CERTIFIED MANAGEMENT ACCOUNTANT (CMA)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CERTIFIED MANAGEMENT ACCOUNTANT (CMA)"

Transcriptie

1 VU POSTGRADUATE SCHOOL OF ACCOUNTING & CONTROL OPLEIDING CERTIFIED MANAGEMENT ACCOUNTANT (CMA) AMERICAN CERTIFICATION FOR ACCOUNTANTS AND FINANCIAL PROFESSIONALS IN BUSINESS

2 INHOUDSOPGAVE 3 INLEIDING 5 INSTITUTE OF MANAGEMENT ACCOUNTANTS (IMA) 6 CMA-EXAMEN 7 EXAMENPROCEDURES 8 CURSUSSEN 9 LITERATUUR 9 STUDIEADVIES 10 PROGRAMMALEIDING EN CURATORIUM 10 DOCENTEN 12 TOELATINGSEISEN 12 KOSTEN 13 AANMELDING CURSUSSEN 13 VOORTGEZETTE EDUCATIE 15 DIPLOMA IFRS 15 INLICHTINGEN 16 BIJLAGE 1: CMA EXAMINATION CONTENT 18 BIJLAGE 2: LITERATUURLIJST CMA-OPLEIDING

3 INLEIDING In september 1991 is aan de Vrije Universiteit (VU) de opleiding tot Certified Management Accountant (CMA) begonnen. Ieder jaar volgen ruim 75 studenten deze opleiding. Vanaf januari 2015 is een nieuw CMA-programma van start gegaan. De CMA-opleiding is de Amerikaanse opleiding tot Certified Management Accountant. Het hoofdvak van deze opleiding is Management Accounting and Reporting. Belangrijke onderdelen van dit vak zijn: Planning & Control, Kostprijsberekeningen en Beslissingscalculaties. Andere belangrijke vakken zijn: Financial Reporting, Financial Statement Analysis, Corporate Finance, Risk Management en Internal Controls. De oudste en tevens grootste opleiding op financieeladministratief gebied in Amerika is de opleiding tot Certified Public Accountant (CPA). Het eerste examen werd in 1896 afgenomen. Het CPA-examen valt onder de verantwoording van het American Institute of Certified Public Accountants (AICPA). Deze organisatie heeft ruim leden. Het CPA-examen bestaat uit vier hoofdvakken: Auditing Financial Accounting and Reporting Regulation (Federal Taxation and Business Law) Business Environment and Concepts. Het CPA-programma richt zich vooral op certificerende accountants. Management Accounting krijgt nauwelijks aandacht (± 5% van het examen). Het CPA-diploma is daarom minder geschikt voor financiële functies binnen bedrijven. Dit was de reden om in 1972 het CMA-programma te starten. De opleiding is vooral bedoeld voor bedrijfseconomen en bedrijfskundigen (academici en HBO ers) die een diploma met internationaal aanzien op financieel-economisch gebied willen behalen. Ter voorbereiding op het CMA-examen worden aan de Vrije Universiteit cursussen gegeven. Dit examen wordt georganiseerd door het Amerikaanse Institute of Certified Management Accountants (ICMA). In deze brochure wordt uitgebreid ingegaan op het CMA-programma. Het programma valt onder verantwoordelijkheid van het Amerikaanse Institute of Management Accountants (IMA). Dit instituut komt hierna eerst aan de orde. Daarna wordt onder andere aandacht besteed aan: CMA-examen examenprocedures cursussen literatuur studieadvies programmaleiding en curatorium docenten toelatingseisen kosten aanmelding cursussen voortgezette educatie inlichtingen. 3

4 NEW YORK STOCK EXCHANGE (NYSE) MANY COMPANIES LISTED ON THE NYSE ACTIVELY SUPPORT IMA S CMA CERTIFICATION PROGRAM.

5 INSTITUTE OF MANAGEMENT ACCOUNTANTS (IMA) De Management Accountant of Controller vervult in een organisatie de financieel-economische functie. Deze functie wordt zowel in profit- als in nonprofitorganisaties uitgevoerd. Kern van de taak van de Management Accountant is het bewaken van de economische levensvatbaarheid van de organisatie. Hij vervult in bedrijfseconomisch opzicht een spilfunctie en is daarom nauw verbonden met het management van de organisatie. Het Amerikaanse Institute of Management Accountants (IMA) is opgericht in Deze organisatie heeft ruim leden en is daarmee de grootste organisatie van management accountants in Amerika (op één na de grootste van de wereld). Het IMA heeft als doelstelling het kennisniveau en professionalisme van management accountants te verhogen. Om dit te bereiken is onder andere het Institute of Certified Management Accountants (ICMA) opgericht. Dit instituut organiseert namens het IMA het CMA-examen. Voor deelname aan dit examen is het IMA-lidmaatschap vereist. De kosten van dit lidmaatschap bedragen $220 per jaar. De leden van het IMA ontvangen maandelijks het Amerikaanse blad Strategic Finance, een vooraanstaand financieel tijdschrift. In 1972 is de opleiding tot CMA gestart. Het Amerikaanse CMA-diploma wordt toegekend na het behalen van het CMA-examen en tenminste twee jaar praktijkervaring in een functie op financieel-economisch gebied. Er zijn ruim CMA s afgestudeerd. Ze zijn vooral werkzaam bij Amerikaanse bedrijven. Het Institute of Certified Management Accountants is verantwoordelijk voor het CMA-examen. Dit examen wordt afgenomen op diverse plaatsen in de Verenigde Staten en sinds 1991 ook in Nederland. Om het CMA-diploma te verkrijgen moet vooraf of binnen 7 jaar na het behalen van het CMA-examen 2 jaar praktijkervaring zijn opgedaan in een financieel-economische functie. Na het behalen van het CMA-examen moet elk jaar minimaal 30 uur aan voortgezette educatie worden besteed. Het CMA-programma wordt breed gedragen door het bedrijfsleven. Veel grote Amerikaanse bedrijven sponsoren dit programma. Hiertoe behoren o.a. 3M, Alcoa, AT&T, Bank of America, Boeing, Cargill, Caterpillar, HewlettPackard, Johnson & Johnson, Microsoft, Procter & Gamble, Verizon en Xerox. In Europa is de controllersfunctie na de Tweede Wereldoorlog een bekend verschijnsel geworden. Een opleiding tot controller is pas in de jaren tachtig tot stand gekomen in Neder land. In september 1986 is aan de Vrije Universiteit de postdoctorale controllersopleiding gestart voor academisch gevormde bedrijfseconomen. In de jaren negentig zijn ook andere universiteiten postdoctorale controllersopleidingen begonnen. Er zijn ruim controllers afgestudeerd. Deze controllers mogen zich Registercontroller noemen en de titel RC voeren. Het succes van deze opleiding bewijst dat duidelijk in een bestaande behoefte wordt voorzien. Nadere informatie over de controllersopleiding aan de VU kan verkregen worden bij het secretariaat van deze opleiding, telefoon (020) Uitgebreide en actuele informatie over het IMA en de opleiding tot CMA is te vinden op de website: onder het kopje CMA Certification. 5

6 CMA-EXAMEN Het hoofdvak van de CMA-opleiding is Management Accounting and Reporting. Belangrijke onderdelen van dit vak zijn: Planning & Control, Kostprijsberekeningen en Beslissingscalculaties. Andere belangrijke vakken zijn: Financial Reporting, Financial Statement Analysis, Corporate Finance, Risk Management en Internal Controls. Het CMA-examen bestaat vanaf 2010 uit twee onderdelen. Vanaf januari 2015 is een nieuw examenprogramma ingevoerd. De examenonderdelen zijn hieronder aangegeven; tussen haakjes is bij ieder onderdeel het percentage van de examenstof aangegeven. PART 1 CMA FINANCIAL REPORTING, PLANNING, PERFORMANCE AND CONTROL External Financial Reporting Decisions (15%) Planning, Budgeting and Forecasting (30%) Performance Management (20%) Cost Management (20%) Internal Controls (15%) PART 2 CMA FINANCIAL DECISION MAKING Financial Statement Analysis (25%) Corporate Finance (20%) Decision Analysis (20%) Risk Management (10%) Investment Decisions (15%) Professional Ethics (10%) De examens van de delen 1 en 2 worden via de computer afgenomen door middel van meerkeuzevragen (3 uur) en cases (1 uur). Deze delen kunnen in willekeurige volgorde worden afgelegd. Een nadere specificatie van het CMA-examen is opgenomen als bijlage 1. Een gedetailleerd overzicht van het examenprogramma is opgenomen op de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. 6 VOORTGEZETTE EDUCATIE Na het behalen van het CMA-examen moet elk jaar minimaal 30 uur aan voortgezette educatie worden besteed. In Nederland wordt deze educatie o.a. verzorgd door de IMA Chapter Amsterdam. De activiteiten van deze Chapter staan vermeld op de website van de CMA-opleiding. De door het IMA gestelde eisen ten aanzien van voortgezette educatie vindt u op de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. SLAGINGSPERCENTAGES De slagingspercentages van de examenonderdelen liggen sinds de jaren negentig in Nederland meestal tussen de 60% en 70%. Het gemiddelde slagingspercentage is wereldwijd 40% en in Amerika 50%. Financial analysis and decision support are central to management accounting practice, and the CMA focuses on these areas. DAVID BURRITT, CMA, CPA U.S. STEEL

7 EXAMENPROCEDURES ALGEMEEN Het CMA-examen wordt sinds 1 januari 1998 via de computer afgenomen. De tentamens van de delen 1 en 2 bestaan uit 100 meerkeuzevragen en twee cases. De meerkeuzevragen bepalen voor 75% het tentamenresultaat en de cases voor 25%. U moet tenminste 50% van de meerkeuzevragen goed beantwoord hebben om door te kunnen gaan met de twee cases. De examenonderdelen mogen in willekeurige volgorde worden afgelegd. Het resultaat van een examenonderdeel is voldoende als 72 procent van het maximaal aantal punten is behaald. De uitslag van een examen wordt zes weken na afloop van een testperiode gegeven door het ICMA. De twee onderdelen van het CMA-tentamen moeten binnen drie jaar na inschrijven bij het ICMA worden afgerond. Daarna vervallen de behaalde cijfers. Het CMAexamen wordt in het Engels afgenomen. Er zijn drie testperioden (test windows): januari/februari, mei/juni en september/ oktober. De verantwoordelijkheid voor het CMA-examen ligt bij het ICMA. COMPUTER-BASED TESTING ON DEMAND Vanaf 1 januari 1998 wordt het examen via de computer afgenomen. Na aanmelding bij het ICMA voor een examenonderdeel krijgt een kandidaat 2 maanden de tijd om in dit onderdeel examen te doen. Er kan gedurende deze maanden in principe op iedere dag tentamen worden gedaan. De tentamens worden afgenomen in één van de Prometric Testing Centers. In Europa zijn testcentra gevestigd in o.a. Amsterdam, Brussel, Berlijn, Frankfurt, Londen en Parijs. De examens zijn via de website van prometric te reserveren. Nadere informatie over de examenprocedures kunt u verkrijgen via de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. AANMELDING EXAMEN Om deel te mogen nemen aan het examen moet u lid zijn van het IMA. Het aanmeldingsformulier voor het IMA kunt u downloaden via de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. U kunt zich ook online aanmelden via deze website. Een kandidaat dient zich voor deelname aan een examenonderdeel op te geven bij het ICMA. Het is verstandig om de aanmelding van een tentamen via de website van het IMA te doen. At Microsoft, we look for a combination of solid accounting skills, the ability to think strategically, and strong business ethics. If someone is a CMA, we can be more comfortable that the person has mastered these aspects of the profession. BOB LAUX, CMA, CPA MICROSOFT CORPORATION Na het slagen voor de twee examenonderdelen kunt u het CMA-diploma aanvragen bij het ICMA. U moet dan ook een gewaarmerkte kopie van uw Engelstalige diploma opsturen. Het secretariaat van de CMA-opleiding kan uw diploma waarmerken. 7

8 CURSUSSEN Ter voorbereiding op het CMA-examen worden aan de Vrije Universiteit cursussen georganiseerd. Tijdens deze cursussen worden de hoofdlijnen van de examenstof behandeld. De cursussen worden als regel gegeven op woensdagavonden in de Agorazalen. De Agorazalen bevinden zich op de derde verdieping van het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit te Amsterdam. De cursussen worden in blokken van 15 weken van 2,5 college uren per week gegeven. In een cursusjaar worden voor alle examenonderdelen cursussen aangeboden. U kunt zowel in januari als in september met de opleiding beginnen. CURSUSSEN JANUARI - APRIL Half januari begint de cursus CMA Part 1: Financial Reporting, Planning, Performance and Control. Aan de orde komen de vakken Financial Reporting, Management Accounting en Internal Controls. Bij onvoldoende basiskennis op het gebied van Financial en Management Accounting wordt u aangeraden de basiscursus Accounting te volgen in januari en februari. PART 1 CMA FINANCIAL REPORTING, PLANNING, PERFORMANCE AND CONTROL Docenten: Elbert de With (Financial en Management Accounting), Frans Feldberg, Niels van Nieuw Amerongen en Urjan Claassen (Internal Controls). Collegedag en -tijd: woensdagavond: uur Duur: 15 weken in januari - april Na afloop van de cursus Part 1 CMA en na inschrijving voor het examen kan het examen voor dit onderdeel in de maanden januari/februari, mei/juni en september/oktober worden afgelegd via de computer (computer-based testing on demand). Het examen wordt afgelegd in het Prometric Testing Center in Amsterdam. CURSUSSEN SEPTEMBER - DECEMBER Begin september begint de cursus CMA Part 2: Financial 8 Cummins is a strong advocate for the CMA program, and there s a lot of encouragement within the company to get certified. I hadn t been with the company very long when I realized that taking the CMA would offer many advantages. KURT RIDDLE, CMA CUMMINS INC. Decision Making. Aan de orde komen de vakken Financial Statement Analysis, Corporate Finance, Risk Management en Accounting for Decision Making. Bij onvoldoende basiskennis op het gebied van Financial Decision Making wordt u aangeraden de basiscursus Financial Decision Making te volgen in september. PART 2 CMA FINANCIAL DECISION MAKING Docenten: Elbert de With (Financial Statement Analysis en Accounting for Decision Making), Urjan Claassen (Risk Management) en Peter Smidt (Corporate Finance). Collegedag en -tijd: woensdagavond: uur Duur: 15 weken in september - december Na afloop van de cursus Part 2 CMA en na inschrijving voor het examen kan het examen voor dit onderdeel in de maanden januari/februari, mei/juni en september/oktober worden afgelegd via de computer (computer-based testing on demand). Het examen wordt afgelegd in het Prometric Testing Center in Amsterdam. Om met succes de CMA-examens af te kunnen leggen, moet naast het volgen van de colleges iedere week ± 5 uur aan zelfstudie worden besteed. Examenvoorbereiding vergt per onderdeel ± 80 uur. De totale studielast (inclusief examenvoorbereiding) per examenonderdeel bedraagt voor bedrijfseconomen en bedrijfskundigen ± 200 uur.

9 LITERATUUR Voor het CMA-examen bestaat geen verplichte literatuurlijst. Er is wel een lijst met aanbevolen literatuur. Verder wordt een aantal vakpublicaties aanbevolen van de Financial Accounting Standards Board, het American Institute of Certified Public Accountants, de Securities and Exchange Commission en het Institute of Management Accountants. Naast deze aanbevolen literatuur en vakpublicaties zijn er review books van Gleim beschikbaar met de hoofdlijnen van de examenstof, inclusief examens en uitwerkingen van de afgelopen jaren. De door het ICMA aanbevolen lijst met literatuur en vakpublicaties is opgenomen op de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. Deze lijst is verwerkt in het studiemateriaal van Gleim. Dit materiaal wordt als uitgangspunt gebruikt bij de colleges. Daarnaast zijn twee toonaangevende Amerikaanse tekstboeken voorgeschreven. De verplichte literatuurlijst van de CMAopleiding van de VU is bijgevoegd als bijlage 2. STUDIEADVIES In het algemeen geldt dat bedrijfseconomen en bedrijfskundigen de CMA-opleiding in één jaar kunnen afronden. Zij kunnen zowel begin september als half januari met de opleiding beginnen. Voor afgestudeerden in andere richtingen is het verstandig om de basiscursussen te volgen. Het volgende studieschema (aanvang september) is aan te bevelen. 1e Semester: - Basiscursus Financial Decision Making - CMA Cursus Financial Decision Making 2e Semester: - Basiscursus Accounting - CMA Cursus Financial Reporting, Planning, Performance and Control I didn t really follow a traditional accounting path: I majored in management and economics in college As a manager, I ve encouraged many members of my staff to pursue their certification. I decided that it was time to lead by example and earned one myself. JULIE A. LAGACY, CMA CATERPILLAR INC. 9

10 PROGRAMMALEIDING EN CURATORIUM PROGRAMMALEIDING De programmaleiding van de CMA-opleiding berust bij Elbert de With. Hij is ook werkzaam als Hoofddocent Management Accounting en Financial Statement Analysis bij de Vrije Universiteit Amsterdam. CURATORIUM Het curatorium van de CMA-opleiding bestaat uit de volgende personen: Dhr. prof. dr. F.A. Roozen Hoogleraar Management Accounting & Control bij de Controllersopleiding van de Vrije Universiteit en voorzitter van deze opleiding Dhr. prof. dr. H.B.A. Steens RC MCM Deeltijd Hoogleraar Management Accounting & Control bij de Controllersopleiding van de Vrije Universiteit. Hij is ook als partner verbonden aan adviesgroep Financial Accounting Advisory Services van EY Mevr. drs. K. Smidt-van der Veer CFM CMA Hoofd Financiële Zaken bij Stichting Pink Ribbon Dhr. drs. H. Schong RC CMA Hoofd Business Control & Kwaliteit Divisie Uitkeren UWV DOCENTEN De docenten van de CMA-opleiding zijn werkzaam in de praktijk of bij de Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de Vrije Universiteit te Amsterdam. De docenten zijn: 10 Dhr. drs. Elbert de With Hoofddocent Management Accounting en Financial Statement Analysis bij de Vrije Universiteit Amsterdam Dhr. dr. Frans Feldberg Universitair hoofddocent Business Analytics and E-Business bij de Vrije Universiteit Amsterdam Dhr. dr. Niels van Nieuw Amerongen RA V&A, advies- en trainingsbureau gespecialiseerd in compliance en internal control Dhr. dr. Peter Smidt Director Deloitte Consulting Dhr. drs. Urjan Claassen RA RE CIA Partner bij Clascon, Expertise in Risicomanagement

11 NEW YORK TIMES SQUARE IMA HEADQUARTERS IS NEARBY THE CENTER OF NEW YORK.

12 TOELATINGSEISEN Voor toelating tot het CMA-examen dient de kandidaat minimaal in het bezit te zijn van een bachelor s degree van een geaccrediteerde universiteit. Uiteraard geeft ook een master s degree van een Nederlandse universiteit rechtstreeks toelating tot het examen. Ook afgestudeerden van Nederlandse hogescholen worden rechtstreeks toegelaten tot het examen. Het diploma van een hogeschool wordt als bachelor s degree gewaardeerd. De lijst van geaccepteerde universiteiten en hogescholen vindt u op de website van het IMA. Ook kandidaten met een registeraccountantsdiploma worden tot het examen toegelaten. Afgestudeerden van niet geaccepteerde universiteiten en hogescholen moeten hun diploma eerst laten beoordelen door een onafhankelijke organisatie. Zie voor meer informatie de website van de CMA-opleiding. Decision Making. Voor kandidaten met onvoldoende kennis op deze gebieden worden basiscursussen gegeven. In september wordt gedurende 5 avonden de basiscursus Financial Decision Making gegeven. In januari en februari wordt gedurende 5 avonden de basiscursus Accounting georganiseerd. De basiscursussen kunt u kosteloos volgen. Bij de aanvang van de cursussen wordt van de kandidaten een vrij grondige kennis verwacht op de gebieden Financial Accounting, Management Accounting en Financial KOSTEN De kosten vallen uiteen in IMA-lidmaatschap, examengeld, cursusgeld en literatuur. De basiscursussen Accounting en Financial Decision Making zijn gratis. De kosten van het IMA-lidmaatschap bedragen $ 220 per jaar. De eenmalige inschrijving bij het ICMA kost $ 240. Het examengeld bedraagt $ 380 per deel. Betalingen naar Amerika moeten per creditcard plaatsvinden. Bij de cursussen worden de review books van Gleim gebruikt. Per cursus wordt een bedrag in rekening gebracht van 100. Voor de opleiding zijn ook nog twee tekstboeken verplicht. De kosten bedragen ca. 75 per tekstboek. Deze kunnen worden aangeschaft bij de VU-boekhandel. De kosten van de cursussen bedragen per deel. Beide cursussen worden ieder cursusjaar georganiseerd. 2e Semester 1e Semester 12 CMA Part 1: Financial Reporting, Planning, Performance and Control CMA Part 2: Financial Decision Making Cursisten kunnen in aanmerking komen voor een beperkte beurs. Hiertoe moet u een verzoek indienen bij de programmaleider door middel van een ( inclusief CV). Het curatorium beslist over het verzoek.

13 AANMELDING CURSUSSEN Aanmelding voor deelname aan de cursussen van het eerste semester dient voor 1 september plaats te vinden. Voor de cursussen van het tweede semester is de uiterste aanmeldingsdatum 15 januari. De aanmeldingsformulieren voor de cursussen kunt u downloaden: Postgraduate School, CMA. De aanmeldingsformulieren (inclusief kopie paspoort) moeten worden opgestuurd naar: Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Postgraduate School CMA-opleiding De Boelelaan HV Amsterdam Of per naar: De inschrijving voor een cursus is definitief na de ontvangst van het inschrijvingsformulier. Eventuele afmelding dient schriftelijk te geschieden. Indien de afmelding voor de derde cursusweek wordt ontvangen, hoeft geen cursusgeld te worden betaald. Bij afmelding na de tweede cursusweek zal de helft van het cursusbedrag in rekening worden gebracht. De kosten van de review books moeten altijd worden betaald. N.B.: De aanmelding voor de cursussen staat los van de aanmelding voor het examen. Een kandidaat dient zich tijdig aan te melden bij het ICMA voor deelname aan het CMA-examen. VOORTGEZETTE EDUCATIE Na het behalen van het CMA-examen moet elk jaar minimaal 30 uur aan voortgezette educatie (Continuing Education) worden besteed. In Neder land wordt deze educatie o.a. verzorgd door de IMA Chapter Amsterdam. Deze Chapter organiseert o.a. een Annual Meeting en een aantal workshops. De activiteiten van deze Chapter worden vermeld op de website van de CMA-opleiding. belangrijk onderdeel van haar taak ziet de Postgraduate School het organiseren van korte cursussen voor permanente educatie. Deze cursussen kunnen worden gevolgd door Registercontrollers, Registeraccountants en Certified Management Accountants. Het programma van Executive Education is vermeld op de website van de Postgraduate School. Afgestudeerde CMA s kunnen meedoen aan het voortgezette educatie programma van de Postgraduate School van de VU. Dit programma valt onder Executive Education. Als Informatie over cursussen in het kader van Continuing Education is ook te verkrijgen op de website van het IMA, onder het kopje Learning Center. 13

14 THE IMA CHAPTER NEW YORK HAS THE LARGEST NUMBER OF CMA S. CHAPTER AMSTERDAM HAS MORE THAN 500 MEMBERS AND IS THE LARGEST CHAPTER OF EUROPE.

15 DIPLOMA IFRS In het kader van voortgezette educatie wordt elk najaar ook de cursus Diploma IFRS georganiseerd. Deze cursus bestaat uit twee delen. DEEL 1 IFRS HOOFDLIJNEN EN UPDATE IFRS Tijdens deze cursus worden de belangrijkste internationale standaarden en interpretaties in drie middagen op heldere wijze behandeld. Complexe regels worden met behulp van duidelijke voorbeelden geïllustreerd. Per onderwerp wordt aandacht besteed aan actuele ontwikkelingen: met welke nieuwe standaarden krijgen we de komende jaren te maken, wat gaat er veranderen? Dit deel van de cursus is vooral bedoeld voor accountants en controllers die meer over internationale verslaggevingsregels te weten willen komen. Daarnaast is dit deel voor enige jaren geleden afgestudeerde RA s, RC s en CMA s een goede update van bestaande IFRS kennis. DEEL 2 IFRS TOEPASSING IFRS Dit deel bestaat uit 5 maandagavonden van elk 2,5 uur. In dit deel worden uitgebreid voorbeelden en cases behandeld van belangrijke IFRS. Verder wordt nader ingegaan op de regels/ principes van IFRS. De voorbeelden en cases die aan de orde komen zijn in belangrijke mate ontleend aan recente examens. Deel 2 is vooral bedoeld voor accountants en controllers die willen oefenen met het in de praktijk brengen van IFRS. Deze cursus is ook een uitstekende voorbereiding voor het examen Diploma IFRS. Dit examen wordt jaarlijk afgenomen in juni en december in o.a. Amsterdam. Het examen wordt georganiseerd door de Association of Chartered Certified Accountants (ACCA). Voor het volgen van de volledige cursus aan de VU kunnen in total 24 PE-punten worden behaald. Het succesvol afleggen van het examen levert nogmaals 24 PEpunten op. Zie voor meer informatie over de cursus Diploma IFRS de website: vu.nl, Postgraduate School, Certified Management Accountant, Diploma IFRS. INLICHTINGEN Nadere informatie kan worden verkregen bij het CMA-secretariaat, telefoon: (020) , Het secretariaat is geopend op maandag en woensdag. Uitgebreide en actuele informatie over de CMA-opleiding is te verkrijgen via internet: onder het kopje Postgraduate School onder het kopje CMA Certification 15

16 BIJLAGE 1: CMA EXAMINATION CONTENT The Content Specification Outlines presented below represent the body of knowledge that will be covered on the CMA examination. The outlines may be changed in the future when new subject matter becomes part of the common body of knowledge. Candidates for the CMA designation are required to take parts 1 and 2. There are two parts to the CMA exam, consisting of four hours each, which can be taken in any order. Each major topic within each examination part has been assigned a coverage level designating the depth and breadth of topic coverage, ranging from an introductory knowledge of a subject area (Level A) to a thorough understanding of and ability to apply the essentials of a subject area (Level C). LEVEL A: Requiring the skill levels of knowledge and comprehension. LEVEL B: Requiring the skill levels of knowledge, comprehension, application, and analysis. LEVEL C: Requiring all six skill levels: knowledge, comprehension, application, analysis, synthesis, and evaluation. 16 CONTENT SPECIFICATION OUTLINES (Effective January 1, 2015) The percentages below show the relative weight range given to each topic in each part. The level designations indicate the depth and breadth of topic coverage in each part. Detailed Content Specification Outlines and Learning Outcome Statements can be downloaded from the IMA website in the certification section. PART 1 CMA FINANCIAL REPORTING, PLANNING, PERFORMANCE AND CONTROL A. EXTERNAL FINANCIAL REPORTING DECISIONS (15%) (Levels A, B and C) Financial Statements, Asset Valuation, Valuation of Liabilities, Equity Transactions, Revenue Recognition, Income Measurement, Major Differences between U.S. GAAP and IFRS. B. PLANNING, BUDGETING AND FORECASTING (30%) (Levels A, B and C) Strategic Planning, Budgeting Concepts, Forecasting Techniques, Budgeting Methodologies, Annual Profit Plan and Supporting Schedules, Top-level Planning and Analysis. C. PERFORMANCE MANAGEMENT (20%) (Levels A, B and C) Cost and Variance Measures, Responsibility Centers and Reporting Segments, Performance Measures.

17 D. COST MANAGEMENT (20%) (Levels A, B and C) Measurement Concepts, Costing Systems, Overhead Costs, Supply Chain Management, Business Process Improvement. E. INTERNAL CONTROLS (15%) (Levels A, B and C) Governance, Risk and Compliance, Internal Auditing, Systems Controls and Security Measures. PART 2 CMA FINANCIAL DECISION MAKING A. FINANCIAL STATEMENT ANALYSIS (25%) (Levels A, B and C) Basic Financial Statement Analysis, Financial Ratios, Profitability Analysis, Special Issues. B. CORPORATE FINANCE (20%) (Levels A, B and C) Risk and Return, Long-term Financial Management, Raising Capital, Working Capital Management, Corporate Restructuring, International Finance. C. DECISION ANALYSIS (20%) (Levels A, B and C) Cost/Volume/Profit Analysis, Marginal Analysis, Pricing. D. RISK MANAGEMENT (10%) (Levels A, B and C) Types of Risk, Risk Identification and Assessment, Risk Mitigation Strategies and Managing Risk. E. INVESTMENT DECISIONS (15%) (Levels A, B and C) Capital Budgeting Process, Discounted Cash Flow Analysis, Payback and Discounted Payback, Risk Analysis in Capital Investment. F. PROFESSIONAL ETHICS (10%) (Levels A, B and C) Ethical Considerations for Management Accounting and Financial Management Professionals, Ethical Considerations for the organization. I believe it s very important that people demonstrate mastery of a subject by earning an objective signal or sign that they have achieved a certain level of competency. That s why the CMA is such an excellent certification: It shows mastery of a very broad range of subjects. DR. WANDA A. WALLACE, CMA, CPA, CIA 17

18 BIJLAGE 2: LITERATUURLIJST CMA-OPLEIDING Door het ICMA is een lijst opgesteld met aanbevolen literatuur en vakpublicaties ter voorbereiding op het CMA-examen. U kunt deze lijst vinden op de website van het IMA, onder het kopje CMA Certification. De tekstboeken van onderstaande literatuurlijst zijn verkrijgbaar bij de VU-boekhandel. Deze boekhandel bevindt zich in het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit. EERSTE SEMESTER BASISCURSUS FINANCIAL DECISION MAKING Elbert de With, Dictaat Basiscursus Financial Decision Making, Vrije Universiteit, Amsterdam, september PART 2 CMA: FINANCIAL DECISION MAKING Irvin N. Gleim, CMA Review Books, Volume 2: Financial Decision Making, 17th Edition, Gainesville, Florida, Charles T. Horngren, Skrikant M. Datar and Madhav V. Rajan, Cost Accounting: A Managerial Emphasis, 15th Edition, Pearson Education, Upper Saddle River, New Jersey, Richard A. Brealey, Stewart C. Myers and Franklin Allen, Principles of Corporate Finance, 11th Edition, Mc Graw-Hill, New York, New York, TWEEDE SEMESTER BASISCURSUS ACCOUNTING Elbert de With, Dictaat Basiscursus Accounting, Vrije Universiteit, Amsterdam, januari PART 1 CMA: FINANCIAL REPORTING, PLANNING, PERFORMANCE AND CONTROL Irvin N. Gleim, CMA Review Books, Volume 1: Financial Reporting, Planning, Performance and Control, 17th Edition, Gainesville, Florida, Charles T. Horngren, Skrikant M. Datar and Madhav V. Rajan, Cost Accounting: A Managerial Emphasis, 15th Edition, Pearson Education, Upper Saddle River, New Jersey, 2014.

19 COLOFON TEKST Vrije Universiteit, Amsterdam FOTOGRAFIE Crocodile Stock OPMAAK Room for ID s, Nieuwegein DRUK NPN Drukkers, Breda

20 WIL JE MEER WETEN? Nadere inlichtingen zijn op maandag en woensdag te verkrijgen bij: CMA-secretariaat Telefoon (020) > Postgraduate School VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Postgraduate School CMA-opleiding De Boelelaan HV Amsterdam Telefoon (020) INSTITUTE OF MANAGEMENT ACCOUNTANTS 10 Paragon Drive, Montvale New Jersey > Certification

& control. opleiding

& control. opleiding VU post- GRADUATE school of accounting & control opleiding Controlling (RC/EMFC) De VU-opleiding tot Executive Master of Finance and Control (RC) Allround Controller bedrijfseconomisch geweten en adviseur

Nadere informatie

Suriname College of Accountancy

Suriname College of Accountancy College of Accountancy ACCA s Opleiding tot Chartered Certified Accountant Wat is ACCA De Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) is opgericht in 1904 en is de beroepsorganisatie voor Chartered

Nadere informatie

CFA-Chartered Financial Analyst

CFA-Chartered Financial Analyst CFA-Chartered Financial Analyst www.cfavu.com Chartered Financial Analyst. VU School of Finance & Risk Management. 1 xxx Inhoud CFA studeren aan de VU............. 3 Regulering en erkenning.............

Nadere informatie

Institute of Management. Accountants (IMA) Organisatie, research, onderwijs en chapters. Opleiding. 1. Institute of Management.

Institute of Management. Accountants (IMA) Organisatie, research, onderwijs en chapters. Opleiding. 1. Institute of Management. Institute of Management Accountants (IMA) Organisatie, research, onderwijs en chapters Drs. E. de With 1 Programmaleider postdoctorale opleidingen tot Certified Management Accountant (CMA) en Certified

Nadere informatie

Suriname College of Accountancy

Suriname College of Accountancy ACCA s Opleiding tot Chartered Certified Accountant Wat is ACCA De Association of Chartered Certified Accountants (ACCA) is opgericht in 1904 en is de beroepsorganisatie voor Chartered Certified Accountants

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA. is verder kijken

TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA. is verder kijken TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA is verder kijken inhoud H1 H2 H3 H4 Postgraduate programma TREASURY MANAGEMENT Ontdek postgraduate programma treasury management/p05 Aansluiten op ontwikkelingen

Nadere informatie

TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA. is verder kijken

TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA. is verder kijken TREASURY MANAGEMENT POSTGRADUATE PROGRAMMA is verder kijken inhoud H1 H2 H3 H4 Postgraduate programma TREASURY MANAGEMENT Ontdek postgraduate programma treasury management/p03 Aansluiten op ontwikkelingen

Nadere informatie

het Zijlstra Center for Public Control and Governance

het Zijlstra Center for Public Control and Governance Aedes en het Zijlstra Center bieden u aan: - Een op woningcorporaties toegesneden Leergang voor Controllers - Waarin alle relevante en actuele beleidsvelden en aspecten van het vak van controller aan de

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Van: Hoogendoorn, Ilona (NL Rotterdam) [mailto:ihoogendoorn@deloitte.nl] Namens Wiersma, Reinder (NL Rotterdam)

Van: Hoogendoorn, Ilona (NL Rotterdam) [mailto:ihoogendoorn@deloitte.nl] Namens Wiersma, Reinder (NL Rotterdam) A.van Beerendonk Van: Griffie Verzonden: dinsdag 1 december 2015 13:17 Aan: A.van Beerendonk Onderwerp: FW: Cursus van BBV naar Vpb 18 januari 2016 Bijlagen: image013.wmz Digitale leeszaal Van: Hoogendoorn,

Nadere informatie

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL

STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde STUDIEGIDS PREMASTERPROGRAMMA ACCOUNTING & CONTROL Cursusjaar 2015-2016 Versie september 2015 2015 Vrije Universiteit, Amsterdam PREMASTERPROGRAMMA

Nadere informatie

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance het Zijlstra Center for Public Control and Governance De postgraduate opleiding tot Public Auditor van het Zijlstra Center (VU) richt zich specifiek op het auditing proces in de publieke sector. Deze academische

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

INBURGERING 2015 / 16

INBURGERING 2015 / 16 INBURGERING 2015 / 16 JAMILAA (18) HAD NOOIT GEDACHT DAT ZIJ DE NEDERLANDSE TAAL ZO SNEL ONDER DE KNIE ZOU HEBBEN. INBURGEREN? BEREID U VOOR! WIE ALS BUITENLANDER GEEN PASPOORT HEEFT VAN EEN LAND UIT DE

Nadere informatie

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Gebruik dit formulier voor de omschrijving van elk opleidingsonderdeel dat nog moet ingevoerd worden of dat grondig aangepast wordt. Gebruik voor een

Nadere informatie

OPLEIDINGSSPECIFIEKE EISEN AAN DE VOLGORDE VAN DE CURSUSSEN

OPLEIDINGSSPECIFIEKE EISEN AAN DE VOLGORDE VAN DE CURSUSSEN OPLEIDINGSSPECIFIEKE EISEN AAN DE VOLGORDE VAN DE CURSUSSEN NB. Voor de volledige pre-masterprogramma s, zie OER Master Opleidingsspecifiek Pre-master Business Administration Max. 30 EC uit het pre-masterprogramma

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Senior Controller Drs. RA RC

Curriculum Vitae. Interim Senior Controller Drs. RA RC Curriculum Vitae Interim Senior Controller Drs. RA RC Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: 06-52376775 E- mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer K159 Aantal jaren ervaring

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 5-1 2 0

U I T S P R A A K 1 5-1 2 0 U I T S P R A A K 1 5-1 2 0 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellant tegen het bestuur van de Faculteit Campus Den Haag, verweerder

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 3-0 7 0

U I T S P R A A K 1 3-0 7 0 U I T S P R A A K 1 3-0 7 0 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van XXX, appellante tegen het Bestuur van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, verweerder

Nadere informatie

masterclasses november 2012

masterclasses november 2012 masterclasses november 2012 Finance Netwerk; grondlegger van de Masterclasses In 2005 introduceerde Finance Netwerk het concept Masterclasses. Kleine groepen van maximaal 10 professionals die, op de mooiste

Nadere informatie

Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013

Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013 Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013 Met ingang van collegejaar 2013-2014 wordt voor alle jaren van de bacheloropleiding Economie en bedrijfseconomie een nieuw curriculum

Nadere informatie

Master Accounting en Control in deeltijd

Master Accounting en Control in deeltijd Master Accounting en Control in deeltijd www.vu.nl/opleidingen Meer perspectief Meer dan cijfers en balansen: de dynamiek en uitdaging van complexe financiële processen. Meer perspectief Boekhoudschandalen:

Nadere informatie

Introductie XBRL GL. XBRL Nederland. Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland

Introductie XBRL GL. XBRL Nederland. Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland Introductie XBRL GL XBRL Nederland Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland Inhoud XBRL Nederland Huidige situatie XBRL/ SBR XBRL Global Ledger (GL) Proces en voordelen XBRL

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Young Captains Program

Young Captains Program Young Captains Young Captains Program Een duik in de noodzakelijke competenties voor een toekomstige Board Room positie exclusief voor kandidaten van de Young Captain Award Juni 2016 Voor wie - Kandidaten

Nadere informatie

CompTIA opleidingen. voor beginnende systeembeheerders

CompTIA opleidingen. voor beginnende systeembeheerders CompTIA opleidingen voor beginnende systeembeheerders Algemene Informatie Compu Act Opleidingen Compu Act Opleidingen onderscheidt zich op het gebied van kwaliteit, prijsniveau en aanbod. Op onze vestigingen

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016

Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Post-hbo-opleiding IT-based-auditing 2015-2016 Instituut Werken en Leren Postbus 5171, 6802 ED Arnhem Ruitenberglaan 31, 6826 CC Arnhem T (026) 369 13 09, F (026) 369 13 69 I www.han.nl/finance E info.finance@han.nl

Nadere informatie

Productiemanagement. Voorraadbeheer. Supply Chain management. Planning. Demand management. Kwaliteitsbeheersing

Productiemanagement. Voorraadbeheer. Supply Chain management. Planning. Demand management. Kwaliteitsbeheersing APICS CPIM Brochure: APICS CPIM NL APICS CPIM APICS CPIM is een brede operations management opleiding APICS CPIM staat voor Certified in Production and Inventory Management welke bedoeld is voor professionals

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

Brochure Continual Service Improvement

Brochure Continual Service Improvement Brochure Continual Service Improvement Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Code Course Programme Transition rule Code Replacement course Accounting 1: Financial International Business and Economics

Code Course Programme Transition rule Code Replacement course Accounting 1: Financial International Business and Economics Code Course Programme Transition rule Code Replacement course Accounting : Financial 44060 or (34060) Accounting voor BE 3409 Accounting 30J03 of (30J03) Accounting for IBA 345 30B05 3408 Accounting :

Nadere informatie

Accountancy in deeltijd

Accountancy in deeltijd Amsterdam Business School Accountancy in deeltijd (MSc en RA) Accountancy in deeltijd samengevat Kernbegrippen: n Kortste route naar de RA-titel van Nederland n Goede combinatie van docenten uit wetenschap

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management U2011/00107 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2011-2012 WO masteropleiding Management De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2011 en heeft een zelfde werkingsduur

Nadere informatie

VU EMFC-Update programma 2011

VU EMFC-Update programma 2011 VU EMFC-Update programma 2011 1. Algemeen 2. Programmabeschrijvingen 3. Cursusprogramma voorjaar 2011 Bijlagen - inschrijfformulier 1 I. Algemeen Inleiding Cursisten die het VU Postgraduate Controllersprogramme

Nadere informatie

Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 2016/2017

Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 2016/2017 Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 016/017 Inhoud Faculteit Economie en Bedrijfskunde 1. Vakgroep 1.1 Secretariaat 1. Docenten 1.3 Colleges 1.4 Overige informatie. Studenten.1

Nadere informatie

Brochure Service Strategy

Brochure Service Strategy Brochure Service Strategy Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas IPFOS Bestuurders Conferentie Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas SCENARIO PLANNING DE TOEKOMST VOOR PENSIOENFONDSEN? Onno de Vrij, SAS HET

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

semester 1.1 1.2 2.1 2.2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 Burgerlijk Ondernemingsrecht procesrecht (5) Ethiek voor juristen (2) Europees economisch recht (7)

semester 1.1 1.2 2.1 2.2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 Burgerlijk Ondernemingsrecht procesrecht (5) Ethiek voor juristen (2) Europees economisch recht (7) Studieschema Dubbelstudie Recht en studiejaar 2015 2016 (dit studieschema geldt voor studenten die in het studiejaar 2015 2016 starten met de dubbelstudie R&E) 1. Traject Accounting & Control tot de Straf

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo bacheloropleiding Bedrijfskunde U2014/02468 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Overgangsregels 2014-2015. Page 1

Overgangsregels 2014-2015. Page 1 Inhoudsopgave MSc Accounting MSc Econometrics and Mathematical Economics MSc Economomics MSc Finance MSc Fiscale economie MSc Information Management MSc International Management MSc International Business

Nadere informatie

IT-based auditing. Post-hbo opleiding

IT-based auditing. Post-hbo opleiding Post-hbo opleiding IT-based auditing Als (theoretisch) afgestudeerd accountant kunt u zich met de post-hbo-opleiding IT-based auditing bekwamen in het toepassen van IT-audit technieken gericht op de financial

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4 In te vullen door de student: Naam: Studentnummer: Docent: Groep: Collegiale toetsing FN2VS2FE01-1 HEEJM Aanwijzingen: N.B. Lees

Nadere informatie

Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan. Oostzaan, 22 april 2013

Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan. Oostzaan, 22 april 2013 Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan Oostzaan, 22 april 2013 1. Situatieschets De gemeente Oostzaan is permanent bezig met het verbeteren en optimaliseren van haar bedrijfsvoering. Het

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Verzoek tot toelating

Verzoek tot toelating Verzoek tot toelating Masteropleidingen Universiteit Leiden Versie: april 2010 Students with non-dutch nationality or a non-dutch diploma can apply online on www.mastersinleiden.nl or use the English form

Nadere informatie

Paramaribo, 30 juni 2012

Paramaribo, 30 juni 2012 Paramaribo, 30 juni 2012 1 Visie en missie FHR The vision of FHR (2000) is to be a center of excellence in post graduate education to midterm professionals in management, governance and legal practice

Nadere informatie

Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 2015/2016

Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 2015/2016 Opleiding tot Registeraccountant aan de Rijksuniversiteit Groningen 2015/2016 Inhoud Faculteit Economie en Bedrijfskunde 1. Vakgroep 1.1 Secretariaat 1.2 Docenten 1.3 Colleges 1.4 Overige informatie 2.

Nadere informatie

Brochure Service Transition

Brochure Service Transition Brochure Service Transition Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Studiekeuzetraject Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Opbouw IB-diplomaprogramma Vak Nederlands binnen IB-diploma Higher level Standard level A versus B (B

Nadere informatie

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Nederlands recht. Studiejaar 2008/2009

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Nederlands recht. Studiejaar 2008/2009 Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR Bacheloropleiding Nederlands recht Studiejaar 2008/2009 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Standaardvrijstellingen bacheloropleiding Nederlands recht... 3 Algemeen...

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

it would be too restrictive to limit the notion to an "inner circle" in which the individual may live his own personal life as he chooses and to exclude therefrom entirely the outside world not encompassed

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013-2014 wo-bacheloropleiding Bedrijfskunde U2013/01220 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de bacheloropleiding Bedrijfskunde. A.

Nadere informatie

Programma Vaktechniek 2011. The Independence Company

Programma Vaktechniek 2011. The Independence Company Programma Vaktechniek 2011 The Independence Company Inleiding Vaktechniek is de kurk waarop jouw functioneren drijft. Van jou wordt verwacht dat je een up to date beheersing van vaktechniek hebt als basis

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Hbo-minor bedrijfswetenschappen

Hbo-minor bedrijfswetenschappen Hbo-minor bedrijfswetenschappen tijdens het hbo kwalificeren voor de universitaire master bedrijfswetenschappen! 2007-2008 Te bespreken onderwerpen: welke doelen dient de hbo-minor BW? voor wie is de hbo-minor

Nadere informatie

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Gebruik dit formulier voor de omschrijving van elk opleidingsonderdeel dat nog moet ingevoerd worden of dat grondig aangepast wordt. Gebruik voor een

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Management U2014/02469 De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

copyright DJB International

copyright DJB International copyright DJB International copyright DJB International Your Insurance Cy, since 19XX Still going strong copyright DJB International copyright DJB International Directive 2009/138/EC of 25 nov 2009 On

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Brochure Service Offerings & Agreem.

Brochure Service Offerings & Agreem. Brochure Service Offerings & Agreem. Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 5-0 9 8

U I T S P R A A K 1 5-0 9 8 U I T S P R A A K 1 5-0 9 8 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellante tegen het bestuur van de Faculteit Campus Den Haag, verweerder

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie