Accountantsverslag 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Accountantsverslag 2013"

Transcriptie

1 Accountantsverslag 2013 Accountantsverslag 2013 voor Veiligheidsregio Fryslân 14 maart 2014

2 Aan het Algemeen Bestuur van Veiligheidsregio Fryslân T.a.v. de heer W. Kleinhuis Postbus BK LEEUWARDEN 14 maart 2014 Referentie: CA Geacht bestuur, Accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2013 Met genoegen presenteren wij u ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2013 van Veiligheidsregio Fryslân. Onze controle is uitgevoerd conform onze opdrachtbevestiging van 3 oktober 2013 (kenmerk: CA/e / /aj/ar). Dit verslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van de jaarrekening van Veiligheidsregio Fryslân. Ons accountantsverslag bestaat uit zeven delen. In deel 1 en 2 geven wij u een overzicht van onze belangrijkste kernboodschappen. In deel 3 en 4 worden de belangrijkste waarnemingen besproken die zijn voortgekomen uit onze controle van de getrouwheid en rechtmatigheid. In deel 5 en 6 geven wij onze visie over de kwaliteit van uw interne beheersing en de automatisering. Deel 7 hebben wij onze overige opmerkingen die voor nu en in de toekomst voor Veiligheidsregio Fryslân relevant zijn. Graag willen we de inhoud van dit verslag bespreken tijdens de directievergadering op 17 maart 2014 en op 24 maart 2014 met de audit commissie. Mocht u in de tussentijd vragen hebben, dan kunt u uiteraard contact met ons opnemen. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruikmaken om u en uw medewerkers te bedanken voor de medewerking die we ervaren hebben tijdens onze werkzaamheden. Met vriendelijke groet, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. C.R. Alserda AA Senior Director PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Badweg AA Leeuwarden, Postbus 321, 8901 BC Leeuwarden T: , F: , PwC is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

3 Managementsamenvatting 1. Onze belangrijkste kernboodschappen 2. Conclusies inzake de controle van de jaarrekening 2.1. Controleverschillen, toepassing waarderingsgrondslagen en toelichtingen 2.2. Ten aanzien van het aspect rechtmatigheid zijn geen materiële fouten en/of onzekerheden geconstateerd 2.3. Bedrijfsvoering en planning & controlcyclus is in 2013 verder doorontwikkeld 2.4. Nieuwe brandweertaak vergt strakke monitoring van tussentijdse resultaten 3. Belangrijkste bevindingen inzake de getrouwheid van de jaarrekening 3.1. Enkele jaarrekeningposten nader bekeken 3.2. Uw jaarstukken geven voldoende inzicht 3.3. De financiële positie van Veiligheidsregio Fryslan verdient aandacht 4. Belangrijkste controlebevindingen inzake rechtmatigheid 4.1. De uitvoering van het interne controleplan op het gebied van rechtmatigheid moet worden verbeterd 4.2. Er zijn geen fouten en onzekerheden in de SiSa-bijlage geconstateerd 4.3. Een nieuwe financiële verordening is gedurende 2013 vastgesteld 5. Uw interne beheersing is van een voldoende niveau 5.1. Update van onze beoordeling van controlerisico s 6. Bevindingen ten aanzien van uw ITomgeving 6.1. Realisatie insourcing brandweer 6.2. IT beleid gedefinieerd 6.3. Wijzigingsprocedure onvoldoende om hierop in de controle te kunnen steunen 6.4. Logische en fysieke toegangsbeveiliging niet conform best-practice 7. Overige opmerkingen 7.1. Fraude, fouten en niet-naleving van wet- en regelgeving 7.2. Veiligheidsregio voldoet aan SEPA 7.3. Onze onafhankelijkheid Ons accountantsverslag is uitsluitend opgesteld voor gebruik door het Directieteam, Dagelijks bestuur en het Algemeen bestuur van Veiligheidsregio Fryslân U mag dit verslag zonder onze toestemming vooraf, niet aan derden verstrekken. Als gevolg hiervan accepteren wij geen aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid tegenover enige andere persoon die dit verslag in handen of ter inzage krijgt.

4 1. Onze belangrijkste kernboodschappen PwC Pagina 4 van 27

5 Onze belangrijkste boodschappen en aanbevelingen zijn: 1. Wij zijn voornemens een controleverklaring af te geven met een goedkeurend oordeel op het gebied van getrouwheid en rechtmatigheid. Ook de SiSa bijlage bevat geen materiële onjuistheden of onzekerheden. 2. De Veiligheidsregio heeft in 2013 een aantal stappen gezet in de verdere professionalisering van de organisatie. Het management is versterkt door onder andere het aantrekken van een directeur Bedrijfsvoering, taken zijn herschikt en de afbakening van werkzaamheden tussen bedrijfsvoering en control is verbeterd, beleidsadviesteams zijn gevormd en de planning & control cyclus is verder verbeterd. Het belang van deze verdere professionalisering is uiteraard evident in het licht van de toegenomen activiteiten en budgetten. 3. Een sterke planning & controlcyclus/adequate interne beheersing is derhalve noodzakelijk mede gelet op de taakstellende bezuinigingen bij jeugdgezondheidszorg en een nieuwe taak ten aanzien van de brandweer. Tijdige en adequate periode afsluiting in 2014 is met het oog op deze ontwikkelingen naar onze mening van cruciaal belang. Een tijdig en een adequaat inzicht in de tussentijdse resultaten is noodzakelijk om waar nodig tijdig te kunnen bijsturen inclusief een sterke sturing op kasstromen. Uit de gevoerde gesprekken met het management blijkt dat het belang hiervan wordt onderkend. Het huidige niveau van de interne beheersing is voldoende om in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening hier gebruik van te kunnen maken. Wij hebben deels gebruik gemaakt van de door uw concern-controller gecoördineerde werkzaamheden. De uitvoering en rapportage van deze werkzaamheden zijn naar onze mening voor verbetering vatbaar. Onder andere de selectiemethoden, de vastleggingen en de rapportages over de werkzaamheden dienen te worden verbeterd om de kwaliteit van uw interne controle verder te verhogen. Dit is in de auditcommissie besproken en voor 2014 zal hier inhoud aan worden gegeven. In de nieuwe controlerichtlijn (ISA 610) Steunen op interne controle werkzaamheden die wij hanteren is nadere informatie hierover opgenomen welke met uw concern-controller is gedeeld. 4. Ten aanzien van uw financiële positie geldt dat de liquiditeit negatief wordt beïnvloed door de opstartkosten die samenhangen met de regionalisering, de nieuwbouw en de versterking van de bedrijfsvoering. De uitputting van de voorziening BDUR van 4,2 miljoen is hier tevens het gevolg van. Ultimo 2013 zijn de kortlopende vorderingen niet voldoende op de kortlopende verplichtingen te kunnen voldoen. Wij adviseren u de liquiditeiten mede in het kader van de overdracht van de activiteiten van de brandweer adequaat te monitoren door het periodiek (maandelijks) opstellen van een liquiditeitsprognose. De liquiditeitsprognose dient een vast onderdeel te zijn van de tussentijdse rapportage. Op dit moment wordt daarom het treasury-proces opnieuw ingericht. Conform het ABbesluit van 6 maart zal de bevoorschotting wijzigen in een maandelijkse bevoorschotting waarmee het belang van een adequate liquiditeitsprognose toeneemt. Uw paragraaf financiering besteedt u terecht aandacht aan het belang van liquiditeitsbeheer. Wij hebben eveneens begrepen dat de liquiditeitsprognoses op korte termijn verder zullen worden doorontwikkeld. 5. Het financiële beleid wordt binnen de wettelijke kaders uitgevoerd. Wel adviseren wij u de analyse van de omvang van het weerstandsvermogen in relatie tot de benodigde weerstandscapaciteit te actualiseren gelet op de forse uitbreiding van de activiteiten van de Veiligheidsregio. Wij hebben begrepen dat het Dagelijks Bestuur voornemens is de hierdoor ontstane wijziging in het risicoprofiel van de veiligheidsregio in de beleidsnota weerstandsvermogen in 2014 nader uit te werken. Met dit voornemen is reeds gestart. 6. In de jaarrekening 2013 is per saldo voor circa aan reservemutaties verwerkt. Wij hebben vastgesteld dat deze in overeenstemming zijn met de door u in 2012 vastgestelde nota reserves en voorzieningen. Daarnaast vloeit een deel van dit bedrag voort uit bestuursbesluiten die zijn genomen bij de vier- en achtmaandsrapportages. 7. Er is sprake van begrotingsoverschrijdingen in de programmarekening De begrotingsoverschrijdingen worden in de Maraps afdoende toegelicht. Bij het vaststellen van het jaarverslag door het Algemeen Bestuur dienen deze begrotingsoverschrijdingen alsnog (achteraf) door u geautoriseerd. PwC Pagina 5 van 27

6 8. De naleving van de rechtmatigheidsaspecten is op dit moment nog onvoldoende schriftelijk vastgelegd en geborgd binnen de organisatie, zie ook punt 3. Overigens hebben wij, met uitzondering van de eerder gemelde onrechtmatigheid aanbesteding telefonie, geen financiële fouten aangetroffen met betrekking tot rechtmatigheid. Vooral de uitvoering van interne controlewerkzaamheden (kwaliteit en tijdigheid), zodat de Veiligheidsregio kan vaststellen dat zij rechtmatig handelt, is op dit moment nog onvoldoende. Wij adviseren u het rechtmatigheidsaspect nadrukkelijker in uw interne controleplan naar voren te laten komen. 9. Wij zijn van mening dat de procedures ten aanzien van de naleving van de Europese Aanbestedingsregels en de nieuwe wet Besluit Openbare aanbesteding (1 april 2013) dienen te worden aangescherpt. Hoewel er op dit moment wel gebruik wordt gemaakt van een vast stramien voor offerte-aanvragen en er sprake is van een contractenregister wordt de naleving van de Europese Aanbestedingsregels en de nieuwe Aanbestedingswet formeel niet door middel van het inkoop- en aanbestedingsbeleid afgedwongen. Wij adviseren u het inkoop- en aanbestedingsbeleid te formaliseren zodat ook de nieuwe wet Besluit Openbare aanbesteding (ingaande 1 april 2014) is opgenomen in het inkoopproces. Dit mede gezien de groei van uw organisatie als gevolg van de regionalisering van de brandweer. 10. De betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking is voldoende geborgd. Wel hebben wij een aantal bevindingen rondom wijzigingsprocedures en logische en fysieke toegangsbeveiliging. PwC Pagina 6 van 27

7 2. Conclusies inzake de controle van de jaarrekening Dit onderdeel bevat de belangrijkste bevindingen die zijn voortgekomen uit onze controle en die in onze professionele oordeelsvorming van belang zijn voor u als Algemeen Bestuur. PwC Pagina 7 van 27

8 2.1. Controleverschillen, toepassing waarderingsgrondslagen en toelichtingen Wij zullen een goedkeurende controleverklaring verstrekken Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2013 van Veiligheidsregio Fryslân nagenoeg afgerond en zullen een goedkeurende controleverklaring op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid verstrekken, onder voorbehoud van goedkeuring van deze jaarrekening door het Algemeen Bestuur. De concept-jaarrekening was bij de start van de controle gereed. Wij constateren dat de jaarrekening en onderliggende specificatie hoofdzakelijk door Bedrijfsvoering worden samengesteld. In de verdere professionalisering van de organisatie en resultaatverantwoordelijkheid van de afdelingen zien wij hier dan ook een belangrijke verbetering. Wij adviseren u ten behoeve van het afsluitproces de analyses van de resultaten per afdeling en het opleveren van onderbouwingen van onder andere de opbrengsten door de financiële adviseurs te laten uitvoeren. Naar onze mening is het analyseren van de uitputtingen van de budgetten en de verschillen ten opzichte van de begroting de verantwoordelijkheid van de financiële adviseurs. Geen controleverschillen ten aanzien van getrouwheid Tijdens onze controle en tot de datum van dit verslag hebben wij met uitzondering een reclassificatie in de balans geen controleverschillen geconstateerd boven onze rapportagedrempel van De toelichtingen zijn juist en volledig Wij hebben de toelichtingen in de jaarrekening beoordeeld en zijn van mening dat deze in overeenstemming zijn met de vereisten zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Ten aanzien van het aspect rechtmatigheid zijn geen materiële fouten en/of onzekerheden geconstateerd De Veiligheidsregio Fryslân is verantwoordelijk voor de rechtmatige besteding van de gelden. Als gevolg hiervan voert de Veiligheidsregio Fryslân rechtsmatigheidsonderzoeken uit volgens een met PwC afgestemd intern controleplan. Op basis van deze onderzoeken en de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden, concluderen wij dat de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties van Veiligheidsregio Fryslân tot stand zijn gekomen conform het door het Dagelijks Bestuur vastgestelde normenkader en de wettelijke regels. De kwaliteit en de tijdigheid van de werkzaamheden kan naar onze mening verder worden verbeterd. Hier gaan wij in hoofdstuk 4 verder op in. De geconstateerde fouten en onzekerheden blijven binnen de door u vastgestelde grenzen. Daarom zullen wij ten aanzien van het aspect rechtmatigheid een goedkeurend oordeel verstrekken. Rechtmatigheidsbevinding (in ) Fouten Onzekerheden Toelichting Europese Aanbesteding (telefonie) onderstaand Totaal Goedkeuringstoleranties Tabel 1 Bevindingen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid Telefonie Bovengenoemde fout vloeit voort uit een afgesloten doorlopend contract uit De aanbesteding van deze diensten is in 2013 opgestart en vrijdag 7 maart 2014 gepubliceerd. PwC Pagina 8 van 27

9 2.3. Bedrijfsvoering en planning & controlcyclus is in 2013 verder doorontwikkeld In onze managementletter die wij hebben uitgebracht aan het Dagelijks Bestuur en leden van de auditcommissie zijn wij ingegaan op de stappen die in 2013 zijn gezet op het gebied van bedrijfsvoering en planning & control. Zo is de afdeling bedrijfsvoering versterkt met het aantrekken van een directeur bedrijfsvoering, zijn enkele andere functies ingevuld (o.a. adviseur Planning en Control) en zijn taken herschikt. Daarnaast is de afbakening van werkzaamheden op het gebied van bedrijfsvoering en (concern) control verbeterd en zijn beleidsadviesteams gevormd die de (vak)afdelingen adviseren op het gebied van bedrijfsvoeringstaken. Ook op instrumenteel vlak is er ten aanzien van de planning & control veel ontwikkeling geweest. A3-jaarplannen (conform het INK-model) zijn ontwikkeld en worden tijdens de periodieke marap-gesprekken met de Algemeen Directeur besproken inclusief vastlegging van actiepunten en monitoring van de opvolging daarvan. P & C-instrumenten worden zo steeds meer een onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden van het afdelings- en clustermanagement. Wel zien wij in de opzet van de P & C-cyclus nog een aantal aandachtspunten. Deze zijn samengevat de volgende: Doelstellingen en resultaten kunnen in de programmabegroting concreter worden gemaakt (SMART). De resultaten die VRF dient te behalen zijn divers. Het causaal verband tussen resultaat en de in te zetten middelen is lastig weer te geven voor VRF. Hiermee bestaat het risico dat geld het dominante uitgangspunt wordt. Wij missen een koppeling met benchmarks, wetenschappelijk bewezen interventies (uitkomsten van onderzoeken) en dergelijke om (strategische en tactische) sturing verder te verbeteren. Een goede koppeling tussen de A3-jaarplannen op afdelingsniveau met de onderliggende clusters en teams ontbreekt nog. Er ontbreekt een goede planning en control kalender geschreven vanuit het perspectief van de gebruiker. Uit gesprekken met het management is gebleken dat hierop inmiddels actie wordt ondernomen Nieuwe brandweertaak vergt strakke monitoring van tussentijdse resultaten Per 1 januari 2014 is door de Veiligheidsregio de nieuwe brandweertaak opgestart. Het afgelopen jaar heeft sterk in het teken gestaan in de voorbereiding op de forse uitbreiding die deze nieuwe taak met zich meebrengt. Afspraken met de gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van overdracht van taken, materieel en personeel. Tevens zijn afspraken gemaakt over het totale beschikbare budget voor deze nieuwe taak. In de loop van 2014 zal meer inzicht ontstaan in de werkelijke kosten in relatie tot het beschikbare budget. Het belang van een strakke tussentijdse monitoring van de ontwikkeling van deze kosten wordt hierdoor extra benadrukt. Dit stelt eisen aan een tijdige en adequate tussentijdse financiële informatievoorziening. Een juiste periodeafgrenzing en tijdige bijstelling van de jaareindeverwachting in relatie tot de begroting zijn uiteraard essentieel. Dit maakt het mogelijk om tussentijds bij te sturen indien dit nodig wordt geacht. Vanwege deze nieuwe taak en de hiermee gemoeide investeringen wordt eveneens het belang van sturing op kasstromen nog eens vergroot (zie tevens hoofdstuk 3.3). Uit de gesprekken die wij met het management hebben gevoerd wordt het belang van sturing op liquiditeiten en een strakke monitoring van de tussentijdse cijfers door hen onderkend. PwC Pagina 9 van 27

10 3. Belangrijkste bevindingen inzake de getrouwheid van de jaarrekening 3.1. Enkele jaarrekeningposten nader bekeken In deze paragraaf geven wij een beeld van enkele naar onze mening belangrijke jaarrekeningposten en onze bevindingen hierbij. Voorziening Meldkamer Noord Nederland is vrijgevallen De voorziening frictiekosten MkNN heeft betrekking op de kosten samenhangend met de overgang van drie noordelijke meldkamers naar één meldkamer in Noord-Nederland. De frictiekosten hebben betrekking op personele en materiële kosten. Als gevolg van de overgang van brandweercentralisten van de politie Fryslân naar RAV Fryslân en de Hulpverleningsdienst Drenthe zijn frictiekosten ontstaan. Destijds is hiervoor een voorziening getroffen van Uit de brief van de Veiligheidsregio gericht aan de Politie Fryslân van 26 november 2013 blijkt dat tussen de partijen overeenstemming is bereikt over de financiële afrekening van de overgang naar de noordelijke meldkamer. Er is overeengekomen dat de Veiligheidsregio Fryslân een eenmalige betaling van voor haar rekening neemt ter afwikkeling van deze overgang. Het restant van de gevormde voorziening van (voorziening bedroeg ultimo ) valt vrij ten gunste van het resultaat Wij kunnen met deze verwerking instemmen. Voorziening BDUR grotendeels aangewend voor regionalisering brandweer De voorziening BDUR wordt door de veiligheidsregio gerekend tot de weerstandscapaciteit en bedraagt ultimo Deze voorziening is gevormd met als doel verplichtingen en bestedingen welke betrekking hebben op het veiligheidsprogramma te dekken. Jaarlijks verkrijgt de veiligheidsregio de bijdrage BDUR. Door middel van de SiSa-bijlage wordt verantwoording afgelegd over de bestedingen. In de afgelopen jaren zijn de verantwoorde bestedingen hoger gebleken dan de rijksbijdrage BDUR. Ten tijde van de controle hebben we aandacht besteed aan de bestedingen die in 2013 ten laste van deze voorziening zijn gebracht. We hebben vastgesteld dat deze bestedingen passen in het programma veiligheid. De bestedingen zijn als rechtmatig aan te merken. De bestedingen die in 2013 ten laste van de voorziening zijn gebracht betreffen vooral de voorbereidende kosten in het kader van de regionalisering van de brandweer. Hieronder bevindt zich ook dat is aangewend voor het vormen van een voorziening Sociaal Plan SN1B (zie onderstaand). Per jaareinde is de omvang van de voorziening BDUR nog circa We kunnen instemmen met de wijze van verwerking en aanwending van de voorziening. Ten aanzien van de regionalisering van de brandweer ontstaan frictiekosten In 2013 heeft de Veiligheidsregio Fryslân vele voorbereidingen getroffen voor de regionalisering van de brandweer per 1 januari Als onderdeel van de regionalisering van de brandweer is in 2013 een sociaal plan overeengekomen voor zowel de vrijwilligers als het beroepspersoneel. De kosten van dit sociaal plan zijn in 2013 voorzien. De omvang van de voorziening is per jaareinde bepaald op Deze voorziening voorziet onder andere in de tegemoetkoming in de reiskosten van brandweermedewerkers als gevolg van standplaatswijziging en in een garantie voor doorbetaling van bovenschalige salarissen. Ten tijde van de controle hebben we de omvang en toereikendheid van de voorziening getoetst. We kunnen instemmen met de gehanteerde uitgangspunten voor de vorming van de voorziening alsmede de omvang daarvan. PwC Pagina 10 van 27

11 Onderhoudsvoorziening nog niet geactualiseerd Voor het pand aan de Harlingertrekweg is op basis van een meerjarenonderhoudsplan een onderhoudsvoorziening gevormd. Aan de onderhoudsvoorziening is in 2013 conform de raming gedoteerd. In verband met de uitbreiding van taken heeft een omvangrijke verbouwing van dit pand plaatsgevonden. Deze verbouwing heeft gevolgen voor de omvang van uw onderhoudsvoorziening. Het Dagelijks Bestuur zal na realisatie van de verbouwing/uitbreiding het meerjarenonderhoudsplan actualiseren. Wij benadrukken het belang van de aanwezigheid van een actueel meerjarig onderhoudsplan. Aan de hand hiervan kan worden bezien of de onderhoudsvoorziening van voldoende omvang is. Voor 2013 kunnen wij echter conform voorgaand jaar instemmen met de gehanteerde uitgangspunten van het Dagelijks Bestuur en de verwerkingswijze in de jaarrekening Betere beheersing van investeringskredieten is gewenst Bij beoordeling van de investeringskredieten hebben wij geconstateerd dat er diverse kleine overschrijdingen van deze kredieten hebben plaatsgevonden. Naar onze mening wordt in de huidige P&C cyclus niet in alle gevallen optimale aandacht besteed aan de monitoring van de investeringskredieten. We achten het van belang dat er in de P&C-cyclus op frequente wijze wordt stilgestaan bij de uitputting van de kredieten. Mede gezien de investeringen die ook in de komende jaren zullen plaatsvinden achten wij dit noodzakelijk. Door het investeringskrediet tussentijds adequaat te volgen, kan het Algemeen Bestuur tijdig geïnformeerd worden over eventuele kredietoverschrijdingen. investeringskredieten te autoriseren mede in het kader van het begrotingscriterium. Wij vragen uw aandacht voor een adequate naleving ervan. Verantwoorde voorziening Individueel Loopbaanbudget (ILB) Vanuit de CAO heeft de Veiligheidsregio de verplichting in de jaren 2013 tot en met 2015 een bedrag van per werknemer ter beschikking te stellen voor het Individueel Loopbaanbudget (ILB). Indien alle medewerkers (700) van de Veiligheidsregio gebruik zouden gaan maken van deze regeling zou de maximale last bedragen. Door de afdeling P&O is een inschatting gemaakt dat 200 medewerkers gebruik gaan maken van deze regeling. Dit zou derhalve leiden tot een last in de betreffende drie jaren van In de jaarrekening 2013 van de Veiligheidsregio is een voorziening opgenomen van Gekozen is om in 3 gelijke termijnen de berekende last te vormen en dus de geraamde lasten over deze jaren te egaliseren. Ten tijde van de controle is navraag gedaan naar de daadwerkelijke aanwending van deze regeling. Gebleken is dat er nog geen gebruik is gemaakt van het ILB. De voorziening heeft een egalisatiekarakter voor eventuele toekomstige verplichtingen. Voor 2014 zal een nadere onderbouwing van deze voorziening worden opgesteld in relatie tot het thans aanwezig budget voor opleiding (circa 0,8 miljoen). Verder constateren wij dat niet alle investeringskredieten zijn geautoriseerd door het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur dient de PwC Pagina 11 van 27

12 3.2. Uw jaarstukken geven voldoende inzicht Wij hebben op hoofdlijnen de informatiewaarde van de jaarstukken beoordeeld. De jaarstukken 2013 bestaan volgens het BBV uit het jaarverslag en de jaarrekening. Op zijn beurt bestaat het jaarverslag uit de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen. De jaarrekening bevat de programmarekening, de balans en een toelichting op beide. Hieronder hebben wij per belangrijk onderdeel van de jaarstukken onze visie opgenomen ten aanzien van de leesbaarheid en kwaliteit van het desbetreffende onderdeel. Wettelijke vereisten zijn adequaat nageleefd Als uw accountant dienen wij ingevolge artikel 213, lid 3 onder d van de Gemeentewet te vermelden of uw jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij geen tekortkomingen of inconsistenties te melden op dit gebied. De leesbaarheid van de jaarrekening kan verbeterd worden De jaarrekening is opgesteld door het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Fryslân. Als onderdeel van onze controle hebben wij: de gepastheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. De jaarrekening is opgesteld door het Dagelijks Bestuur in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten en de stellige uitspraken in de notities van de commissie BBV. Wij vinden de toegepaste grondslagen passend. In 2013 zijn geen wijzigingen in de waarderingsgrondslagen doorgevoerd. De toelichtingen in de jaarrekening zijn beoordeeld en worden beschouwd in overeenstemming te zijn met de vereisten van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Mogelijkheden tot verbeteringen zien wij in de leesbaarheid van de programma teksten en in de verantwoording van de Veiligheidsregio over risicomanagement en de rechtmatigheidsaspecten. PwC Pagina 12 van 27

13 3.3. De financiële positie van Veiligheidsregio Fryslan verdient aandacht Ten aanzien van uw financiële positie geldt dat de liquiditeit in 2013 negatief wordt beïnvloed door de opstartkosten die samenhangen met de regionalisering, de nieuwbouw en de versterking van de bedrijfsvoering. De uitputting van de voorziening BDUR van 4,2 miljoen is hier tevens het gevolg van. Ultimo 2013 zijn de kortlopende vorderingen niet voldoende om de kortlopende verplichtingen te kunnen voldoen. Wij adviseren u de liquiditeiten mede in het kader van de overdracht van de activiteiten van de brandweer adequaat te monitoren door het periodiek (maandelijks) opstellen van een liquiditeitsprognose. De liquiditeitsprognose dient een vast onderdeel te zijn van de tussentijdse rapportage. Op dit moment wordt daarom het treasuryproces opnieuw ingericht. In uw paragraaf financiering besteedt u terecht aandacht aan het belang van liquiditeitsbeheer. Wij hebben eveneens begrepen dat de liquiditeitsprognoses op korte termijn verder zullen worden doorontwikkeld. De aandacht die u heeft voor het liquiditeitsbeheer en de monitoring daarvan ondersteunen wij van harte. Ondanks een redelijke stabiele financiële positie staat de veiligheidsregio bloot aan externe factoren zoals rijksbezuinigingen, ontwikkeling decentralisaties (Jeugdzorg) en mogelijke claims. Een belangrijke graadmeter voor de financiële positie is het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen laat zien in hoeverre de veiligheidsregio in staat is financiële tegenvallers op te vangen. In uw paragraaf weerstandsvermogen in de jaarrekening is het weerstandsvermogen toegelicht. Het weerstandsvermogen bestaat uit de algemene reserve ( 1,8 miljoen) en de bestemminsreserve Crisis en Rampen ( 0,5 miljoen). In de huidige beleidsnota weerstandsvermogen zijn de risico s benoemd die ten grondslag liggen aan de kwantificering van het benodigde weerstandsvermogen. Het risicoprofiel zal mede in het kader van de toename van de omvang van de organisatie in 2014 worden geactualiseerd waarbij het gewenste weerstandsvermogen opnieuw zal worden bepaald. PwC Pagina 13 van 27

14 4. Belangrijkste controlebevindingen inzake rechtmatigheid Veiligheidsregio Fryslân is verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid PwC Pagina 14 van 27

15 4.1. De uitvoering van het interne controleplan op het gebied van rechtmatigheid moet worden verbeterd Het voldoen aan de financiële rechtmatigheid is de verantwoordelijkheid van de Veiligheidsregio Fryslân. Het is onze taak vast te stellen of er voldoende interne beheersingsmaatregelen en interne controle werkzaamheden zijn uitgevoerd zodat de Veiligheidsregio Fryslân kan aantonen dat zij rechtmatigheid handelt. Voor de controle dienen wij in hoge mate te steunen op de interne controlewerkzaamheden welke zijn verwoord in het interne controleplan. Aan de uitvoering van interne controlewerkzaamheden is een aantal voorwaarden verbonden. Wij hebben geconstateerd dat deze voorwaarden nog niet voldoende zijn geborgd in de aan ons verstrekte rapportages. Deze voorwaarden hebben ondermeer betrekking op planning en vastlegging van de interne controlewerkzaamheden, het uitvoeren van risicoanalyses, aantal uit te voeren deelwaarnemingen, spreiding van werkzaamheden, selectiemethodes, inzicht in de samenhang tussen risico s en beheersingsmaatregelen. Uiteindelijk zijn de IC-werkzaamheden alsnog naar behoren uitgevoerd om hierop te kunnen steunen. Wij adviseren u echter met klem de opzet van het interne controleplan en de uitvoering van de interne controlewerkzaamheden voor 2014 door te ontwikkelen om zo te komen tot een verbetering van de uitvoering van deze werkzaamheden. In de nieuwe controlerichtlijn (ISA 610) Steunen op interne controle werkzaamheden is nadere informatie over opgenomen welke met uw concern-controller is gedeeld. De nieuwe Aanbestedingswet dient te worden geïntegreerd in het inkoop- en aanbestedingsbeleid. Op 1 april 2013 is de nieuwe Aanbestedingswet van kracht geworden. Deze wet is enerzijds van invloed op het inkoopbeleid binnen uw organisatie en anderzijds op de uitvoering van onze controlewerkzaamheden. Hoewel er op dit moment wel gebruik wordt gemaakt van een vast stramien voor offerteaanvragen en er sprake is van een contractenregister wordt de naleving van de nieuwe Aanbestedingswet niet formeel door middel van het inkoop- en aanbestedingsbeleid afgedwongen Deze nieuwe Aanbestedingswet is derhalve nog niet formeel geïntegreerd in uw inkoopbeleid. Het inkoopbeleid dient derhalve hierop nog te worden aangepast. In de bijlage van dit verslag gaan wij nader in op deze nieuwe wetgeving Er zijn geen fouten en onzekerheden in de SiSa-bijlage geconstateerd Jaarlijks is de SiSa-bijlage een onderdeel van uw jaarrekening. Via deze bijlage worden diverse rijks- en provinciale uitkeringen verantwoord. Daarmee vormt de SiSa-bijlage de basis voor afwikkeling van deze uitkeringen. Voor de Veiligheidsregio is er sprake van 1 regeling (BDUR). Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de specifieke instructies die door de Rijksoverheid zijn vastgelegd in de Nota verwachtingen accountantscontrole Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) gelden voor de SiSa andere, zwaardere, rapporteringstoleranties. Dit om ministeries in staat te stellen de specifieke uitkeringen vast te kunnen stellen en de Algemene Rekenkamer van informatie te voorzien. Wij hebben bij onze controle van de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2013 geen afwijkingen geconstateerd. In bijlage A.1 gaan wij nader in op de bevindingen Een nieuwe financiële verordening is gedurende 2013 met terugwerkende kracht vastgesteld Op 28 november 2013 is door het Algemeen Bestuur een nieuwe financiële verordening vastgesteld. Deze verordening is in werking getreden met ingang van begrotingsjaar Hiermee is de verordening van 14 maart 2012 komen te vervallen. Onderstaand is de impact hiervan op uw jaarrekening nader toegelicht. Een belangrijke wijziging ten opzichte van de voorgaande financiële verordening heeft impact op de materiële vaste activa. Vanaf 2013 worden activa met een aanschafwaarde van minder dan niet meer geactiveerd, in tegenstelling tot voorheen. Dit heeft impact op uw activa. Het gevolg van deze wijziging is dat alle activa met een oorspronkelijke aanschafwaarde van minder dan is afgeboekt. Dit resulteert in 2013 tot een eenmalig boekverlies van circa Dit bedrag bestaat uit het totaal van de boekwaarden in 2013 van activa met een oorspronkelijke aanschafwaarde van minder dan Wij kunnen instemmen met deze verwerkingswijze gezien de verordening met terugwerkende kracht is vastgesteld. PwC Pagina 15 van 27

16 Begrotingsoverschrijdingen nader toegelicht Als blijkt dat de gerealiseerde lasten zoals weergegeven in de programmarekening hoger zijn dan de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijzigingen, kan er sprake zijn van onrechtmatige uitgaven. Voor een juiste oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door het Algemeen Bestuur geformuleerde beleid en/of wordt gecompenseerd door hogere opbrengsten. Het bepalen of, respectievelijk welke begrotingsoverschrijdingen onrechtmatig zijn, is voorbehouden aan het Algemeen Bestuur. In onderstaande tabel hebben wij per programma een samenvatting gegeven van de begrotingsoverschrijdingen op de lasten. Daarbij is tevens de conclusie ten aanzien van rechtmatigheid weergegeven. De genoemde bedragen betreffen de begrotingsoverschrijding van de lasten. Daarnaast zijn de aspecten ten aanzien van reserve mutaties en investeringskrediet opgenomen in de tabel. Begrotingsrechtmatigheid Overschrijding Toelichting Programma Gezondheid Bij verschillendeproducten zijn begrotingsoverschrijdingen geconstateerd welke zijn toegelicht in hoofdstuk 5.7. van de jaarrekening. Deze betreffen voornamelijk overschrijdingen in verband met personeelstekort op specifieke onderdelen en afboekingen op activa die voortijdig zijn vervangen in verband met de vernieuwbouw. Tegenover de begrotingsoverschrijdingen staan voor het grootste deel onttrekkingen aan de reserves. In beginsel is hierdoor sprake van een begrotingsonrechtmatigheid. Programma Veiligheid Bij het vaststellen van de jaarrekening door het Algemeen Bestuur wordt de begrotingsoverschrijding alsnog geautoriseerd waarmee de onrechtmatigheid komt te vervallen Ten aanzien Deze overschrijding is ontstaan als gevolg van niet begrote lasten rechtspositie. Hier tegenover staat een onttrekking van de bestemmingsreserve rechtspositie. Bij het vaststellen van het jaarverslag door het Algemeen Bestuur wordt ook deze begrotingsoverschrijding geautoriseerd waarmee de onrechtmatigheid komt te vervallen. Reservemutaties (meer verwerkt dan begroot) Dit betreft de onttrekkingen aan de reserves in verband met de vernieuwbouw van de Harlingertrekweg ( ) en de reserve rechtspositie ( ). Deze waren niet begroot, maar zijn wel door het Algemeen Bestuur besloten, respectievelijk in het besluit vernieuwbouw en de nota reserves en voorzieningen. Investeringskredieten Diverse posten Zie paragraaf 3.1 PwC Pagina 16 van 27

17 5. Uw interne beheersing is van een voldoende niveau Tijdens onze interim-controle hebben wij de interne beheersing van Veiligheidsrisico Fryslân beoordeeld. Dit deel geeft u inzicht in de belangrijkste bevindingen PwC Pagina 17 van 27

18 5.1. Update van onze beoordeling van controlerisico s In dit deel geven wij een samenvatting van de belangrijkste geconstateerde controlerisico s, zoals ook aan u gecommuniceerd in ons controleplan 2013, en de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden bij de voltooiing van de controle. In het algemeen is onze risicoanalyse ongewijzigd gebleven ten opzichte van de risico s zoals samengevat in onze controleaanpak, zoals blijkt uit onderstaande tabel: Geconstateerde controlerisico s Inkoop- en aanbestedingsprocedure Meer risico Minder risico Volledigheid van de opbrengstverantwoording Meer risico Minder risico Controleaanpak Kennisnemen van actuele wet- en regelgeving. Beoordelen opvolging bevindingen voorgaand jaar. Inzicht verkrijgen in controleomgeving: inkoop en aanbestedingenbeleid, verantwoordelijkheden en bevoegdheden centraal versus decentraal. Beoordelen koppeling iflow, Inconto en CODA. Opzetten controleaanpak in samenwerking met de controller en het beoordelen van deze werkzaamheden. Zelfstandige deelwaarneming op naleving Europese aanbestedingsrichtlijnen. Kennis nemen van de verschillende opbrengststromen. Inzicht verkrijgen in de verantwoordingssystematiek (primaire registratie). Opstellen van een risicoanalyse. Opzetten controleaanpak in samenwerking met de controller en het beoordelen van deze werkzaamheden. Uitkomsten controlewerkzaamheden Naar aanleiding van onze werkzaamheden in het kader van de naleving van de Europese Aanbestedingsregels zijn wij van mening dat de procedures en naleving van de regelgeving moeten worden aangescherpt. Mede gezien de groei als gevolg van de regionalisering van de brandweer geeft dit noodzaak dit verder te professionaliseren. Hierbij vragen wij uw aandacht voor contracten met de mogelijkheden voor een stilzwijgende verlenging. Indien hiervan daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt zonder een expliciete evaluatie van de aangegane overeenkomst zijn de betreffende verplichtingen, indien deze boven het drempelbedrag komen, onrechtmatig. De uitvoering van de rechtmatigheidswerkzaamheden in het kader van Europese Aanbestedingsregelgeving heeft begin 2014 plaatsgevonden. Dit heeft tot gevolg dat eventuele uitkomsten niet meer gecorrigeerd of opgepakt kunnen worden en dat het Dagelijks en Algemeen Bestuur niet tijdig genoeg worden geïnformeerd over eventuele rechtmatigheidsfouten. Wij hebben de organisatie geadviseerd de werkzaamheden te spreiden in de tijd gedurende het verslagjaar. Wij hebben de koppeling inzake iflow en CODA beoordeeld in relatie tot het inkoopproces. Hierbij hebben wij geen tekortkomingen geconstateerd. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij een analyse gemaakt van de inkomende geldstromen. Van deze verschillende geldstromen hebben wij aan de hand van primaire registraties, beschikkingen en overeenkomsten de volledigheid van de opbrengstverantwoording gecontroleerd. Hierbij hebben wij geen materiële tekortkomingen PwC Pagina 18 van 27

19 Uitvoeren van verbandscontroles. geconstateerd. Ten aanzien van de interne beheersing hebben wij geconstateerd dat de geldstroom op hoofdlijnen wordt gemonitord en dat er in mindere mate sprake is van een meer diepgaande monitoring van de opbrengstverantwoording. Dit heeft geleid tot een relatief grote inspanning van onze kant om voldoende informatie te verkrijgen ter onderbouwing van de volledigheid van de opbrengstverantwoording. Wij adviseren u de interne controle op de opbrengstverantwoording aan te scherpen. Planningsfase Eindejaarsfase PwC Pagina 19 van 27

20 6. Bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving 6.1. Realisatie insourcing brandweer De IT organisatie van Veiligheidsregio Fryslan bedient op provinciaal niveau de vestigingen van GGD en brandweer in Friesland. De 27 gemeentelijke brandweerkorpsen zijn per 1 januari 2014 onderdeel van de Veiligheidsregio Fryslân. Vanuit IT perspectief heeft de integratie van de brandweerkorpsen gefaseerd plaatsgevonden, waarbij telkens een cluster van enkele brandweerkorpsen werd opgenomen. Het project rondom de insourcing van de brandweer is bijna afgerond. De Veiligheidsregio Fryslân heeft automatisering geïntegreerd, op 8 locaties (2 per regio) zijn werkplekken beschikbaar gesteld. Bij de overige locaties zijn geen IT voorzieningen beschikbaar gesteld. De brandweer gebruikt voor specifieke applicaties relatief veel webbased en extern gehoste applicaties. De verwachting is dat de brandweer meer IT gaat gebruiken welke door de Veiligheidsregio Fryslân gecoördineerd zal worden IT beleid gedefinieerd De Veiligheidsregio Fryslân heeft haar strategisch beleidsplan geformaliseerd. Belangrijk is dat de business leiding geeft en dat IT beheerstaken op orde heeft. Schaalbaarheid, het verminderen van het aantal applicaties en het ontsluiten daarvan zijn speerpunten in het strategisch plan. Dit plan is nog niet verder uitgewerkt in budgetten of in concrete jaarplannen. Ook is een ICT regiegroep in het leven geroepen waarin leidinggevenden van verschillende bedrijfsonderdelen zitting nemen, deze regiegroep bespreekt onder andere toekomstige IT-ontwikkelingen en de impact van deze ontwikkelingen voor de verschillende bedrijfsonderdelen. In 2013 zijn de clusters ICT en informatiemanagement opgesplitst. Per 1 februari 2014 is een nieuw clusterhoofd ICT begonnen. Ontwikkelingen hebben invloed op IT De onzekerheid rondom de decentralisatie van de overheid bemoeilijkt het maken van toekomstige business cases voor IT. Afhankelijk van de ontwikkelingen inzake de decentralisaties zal de Veiligheidsregio gaan groeien of krimpen met taken en daarmee ook het aantal personeelsleden. Vooral voor licentiekosten bestaan diverse kostprijsmodellen waarbij de duur van het contract en het aantal gebruikers van invloed is op de prijs. Om hier op te kunnen acteren zal de Veiligheidsregio schaalbaarheid, van onder andere het aantal licenties, als belangrijke afweging meenemen bij nieuwe investeringen. Op korte termijn wordt gekozen voor een andere versie van Microsoft Office. De keuze zal gaan tussen: Microsoft Office 2013 of de Cloud versie Office 365. Vanuit beheers oogpunt en privacy zijn beide applicaties verschillend. Vooral het privacy element omtrent de beslissing zal om een zorgvuldige afweging vragen. Niet alle IT bevindingen uit 2012 zijn opgevolgd, risico s blijven bestaan. Ten opzichte van vorig jaar heeft in beperkte mate opvolging van de IT bevindingen van 2012 plaatsgevonden waardoor wij, gelijk aan voorgaand jaar, voor onze controle in beperkte mate kunnen steunen op de algemene IT beheersmaatregelen en daarmee de systemen. De bevindingen rondom change management en toegangsbeveiliging liggen hier met name aan ten grondslag Wijzigingsprocedure onvoldoende om hierop in de controle te kunnen steunen Veiligheidsregio Fryslân bezit geen geformaliseerde procedure voor het verwerken van wijzigingen in applicaties zoals Coda, iflow en Inconto. Binnen de Veiligheidsregio Fryslân vindt geen centrale coördinatie plaats van wijzigingen. Mede door de koppelingen en afhankelijkheden tussen de diverse systemen kan dit een risico opleveren. Wijzigingen voor applicaties worden niet te allen tijde (formeel) aangevraagd en goedgekeurd. Documentatie van doorgevoerde wijzigingen en uitgevoerde controlemaatregelen worden niet tot beperkt geregistreerd. Testen worden uitgevoerd door de functioneel beheerder aan de hand van bijgeleverde release notes. Hiervoor zijn geen testscripts en/of procedures opgesteld en testresultaten worden niet structureel zichtbaar vastgelegd 6.4. Logische en fysieke toegangsbeveiliging niet conform best-practice Veiligheidsregio Fryslân bezit een geformaliseerde procedure voor het verwerken van autorisaties (instroom, doorstroom en uitstroom). Gebruikersaccounts worden echter niet te allen tijde tijdig verwijderd bij uitdiensttreding. Periodiek (halfjaarlijks) wordt door IT een lijst met PwC Pagina 20 van 27

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

Accountantsverslag 2014 Basis voor de toekomst

Accountantsverslag 2014 Basis voor de toekomst Accountantsverslag 2014 Basis voor de toekomst Accountantsverslag 2014 voor Veiligheidsregio Fryslân 31 maart 2015 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Badweg 2 8934 AA Leeuwarden, Postbus 321, 8901

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Algemene reserve Stand per eind 2014 1.894.000 Buffer De algemene reserve is gevormd uit rekeningresultaten uit het verleden en is de primaire buffer voor

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht.

II 14.0005834. Naar aanleiding van onze controle brengen wij u nog het volgende onder de aandacht. IPA-ACON ASSURANCE B.V. II 14.0005834 INGEKOMEN -h APR mk Wilhelminapark 28-29 Postbus 6222 2001 HE Haarlem Telefoon 023-5319539 Fax 023-5311700 E-mail info@ipa-acon.nl Aan het Algemeen -en Dagelijks bestuur

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Samenvatting Mede op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de commissie BBV een onderzoek

Nadere informatie

IPA-ACON ASSURANCE B.V.

IPA-ACON ASSURANCE B.V. m IPA-ACON ASSURANCE B.V. Wilhelmlnapark 8-9 Telefoon 03-5319539 Aan het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Milieu en Afval Kop van Noord-Holland Postbus 8 1740 AA SCHAGEN Reg.nr. : 1003473/15/336/83

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Controleprotocol voor de accountantscontrole 2013 van de gemeente Sliedrecht 1. Inleiding Voor het jaar 2013 heeft de gemeenteraad aan Deloitte Accountants B.V. opdracht verstrekt om de accountantscontrole

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014 tal Heemstede Ernst & Young Nederland LLP t.a.v. de heer R. Ellermeijer RA Postbus 7883 1008 AB AMSTERDAM Verzenddatum Bijlage Ons kenmerk Betreft 14 april 2015 650819 Bevestiging bij de jaarrekening 2014

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is.

Object van controle is de jaarrekening 2013. Tevens geeft de accountant aan of het jaarverslag met de jaarrekening verenigbaar is. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 VAN DE GEMEENTE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL 1. Inleiding Bij besluit van 06 november 2003 heeft de gemeenteraad Deloitte Accountants aangewezen

Nadere informatie

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan:

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan: 0^=> \d ju^va.' lot's OLJ&rje^oeUi naarcs 150014156 Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015 Kopie aan: Orteliuslaan 982 3528 BD Utrecht Postbus 3180 3502 GD Utrecht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen.

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

Balans per 31 december 2012 Ref. 31-12-2012 31-12-2011 ACTIVA Beleggingen 3.1 - landerijen 7.644.060 7.547.000 - onroerend goed 2.135.330 1.921.360 - effecten 73.726.748 69.485.974 - spaarrekeningen 6.782.720

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN

PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN PROGRAMMA VAN EISEN (CONTROLEPROTOCOL) VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE VAN DE JAARREKENING VAN DE OMGEVINGSDIENST GRONINGEN Algemeen Bestuur Veendam 29 oktober 2013 Het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst

Nadere informatie

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009

Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 Accountantsverslag voor het boekjaar 2009 10 mei 2010 AS/2 2110B-3 Aan de regioraad van Regio Twente Postbus 1400 7500 BK ENSCHEDE 10 mei 2010 drs. H. Altink RA APS-19829a/466070/TSN/IvO AS/2 2110B-3 Accountantsverslag

Nadere informatie

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225

Behandeld door W.P. de Vries RA 088 288 1225 Gustav Mahlerlaan 2970 1 081 LA Amsterdam Postbus 5811 0 1 040 HC Amsterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9737 www.deloitte.nl VERTROUWELIJK Aan het algemeen bestuur gemeenschappelijke regeling

Nadere informatie

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015

Betreft: Controle van de jaarrekening boekjaar eindigend op 31 december 2015 2 5 SEP 2015 Aan de gemeenteraad van gemeente Boxtel T.a.v. de heer M.J.M van Woensel Postbus ïoooo 5280 DA Boxtel 24 september 2015 Referentie: DvB/60363602/LvD/zm Betreft: Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN

De 1 o ïtte. Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek T.a.v. de heer 1. van Urk, raadsgriffier Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN De 1 o ïtte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van Gemeente Oude Ilsselstreek

Nadere informatie

Accountantsverslag 2013. Gemeente Achtkarspelen

Accountantsverslag 2013. Gemeente Achtkarspelen www.pwc.nl Accountantsverslag 2013 (concept) Gemeente Achtkarspelen Accountantsverslag 2013 voor Gemeente Achtkarspelen 23 mei 2014 Gemeente Achtkarspelen t.a.v. de griffier, de heer R. van der Heide Postbus

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Accountantsverslag 2014 voor Gemeente Schiermonnikoog. 10 juni 2015

Accountantsverslag 2014 voor Gemeente Schiermonnikoog. 10 juni 2015 Accountantsverslag 2014 Accountantsverslag 2014 voor Gemeente Schiermonnikoog 10 juni 2015 PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Badweg 2, 8934 AA Leeuwarden, Postbus 321, 8901 BC Leeuwarden T: 088

Nadere informatie

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur,

Controleverklaring jaarrekening 2013. Geacht bestuur, Deloitte Accountants B.V. Schenkkade 47 2595 AR Den Haag Postbus 90721 2509 LS Den Haag Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9815 www.deloitte.nl Aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke

Nadere informatie

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad

Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Financiële Verordening Gemeenschappelijke Regeling Meerstad Vastgesteld bij besluit van het Algemeen Bestuur van 18 december 2012. Datum inwerktreding: 18 december 2012 Pagina 2 (10) Financiële Verordening

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth De taak van de raad onder het dualisme Kaders stellen (WMO, Jeugdwet, handhaving) Budgetteren (begroting) Lokale wetgeving

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN DB 3 DECEMBER 2015 RM 2015-535832881 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Onderwerp : Normenkader Rechtmatigheid 2015 Kenmerk : RM 2015-535832881 Bijlagen : -1- Besluitdatum : 24 september

Nadere informatie

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de. inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Weert 2015

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de. inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Weert 2015 Zoek regelingen op overheid.nl Gemeente Weert Ziet u een fout in deze regeling? Meld het ons op regelgeving@overheid.nl! Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

Controleprotocol. van de RUD Zuid-Limburg

Controleprotocol. van de RUD Zuid-Limburg Controleprotocol van de RUD Zuid-Limburg 1 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de Jaarrekening van de RUD Zuid- Limburg 1. Inleiding Bij besluit van 17 juni 2013 heeft het algemeen bestuur

Nadere informatie

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard.

Procedure Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van de RAD Hoeksche Waard. 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader regelen. In dit controleprotocol vindt dat

Nadere informatie

ACCOUNTANTSVERSLAG 2014

ACCOUNTANTSVERSLAG 2014 »12» 8-11 2-05-1 5 ACCOUNTANTSVERSLAG 2014 GR Bestuursdienst Ommen- Hardenberg 8 mei 2015 2015 BDO IBDO VERTROUWELIJK Aan het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Bestuursdienst Ommen-Hardenberg

Nadere informatie

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014

Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 Controleprotocol DCMR Milieudienst Rijnmond 2014 DCMR Milieudienst Rijnmond Parallelweg 1 3112 NA Schiedam telefoon: (010) 2468 000 telefax : (010) 2468 283 Web: http://www.dcmr.nl/ Pagina 1 van 8 Het

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân.

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân besluit, gelet op artikel 109 van de

Nadere informatie

Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Groningen Agendapunt 8 Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Groningen 4 december 2015 NORMENKADER 2015 Elk jaar stelt het Algemeen Bestuur het normenkader vast dat geldt als leidraad voor een rechtmatige begrotingsuitvoering

Nadere informatie

afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de omgevingsdienst met een eigen rechtstreekse verantwoordelijkheid

afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de omgevingsdienst met een eigen rechtstreekse verantwoordelijkheid o Financiële verordening Omgevingsdienst Veluwe IJssel Het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Veluwe IJssel, gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; gelet op artikel 216 van de Provinciewet; gelet

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015

Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Controleverordening gemeente Papendrecht 2015 Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Papendrecht Inhoudsopgave Controleverordening

Nadere informatie

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad,

De I0 tte. Aan de gemeenteraad van de gemeente Sliedrecht Postbus 16 3360 AA SLIEDRECHT. Geachte leden van de raad, De I0 tte. Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9830 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente

Nadere informatie

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2 2. Structureel / incidenteel 2 3. Opdrachtgever 2 4. Opdrachtnemer 2 5. Relevante wet- en regelgeving 2 6.

Nadere informatie

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid)

2 Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid én rechtmatigheid) Pagina 1 Bijlage 1 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2007 en 2008 van de gemeente papendrecht 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet wijst de gemeenteraad

Nadere informatie

Gemeente Noordwijkerhout. Accountantsverslag 2014

Gemeente Noordwijkerhout. Accountantsverslag 2014 Gemeente Noordwijkerhout Accountantsverslag 2014 Aan de gemeenteraad van de gemeente Noordwijkerhout Amsterdam, 9 juni 2015 Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de door u verstrekte

Nadere informatie

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede

Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede Controleverordening gemeente Wijk bij Duurstede 2006 Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie: Officiële naam regeling: Citeertitel: Vastgesteld door: Onderwerp: Deze versie is geldig tot(als de vervaldatum

Nadere informatie

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE

1o ïtte. Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage MPA Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE De 1o ïtte. rouh1tts 6825 MD Arnhem Postbus 30265 6803 AG Arnhem Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9777 www.deloitte.nl Aan het algemeen en dagelijks bestuur van GBLT T.a.v. mevrouw drs. J.H. Lepage

Nadere informatie

Controleverordening artikel 212/213 Gemeentewet en artikel 216/217 Provinciewet. van de RUD Zuid-Limburg

Controleverordening artikel 212/213 Gemeentewet en artikel 216/217 Provinciewet. van de RUD Zuid-Limburg Controleverordening artikel 212/213 Gemeentewet en artikel 216/217 Provinciewet van de RUD Zuid-Limburg Voorwoord Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling RUD Zuid-Limburg (GR) dient volgens

Nadere informatie

Ontwerp-Controleprotocol VRU

Ontwerp-Controleprotocol VRU Bijlage C bij agendapunt 2013.12.13/06.a Ontwerp-Controleprotocol VRU Vastgesteld door het algemeen bestuur d.d. Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht, gelet

Nadere informatie

Geachte collega raadsleden,

Geachte collega raadsleden, Geachte collega raadsleden, Op 19 mei 2014 heeft het audit-overleg namens de Gemeenteraad gesproken over het accountantsverslag en de bevindingen van de huisaccountant PwC, bij de controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei

Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei Controleprotocol 2009 Waterschap Peel en Maasvallei voor de accountantscontrole op de jaarrekening Opgesteld door: Lando Welters, adviseur planning en control, Waterschap Peel en Maasvallei Versie: Algemeen

Nadere informatie

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur Onderwerp: Jaarstukken 2014 Portefeuillehouder: B. de Jong Vertrouwelijk: nee Vergaderdatum: 8 juli 2015 Afdeling: MO Medewerker: A Peek Dossiernummer: 927419 versie 7 Behandeld in Datum

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Pagina 1 van 5 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Artikel 1 Te hanteren goedkeuringstolerantie De in het hierna opgenomen schema

Nadere informatie

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW.

Na afronding van de controle vindt er (afstemming-)overleg plaats tussen de accountant en de directeur van het SVHW. A.B. 14/65 Controleprotocol boekjaren 2014-2018 1. Inleiding Ter voorbereiding en ondersteuning van de uitvoering van de accountantscontrole dient het algemeen bestuur een aantal zaken op hoofdlijnen nader

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur,

Del o itte. Controleverkiaring j aarrekening 2013. Geacht bestuur, Del o itte. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.ni Aan het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen

Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Toelichting op de artikelen Financiële Verordening gemeente Groningen Artikel 1 Definities Voor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de Gemeentewet, de Wet Fido, het besluit

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013

Re 9, datum: ' 2 SEP 2013. Afdoen datum: Behandelaar: Betreft: Controle van de jaarrekening - boekjaar eindigend op 31 december 2013 Nr. Reg. raadsst.: Raadsst. verg. d.d. voor kennisgaving r.angen.: in h. b&w om preadvies in h. b&.w ter afdoening in h. burg. ter afdoening art. 38 RVO. vraqe-n raadslid GEMEENTE HAARLEM Zaak nr: L. Doe.

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen.

Hierbij doen wij u onze accountantsverklaring d.d. 21 mei 2010 bij de jaarrekening 2009 van uw gemeenschappelijke regeling toekomen. MPGR32010052509330164 GR3 25.05.2010 Q164 6R3 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Tel: (088) 2882888 Fax: (088) 2889830 www.deloitte.nl Aan de Drechtraad

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld;

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, nr. 07-104; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; overwegende dat de verordening op de uitgangspunten

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de gemeente Amersfoort gesubsidieerde organisaties November 2014 # 4174019 Algemeen Op grond van de

Nadere informatie

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007

Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 Gemeente Den Haag Accountantsdienst RIS144874_12-APR-2007 ACCOUNTANTSRAPPORT EN C.2007.322 ACCOUNTANTSVERKLARING BIJ DE JAARREKENING 2006 VAN DE DIENST BURGERZAKEN VAN DE GEMEENTE DEN HAAG INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Accountantsverslag 2013

Accountantsverslag 2013 www.pwc.n1 Accountantsverslag 2013 Accountantsverslag 2013 voor Samenwerkingsverband Noord-Nederland 7 mei 2014 :**. 51 1 N voor Pl hidomullej. pwc _EL pwc Samenwerkingsverband Noord-Nederland T.a.v. het

Nadere informatie

Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord, bijeen in vergadering d.d. 28 februari 2007; overwegende:

Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord, bijeen in vergadering d.d. 28 februari 2007; overwegende: Controle verordening Veiligheidsregio Brabant-Noord 2007 Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Brabant-Noord, bijeen in vergadering d.d. 28 februari 2007; overwegende: 1. dat de Veiligheidsregio

Nadere informatie

Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012.

Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012. Controleverordening Gemeenschappelijke Regeling Waddenfonds 2012. Voor de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 28 maart 2013 1 Verordening van.2012, betreffende de uitgangspunten voor de controle

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD VOORBLAD Onderwerp Aanwijzen accountant voor de verslagjaren 2013-2016 SIS-nummer Agendering (advies Griffie) PS2013-99 Commissie AFW 6 februari 2013 Provinciale Staten 13 februari 2013 Behandelwijze x

Nadere informatie

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt Voorstel voor bestuur Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt 5 b Kenmerk B2016/u1320 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener M.J. Donker

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM 25 april 2012 pagina 2 Artikel 1 Doelstelling De Auditcommissie maakt onderdeel uit van de Raad van Commissarissen van de Stichting

Nadere informatie

Controleprotocol Het Gegevenshuis

Controleprotocol Het Gegevenshuis Controleprotocol Het Gegevenshuis Vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis d.d. 25 februari 2016. Controleprotocol voor de accountantscontrole

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING VAN DE GEMEENTE VENRAY 2010 EN VERDER 1 Inleiding Op grond van artikel 213 van de Gemeentewet dient er een accountantscontrole plaats te

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp

jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp Raadsvoorstel jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp Controleverordening gemeente Emmen Aan de raad De Wet dualisering gemeentebestuur heeft de functie

Nadere informatie

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Oostzaan, 7 december 2010 Versie 1.2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestaand beleid Planning & Control 4 3. (Nieuwe) bestuurlijke doelstellingen en randvoorwaarden.6

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders Aan de gemeenteraad Datum 17 mei 2011 Contactpersoon V. van der Heide Ons kenmerk DIV-2011-8785 Doorkiesnummer 5165212 Onderwerp Reactie verslag van bevindingen externe accountant

Nadere informatie

Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013

Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013 Vixia BV Accountantsverslag jaarrekening 2013 Maastricht Airport, 11 juni 2014 Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288

Nadere informatie

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006)

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2006 / 85 Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Publicatiedatum 25 oktober 2006 Opmerkingen - Vaststelling van de verordening

Nadere informatie

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014 De10itte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Am hem Postbus 30265 6803 AG Am hem Nederland Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9777 www. deloitte.nl Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers Accountantsverslag

Nadere informatie

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente.

Del itte. Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u onze controleverkiaring d.d. 24 juni 2014 bij dejaarrekening 2013 van uw gemeente. Del itte. Robonsbosweg 5 1816 MKAlkmaar Postbus 270 1800 AG Alkmaar Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9705 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Velsen Posthus 456 1970 AL IJMUDEN

Nadere informatie