CE Schiphol-Oost 2 csm agenda

Nadere informatie

Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM)

Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM) Apeldoorn, 19 november 2015 Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM) Datum: 26 november 2015 Onderwerp: Uitnodiging Miniworkshop en ALV GvRM Beste leden, Graag nodigt het bestuur u

Nadere informatie

De exacte benadering. Vakantiecursus 2012. Eindhoven, 24 en 25 augustus 2012. Amsterdam, 31 augustus en 1 september 2012

De exacte benadering. Vakantiecursus 2012. Eindhoven, 24 en 25 augustus 2012. Amsterdam, 31 augustus en 1 september 2012 De exacte benadering Vakantiecursus 2012 Eindhoven, 24 en 25 augustus 2012 Amsterdam, 31 augustus en 1 september 2012 Vakantiecursus 2012 De exacte benadering Vakantiecursus 2012 Voor leraren in de exacte

Nadere informatie

Aanmeldformulier traject NT2 Language Center Nederlands als Tweede Taal cursusjaar 2016-2017

Aanmeldformulier traject NT2 Language Center Nederlands als Tweede Taal cursusjaar 2016-2017 Aanmeldformulier traject NT2 Language Center Nederlands als Tweede Taal cursusjaar 2016-2017 Voor de cursist met de doelstelling om zich voor te bereiden op het Staatsexamen NT2 (Nederlands als tweede

Nadere informatie

Juridische Aspecten van Hulp- en Dienstverlening

Juridische Aspecten van Hulp- en Dienstverlening Juridische Aspecten van Hulp- en Dienstverlening In deze opleiding ontwikkelt u algemene kennis van Juridische Aspecten. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw functie als

Nadere informatie

The Bilderberg International Goalkeeping Conference 2015. 10% korting voor VVON leden

The Bilderberg International Goalkeeping Conference 2015. 10% korting voor VVON leden The Bilderberg International Goalkeeping Conference 2015 10% korting voor VVON leden Na het grote succes van de afgelopen 3 jaren, wordt het 4 e internationale keeperscongres dit jaar wederom in november

Nadere informatie

Deelname aan de cursus levert 52 studiepunten op voor de KNB (onder voorbehoud).

Deelname aan de cursus levert 52 studiepunten op voor de KNB (onder voorbehoud). INTRODUCTIE De Erasmus Universiteit Rotterdam hecht veel belang aan post initiële opleidingen van hoogwaardige kwaliteit. In dat kader is door het Fiscaal Economisch Instituut BV van de Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Reed Elsevier NV Agenda Buitengewone Vergadering van Aandeelhouders

Reed Elsevier NV Agenda Buitengewone Vergadering van Aandeelhouders De officiële taal van de Agenda is de Nederlandse taal en de Nederlandse versie is bindend voor het bepalen van de juridische positie van de Vennootschap. Reed Elsevier NV Agenda Buitengewone Vergadering

Nadere informatie

Wiskunde A. Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016)

Wiskunde A. Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016) Deficiëntiecursus 2014-2015 (instroom 2015-2016) Wiskunde A Amsterdam Fashion Institute Communicatie Communication and Multimedia Design Opleidingen van Economie en Management Toegepaste Psychologie september

Nadere informatie

Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM)

Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM) Apeldoorn, 22 oktober 2015 Aan de leden van het Genootschap voor Risicomanagement (GvRM) Datum: 26 november 2015 Onderwerp: Uitnodiging Miniworkshop en ALV GvRM Beste leden, Graag nodigt het bestuur u

Nadere informatie

UITNODIGING JAARVERGADERING NEDERLANDSE OPENLUCHTTHEATERS

UITNODIGING JAARVERGADERING NEDERLANDSE OPENLUCHTTHEATERS Beste mensen, UITNODIGING JAARVERGADERING NEDERLANDSE OPENLUCHTTHEATERS Zaterdag 6 november 2010 Baarn / Eemnes Op zaterdag 6 november a.s. is het zover. Dan heeft de Vereniging Nederlandse Openluchttheaters

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Administratief Procesrecht

Administratief Procesrecht Administratief Procesrecht In deze opleiding ontwikkelt u algemene kennis van administratief procesrecht. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw functie als bewindvoerder.

Nadere informatie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie

Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Cursus DSM IV (5) en Psychopathologie Geaccrediteerd door de VVH De Academie voor Haptonomie, ITH en Synergos bieden gezamenlijk de cursus DSM IV/Psychopathologie aan. Bijzonder aan dit aanbod is allereerst

Nadere informatie

AANMELDINGSFORMULIER (s.v.p. invullen in blokletters)

AANMELDINGSFORMULIER (s.v.p. invullen in blokletters) PERSOONSGEGEVENS AANMELDINGSFORMULIER ACHTERNAAM : M/V VOORNAMEN VOLUIT : ROEPNAAM : STRAAT EN HUISNUMMER : POSTCODE EN WOONPLAATS : TELEFOONNUMMER (VAST) : TELEFOONNUMMER (MOBIEL) : E-MAILADRES : GEBOORTEDATUM

Nadere informatie

Cursus. montessori leidster

Cursus. montessori leidster Cursus voor montessori leidster van peutergroepen en kinderdagverblijven Brochure cursus Cursus voor montessori leidster van peutergroepen en kinderdagverblijven Achtergrond Doelgroep Inhoud Cursusopzet

Nadere informatie

Seminaries. www.praktijkdagen.net. 26 en 27 april 2007 Kortrijk Xpo. tijdens XPO 112. Risico's met gevaarlijke stoffen

Seminaries. www.praktijkdagen.net. 26 en 27 april 2007 Kortrijk Xpo. tijdens XPO 112. Risico's met gevaarlijke stoffen Seminaries tijdens XPO 112 Risico's met gevaarlijke stoffen Grensoverschrijdende calamiteiten 26 en 27 april 2007 Kortrijk Xpo www.praktijkdagen.net De burgers verwachten de dag van vandaag een doeltreffende

Nadere informatie

Georganiseerd door: PharmSupport B.V. NVZA geaccrediteerd

Georganiseerd door: PharmSupport B.V. NVZA geaccrediteerd Interne Audits KENNIS EN VAARDIGHEDEN VOOR INTERNE AUDITORS IN DE (ZIEKENHUIS) APOTHEEK EN BIJ FARMA EN FOOD BEDRIJVEN Ook on site vanaf 6 deelnemers Georganiseerd door: PharmSupport B.V. NVZA geaccrediteerd

Nadere informatie

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015

Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 19 Haags Gemeentearchief CURSUSSEN + WORKSHOPS 2014-2015 32015 22 1843 2014 971 1840 Inhoudsopgave Algemene informatie 4 Lezingen 5 Workshops 6 Cursussen Cursus paleografie voor beginners 8 Inleiding Ook

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier mindervalide ruiter. Naam en voorletters: Roepnaam: Adres: Postcode woonplaats: Geboortedatum: E-mail adres: Telefoon :

Aanmeldingsformulier mindervalide ruiter. Naam en voorletters: Roepnaam: Adres: Postcode woonplaats: Geboortedatum: E-mail adres: Telefoon : Gegevens toekomstig ruiter: Naam en voorletters: Roep Adres: Postcode woonplaats: Geboortedatum: Telefoon : Geslacht: Aanmelding betreft: man vrouw Rij-ervaring: ja nee Zo ja, hoelang: waar: jeugd (6-17

Nadere informatie

EUROPEES MILIEUBELEID EN

EUROPEES MILIEUBELEID EN P:\10\1020701\infopackage final Cursus EUROPEES MILIEUBELEID EN DE NEDERLANDSE PROVINCIES georganiseerd door het Europees Instituut voor Bestuurskunde i.s.m. de nederlandse provincies Cursus EUROPEES MILIEUBELEID

Nadere informatie

Liever Slank - Individueel Voor als je een nieuwe relatie met eten wilt ontwikkelen

Liever Slank - Individueel Voor als je een nieuwe relatie met eten wilt ontwikkelen Liever Slank - Individueel Voor als je een nieuwe relatie met eten wilt ontwikkelen Wil jij liever slank zijn, zonder daarvoor dingen te moeten laten? Dat kan! Een dieet onderdrukt je natuurlijke verlangens.

Nadere informatie

Sport Medisch Centrum Amsterdam - Almere

Sport Medisch Centrum Amsterdam - Almere Sport Medisch Centrum Amsterdam - Almere Olympiaplein 74 A 1076 AG Amsterdam Telefoon: 020 6627244 Fax: 020 6757073 E-Mail: info@smcamsterdam.nl Web: www.smcamsterdam.nl Vanuit Zaanstad. 1. Vertrek vanaf

Nadere informatie

t Wérkt als je goed zit!

t Wérkt als je goed zit! t Wérkt als je goed zit! Symposium over de herziene Nederlandse Praktijk Richtlijn - NPR 1813 Dinsdag 13 oktober 2009 9.30 uur - 14.30 uur Symposium over NPR 1813 t Wérkt als je goed zit! Dinsdag 13 oktober

Nadere informatie

Graag willen wij u kennis laten maken met Landgoed Avegoor waar u kunt genieten van de Kunst van Gastvrijheid!

Graag willen wij u kennis laten maken met Landgoed Avegoor waar u kunt genieten van de Kunst van Gastvrijheid! Banquetingmap Landgoed Avegoor Graag willen wij u kennis laten maken met Landgoed Avegoor waar u kunt genieten van de Kunst van Gastvrijheid! Landgoed Avegoor kent een Koninklijke historie. In 1648 werd

Nadere informatie

Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016) Wiskunde B. Opleidingen van Techniek

Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016) Wiskunde B. Opleidingen van Techniek Deficiëntiecursus 2014-2015 (instroom 2015-2016) Wiskunde B Opleidingen van Techniek september 2014 Deficiëntiecursus Wiskunde B 2014-2015 Doelgroep Aankomend studenten van de Hogeschool van Amsterdam.

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Informatiebrief patiënten wetenschappelijk onderzoek naar wat is last van nekpijn?

Informatiebrief patiënten wetenschappelijk onderzoek naar wat is last van nekpijn? Informatiebrief patiënten wat is last van nekpijn? versie 3, mei 2013 Informatiebrief patiënten wetenschappelijk onderzoek naar wat is last van nekpijn? Geachte heer/mevrouw, U ontvangt deze brief omdat

Nadere informatie

Krediet, Vermogen en Inkomensvoorziening

Krediet, Vermogen en Inkomensvoorziening Krediet, Vermogen en Inkomensvoorziening In deze opleiding ontwikkelt u algemene kennis van Krediet, Vermogen en Inkomensvoorziening. Dit praktijkgerichte programma is dan ook specifiek afgestemd op uw

Nadere informatie

Beschrijving onderwijseenheden

Beschrijving onderwijseenheden Bachelorgids Wiskunde 2006 23-06-2006 15:28 Pagina 166 Bijlage C Beschrijving onderwijseenheden Deze bijlage behoort bij artikel 1.2, eerste lid, van de onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Lesrooster van de opleiding Tafeltennistrainer-A te Heino (onder voorbehoud) AFDELING OOST Cursusdag: Datum: Tijd: organiseert in HEINO

Lesrooster van de opleiding Tafeltennistrainer-A te Heino (onder voorbehoud) AFDELING OOST Cursusdag: Datum: Tijd: organiseert in HEINO Lesrooster van de opleiding Tafeltennistrainer-A te Heino (onder voorbehoud) AFDELING OOST Cursusdag: Datum: Tijd: Zondag 6 november 2005 09.00 uur 16.00 uur Zondag 20 november 2005 09.00 uur 16.00 uur

Nadere informatie

Algemene en annuleringsvoorwaarden van Het Talenhuis

Algemene en annuleringsvoorwaarden van Het Talenhuis Gedeponeerd bij de griffie van de Arrondissementsrechtbank te Leeuwarden onder nummer: 31-2013, d.d. 1 mei 2013. Indien u vragen of mededelingen heeft betreffende uw registratie of inschrijving voor een

Nadere informatie

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Uitnodiging. Symposium Kinderallergologie. Kennis in de praktijk! vrijdag 29 mei 2015 Locatie UMC Utrecht

Wilhelmina Kinderziekenhuis. Uitnodiging. Symposium Kinderallergologie. Kennis in de praktijk! vrijdag 29 mei 2015 Locatie UMC Utrecht Wilhelmina Kinderziekenhuis Uitnodiging Symposium Kinderallergologie Kennis in de praktijk! vrijdag 29 mei 2015 Locatie UMC Utrecht Geachte collega, Kinderartsen, dermatologen, KNO-artsen en diëtisten

Nadere informatie

BLOESEM REMEDIES NEDERLAND. WORKSHOP FES Flower Essences 2005

BLOESEM REMEDIES NEDERLAND. WORKSHOP FES Flower Essences 2005 BLOESEM REMEDIES NEDERLAND WORKSHOP FES Flower Essences 2005 F.E.S. CALIFORNIAN FLOWER ESSENCES WORKSHOP MET PATRICIA KAMINSKI OPRICHTER EN PRODUCENT VAN DE EERSTE REMEDIES NA Dr. BACH. 5 en 6 NOVEMBER

Nadere informatie

Overeenkomst periodieke gift in geld

Overeenkomst periodieke gift in geld Lijfrente Vindicat atque Polit 8e Mutua Fides Overeenkomst periodieke gift in geld 1. Verklaring Gift De ondergetekende (naam schenker) verklaart een gift te doen aan _ GSC Vindicat atque Polit, t.b.v.

Nadere informatie

NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers

NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers Nederlandse Bowling Federatie Veenendaal, augustus 2014 Inhoudsopgave Pagina: Inleiding 3 Kwalificatiestructuur Sport (KSS) 4 Bowling Trainer 2 5 Bowling

Nadere informatie

Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration

Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration Inschrijfformulier Executive Master in Business Administration Aanmeldingsprocedure 1 De Admission Committee heeft de aanmeldingsprocedure en selectie criteria vastgesteld. De aanmelding omvat het volgende:

Nadere informatie

Coaching en coachend leiderschap

Coaching en coachend leiderschap S.E. Booij Consultancy Coaching en coachend leiderschap voor leidinggevenden in de zorg in samenwerking met drs Joep Choy prof dr Jan Moen prof dr Willem van der Does Burgemeester Ketelaarstraat 29 2361

Nadere informatie

een systematische cursus ultrageluid in de verloskunde & gynaecologie

een systematische cursus ultrageluid in de verloskunde & gynaecologie een systematische cursus ultrageluid in de verloskunde & gynaecologie voor de intramuraal werkende (arts) echoscopist (de tweede dag ook facultatief vervolg AIOS-cursus) 20 en 21 november 2006 Auditorium

Nadere informatie

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3)

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Opleiding Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Waar en wanneer? 20/11 & 27/11/2012 in het Maaltebruggekasteel te Gent In de basisopleiding (DAG 1) werden de meest

Nadere informatie

Alpha High Performance Fund

Alpha High Performance Fund Alpha High Performance Fund An Elite Fund Management B.V. Alternative Investment Fund INSCHRIJVING / WIJZIGING DEELNAMEBEDRAG [ ] Alpha Future Spread Fund [ ] Dutch Darlings Fund (voorheen AESF) [ ] Alpha

Nadere informatie

Het ingevulde en ondertekende formulier en eventueel bijbehorende informatie kunt u opsturen naar :

Het ingevulde en ondertekende formulier en eventueel bijbehorende informatie kunt u opsturen naar : Inschrijven als nieuw lid bij v.v. Sparta Nijkerk Wij heten je graag welkom bij v.v. Sparta Nijkerk. Aanmelding Elke voetbalspeler dient in KNVB verband lid te zijn van een voetbalvereniging aangesloten

Nadere informatie

Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders Robeco Duurzaam Aandelen N.V. te houden op vrijdag 21 november 2014 ten kantore van de vennootschap, Coolsingel 120 te Rotterdam 1. Oproepadvertentie

Nadere informatie

Aanmeldformulier Executive MBA

Aanmeldformulier Executive MBA Aanmeldformulier Executive MBA Aanmeldingsprocedure 1 De Admission Committee heeft de aanmeldingsprocedure en selectie criteria vastgesteld. De aanmelding omvat het volgende: A: Een volledig ingevuld en

Nadere informatie

Opleiding Vermogensbeheer

Opleiding Vermogensbeheer Leidt op tot Medewerker vermogensbeheer pensioenbedrijf Alles over de organisatie van het vermogensbeheer en de administratieve verwerking van vermogensbeheeractiviteiten bij pensioenfondsen Aan beleggingsresultaten

Nadere informatie

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Leergang Procesbegeleiding samenwerking, organisatie en innovatie in de eerste lijn voor nieuwe ROS-adviseurs (code L13-2) Voor

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand

Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand Waarvoor zijn deze algemene voorwaarden? Deze algemene voorwaarden horen bij de verzekering Overlijdensbijstand van Hooghenraed. In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar

Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar organiseert : 2 MASTER CLASSES PERMANENTE VORMING TE BRUSSEL EN TE ANTWERPEN.. Het Bemiddelingstraject : Uitdieping en Knelpunten. Gespreksvaardigheden en Vrageninstrumentarium van de Bemiddelaar Uw Docenten

Nadere informatie

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma Intakeformulier 1. Persoonsgegevens Naam Adres Postcode & plaats Telefoon E-mail adres Geboortedatum Svp invullen, uitprinten en terugsturen

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar Vakken eerste jaar In de major krijg je uiteenlopende vakken en projecten op het gebied van wiskunde, technische bedrijfskunde en integratie (het toepassen van

Nadere informatie

Type cursus Datum Groep Aanvang. 2015 Vrijdag 20 februari 2015 t/m 27 maart 2015

Type cursus Datum Groep Aanvang. 2015 Vrijdag 20 februari 2015 t/m 27 maart 2015 Persoonlijke informatie deelnemer Volledige naam Roepnaam Huisadres Telefoon thuis Mobiele telefoon Fax thuis E-mailadres thuis Geboortedatum (DD/MM/JJJJ) Zakelijke informatie (indien van toepassing) Bedrijf

Nadere informatie

Monte-Carlo simulatie voor financiële optieprijzen Studiepunten : 2

Monte-Carlo simulatie voor financiële optieprijzen Studiepunten : 2 1 INLEIDING 1 Monte-Carlo simulatie voor financiële optieprijzen Studiepunten : 2 Volg stap voor stap de tekst en los de vragen op. Bedoeling is dat je op het einde van de rit een verzorgd verslag afgeeft

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Wat wordt de studenten nog meer geboden? Een gratis retourtje Den Helder- Texel Verblijf in een bungalowpark Een fiets in bruikleen.

Wat wordt de studenten nog meer geboden? Een gratis retourtje Den Helder- Texel Verblijf in een bungalowpark Een fiets in bruikleen. 3 maart t/m 7 maart 2014 Algemene informatie OSG (openbare scholengemeenschap) organiseert vanaf de jaren 90 elke twee jaar een Kunstweek. Dit schooljaar vindt de kunstweek plaats van 3 t/m 7 maart. Alle

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

Banko di Seguro Sosial

Banko di Seguro Sosial Banko di Seguro Sosial Mijn vader is overleden. Kom ik dan in aanmerking voor een wezenpensioen? Hoeveel wezenpensioen ontvang ik? Toelichting behorend bij het aanvraagformulier voor een wezenpensioen

Nadere informatie

Aanvraag- en inlichtingenformulier individuele inkomenstoeslag Cluster Maatschappelijke Zaken

Aanvraag- en inlichtingenformulier individuele inkomenstoeslag Cluster Maatschappelijke Zaken Aanvraag- en inlichtingenformulier individuele inkomenstoeslag Cluster Maatschappelijke Zaken Met dit formulier vraagt u individuele inkomenstoeslag aan. Langsbrengen of opsturen Cluster Maatschappelijke

Nadere informatie

Verzoek tot Inschrijving

Verzoek tot Inschrijving Verzoek tot Inschrijving Vul dit formulier in blokletters in en stuur het samen met een kopie van uw identiteitsbewijs naar: Open Universiteit Nederland Faculteit Psychologie T.a.v. Mw. Susan Meyer Antwoordnummer

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier VGZ Zorgverzekering en Aanvullende verzekering Collectief via werkgever

Aanmeldingsformulier VGZ Zorgverzekering en Aanvullende verzekering Collectief via werkgever Aanmeldingsformulier VGZ Zorgverzekering en Aanvullende verzekering Collectief via werkgever Toelichting U heeft als verzekerde van VGZ recht op verzekerde prestaties, als u zich daadwerkelijk bij VGZ

Nadere informatie

NBF Opleidingsbrochure 2010-2011 Wedstrijdleiders

NBF Opleidingsbrochure 2010-2011 Wedstrijdleiders NBF Opleidingsbrochure 2010-2011 Wedstrijdleiders Nederlandse Bowling Federatie Veenendaal, september 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opleiding wedstrijdleider 4 Wedstrijdleider niveau 1 5 Wedstrijdleider

Nadere informatie

WELKOM IN HET DECANAAT

WELKOM IN HET DECANAAT WELKOM IN HET DECANAAT BIJ DE VOORLICHTING OVER HET EXAMENJAAR 2014-2015 www.colegioarubano.aw/leerlingen/decanaat Studiekeuze 5 dec. 2014: uiterlijke datum voor bepalen en opgeven studiekeuze. Aanvraag

Nadere informatie

Financieel Management voor dummies Praktijkworkshop over financieel management voor alle medewerkers in technologiebedrijven

Financieel Management voor dummies Praktijkworkshop over financieel management voor alle medewerkers in technologiebedrijven Inleiding Programma Aanmelden Route Financieel Management voor dummies Praktijkworkshop over financieel management voor alle medewerkers in technologiebedrijven Ondernemingen in de technologiebranches

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

In aanvulling op onze nieuwsbrief van begin april doen wij u hierbij toekomen een overzicht van de aangekondigde activiteiten over de maand mei 2007.

In aanvulling op onze nieuwsbrief van begin april doen wij u hierbij toekomen een overzicht van de aangekondigde activiteiten over de maand mei 2007. Beste VDAB-leden en belangstellenden, In aanvulling op onze nieuwsbrief van begin april doen wij u hierbij toekomen een overzicht van de aangekondigde activiteiten over de maand mei 2007. VDAB studiedag

Nadere informatie

De Psychoanalytische Ruimte(n) Feestelijke Ontvangst. Olympiaplein 4

De Psychoanalytische Ruimte(n) Feestelijke Ontvangst. Olympiaplein 4 Symposium De Psychoanalytische Ruimte(n) en Feestelijke Ontvangst ter gelegenheid van de officiële opening van Olympiaplein 4 op zaterdag 6 juni 2015 De Psychoanalytische Ruimte(n) Psychoanalyse heeft

Nadere informatie