Alfons Goos, ABB Benelux: "Alles wat raakt aan elektriciteit, daar zijn wij. Elektriciteit is het bindmiddel."

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alfons Goos, ABB Benelux: "Alles wat raakt aan elektriciteit, daar zijn wij. Elektriciteit is het bindmiddel.""

Transcriptie

1 Alfons Goos, ABB Benelux: "Alles wat raakt aan elektriciteit, daar zijn wij. Elektriciteit is het bindmiddel." ondernemers september

2 De komende jaren zal de wereldbevolking met zowat 1 miljard mensen aangroeien. De groeiprognoses worden de laatste jaren zelfs in de hoogte bijgesteld. Dat maakt dat energie en grondstoffen schaarse goederen zijn geworden, en dat de druk om energie efficiënter aan te wenden met een lagere milieu-impact steeds toeneemt. ABB is één van de top drie wereldconcerns die van deze zoektocht haar constante missie maakt. Groei en ecologie gaan perfect samen. Meer nog: er wordt bij ons geen product gemaakt of proces opgestart, als het niet grondig is getoetst aan de mogelijke impact voor het milieu, stelt gedelegeerd bestuurder Alfons Goos van ABB Benelux. Tekst: Joris Herpol Beelden: Dries Luyten ABB is marktleider op de gebieden energie- en automatiseringstechnologie en helpt nutsbedrijven, industriële klanten en eindgebruikers hun prestaties te verbeteren terwijl tegelijkertijd de gevolgen voor het milieu afnemen. Wat wij doen? Heel kort samengevat zijn we actief in alle schakels die volgen nadat elektriciteit is opgewekt, tot en met het in de huiskamer of bedrijf brengen ervan, zegt gedelegeerd bestuurder Alfons Goos van ABB Benelux. Deze wereldspeler is in zowat 100 landen actief, en heeft mensen in dienst. ABB dat 25 jaar geleden het resultaat was van een fusie tussen een Zwitsers en Zweeds engineering bedrijf- is ontstaan in ABB leverde in die tijd baanbrekend werk in het opwekken van stroom, via stoom- en gasturbines, later ook in elektro-motoren voor onder andere treinen. In de loop der jaren stapte ABB uit de sector van energie-opwekking, en werd het op het net zetten van energie en alles wat daarbij komt kijken de core-business. Een tweede poot van ABB, is automatisering, gaande van aandrijving of besturingssystemen tot robotica. Bekijk het zo: alles wat raakt aan elektriciteit, daar zijn wij. Elektriciteit is het bindmiddel, gaat Alfons Goos verder. We zoeken steeds naar betere en efficiëntere oplossingen. Daarbij komt zeer gespecialiseerde technologie bij kijken. Eén van de voorbeelden is de onderzeese kabel van 600 kilometer lang die wij tussen Noorwegen en Nederland hebben aangelegd. Er zijn vele manieren en redenen om te verbinden, bv. om energie efficiënter door te sturen naar plaatsen waar ze op dat moment nodig is. ABB is ook de uitvinder en ontwikkelaar van gelijkstroomschakelaars in hoogspanning. In Zweden is een prototype gebouwd dat snel op de markt zal worden gebracht. Strenge controles Bij de ontwikkeling van nieuwe producten en processen, dragen we milieu hoog in het vaandel. Elk ontwikkelingsproject moet vijf strenge controles kunnen doorstaan. Is de impact op het milieu te groot, dan wordt er bijgestuurd. Dat geldt zowel bij het in dienst stellen, als het uit dienst nemen van het product. Neem nu schakelaars op hoogspanningsleidingen, die tot tienduizenden kilovolts moeten aankunnen. Tot nu toe wordt daarin het schadelijke, maar noodzakelijke SF6-gas gebruikt. Wij ontwikkelden een schakelaar zonder dat gas, en dat heeft meteen een zeer positieve invloed op het milieu, aldus Goos. (Ter info: SF6 of zwavelhexafluoride is een verbinding van zwavel met fluor. Het is een kleurloos en geurloos broeikasgas, dat keer sterker is dan koolstofdioxide; n.v.d.r.) Een ander voorbeeld is de gelijkstroomtechnologie. Alfons Goos: Dat is het speerpunt van ABB. Wij gaan datacenters compacter bouwen met gelijkstroomtechnologie; omdat die met de bestaande technologie heel veel warmte afgeven en daardoor echte energie-slokoppen zijn. Met gelijkstroomtechnologie op hoogspanningsniveau creëer je geen warmte, en bespaar je dus enorm op energie. We passen de technologie ook toe in de scheepvaart, waar we compactere machinekamers bouwen om efficiënter vracht te kunnen verschepen. Snellaadstations Maar ook in producten heel dicht bij de consument passen we onze technologie toe. ABB slaagde er zo in om 80 procent van een batterij van een elektrische auto in twintig minuten op te laden via gelijkstroom. Met wisselstroom duurt dit al snel 4 à 5 uur. Een enorme tijdsbesparing dus. In Estland werkte ABB een volledig net uit met 250 oplaadpunten met een keuze tussen gelijk- en Elk ontwikkelingsproject moet vijf strenge controles kunnen doorstaan. Is de impact op het milieu te groot, dan wordt er bijgestuurd. wisselstroom. Daar kan je een laadpunt vinden om de 50 kilometer. We monitoren dat netwerk dat vorig jaar volledig operationeel werd, vanuit Eindhoven. We kregen vorige maand ook de opdracht om in Nederland 200 gelijkaardige snellaadstations te bouwen. De ontwikkeling van al die technologie, is het gevolg van aanhoudende inspanningen op het vlak van onderzoek en ontwikkeling. Ruim 3 procent van onze omzet wordt jaarlijks in R&D geïnvesteerd, met als resultaat baanbrekende nieuwe producten en systemen die passen in de behoeften van de markt. En we kijken niet alleen naar het milieu. Duurzaamheid betekent bij ABB duurzaam voor alle stakeholders, niet alleen voor klanten, leveranciers en gebruikers, maar uiteraard ook voor ons personeel. Daarvoor geldt bij ons bedrijf een nultolerantie. Op veiligheid wordt bij ABB nooit bespaard. We hanteren ook normen die strenger zijn dan wettelijk noodzakelijk. Dit jaar deden zich tot in juli op werknemers in de Benelux amper 2 arbeidsongevallen voor. Die ongevallen worden geanalyseerd, en er wordt een rapport opgesteld waaraan de nodige gevolgen worden gegeven. Eerder kenden we bijvoorbeeld tijdens een strenge winter een piek van ongevallen op de weg. We hebben onze mensen op slipcursus gestuurd, en ze kregen eveneens een cursus defensief rijden. Dat werkt. We hebben een team van vijf voltijdse specialisten die constant nagaan of de veiligheid op de werkvloer gegarandeerd is. Ik ga zelf vier keer per jaar onaangekondigd met een veiligheidsverantwoordelijke op werfbezoek. Iedereen weet dat we er heel streng op toezien. Veiligheid voor alles. september 2013 ondernemers 21

3 Laat Recupel uw oude elektro-apparaten gratis ophalen Kijk eens rond in uw onderneming. Wedden dat er ergens nog oude elektro-apparaten staan te verkommeren? Computers, printers, kopieerapparaten... laat ze nu gratis ophalen en recycleren via Op die site ziet u meteen hoe eenvoudig de procedure is. Bovendien bent u met Recupel zeker dat alles correct verloopt. Recupel werkt enkel met geregistreerde inzamelaars en vergunde verwerkers die de afvalwetgeving nauwgezet volgen. Zo komt uw elektro-afval niet in ons leefmilieu terecht en hebt u weer plaats in uw bedrijf. Nog vragen? Mail naar: Recupel-ad-1malige-ondernemers-HAL-VILV-15-02_13-09.indd 1 21/01/13 09:04

4 Via gelijkstroom kunnen we 80% van de batterij van een elektrische auto opladen in twintig minuten. Met wisselstroom duurt dit 4 à 5 uur. Een enorme tijdsbesparing dus. We proberen ook wat te doen aan de mobiliteit van onze medewerkers. Er is hier in Nossegem een acuut parkeerprobleem. Pfizer heeft een shuttledienst naar het station, waar ons personeel ook gebruik van kan maken. In ruil mogen mensen van Pfizer gebruik maken van onze parking. De investeringen in videoconferentie hebben ook het aantal ritten tussen onze vestigingen beperkt. Daarnaast zijn er zeven elektrische poolwagens die rijden tussen onze vestigingen. Je ziet: duurzaamheid gaat bij ons heel ver. Meer zelfs, het is een constante zorg, besluit Alfons Goos. Over ABB Wereldwijd concern met werknemers in bijna 100 landen Wereldwijd 39 miljard dollar omzet (2012) Hoofdzetel ABB Benelux is in Nossegem (Zaventem) ABB Benelux telt meer dan vijftien vestigingen en werknemers, met een omzet van 570 miljoen euro (2012) ABB Benelux telt vijf divisies: Power Products, Power Systems, Discrete Automation and Motion, Low Voltage Products, Process Automation. of september 2013 ondernemers 23

5 ideas focus change solutions BLIK OP DE ICT-MARKT DOOR LUC BLYAERT 18u00 (Hoofdredacteur Data News) WALKING DINNER 18u30 Extra Gastspreker: Hans Demeyer (Supplier of optimism & inspiration) Bezoek onze ICT partners in de Envision Corners Imagine, realize, envision! Your future in ICT Efficient and green Networking event BKM biedt een blik op de toekomst tijdens de 4de editie van de BKM Persoonlijke envision Hasselt donderdag days 3 oktober 2013 Vilvoorde donderdag 10 oktober 2013 Meer informatie en inschrijvingen via: 3 OKT 13 HASSELT 10 OKT 13 VILVOORDE Schrijf u in voor de infosessie omtrent document work flow, bezoek onze beurs en ontdek de laatste nieuwe trends op vlak van Communication Platforms, IT Networks, Office Automation en Connectivity Solutions. Reservee In samenwerking met de volgende partners: 15u30 OPENING ENVISION CORNERS 17u30 WE AUTOMATE YOUR OFFICE BLIK OP DE ICT-MARKT DOOR LUC BLYAERT 18u00 BKM biedt een blik op de toekomst 18u30 WALKING DINNER tijdens de 4de editie van de BKM ideas focus Extra change solutions Hasselt donderdag 3 oktober 2013 Vilvoorde donderdag 10 oktober 2013 Meer informatie en inschrijvingen via: (Hoofdredacteur Data News) Gastspreker: Hans Demeyer (Supplier of optimism & inspiration) Bezoek onze ICT partners in de Envision Corners Imagine, rea Your fut Efficient Network envision days Schrijf u in voor de infosessie omtrent document work flow, bezoek onze beurs en ontdek de laatste nieuwe trends op vlak van Communication Platforms, IT Networks, Office Automation en Connectivity Solutions. Onze partners In samenwerking met de volgende partners: BKM Hasselt Herkenrodesingel 37 A 3500 Hasselt [T] +32 [0] [F] +32 [0] BKM Vilvoorde Leuvensesteenweg 248 B 1800 Vilvoorde [T] +32 [0] [F] +32 [0]

6 Projectcall MIP 3.0 op komst! Het Milieu- en Energietechnologie InnovatiePlatform (MIP) heeft tot doel om cleantechinnovatie te realiseren door bedrijven, onderzoekscentra, overheden en middenveldorganisaties samen te brengen en te ondersteunen. Op die manier wil MIP bijdragen aan de transitie naar duurzaam energie-, materialen- en waterbeheer. Tot 15 november 2013 kunnen nog nieuwe MIP-projecten ingediend worden. Nadat op 21 december 2012 de Vlaamse Regering het nieuwe MIP 3.0 programma goedkeurde, is deze week het beheer van dit programma formeel toegekend aan een breed consortium geleid door de vzw i-cleantech Vlaanderen. De officiële lancering van de oproep binnen het vernieuwde MIP 3.0-programma zal plaatsvinden tijdens het Cleantechfestival op 17 september in Greenville (Houthalen). Verschillende onderwerpen mogelijk Het nieuwe MIP-programma, MIP 3.0, mikt vooral op projecten waar dwarsverbanden bestaan tussen het materialen-, energieen waterbeheer. In de eerste MIP 3.0 call zullen de ingediende projecten dus binnen één of (liefst) meerdere van de categorieën in de onderstaande tabel moeten vallen. Deze brede invulling zal bovendien als startbasis dienen voor een verdere prioritisering- en verfijningsoefening in de schoot van de MIP Transitiecommissie en de MIP Board. Nieuwe & uitdagende governance structuur De kerntaak van MIP bestaat uit het werven en opzetten van innovatieprojecten binnen de drie specifieke programma s van MIP. In september 2013 wordt een eerste lancering van oproepen voorzien in de bottomup programma s. Vanaf januari 2014 zal een gezamenlijke lancering starten van de oproepen voor de drie programma s. Dit zorgt voor een optimale afstemming op de innovatiematuriteit van de doelgroep (projecten binnen programma 1 situeren zich immers in de valorisatiefase van de innovatiecyclus, terwijl projecten binnen programma 2 en 3 zich in de O&O-fase bevinden). Meer info over het volledige MIP dossier? Eerste afbakening voor MIP 3.0 domeinen en subdomeinen (als basis voor eerste bottom-up call) Transitie naar duurzaam Materialenbeheer Slim sluiten van kringlopen Ecodesign/design for recycling (producten/processen) Innovatieve business modellen (cf. Product Service Systems) Transitie naar duurzaam Energiebeheer Energie-efficiëntie producten/processen/ systemen Restwarmte hergebruik Nieuwe systemen voor hernieuwbare energie en smart grids Call kennisregio Aanvullend op de MIP call voorziet de provincie Vlaams-Brabant ook subsidies aan initiatieven waarin kennisinstellingen, bedrijven, sociale partners of openbare overheden een structurele samenwerking aangaan met het oog op: het tot stand brengen van een klimaat dat de ontwikkeling van kenniscreatie, van kennisbedrijven of de wisselwerking (valorisatie en transfer van kennis) tussen beide bevordert en/of; het bevorderen van het innovatieweefsel in Vlaams-Brabant en/of; het opzetten en uitbouwen van een eenvormige regionale marketing van Vlaams-Brabant als kennisregio. Deze subsidieaanvragen kunnen jaarlijks eenmalig ingediend worden, uiterlijk op15 oktober. Dit kan online via Meer info of hulp bij het indienen van uw dossier? Transitie naar duurzaam Waterbeheer Slim sluiten waterkringlopen (bv. grijs watergebruik, gebruik van water als solvent in de chemische industrie) Waterefficiëntie (producten/processen/ systemen) Waterzuivering inclusief grondstofrecuperatie (bv. nutriëntenrecyclage, recuperatie kritieke metalen, recuperatie organisch materiaal) september 2013 ondernemers 25

7 DUURZAAM BEDRIJVENPARK MACHELEN - WOLUWELAAN BEDRIJFSGEBOUWEN OP MAAT VOOR KMO S EN GROTE ONDERNEMINGEN Voor meer info: revitalizing brownfields

8 Sorteer... en betaal minder voor uw bedrijfsverpakkingsafval! Plastic, kartonnen dozen, houten paletten,... uw verpakkingsafval sorteren kost misschien wat moeite, maar weet u dat u kunt genieten van premies die uw inspanningen belonen en het grootste deel van uw kosten dekken? Correct sorteren loont Sinds 98 is elk bedrijf dat verpakte goederen op de Belgische markt brengt wettelijk verplicht haar bedrijfsmatig verpakkingsafval te laten recycleren. Dit om de hoeveelheid verpakkingsafval te beperken en de recyclage te stimuleren. In de praktijk is dit echter veel complexer. VAL-I-PAC zorgt er voor dat deze bedrijven voldoen aan de voorschriften van de wet. We verzamelen in naam van onze klanten de bewijzen van recyclage en nuttige toepassing en maken deze informatie vervolgens over aan de Interregionale Verpakkingscommissie. Om het systeem optimaal te laten renderen, bieden we financiële steun aan bedrijven die hun verpakkingsafval selectief inzamelen en laten ophalen om vervolgens gerecycleerd te worden. Wat brengt dat op? We onderscheiden twee soorten premies: het recyclageforfait en het containerforfait. Het recyclageforfait stimuleert de recyclage van 2 materialen in het bijzonder: kunststof en verpakkingshout. Per ton van dit ingezameld en gerecycleerd materiaal ontvangt u een vast bedrag van VAL-I-PAC. Het containerforfait stimuleert het sorteren van afval. Het is een vast bedrag als tussenkomst in de huurkost van containers die u laat plaatsen om uw afval te kunnen sorteren. Het bedrag van de premie varieert naargelang het type container. Nu ook een premie voor starters! Weet u dat u een premie tot 200 kan ontvangen voor het sorteren van uw verpakkingsafval papier/karton? Zoals bij vele aspecten rond milieubeheer, is vaak de mentaliteitsverandering belangrijk. Daarom heeft VAL-I-PAC het startforfait gelanceerd. De bedoeling is om het afvalbeheer binnen zoveel mogelijk KMO s te verbeteren. VAL-I-PAC wil deze bedrijven stimuleren om hun verpakkingsafval selectief in te zamelen. Het startforfait is een extra eenmalige premie van 100 en komt bovenop het containerforfait. Is dit van toepassing op uw bedrijf? Wil u weten of uw bedrijf ook recht heeft op de VAL-I-PAC premies? Neem dan een kijkje op of vraag uw gratis folder aan via (referentie OHV0913). VAL-I-PAC Koningin Astridlaan 59 b Wemmel Tel september 2013 ondernemers 27

9 Peter Tom Jones (KULeuven) versus Stijn Decock (Voka) Een economie zonder groei, kunnen we dat wel betalen? We gaan nog één keer een grote groeibeweging maken: die van de investeringen in schone energie, in schoon transport, in smart grids, in nieuwe infrastructuur en gebouwen van de toekomst. Daarna gaan we volle kracht naar een steady state economy, meent Peter Tom Jones, milieu-ingenieur. Nuance!, zegt Stijn Decock, hoofdeconoom van Voka. Een economie zonder groei, dat kunnen we ons echt niet veroorloven. Alleen al de vergrijzing en de afbouw van schulden verplichten ons tot groei. Tekst: Erik Durnez Beeld: Chak López Hoeveel groei hebben we nodig? Kunnen we zonder groei? Twee bollebozen gaan het debat aan. Aan de ene kant zit Peter Tom Jones, doctor in de Toegepaste Wetenschappen, onderzoeksmanager aan de KU Leuven en Voorzitter van vzw i-cleantech Vlaanderen. Hij is actief in de transitiemanagementbeweging en bepleit een systemische overgang naar een ander economisch model, waarover hij al enkele boeken schreef. Aan de andere kant van de tafel zit Stijn Decock, hoofdeconoom van het Voka-kenniscentrum, en in een vorig leven als financieel analist onder meer bezig met duurzame ontwikkeling. Af en toe spettert het gesprek. (Maar sputteren doet het nooit.) Peter Tom Jones denkt nl. dat het groeidebat vaak fout wordt gevoerd. En daar is Stijn Decock het niet mee eens of toch niet helemaal. Jones geeft de aftrap. Peter Tom Jones: Wij definiëren groei nog altijd als groei van het bruto binnenlands product. Terwijl je overal in de literatuur kan lezen dat bbp-groei geen correcte maat is voor welvaartsgroei. Alle Nobelprijswinnaars economie zijn het daar inmiddels over eens. In je bbp worden positieve en negatieve evoluties gewoon opgeteld. Milieuschade herstellen is plots groei. En over ongelijke inkomensverdeling zegt het bbp niets. Informele economie blijft buiten beschouwing. Bbpinformatie moet dus worden opgevat als een vorm van marktfalen. En toch blijft dat het alfa en omega van onze samenleving. Als de bbp-groei te laag is, dan is het paniek. 28 ondernemers september 2013 Stijn Decock: Niet helemaal akkoord. Ook de klassieke economen kijken niet alleen naar het bbp wanneer ze de kwaliteit van een economie inschatten, ook zaken zoals inkomensongelijkheid of zelfs energie-efficiëntie worden in rekening gebracht. De Wereldbank heeft zelfs al met alternatieve formuleringen geëxperimenteerd, het bruto binnenlands geluk. Maar dat blijkt niet zo makkelijk te meten, en is te subjectief om als echt beleidsinstrument te dienen. Lateraal Jones: Versta me goed, ik pleit niet voor degrowth, voor ont-groeien. Ik pleit net als professor Jeroen van den Bergh voor a- growth, namelijk agnostisch zijn voor bbpgroei. Paniekreacties vanwege de dreiging van negatieve bbp-groei komen dan niet meer voor. En het overheidsbeleid kan zich dan bezig houden met het rechtstreeks genereren van reële welvaartsgroei. Ik gebruik graag de metafoor van Herman Daly: een kind moet groeien tot het volwassen is, daarna moet het zich vooral ontwikkelen. Sommige landen moeten nog kwantitatief, bbp-gewijs groeien, het Westen vooral kwalitatief. Cleantech: daarop moeten we ons onderzoek en onze investeringen oriënteren. Jeremy Rifkin beschrijft zeer goed de richting die we zullen uitgaan: de Derde Industriële Revolutie brengt een nieuw type van economie. Die is lateraal, met informele systemen, met decentrale energieproductie, duurzaam, met toegang tot diensten in plaats van het bezit van producten. En met een enorme behoefte aan investeringen. In schone energie, schoon transport, nieuwe gebouwinfrastructuur. Dat gaat nog voor een enorme economische groei zorgen, toch op de korte termijn. Op de lange termijn kunnen we niet ontsnappen aan de wetten van de thermodynamica. De aarde is een materieel gesloten systeem dat zelf niet groeit, de economie is een deelsysteem van de aarde en kan dus zelf niet eindeloos groeien. Op langere termijn moeten we naar een steady state economy. Dat wist John Stewart Mill al, de vader van de economische theorie. Peter Tom Jones: Er is nood aan een absolute reductie in emissies en in materialengebruik. Decock: Een steady state economy? Dan spreken we wel over een erg lange termijn. Dat is toch nog ver weg, wellicht nadat de vergrijzingspiek binnen enkele decennia voorbij is. Zerogroei is op dit moment namelijk maatschappelijk zelfmoord. De hele problematiek van de vergrijzing verplicht ons tot groei. Ons pensioensysteem is gebaseerd op een belofte van welvaart, toenemende welvaart. Alleen als je groeit, blijft onze samenleving betaalbaar. Niet voor niets kijkt de Vergrijzingscommissie bij als zijn studiewerk maar naar twee dingen: het aantal mensen dat aan de slag is, en de groei. Groei moet, er is geen andere keuze.

10 Peter Tom Jones versus Stijn Decock: Groei? Toch niet om het even hoe. Foute keuzes Jones: Ik weet het wel, op korte termijn is negatieve groei het recept bij uitstek voor economische instabiliteit, voor crisis, voor werkloosheid, net omdat het bbp-denken een self-fulfilling prophecy is. Maar op langere termijn moeten we hoe dan ook naar een ander macro-economisch model. Tim Jackson, de man van Prosperity without Growth, heeft daar een aantal duidelijke ideeën over. En we moeten zeker niet beginnen met dingen zoals schaliegas, teerzanden of betere dieselmotoren. Want dan blijven we morrelen in de marge van de Tweede Industriële Revolutie. Dan blijven we bezig met het optimaliseren van foute keuzes. Decock: Toch even realistisch blijven. Als Europa bijvoorbeeld niet meedoet met schaliegas, dan dreigen we in Europa, en ook in Vlaanderen, een belangrijk deel van de chemiesector kwijt te spelen. Dat overleeft ons systeem niet omdat die sector voor zeer veel toegevoegde waarde zorgt. Dan crasht dus onze sociale zekerheid omdat er te weinig inkomsten zijn. Dan stuikt de betalingsbalans definitief in het rood. Ik ben akkoord dat die Derde Industriële Revolutie een onderliggende trend is waar we naar toe moeten. Maar de overgang daarheen zal mijns inziens heel geleidelijk gaan. Wellicht wordt het een evolutie, geen revolutie. Jones: Dat is de essentie van het transitieconcept. Maar een dringende stroomversnelling is wel nodig. De CO 2 -concentratie is nu al 400 ppm, terwijl de veilige grens voor de mens op 350 ppm wordt gelegd. We gaan het roer drastisch moeten omgooien. Investeren in schaliegas betekent dat we verder CO 2 in de atmosfeer blijven pompen. We hebben behoefte aan een absolute reductie in emissies en in materialengebruik. We spreken van factor tien: negentig procentreductie dus. Stijn Decock: Europa kan zich niet veroorloven de chemiesector kwijt te spelen. Decock: Toch opnieuw een belangrijke nuance. Een belangrijk deel van de groei in ons land realiseren we nu in diensten. En dat verhoogt de carbon footprint nauwelijks. Bovendien, de industrie zal ook meer richting cleantech evolueren. Ze is de voorbije jaren al veel zuiniger gaan omspringen met energie en grondstoffen. Deze trend zal aanhouden. Maar dit land kan het zich niet veroorloven dat we de komende jaren nog veel zware industrie verliezen. Ze zijn te belangrijk voor de export en de toegevoegde waarde. Schaliegas lijkt me trouwens vooral geschikt als een fossiele brandstof met een lage CO 2 -uitstoot die de transmissie naar een koolstofarme economie net zal vergemakkelijken omdat de hernieuwbare energiebronnen nog lange tijd niet zullen volstaan om alle energie op te wekken Transitie Jones: Niet akkoord met het dienstenargument. Ja, businessmodellen gebaseerd op diensten reduceren de milieu-, klimaaten materialenimpact. Maar je mag niet vergeten dat uiteindelijk ook elke dienst materialen, energie, land en water nodig heeft. Er zijn dus grenzen aan de ontkoppeling tussen bbp-groei en milieudruk. Wel akkoord in verband met het tweede punt. We moeten cleantech inzetten in de bestaande industrieën én we moeten nieuwe cleantechbedrijven uit de grond stampen. Massaal. Deze transitie vereist de inzet van alle maatschappelijke actoren: de overheid, de ondernemingswereld, de kennisinstellingen. Maar ook de civiele samenleving. We moeten ons focussen op de koplopers en de visionairen, zoals de Umicores en de Ertbergen in dit land. En we moeten het draagvlak creëren in de civiele samenleving. De cultuursector heeft daar een grote rol, als megafoon. Maar ook het klassieke middenveld. Voka, bijvoorbeeld. Decock: Ik ben ervan overtuigd dat die civiele samenleving wel mee zal gaan. Als het tenminste aantrekkelijk is en logisch. Wie vandaag bouwt, houdt rekening met ecologie en energie. Ook al interesseert het milieu hem geen zier: hij doet het omdat het anders veel te duur wordt. En verder moeten we zien dat we in de juiste technologieën investeren. We hadden vanuit de Vlaamse overheid bijvoorbeeld nooit zo massaal zonnepanelen mogen promoten, maar veel meer energieefficiëntie. Daar waren namelijk de grote winsten te behalen, qua energiebesparing. Ook de meeste biobrandstoffen zijn een dure oplossing zonder positieve gevolgen voor het milieu. Veertig procent van de Amerikaanse maisoogst wordt nu tot biobrandstoffen verwerkt! Jones: De eerste generatie biobrandstoffen was inderdaad problematisch. Nu is er de tweede generatie, met hergebruik van biologische afvalstromen. Veelbelovend. Daar zit volgens mij reële welvaartsgroei in. september 2013 ondernemers 29

11 Plant u een project rond duurzame energie? Contacteer ING Lease, uw leasing expert. ING Lease staat als leasing expert in duurzame energieprojecten voor u klaar. Zo kunt u zich focussen op de kernactiviteiten van uw bedrijf. Neem contact op met onze specialisten om uw plannen te realiseren. Mail ons op inglease.be ING Equipment Lease Belgium nv Kolonel Bourgstraat 155, B-1140 Brussel BTW: BE BIC: BBRUBEBB IBAN: BE Verantwoordelijk uitgever: Filip Indigne

12 ING Lease Belgium: pionier in innovatie Met zo n dertig procent marktaandeel is ING Lease in België leider op de bankengerelateerde markt van financiële leasing. Meer dan 50 jaar know how en een actieve zoektocht naar innovatie liggen aan de basis van het succesverhaal van ING Lease Belgium, dat jaarlijks een nieuwe productie draait van 1 miljard euro aan leasingproducten. We gaan echt op zoek naar opportuniteiten, waar zowel de bedrijven als het milieu beter van worden. Duurzaamheid en groene economie zijn daarbij sleutelwoorden, zeggen Commercieel Directeur Filip Indigne en Marketing Manager Didier Zeghers. ING Bank België is zelf sinds 2007 CO 2 -neutraal. Marketing Manager Didier Zeghers en Commercieel Directeur Filip Indigne van ING Lease Innovatie, soepelheid, advies, professionalisme en kennis. Dat zijn de 5 belangrijkste woorden van ING Lease Belgium. De missie is samengevat in één zin: To be the number one expert in all leasing services. En dat is precies waar we de klant meerwaarde kunnen bieden, weet Commercieel Directeur Filip Indigne. Door de financiële leasing oplossingen van ING Lease kunnen onze klanten zich focussen op hun kernactiviteit, terwijl ze extra ruimte creëren voor investeringen waarbij ze hun bedrijfsvermogen niet moeten aanspreken. We kopen op aangeven van de klant, die dan een financiële leasing aangaat. Dat gaat van voertuigen, over machines, maar ook gebouwen en een heel pallet aan groene investeringen. Zo is ING Lease gespecialiseerd in financiële leasing van windturbines en zonnepanelen. Dat zijn investeringen die een bedrijf dikwijls maar éénmalig doet, omdat dergelijke projecten meestal niet kaderen in haar standaardactiviteiten. Bij zonnepanelen schommelt dat rond een half miljoen euro, bij windmolens spreek je van minimum drie à vijf miljoen euro. Stroom wordt steeds duurder en dus kijken bedrijfsleiders naar goedkopere alternatieven. Het feit dat de subsidiëring via groenestroomcertificaten door de overheid is bijgestuurd, heeft de vraag in Vlaanderen wel gevoelig doen dalen. Toch blijft investeren in groene stroom interessant. Tegen 2020 moet 13 procent van de energie groen zijn. Als bedrijven daaraan meehelpen, is dat niet alleen interessant voor hun imago, maar ook zij zelf, en de maatschappij, worden er beter van. Hun ecologische voetafdruk wordt kleiner en ze produceren duurzamer. Ze kunnen hun energiekosten ook voor twintig jaar vastleggen, en kunnen zo beter budgetteren. De wetgeving die de overheid rond energiebronnen heeft vastgelegd, biedt nu meer stabiliteit. Wij helpen onze klanten hierin doordat we beroep kunnen doen op jarenlange expertise, aldus Filip Indigne. Bij de pinken blijven ING Lease Belgium spitst zich op de groene leasingmarkt niet enkel toe op windturbines en zonnepanelen. De constante zoektocht naar innovatie en nieuwe trends in het duurzaam ondernemen, levert verrassende projecten op. ING Lease heeft zo een partnership opgezet voor de leasing van elektrische bedrijfsfietsen, gaat Marketing Manager Didier Zeghers verder. Dat levert niet meteen een nieuw gat in de markt op, maar we vinden het belangrijk dat we bij de pinken blijven. Stel dat een innoverende duurzame investering plots wel aanslaat, dan hebben wij al de nodige expertise opgebouwd. Een ander voorbeeld is een groen gebouw waarvoor wij een financiële leasing hebben uitgewerkt. Het gaat hier om een langere terugbetalingsperiode, omdat de investering veel groter is dan bij een gewoon gebouw. In het groene gebouw is het door een systeem van warmtepompen permanent 23 graden, zowel in de zomer als in de winter. Werknemers voelen zich letterlijk beter in hun vel, met als gevolg dat het werkverlet met 15 procent daalde, besluit Filip Indigne, die nog meegeeft dat het eind van de crisis stilaan in zicht is. Door de crisis hadden bedrijven hun investeringen terug geschroefd of uitgesteld, maar we zien tekenen van verbetering. Bedrijven investeren opnieuw meer in uitrusting. Dat zien we aan de toename van het aantal leasingcontracten in die niche. We zien de markt positief evolueren, voegt Filip Indigne er nog aan toe. De constante zoektocht van ING Lease naar innovatie en nieuwe trends in het duurzaam ondernemen, levert verrassende projecten op. De leasing van elektrische bedrijfsfietsen of de financiële leasing van een groen gebouw zijn daar voorbeelden van. ING Lease Belgium N.V. Kolonel Bourgstraat, 155 B-1140 Brussel Tel : +32 (0) Fax : +32 (0) september 2013 ondernemers 31

13 Mobiliteit in tijden van crisis Geld verdienen met uw bedrijfsmobiliteit? Dat vormt geen probleem meer voor de meer dan 190 deelnemers van het Mobiliteitscongres. Dit jaarlijkse congres, georganiseerd door werkgeversorganisaties Voka, Beci en UWE, bood aan ondernemers concrete oplossingen en besparingen voor de mobiliteit van hun medewerkers. Beelden: Studio Dann Naar jaarlijkse gewoonte verzamelde het interregionale Mobiliteitscongres iedereen die professioneel met mobiliteit en haar uitdagingen in aanraking komt. Via 3 interactieve workshops konden de deelnemers aan de slag met de ingrediënten mobiliteit, budget, creativiteit, duurzaamheid, tools, nieuwe manieren van werken, sharing en veiligheid. Het was een zonnige dag wanneer de 190 gasten toekwamen om getuigenissen te horen van mobiliteitsexperts. Aan de ingang van het imposante KBC-gebouw op de Havenlaan te Brussel, brachten een elektrische en een 'groene raceauto, ontworpen door de studenten van groep T de mensen onmiddellijk in de stemming van het thema van het congres. Een elektrische en een groene raceauto, ontworpen door de studenten van Groep T, prijkten aan de ingang van het congres Workshops met praktische tips Tijdens de interactieve workshop 'New ways of working' kregen de deelnemers praktische tips om telewerk te organiseren en same work centers op te richten. In de workshop 'Tools and Sharing' toonden bedrijven aan wat de mogelijkheden zijn van het werken met een mobiliteitsbudget en hoe het delen van fietsen, auto's en parkingplaatsen kunnen leiden tot een vermindering van de files. In de derde workshop 'Sustainable Road Safety' werd aangetoond dat veiligheidsmaatregelen en rijtechnieken de risico's op mobiliteitsproblemen kunnen beperken. 32 ondernemers september 2013 Tijdens de workshops kregen ondernemers concrete tips mee rond new ways of working, tools & sharing of sustainable road safety.

14 Business Mobility Awards Naar jaarlijkse traditie werden de Business Mobility Awards uitgereikt door de Ministers van de verschillende gewesten. De Vlaamse BMA voor private onderneming ging naar Eandis, de BMA voor publieke onderneming ging naar de Universiteit Antwerpen. In Wallonië was de BMA voor private onderneming voor GSK, Stad Namen won de BMA voor publieke onderneming. De BMA voor publieke ondernemingen ging naar Universiteit Antwerpen, Eandis won de Vlaamse BMA voor private ondernemingen. Belfius mocht de Brusselse BMA voor private onderneming in ontvangst nemen. Moderator Christophe Deborsu ziet toe op het vlotte verloop van het congres In Brussel werd er enkel een BMA uitgereikt aan een private onderneming, namelijk Belfius. In Wallonië werden de BMA's uitgereikt aan de private onderneming GSK en de publieke onderneming Stad Namen. Al deze bedrijven hebben aangetoond dat ze wezenlijke aanpassingen hebben doorgevoerd om de mobiliteit van hun werknemers te verbeteren. Visionaire blik op mobiliteit Op het einde van de congresdag werd ook de afsluiter aangekondigd, onder het wakend oog van moderator Christophe Deborsu. Alain Flausch, voorzitter van de Belgische vereniging voor Gemeenschappelijk Stads-,en Streekvervoer en secretaris-generaal van de International Association of Public Transport, was tussen 2000 en 2011 de directeur van de Brusselse openbaarvervoermaatschappij MIVB. Hij vormde ze om tot een klantgericht bedrijf dat in 2011 het Europese 4-star Recognised for Excellence-kwaliteitslabel ontving. Hij wist met zijn visionaire kijk op de mobiliteitsproblematiek in de Brusselse regio de aanwezigen uitermate te boeien en aan te sporen om meer gebruik te maken van multimodale vervoersmogelijkheden binnen een aangepaste en economisch verantwoorde infrastructuur. Alain Flausch, secretaris-generaal van de International Association of Public Transport, gaf zijn visie op de mobiliteitsproblematiek in de Brusselse regio. Georganiseerd door: Halle-Vilvoorde Met dank aan: september 2013 ondernemers 33

15 Duurzame chemie Duurzaam materialenbeheer Duurzame gezondheid Duurzame energie Duurzaam landgebruik VITO NV Berchem - Genk - Gent - Mol - Oostende Voor meer informatie, neem vrijblijvend contact op met Kristine Verheyden Tel Hoeveel losgeld zou u betalen? Als uw laptop met bedrijfsinformatie gestolen wordt, bijvoorbeeld. Of verloren gaat in een brand. Wat zouden ondernemers in Halle-Vilvoorde hiervoor willen betalen?

16 Duurzaam is niet per se duurder Bijleren stopt niet aan de schoolpoort. Omdat de omgeving rond een onderneming voortdurend verandert, is het noodzakelijk als ondernemer of werknemer om te kijken wat er in de wereld rondom ons gebeurt en te blijven bijleren. mik staat voor Milieu-Infopunt voor de KMO en is een samenwerking tussen de Provincie Vlaams-Brabant en Voka - Kamers van Koophandel Vlaams-Brabant. Kleine en middelgrote ondernemingen in de provincie Vlaams-Brabant kunnen bij mik terecht voor eerstelijnsadvies in verband met milieu. Daarnaast organiseert mik regelmatig bedrijfsbezoeken, seminaries en leertrajecten, om de KMO s op weg te zetten om te blijven bijleren. Daarom start mik, met de steun van de Provincie Vlaams-Brabant, met een leertraject rond Duurzaam Aankopen. Besparen met duurzaam aankopen Zowel kleine, middelgrote als grote ondernemingen hebben er alle baat bij om op een duurzame manier te produceren en aankopen te verrichten. Duurzaam aankopen is onlosmakelijk verbonden met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een onderneming of een organisatie, en dus ook met haar MVO strategie. Duurzame producten hoeven niet per se duurder te zijn. Rekening houdende met de levenscyclus van het product kunnen duurzame aankopen zelfs tot besparingen leiden. Niet altijd soelaas van duurzaamheidslabels Jammer genoeg is het niet altijd even gemakkelijk om duurzame producten terug te vinden. Wie dacht dat duurzaamheidslabels een antwoord kunnen bieden, komt bedrogen uit. Labels komen voor in alle soorten en maten. Sommigen worden grondig gecontroleerd, anderen blijken bij navraag helemaal geen label te zijn, maar een logo om de verkoop van producten te bevorderen. Om hierop in te spelen, omvat het leertraject drie sessies waarin gefocust wordt op drie product- categorieën die zeer relevant zijn voor bedrijven: nl. voeding/catering ( koffie, broodjes, ), bureaumaterialen ( papier, schoonmaakmiddelen, ) en elektronica ( computers, printers, ). Bedrijfsleiders en/of aankoopverantwoordelijken die willen werk maken van een duurzaam aankoopbeleid, krijgen onder begeleiding van een expert: Duidelijke informatie over de gangbare duurzaamheidslabels zodat zodat ze perfect weten welke lading elk label dekt. Begeleiding bij het opstellen van een eigen duurzaam aankoopbeleid en kennismaking met duurzame producten en de leveranciers in hun buurt. Advies omtrent hun interne en externe communicatie. Ben je benieuwd wat mik kan betekenen voor uw onderneming? Neem eens een kijken op onze website (www.mikkmo.be) of neem contact op met: Els Heyvaert, mik zone Halle-Vilvoorde, Green Business Congress gaat voor Mission ZERO Het Green Business Congress (zie p. 2), dit jaar op 23 oktober, wordt elk jaar georganiseerd door Business & Society en Trends. Het doel is telkens om Belgische milieuverantwoordelijken en beslissingnemers binnen de bedrijven te informeren over innovatieve, milieuvriendelijke en duurzame inspanningen. Zo n 200 deelnemers komen er samen, allen uit een brede waaier van sectoren en met specialisatie in milieu, duurzaamheid, MVO, R&D, Dit jaar zal John Elkington, stichter en bestuurder van VOLANS, er de keynote speech voor zijn rekening nemen. Hij introduceert er zijn theorie over de Zeronauten, een nieuwe generatie van innoveerders. Onze toekomstige wereld, die tegen het midden van deze eeuw door bijna 9 miljard mensen zal bewoond worden, zal het moeten hebben van fundamentele veranderingen in onze mindset, cultuur, paradigma s en ons gedrag. Zoals in de jaren 40 en 50, toen wetenschappers en innoveerders inzetten om de geluidsbarrière te doorbreken, moet er nu een nieuwe generatie van innoveerders, ondernemers en investeerders opstaan om de duurzaamheidsbarrière te doorbreken. Zo kunnen niet alleen de huidige milieuproblemen, zoals de uitstoot van koolstofmonoxide, afvalbeheer, giffen enz. herleid worden tot nul, maar ook bv. armoede. Er moet een bredere kijk komen op deze problemen en op langere termijn gewerkt worden, met hogere doelstellingen en diepere inzichten. Alleen zo kunnen we van een verandering bewerkstelligen die niet alleen toevoegt aan wat was, maar echt transformeert. Het streven naar deze mission zero moet leiden tot een positieve impact op én effectieve resultaten in duurzame ontwikkeling. De keynote speech wordt er gevolgd door case studies van Deloitte, Nestlé, Electrabel, SITA, VITO en Sunswitch. Na het Green Business Congress worden ook de Belgian Business Awards for the Environment uitgereikt aan ondernemingen die excelleerden in milieu innovatie. Meer info? september 2013 ondernemers 35

17 Preferenz Meer dan 20 jaar vakmanschap in een familiale sfeer. De Smet Carrosserie, kortweg DSC, is een onafhankelijk, alle-merken-carrosseriebedrijf voor personen-, bestel- en vrachtwagens. En dit reeds meer dan 20 jaar. De zaak werd opgestart in 1988 door Myriam en haar echtgenoot Etienne Desmedt en heeft zich stap voor stap ontwikkeld tot een vooraanstaande onderneming in haar sector. DSC is vandaag een belangrijke partner voor ondernemingen, verzekeringsmaatschappijen en particulieren. De verhuis naar het state-of-the-art bedrijfspand in 2007 is ongetwijfeld het resultaat van een voortdurende waakzaamheid op vlak van de klantentevredenheid. Bij DSC hecht men uitermate veel belang aan een correcte dienstverlening en een gemoedelijke relatie met de klant. Het vormt de basis van het vertrouwen dat we ruim 20 jaar genieten van onze klanten. En dat willen we graag zo houden. Myriam De Smet Etienne Desmedt Blijf op de hoogte en geniet van onze promoties via de e-nieuwsbrief. 36 ondernemers september 2013 Industriezone Dorent Dorent 38 B-1620 Drogenbos T F æ E dsc

18 Groener de wereld rond met DHL Duurzaam ondernemen is meer dan kiezen voor groene energie alleen. Multinational DHL illustreert hoe een doorgedreven duurzame aanpak integraal onderdeel is van haar bedrijfsbeleid. In België werkt de groep samen met Electrabel voor duurzame energieoplossingen. Een sterk duurzaam offensief van een wereldbedrijf Als grote, internationale pakketbezorger en logistieke dienstverlener die elke dag wereldwijd miljoenen pakjes bezorgt, is DHL zich bewust van de impact van haar activiteit op het milieu. Om de CO 2 -efficiëntie drastisch te verbeteren, lanceerde de groep in 2008 GoGreen. We willen onze uitstoot tegen 2020 met 30% verminderen in vergelijking met 2007, zowel voor onze eigen activiteit als voor onze onderaannemers, stelt Tom Bronselaer, Procurement Category Manager Belux, DHL. In 2009 installeerde DHL haar Carbon Accounting & Controlling-systeem om de CO 2 -uitstoot te meten, berekenen en op te volgen. Duurzame mobiliteit DHL bekijkt voortdurend hoe het het eigen wagenpark kan vergroenen, met voertuigen met een hybride of elektrische motor, een aangepaste aerodynamische vorm of aangedreven door alternatieve brandstof. Opleidingen voor chauffeurs, campagnes over efficiënt rijden en route- en netwerkoptimalisatie helpen brandstof besparen. De groep investeert in brandstofefficiënte vliegtuigen voor de eigen vloot en optimaliseert de routeplanning. DHL-voertuigen tanken bij de NGV-aardgasstations van Electrabel Hernieuwbare energie en efficiënt energiegebruik Vandaag haalt DHL wereldwijd al een derde van haar stroom uit groene bronnen. Daarnaast zorgen intelligente verlichtingssystemen, optimalisatie van verwarmingsen koelingssystemen, zonnepanelen en regenwateropvangsystemen voor een verbeterd energieverbruik in de gebouwen. Een zaak van iedereen Duurzaam ondernemen is een zaak van elke werknemer bij DHL. DHL neemt vele initiatieven om het milieubewuste gedrag op de werkvloer en daarbuiten te stimuleren. Met workshops, opleidingen, incentives en campagnes zet ze duurzaam denken en werken voortdurend in de kijker. Ook partners en onderaannemers worden actief betrokken. DHL Belgium en Electrabel werken samen aan een betere toekomst De inspanningen die DHL Belgium de afgelopen jaren leverde op gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn helemaal in lijn met de bedrijfsfilosofie rond duurzaamheid. In Electrabel vond DHL een partner die bijdraagt aan de implementatie van duurzame energieoplossingen. DHL Belgium sloot met Electrabel een Alp-Energie-contract af. Daarmee nemen zij stroom af die voor 100% uit hernieuwbare bronnen in Europa is geproduceerd. DHL Belgium was in 2009 ook een van de eersten om te tanken bij onze NGV-stations, weet Dries Janssens van Electrabel. Ze maakt ook gebruik van de online Electrabel-tools om het energieverbruik dagelijks op te volgen en afwijkingen te detecteren. Daarnaast hebben we ter plaatse meerdere audits en studies uitgevoerd. De energieaudit bestaat uit een globale analyse van de energiestromen en -toepassingen. Dat resulteert in een rapport met concrete aanbevelingen en een gedetailleerde beschrijving van de energiebesparingen die men, vaak snel en eenvoudig, kan realiseren. Op basis van die aanbevelingen, de aangevoerde argumenten en gesprekken met de expert, maakte DHL een energiebesparingsplan op, aldus Janssens. Electrabel kan ook de realisatie ervan begeleiden. DHL Belgium betrekt ook het personeel bij haar duurzame project. In 2010 zette DHL Global Forwarding in samenwerking met Electrabel een Start to Save-campagne op waarbij medewerkers met onder andere posters en stickers gesensibiliseerd werden spaarzaam om te gaan met energie. Electrabel en DHL Belgium blijven ook in de toekomst samenwerken rond duurzaamheid. Spreekt onze aanpak voor energiebesparing u aan? Surf naar voor meer informatie. september 2013 ondernemers 37

19 Krijg tot 70 % steun voor ecologische projecten! Nu ook strategische ecologiesteun De ecologiepremie De Vlaamse overheid stimuleert kmo s en grote Enkel investeringen die vermeld worden op de zo- nen worden, en niet in aanmerking komen om opgeondernemingen om te investeren in groene spits- genaamde limitatieve technologielijst (LTL) komen nomen te worden op de limitatieve technologielijst. technologie d.m.v. de ecologiepremie. Een milieube- in aanmerking voor de klassieke ecologiepremie. Dat kunnen ecologieprojecten van uiteenlopende wuste en energie-efficiënte industrie zorgt immers Dit zijn de meest performante technologieën op de aard zijn: bv. een warmtenet, opwaarderen of valorivoor een verankering van de industrie in Vlaanderen, markt waarmee dan ook de hoogst mogelijke impact seren van CO2, diepe geothermie,... Deze projecten en geeft uitvoering aan het Nieuw Industrieel Beleid. op het milieu en energiebesparing kan bereikt wor- kunnen strategische ecologiesteun krijgen die maxivlaams minister-president Kris Peeters: Bedrijven die investeren in milieuvriendelijke en energiebesparende technologieën konden in het verleden den. Technologieën waarbij u al kan genieten van maal 1 miljoen euro bedraagt. groenestroom- en warmtekrachtcertificaten komen niet in aanmerking. steeds rekenen op ondersteuning vanwege de De hoogte van de ecologiepremie wordt bepaald in Vlaamse overheid. Met deze aanpassing wil ik een functie van de grootte van de onderneming (kmo s extra stimulans geven voor de groene investeringen worden meer gesteund dan grotere bedrijven) en de die leiden tot verdere verankering van onze bedrij- performantie van de technologie. ven. Deze aanpassingen dragen bij tot de klimaatuitdagingen waarvoor we staan. Er zijn technologieën die gezien hun uitzonderlijke Alle informatie over de ecologiepremie vindt u en unieke karakter moeilijk gestandaardiseerd kun- op de website Heeft u nog vragen over deze of andere steunmaatregelen? Bel ons gratis op of naar AD-AO- Voka Ondernemers.indd 1 22/07/ :40:14

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN!

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! Versie 2015 Afval is, zowel in uw sector als in een andere, een onvermijdelijk gevolg van de economische activiteit. Een gevolg dat echter

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

Onze VAL-I-PAC missie...

Onze VAL-I-PAC missie... Onze VAL-I-PAC missie... ... uw kopzorgen wegnemen. Waarom doet uw bedrijf een beroep op de diensten van VAL-I-PAC? Uw bedrijf is aangesloten bij VAL-I-PAC omdat u verpakkingsverantwoordelijke bent. Kortweg

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers

PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering. Waarborgen. De beste manier om uw bankier te overtuigen. Informatiebrochure voor ondernemers PMV, uw gids in bedrijfsfinanciering Waarborgen De beste manier om uw bankier te overtuigen Informatiebrochure voor ondernemers Als ondernemer stapt u voor de financiering van uw investeringen doorgaans

Nadere informatie

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING Om bij te dragen aan de bescherming van het klimaat, beperken we de CO2-voetafdruk in onze gehele waardeketen. Daarbij kijken we verder dan alleen onze eigen activiteiten. Ook door nauw samen te werken

Nadere informatie

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012 24/02/2012 VITO ICT-strategie MOVI studieavond 16 februari 2012 Onderzoeksorganisatie Onafhankelijk Klantgericht RTO cf. IMEC, VIB, IBBT, TNO, Fraunhofer, VTT, Complementair aan universiteiten en industrie

Nadere informatie

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven 2 Vlaanderen is in actie op Blue Gate Antwerp. Aan de rand van de stad Antwerpen ontwikkelt Vlaanderen samen met de stad een nieuw bedrijventerrein

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

ENERGIEOPLOSSINGEN. De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren

ENERGIEOPLOSSINGEN. De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren ENERGIEOPLOSSINGEN De bekendste organisaties van de wereld rekenen op ons om hun energiebeloften te realiseren Vandaag de dag kunnen we onze verplichtingen inzake energie-efficiëntie niet meer naast ons

Nadere informatie

Via diverse kanalen steun voor energiebesparende investeringen: via netbeheerders, overheidsinstanties, en via de federale belastingsaftrek.

Via diverse kanalen steun voor energiebesparende investeringen: via netbeheerders, overheidsinstanties, en via de federale belastingsaftrek. 1 Overzicht energiepremies voor bedrijven, zoals ze momenteel bestaan. Natuurlijk worden heel wat wijzigingen verwacht met de nieuw geïnstalleerde regionale regeringen (aangezien premiebeleid geregionaliseerd

Nadere informatie

Olympus Proeftuin elektrische voertuigen

Olympus Proeftuin elektrische voertuigen Olympus Proeftuin elektrische voertuigen WAAROM IS ELEKTRISCHE MOBILITEIT BELANGRIJK VOOR NMBS-HOLDING? Koen Van De Putte, NMBS-Holding NMBS-Holding, motor van genetwerkte mobiliteit...stimuleert de samenwerking

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Een toegevoegde waarde

Een toegevoegde waarde Een toegevoegde waarde vo o r B e lgische ondernemingen Inhoud 1. Onze missie De wettelijke context Een initiatief van de privésector 2. Onze werkwijze De verschillende partijen Waarden & principes 3.

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord Jeroen van der Tang Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT 30 januari 2014 Introductie Nederland ICT Nederland ICT is de branchevereniging van ICT-bedrijven

Nadere informatie

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor.

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor. Uw KBC-verzekeringsagent, altijd een stapje voor. We nemen uw verzekeringen serieus. Bij KBC vinden we verzekeringen voor particulieren en ondernemers zó belangrijk dat we er een apart netwerk voor hebben

Nadere informatie

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Groene economie Wat? welvaartscreatieproces welzijnsverhoging

Nadere informatie

Vlaams Instituut voor de Logistiek. Stephane Van den Keybus Key Account Manager, VIL

Vlaams Instituut voor de Logistiek. Stephane Van den Keybus Key Account Manager, VIL Vlaams Instituut voor de Logistiek Stephane Van den Keybus Key Account Manager, VIL VIL missie Van Vlaanderen een duurzame en innovatieve logistieke topregio in Europa maken 1 VIL Structuur VIL Innovatieplatform

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie

Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie Slimme Aanpak Energiebesparing voor de industrie Mei 2014 www.ecn.nl Nederlands industrieel energiegebruik Feedstock M 3792 Elektrisch M 1736 Een economische waarde van ca. 6 miljard euro per jaar Jaarlijks

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator - faciliteert de ontwikkeling/optimalisatie van uw technologie - helpt uw energietechnologie succesvol in de markt zetten voor (startende) bedrijven:

Nadere informatie

WINST DOOR ENERGIE-EFFICIËNTIE: OOK VOOR KMO S?

WINST DOOR ENERGIE-EFFICIËNTIE: OOK VOOR KMO S? Sponsors 1 WINST DOOR ENERGIE-EFFICIËNTIE: OOK VOOR KMO S? 3 4 Programma 15u20 Verwelkoming, door Alain Wayenberg, Manager Agoria Industrial Automation 15u30 Opportuniteiten en nieuwe tendensen voor een

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven

Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven Bevraging : Rationeel energiegebruik bij bedrijven 1. Algemene bedrijfsgegevens a) Land : BELGIË b) Aantal personeelsleden: 0 9 10 49 50-99 100-249 250 c) Jaarlijkse omzet (Miljoen EUR): < 2 2-5 5 10 10-25

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent 10/06/2015 PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015 Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent Lies Helsloot, Service en Logistiek Departement FM Stad Gent 13 Departementen

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT Innovatieve starters Een onderneming opstarten rond een innovatief product of een innovatieve dienst brengt heel wat (extra) risico s met zich mee. Een gedegen voorbereiding is dan ook noodzakelijk. Door

Nadere informatie

Halfjaarlijks evaluatierapport 2015

Halfjaarlijks evaluatierapport 2015 Halfjaarlijks evaluatierapport 2015 1 1. Calculatie CO2 Emissies eerste semester 2015 Voor de berekening van de CO2 uitstoot van AEG Belgium werd gebruik gemaakt van de conversiefactoren zoals vermeld

Nadere informatie

UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN

UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN PERSMEDEDELING VAN VICEMINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN INNOVATIE, OVERHEIDSINVESTERINGEN, MEDIA EN ARMOEDEBESTRIJDING 25 mei 2012 UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR

Nadere informatie

Opportuniteiten en nieuwe

Opportuniteiten en nieuwe Opportuniteiten en nieuwe tendensen voor een lager verbruik Kurt Stockman Hogeschool West-Vlaanderen, Kortrijk Winst door energie-efficiëntie: ook voor KMO s? Agoria workshop 12 juni 2012 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie SpaceBillboard Onze missie is om mensen te inspireren en ruimtevaartonderzoek te steunen, door het eerste reclamepaneel ooit in de ruimte te lanceren. Korte beschrijving van het project SpaceBillboard

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

Creativity COST SAVING INNOVATION

Creativity COST SAVING INNOVATION Creativity COST SAVING INNOVATION 2015 DONDerDAG 4 juni 2015 van 14u tot 23u BENELUX event WORKSHOPS Flanders expo meeting CEnTEr Maaltekouter 1 be-9051 Gent networking INSPIRATIE exclusieve promoties

Nadere informatie

Mobility Management. Hans Van Neyghem. Mobility Manager

Mobility Management. Hans Van Neyghem. Mobility Manager Mobility Management binnen ING Bank Hans Van Neyghem Mobility Manager Inhoudstafel Even kort voorstellen Eerste stappen in Mobility Management Ken de mobiliteit binnen je bedrijf Focus in 2012 Focus in

Nadere informatie

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011 Energiedag voor lokale besturen VVSG Heidi Lenaerts 26/10/2011 Agenda 1. Huidig energiesysteem + evoluties 2. Wat zijn smart grids? 3. Link naar gebruikers & gebouwen 4. Wie is Smart Grids Flanders? Huidig

Nadere informatie

Halfjaarlijks Evaluatierapport 2013

Halfjaarlijks Evaluatierapport 2013 Halfjaarlijks Evaluatierapport 2013 1 1. Calculatie CO2 Emissies eerste semester 2013 1.1. SCOPE 1 EMISSIES OF DIRECTE EMISSIES Scope 1 emissies of directe emissies zijn de emissies door AEG Belgium. Hieronder

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool Metropolitan Voka Metropolitan bouwt aan de Brusselse metropool Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, bundelt zijn werking in de Brusselse

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Duurzaam bouwen Sessie 1. Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan. Freddy Vandaele Agoria. Evert Maes KBC Bank. Bjorn Ceulemans Eria

Duurzaam bouwen Sessie 1. Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan. Freddy Vandaele Agoria. Evert Maes KBC Bank. Bjorn Ceulemans Eria Welkom! Duurzaam bouwen Sessie 1 Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan Freddy Vandaele Agoria Evert Maes KBC Bank Bjorn Ceulemans Eria Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan 16

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Certificaten Kwaliteit: ISO 9001:2008 certificaat Milieu: ISO 14001:2004 certificaat

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht stap 1 Interne & externe analyse Onderzoeksvragen Eindproducten STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP

Nadere informatie

Energie Management Programma 3.B.2

Energie Management Programma 3.B.2 Energie Management Programma 3.B.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Reductiedoelstellingen 2012-2016... 3 3 Reductiemaatregelen... 5 4 Budgettering... 6 Schuuring Pagina 1 van 6 1 Inleiding Dit document

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol?

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Dr. Jos Delbeke, DG Klimaat Actie, Europese Commissie, Universiteit Hasselt, 25/2/2014 Overzicht 1. Klimaat en energie: waar

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer PERSDOSSIER Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer Inleiding De gemeente Deventer heeft de ambitie een energieneutraal bedrijvenpark te ontwikkelen aan de A1 ten zuiden van Deventer. Op vrijdag

Nadere informatie

Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw

Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw B R U S S E L, 22 s e p t e m b e r 2014 Crelan Leerstoel aan de UGent ter bevordering van innovatie in de duurzame landbouw De coöperatieve bank Crelan steunt innovatie in de landbouw via leerstoel aan

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Van een slim project naar een slimme financiering. Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development

Van een slim project naar een slimme financiering. Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development Van een slim project naar een slimme financiering Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development Een duurzaam project? Meerdere definities & benaderingen mogelijk Belangrijk

Nadere informatie

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant.

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. MISSIE Rodanar is een Belgisch familiebedrijf dat sinds 1982 houten pallets produceert. Wij zijn echter meer dan een producent,

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Opleiding. Onderhandelingstechnieken om uw aankopen te optimaliseren. Duur van de cursus: 1 dag

Opleiding. Onderhandelingstechnieken om uw aankopen te optimaliseren. Duur van de cursus: 1 dag Opleiding Onderhandelingstechnieken om uw aankopen te optimaliseren Geniet van een verpersoonlijkte verbetering van uw aankoopgedrag! Duur van de cursus: 1 dag Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers)

Nadere informatie

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Agenda Project elektrische voertuigen Eandis Impact op netwerk elektriciteit Deelname proeftuin EVA 2 6 juli 2011 Technische gegevens voertuigen ( 1 ) 4 FIAT FIORINO

Nadere informatie

Wie? www.localcarlease.nl. www.localcarlease.nl. 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56

Wie? www.localcarlease.nl. www.localcarlease.nl. 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56 Wie? 0337 A4 sets Local Car Lease.indd 1 03-04-13 09:56 Wie? Local Car Lease is een merkonafhankelijke en niet bankgebonden autoleasemaatschappij. Er is gekozen voor een samenwerking met Business Lease

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2. Voortgang subdoelstelling

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht

HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht NIEUW HANDIGE DUURZAAMHEIDSTIPS www.duurzamehavenvanantwerpen.be Evenwicht tussen mens (people), milieu (planet) en welvaart (prosperity) H et tweede duurzaamheidsverslag,

Nadere informatie

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen

VOORSTELLING. Het is in deze geest en met deze wil dat het Verbond van Belgische Ondernemingen VOORSTELLING VAN HET CHARTER " "EV EVOLUTION TO ELECTRICAL VEHICLES" ( EV. TO E.V. ). ) INLEIDING Het vervoer over de weg is momenteel een bron van vervuiling wegens uitstoot in de lucht en geluidshinder.

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

SD Worx blijft investeren in de social profit sector. Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België

SD Worx blijft investeren in de social profit sector. Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België SD Worx blijft investeren in de social profit sector Hans Joris Algemeen directeur SD Worx België Agenda Marktsituatie Missie, visie en strategie SD Worx Strategisch belang social profit voor SD Worx SSC

Nadere informatie

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 Wat is KMO-IT? Onder het label KMO-IT bundelt het Agentschap Ondernemen de inspanningen die de Vlaamse overheid levert om kmo

Nadere informatie

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten

CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten CBN-Avies 2009/14 omtrent de boekhoudkundige verwerking van groenestroom- en warmtekrachtcertificaten Stijn Goeminne Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen & Bestuurskunde Het opwekken van groene

Nadere informatie