CONTACTBLAD Postbankrekeningnummer Internet site: 9 e jaargang, nr. 33, september 2003

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CONTACTBLAD Postbankrekeningnummer 6933420. Internet site: http://www.kankerpatient.nl/ppc. 9 e jaargang, nr. 33, september 2003"

Transcriptie

1 CONTACTBLAD Postbankrekeningnummer Internet site: 9 e jaargang, nr. 33, september 2003 Redactie: Het bestuur PPC Inge van Leeuwen Hans Vasen Redactieadres: Janneke en Piet Sondervan A van Voorthuijsenweg ZA Franeker tel: Voorzitter: Aart Copper Dokter Rietveldplein SJ Papendrecht tel: Vice-voorzitter 2 e penningmeester: Huub Simons Tel: Fax: Secretariaat: Ria Kersten-de Beijer Jan van Kanrede TA Capelle a/d IJssel tel: Penningmeester: Wil Mofers Dautzenbergstraat LT Bocholtz (L) Tel: Webmaster Internet: Wil Mofers Tel: Bestuursleden: Ans Dietvorst-Geraets Tel/fax: PR Simon Frank en Marian de Brabander Tel: Fax: Adviesraad: Dr. A.B. Bijnen Mw. Dr. A.H.J.T. Bröcker- Vriends Mw. Lammers Mw. I.S.J. van Leeuwen Mw. Prof. E.M.H. Mathus- Vliegen Dr. P. de Ruiter Dr. J.F.M. Slors Dr. H.F.A.Vasen 1

2 Inhoud.... bladzijde 1.colofon van de redactie van de voorzitter info: Je moet het samen doen info: Steun voor kinderen info: Artsen weten niet verslag: Platform erfelijkheid gedicht info: wat is een persoonsgebonden info: van aanvraag tot info: nieuwe regels info:contactdag info: informatie klachten

3 Van de redactie Na een warme tot zeer warme zomervakantie zijn we fris en energiek gestart met de redactie werkzaamheden. Bij deze bieden we buiten de vaste onderdelen een gevarieerde inhoud. Onder Info een bijdrage van de Vereniging Samenwerkende Ouder en Patiëntenorganisaties betrokken bij erfelijke en/of aangeboren aandoeningen (VSOP) tel Verder iets over het rugzakje van het KWF en een artikel over tobbende jongeren. Veel aandacht aan het Persoonsgebonden Budget en info over de WAO, een onderwerp op de agenda van de contactdag. Ria Kersten-de Beijer en Simon Frank zijn naar een bijeenkomst van het Platform Erfelijkheid van het NFK geweest en Ria heeft er een verslag van gemaakt. Ook een gedicht van Marlieke de Jonge. Zijn er onder de lezers mensen die een gedicht in ons blad willen publiceren, dan kunnen ze hun pennenvruchten naar ons toe sturen. Tot slot van al dit leeswerk een folder over Informatie en Klachten Gezondheidszorg. Is er een onderwerp waar u graag meer over wilt weten, laat het ons weten dan zoeken we daar antwoord op. Denk om de inzenddatum. We zien u graag op de contactdag. De redactie 3

4 Van de Voorzitter. Beste leden, De vakantieperiode is weer voorbij. Ik hoop dat iedereen gezond en wel van zijn of haar vakantieadres is teruggekeerd. De temperatuur is weer op het normale niveau en de redactie is er weer in geslaagd een boekje voor u samen te stellen. De weekendcursus welke door het KWF en het NFK is georganiseerd ligt ook al weer achter ons. Ik hoop dat degene die er aan hebben deelgenomen er hun voordeel mee kunnen doen. Hierbij doe ik een oproep aan deelnemers om hun ervaringen op te sturen zodat deze in ons boekje geplaatst kunnen worden. Het bestuur is inmiddels aan het werk voor de contactmiddag op 8 november a.s. en hopen dat de opkomst die van vorig jaar zal evenaren. Wilt u de datum alvast in uw agenda noteren, zodat ik u op 8 november kan begroeten. Aart Copper, Voorzitter. 4

5 'Je moet het samen doen" Theo vertelt: "Wat mij het meest verbaasde was dat niemand in de medische wereld geïnteresseerd leek in verder onderzoek naar de ziekte van mijn zoon. Alles stopte na de diagnose. De kinderarts in het streekziekenhuis meldde ons tijdens de eerste halfjaarlijkse afspraak dat hij ons niet meer hoefde te zien, aangezien het een zeldzame aandoening betrof waarvoor geen behandeling mogelijk is. In het Academisch Ziekenhuis wordt wel bloed- en urineonderzoek gedaan, maar dat is erop gericht om meer te weten te komen over de achtergrond van de ziekte. Wij hadden in die tijd duizenden vragen over aanvullende therapie en zorg voor onze zoon, die ondertussen meer en meer gehandicapt raakte. Maar niemand die ons daarin begeleidde. Met de problemen die daardoor in ons dagelijks leven ontstonden, konden we nergens terecht. Uiteindelijk hebben wij zelf maar aan de bel getrokken bij de arts die de diagnose had gesteld. We hebben ondermeer afgesproken dat we elk jaar terugkomen om de medische stand van zaken door te nemen en om de moeilijkheden te inventariseren. Bovendien kunnen we andere artsen en hulpverleners verwijzen naar deze arts. Hiermee is hij een soort spil geworden in de zorg voor onze zoon. Bij noodzakelijke aanpassingen aan onze woning hebben we veel aan zijn hulp gehad. Door zijn toedoen is de hele procedure snel en zonder bureaucratisch gezeur doorlopen. Met de ziekte moeten we verder, maar we staan er nu niet meer zo alleen voor". Bron: Onbekend maakt onbemind, uitgave van de VSOP 5

6 Kinderen van wie de vader of moeder kanker heeft, kunnen bij de Nederlandse Kankerbestrijding/KWF een rugzakje cadeau krijgen. Daarin zitten een paar dingen die hen kunnen helpen: een videoband en een woordenboekje. Op de band vertellen leeftijdgenoten wat zij denken en voelen en ook wat zij doen om lucht te geven aan hun spanning en verdriet. In het woordenboekje staan alle woorden die met kanker te maken hebben. Steun voor kinderen komt uit een rugzakje Waar ben ik nou?', vraagt een kind zich af wanneer het leven thuis draait rond de ziekte van vader of moeder. Een van de zes kinderen die meededen aan een documentairefilm 'Verdriet door je hoofd', over kanker van hun ouders, heeft het letterlijk, gevraagd aan de makers van die film. 'Wanneer gaan jullie nou iets voor ons doen?' Regisseur Frans Hoeben, producent Bernard Neuhaus en kinderpsychologe Nel Kleverlaan, de 'makers' van de documentairefilm, zijn door het KWF dan ook gevraagd 'iets' te ontwikkelen voor jonge kinderen. 'Wij wilden kinderen extra bagage meegeven om door een ook voor hen moeilijke periode te komen. Dat werd het rugzakje,' licht Everdien Klein Poelhuis van het KWF toe. Ervaringen en tips Het idee voor de video's en het woordenboekje zijn gebaseerd op de ervaringen met Kinderen luchten daar hun hart en geven elkaar tips. 'Kinderen vertellen op de site dat ze veel schrijven,' zegt Nel Kleverlaan. 'De website is in de plaatsgekomen van het dagboek. Hét voordeel van schrijven op de site is dat je vaak meteen reactie krijgt. Een kind schrijft: "Ik kom net uit het ziekenhuis, ik was met mijn moeder mee, dit en dat gebeurde...", een ander kind dat achter de computer zit, herkent dat en mailt meteen. De site, die nu ruim een jaar bestaat, is ongefilterd. Kleverlaan houdt per dag bij wat er verschijnt en gooit er soms iets af. 'Oervervelende pubers die denken: laten we eens lekker gaan kankeren en helemaal niet kijken waar het bij Kankerspoken over gaat.' Stormachtige gevoelens Dat het woord 'kanker' vaak misbruikt wordt voor schelden en misplaatste grappen, vertellen ook verschillende kinderen in de 6

7 twee videofilms voor het rugzakje. Alles wat pijnlijk is komt ter sprake en toch ook nog een heleboel wat mooi en leuk is. De kleintjes, van 6 tot en met 9, praten met de vogel Storm. De poppenspeelster achter deze vogel helpt hen met vragen op weg. De video waarop vijf kinderen spelenderwijs vertellen over hun zieke ouder en zichzelf, heet net als de vogel die hen helpt hun vaak stormachtige gevoelens te vertellen: Storm. Drie grotere kinderen, van 9 tot 12, maken zelf een praatstoel van karton, waarop ze van alles tekenen plakken en schrijven wat ze aan zichzelf, hun vader of moeder en soms ook aan vriendjes, klasgenoten en leraren duidelijk willen maken. Terwijl ze daarmee bezig zijn, praten ze erover met Nel Kleverlaan, die buiten beeld blijft. ' Praatstoel heet de video. Tranen in doosje bewaren In' Storm' en' Praatstoel wordt gehuild en gelachen. Ook kinderen die aanvankelijk erg in zichzelf gekeerd zijn, worden in de loop van de twintig minuten durende videofilms ontroerend open. De makers zijn trots dat ze het vertrouwen van de kinderen gekregen hebben. 'Zou je deze video mee willen nemen en aan je vriendjes laten zien" vroeg regisseur Frans Hoeben aan een van de kinderen toen' Praatstoel klaar was. Ja, graag,' zei hij. Dat is voor het team het grootst denkbare compliment. 'Je kunt hartstikke bang en verdrietig zijn,' is de boodschap die de kinderen in de beide video's overbrengen. En: 'Je kunt er wat mee doen.' Zonder dat de makers van de films hun dat oplegden, geven ze tips. Emma (6 jaar) heeft een doosje waar ze de tranen van haarzelf en die van haar moeder in bewaart. Gijs gaat op zijn hoofd staan als hij zich rot voelt. Maarten (11 jaar) zegt: als je geen hobby hebt, moet je er een zoeken.' Afleiding is erg belangrijk. Badminton is voor hem 'een bonk afleiding.' Bonnie (12 jaar) raadt aan om mooie en spannende boeken te lezen 'waar je in kan verdwalen.' Papa's en mama's veranderen vaak heel erg door kanker. Ze zijn vaak moe en soms chagrijnig. De grotere kinderen spreken ook daarover in de film. Anouk schildert haar praatstoel vol met de besneeuwde bergen die zij met haar vader beklom voordat hij ziek werd en vertelt hoe vreselijk graag ze zou willen dat hij beter werd, zodat ze weer met hem op wintersport zou kunnen 7

8 gaan. Bonnie is boos dat het juist bij haar moet gebeuren, bij haar moeder. 'Maar ik weet wat het is, dus ik kan niet heel boos zijn. Ik ben meer boos op mijn leraren want er moet toch iemand zijn om boos op te zijn. Het moet er toch uit.' Woordenboek Het woordenboek in de rugzak bevat veel woorden die bij de lichamelijke kant van alle vormen van kanker horen en bij de behandeling, zoals het woord controle. Een vader of moeder die kanker heeft gehad moet daarna nog vaak voor controle naar het ziekenhuis. Dat is nodig om te kijken hoe het gaat en of de kanker niet terugkomt. Eigenlijk zou je na elke controle een dikke zoen moeten uitdelen, want het is elke keer weer hartstikke spannend. Hoe langer de kanker wegblijft, hoe beter het is. Maar het boekje bevat ook woorden als 'verandering' en 'eng. Een vader of moeder met kanker hebben is soms doodeng. Je kunt je allerlei spoken in je hoofd halen over wat er allemaal gaat gebeuren of kan gaan gebeuren. Soms is het goed om er maar niet te veel over te piekeren. Blader ook eens terug naar het woord 'bang'. Heb jij nog andere ideeën om dat enge gevoel de baas te blijven? Weet je wat helpt? Je moet er zo min mogelijk aan denken en niet alleen gaan zitten piekeren. Zoek een beetje afleiding en ga gewoon met iemand spelen. Anders gaan er nog meer dingen in je hoofd spoken en ga je misschien nog meer aan rare dingen denken. Dus niet zitten piekeren. Het A-Z geeft kinderen informatie en daarmee ook houvast om vragen te stellen. Want praten over kanker is belangrijk. Ook dat staat in het woordenboek. Misschien wil je er liever niet over praten. Dat is heel begrijpelijk, maar als je niets zegt kan niemand je helpen. Eigenlijk maakt het niet zoveel uit tegen wie je praat. Als het maar iemand is bij wie jij je goed voelt. En soms zitten de woorden in je hoofd of je buik, maar komen ze er niet uit. Blijf er niet mee rondlopen, maar probeer het toch. Maak een tekening of gedicht of schrijf iets in je dagboek. Praat op papier, wie weet kom je er een stapje verder mee. Bron: Overleven.Tekst: Ineke Jungschleger en Cora Honing 8

9 Het volgend artikel gaat niet over Polyposis maar de redactie is van mening dat jongeren in het artikel veel overeenkomsten hebben met jonge mensen die Polyposis hebben Artsen weten vaak niet waarmee jonge patiënten tobben "Artsen hebben altijd gedacht dat MLD- jongeren vooral lijden onder de symptomen van hun ziekte: buikpijn, diarree, winden laten, stinken, noem maar op. Maar ons onderzoek maakt duidelijk, dat ze het onbegrip van hun ouders, het pillen slikken en de vervelende onderzoeken stukken erger vinden. Ook maken ze zich ontzettend veel zorgen over de toekomst: Zal ik later wel leuk werk vinden? Kan ik nog wel kinderen krijgen? Serieuze vragen, waar deze jongeren al heel vroeg mee zitten..." TEKST: CARRY HOLZENSPIES Aan het woord is Hester Loonen, arts - onderzoeker in het Amsterdamse Emma Kinderziekenhuis. Met financiële steun van de Maag Lever Darm Stichting verrichtte zij samen met enkele andere artsen, onderzoek naar jeugdige MLD-ers tussen de acht en achttien jaar: hoe gaan zij om met hun chronische darmziekte en welke effecten deze ziekte op hun leven. "We werden met verrassende uitkomsten geconfronteerd," zegt Hester."Ons onderzoek maakt zichtbaar, dat de behandeling van deze jongeren niet alleen dient te bestaan uit het bestrijden van de fysieke klachten, maar vooral ook uit een goede psychosociale begeleiding." Gevangene in een onbetrouwbaar omhulsel Dr. Bert Derkx, copromotor van het onderzoek, beaamt dit volmondig. Als kindergastro-enteroloog (mld-dokter) in het AMC wordt hij dagelijks geconfronteerd met de desastreuze invloed van o.a. de Ziekte van Crohn en colitis ulcerosa op het leven van jonge mensen: Derkx: "Crohn en colitis zijn grillige ziekten, die vaak in de puberteit beginnen. Voor jongeren is dat fnuikend. Ze bevinden zich toch al in een woelige en onzekere fase. Je bent jong en je wilt de wereld verkennen, maar tegelijkertijd zit je in een lijf waar je niet op kunt rekenen. Je voelt je gevangene in een onbetrouwbaar omhulsel. Rampzalig. Heb je veel klachten, dan 9

10 kun je geen normaal leven leiden. Je raakt op alle gebieden achter. Sommige patiëntjes zijn nog heel jong, een jaar of acht, negen en echt ernstig ziek. Die kinderen worden hier opgenomen, zo verzwakt door de diarree, dat ze twee weken of langer per infuus of sonde moeten worden bij gevoed. Ik heb zo met deze kleintjes te doen, vooral omdat uit alles blijkt dat ze enorm met zichzelf in de knoop zitten. Ook jongeren, die een paar jaar ouder zijn, hebben 't zwaar. Ze voelen zich vaak somber, sommigen schieten echt in een depressie. Er ligt hier nu een jongen van vijftien, die minstens drie keer per jaar een paar weken wordt opgenomen. Aan alles kun je zien dat hij doodongelukkig is en ik heb zijn ouders dan ook aangeraden psychotherapie voor hem aan te vragen. Hij heeft echt professionele hulp nodig bij het leren omgaan met zijn ziekte, maar zijn ouders willen hier niets van weten. "Die ziekte zit niet tussen zijn oren dokter, maar in zijn buik!", roepen ze dan boos, "Onze zoon is niet gek!" Begrijpelijk, misschien, zo'n reactie. Maar het maakt het verwerken van de ziekte voor zo'n jongen niet simpeler. Natuurlijk probeer ik wel met hem te praten, maar hij sluit zich af. Hij ziet het allemaal niet meer zitten. Zo treurig! In de afgelopen jaren ben ik met een paar jongens en meisjes naar een kamp voor chronisch zieke kinderen in Italië geweest. Fantastisch, zo'n trip naar het buitenland. Even helemaal weg van hun dagelijkse omgeving. Je ziet die kids dan helemaal opleven, vaak raken ze zelfs spontaan hun diarree en buikpijn kwijt. Ze denken er gewoon niet aan. Hun ouders weten dan niet wat ze zien, als de kinderen weer thuiskomen! Ze krijgen gewoon een andere zoon of dochter terug!" Ziekte van het gezin Derkx vervolgt: "Sluipt zo'n chronische ziekte het leven van je kind binnen, dan reageer je als ouder vaak met een enorme dosis overbezorgdheid. Een hele natuurlijke reactie, maar tegelijkertijd een groot probleem. Het kind kan zo moeilijk onder de vleugels van de ouders vandaan vliegen en zich een eigen weg zoeken. Dat maakt zo'n jongen of meisje onzeker, zeg maar vleugellam. Het gevolg is vaak een ingewikkelde situatie binnen het gezin. Ouders zijn bang dat er iets verkeerd gaat, proberen te verhinderen dat hun kind fouten maakt, zich 10

11 nog eens extra pijn doet. Het kind krijgt hierdoor geen ruimte om te groeien, grenzen te verkennen. Veel ouders voelen zich ook schuldig, in verband met genetische kwesties of omdat zij menen dat het kind misschien niet ziek zou zijn geworden als ze op een bepaalde manier anders voor hun kinderen zouden hebben gezorgd. Andersom voelt het kind zich weer schuldig naar de andere gezinsleden toe, omdat hij of zij de oorzaak is van veel beperkingen binnen het gezin. Je hoort ouders wel zeggen: "Sinds Pietje ziek is, gaan we niet meer met vakantie." Dan blijft dus zo'n heel gezin thuis om dat ene kind. Dat is nogal wat om op je geweten te hebben! Broertjes en zusjes lijden er ook onder, sowieso omdat het zieke kind veel meer aandacht krijgt. Alles bij elkaar genomen komt er heel wat psychische ballast op zo'n kind en op het gezin terecht. Iets, waarbij de artsen ook niet altijd stil staan. Zij hebben vaak geen tijd of zijn meer bezorgd om de "eerstegraads gevolgen", bijvoorbeeld de directe problemen die het kind heeft vanwege de buikpijn of de diarree. Hesters onderzoek toont echter aan, dat 't juist die ongrijpbare, vaak ondefinieerbare geestelijke pijn is, die de jongeren zo aangrijpt!" Voor deze kinderen is er niets! Voor Nederlandse hart- of kankerpatiëntjes is vaak veel geregeld. Terecht, natuurlijk. Maar als Derkx en Loonen ons het verschil tussen de afdeling van de kankerpatiëntjes en die van de mld-patiëntjes in het Emma Kinderziekenhuis tonen, zien we een feest van fleur en kleur aan de ene kant, tegenover de uiterst sobere afdeling aan de mld-zijde. De MLDS zou graag zo veel meer voor minderjarige mld-ers willen doen, maar vooralsnog moet ieder dubbeltje worden omgedraaid en verdeeld tussen research, voorlichting en opvang. Derkx:"Sommige jonge mld-patiënten liggen weken in het ziekenhuis. Wij zouden het hier ook graag een stuk vrolijker voor ze maken. Of ze af en toe ergens mee naar toe nemen. Zo'n kamp voor chronisch zieke kinderen in Italië is fantastisch, maar eigenlijk veel te duur om regelmatig te organiseren. Daar heeft de MLDS op dit moment nog geen geld voor. De reis van een paar kinderen, die ik elk jaar meeneem, wordt volledig gefinancierd uit privé giften. Het zou een geweldig begin zijn voor jonge mld-ers een eigen zomervakantiekamp in Nederland te kunnen realiseren. Met name voor de allerjongsten, want die 11

12 kunnen vaak niet zo ver van huis, dan krijgen ze heimwee. Dat geld is er helaas niet. De Maag Lever Darm Stichting is een 'arme' club in tegenstelling tot de Nederlandse Kankerbestrijding, die, naast particuliere giften, ook jaarlijks vele miljoenen subsidie krijgt van de overheid. Heel terecht allemaal, maar voor kinderen met een ernstige darm- of leverziekte is er niets! Daar moet nu echt eens iets aan gaan veranderen. Het is toch schrijnend dat we daar met zijn allen niet wat geld voor op tafel kunnen krijgen!" Ook een avondje stappen is er niet bij Met haar door de MLDS gefinancierde onderzoek toont Hester Loonen aan, dat de zorg voor kinderen met een ernstige darmziekte veel meer zou moeten omvatten dan alleen behandeling van de lichamelijke klachten. Artsen dienen ook alert te zijn op andere signalen. Hester:"Het gaat dus niet alleen om het stoppen van de diarree, artsen moeten ook inspringen als ze ontdekken dat jongeren ernstig tobben met hun levenskwaliteit. Als je een chronische buikziekte hebt, moet je altijd op je hoede zijn. Een avondje stappen zit er niet in, of je moet het bezuren met dagenlang doodziek zijn. Sporten is lastig. Vaak ben je dooden doodmoe. Van de medicijnen krijg je groeiproblemen en een dikke kop, waarmee je wordt gepest. Je blijft zitten, omdat je vaak verzuimt. En na een tijdje heb je eigenlijk helemaal geen zin meer in school. Bovendien, wat heeft het allemaal voor zin als je later toch niet veel kunt? Ga zo maar door. Zo'n buikziekte grijpt diep in iemands leven in. Als arts kun je daar op zich niet veel aan veranderen, maar je moet er wel aandacht aan besteden. Er zijn namelijk fantastische specialisten, die uitstekende psychosociale hulp aan jonge mlders kunnen bieden, maar dan moet de huisarts of gastroenteroloog wel constateren dat zoiets noodzakelijk is. Deze zomer maken we de bevindingen uit ons onderzoek publiekelijk bekend. Op de jaarlijkse bijeenkomst van Nederlandse kindergastro-enterologen hebben we onze onderzoeksresultaten al gepresenteerd. Er was veel interesse, men besefte dat er op psychosociaal gebied nog steeds te weinig gebeurt. Wil je jonge chronische buikpatiënten de zorg geven die ze nodig hebben, dan zul je naar een nieuwe vorm van teambehandeling moeten. Zo'n behandelteam kan dan 12

13 bestaan uit een kindergastro-enteroloog, een psychotherapeut en een speciale mld-verpleegkundige. Ik wil niet zeggen dat alle jonge mld-ers psychotherapie moeten, maar door vroegtijdige samenwerking met psychologen kun je vaak voorkomen dat kinderen enorme problemen krijgen of depressies ontwikkelen. Ik heb stage gelopen op de afdeling kindergastro-enterologen van een groot ziekenhuis in Toronto. Daar was een verpleegkundige die alle patiëntjes kende en met wie de kinderen hun problemen konden bespreken. Zij nam de tijd ook allerlei praktische dingen met hen door te nemen. Als ze het idee had, dat het niet goed ging met een kind, trok ze aan de bel. Wij lopen hier in Nederland nog wat achter. Hopelijk komt zo'n teambehandeling er in de toekomst bij ons ook. Maar zoiets moet van hogerhand geïnitieerd worden. We willen de medische beslissers met de resultaten van ons onderzoek een duwtje in de goede richting te geven. Deze maand presenteren we de uitkomsten van het onderzoek ook op de internationale bijeenkomst van kindergastro-enterologen op Sicilië. Op internationaal niveau leeft veel belangstelling voor wat wij nu op een rijtje hebben gezet. Zoiets geeft je een goed gevoel. We gaan nu echt de juiste kant op!" Opkomen voor jezelf Deze zomer start de psychosociale afdeling van het Emma Kinderziekenhuis een nieuw project. Wederom met geld van de Maag Lever Darm Stichting. Hester Loonen: 'we gaan onze jonge mld-ers in groepjes van acht bij elkaar zetten, om ze in assertiviteit te trainen. Zo leren ze beter voor zichzelf opkomen. Een groot probleem is dat hun leraren op school en ook de medeleerlingen vaak niet begrijpen wat er aan de hand is. Uiterlijk is er dikwijls niets te zien aan mld- patiënten. Ze worden niet zelden voor aanstellers uitgemaakt. Wij willen onze jonge mld-ers leren, hoe je aan iedereen duidelijk kunt maken dat jou iets mankeert, zonder dat je jezelf als zielig portretteert. Hoe vertel je aan je vrienden en vriendinnen wat er aan de hand is? Op welke manier leg je uit, waarom je even niet kunt mee gymmen of voetballen. Niet omdat je een watje bent, maar gewoon omdat je hondsmoe bent van de pijn of de diarree. Het onbegrip moet de wereld 13

14 uit, jonge buikpatiënten moeten mondig worden. Ook naar de huisarts of specialist toe, die misschien maar vijf minuten tijd voor hen wil uittrekken.' Bron:MLDS Report Beste Leden. Platform Erfelijkheid NFK Iedereen heeft ondertussen de uitnodiging gehad voor het weekend in september, wat georganiseerd werd door het K.W.F., in samenspraak met Platform Erfelijkheid van het N.F.K. In het Platform Erfelijkheid zijn diverse patiënten verenigingen vertegenwoordigd die te maken hebben met erfelijkheid van een ziekte die kanker kan veroorzaken. Ook wij zijn in dit platform vertegenwoordigd. Verder wordt het Platform ondersteunt door diverse adviseurs uit allerlei hoeken, STOET, Breed platform Werk en Verzekering en natuurlijk ook door het K.W.F., indien nodig worden er nog andere adviseurs aangetrokken. Wat is nu het doel van dit Platform? Velen van ons komen soms in aanraking met diverse situaties waar men benadeeld wordt, omdat we erfelijk belast zijn. Denk maar aan diverse verzekeringen en werkgevers, om een paar doelgroepen bij de naam te noemen. Het doel van het Platform is om deze problemen uit de weg te ruimen, door goed overleg met diverse partijen waar de problemen zich hebben voor gedaan. Dit kunnen we niet alleen, daar hebben we de hulp nodig van de patiënten die het overkomt, graag zouden we van iedereen die het overkomt iets horen, zodat we het probleem kunnen bespreken, in kaart kunnen brengen, en eventueel bij de regering aan kunnen kloppen, heeft u een probleem dan kunt u dat doorgeven bij het N.F.K. tel (op werkdagen). Ria Kersten de Beijer Afgevaardigde voor de Polyposis Contactgroep. 14

15 Chronisch. Mens wil ik zijn, mens! Geen ding, geen geval en geen ziekte, Ik wil dat je luistert! Ik wil, dat je ziet! Maar je blik heeft geen oog voor mijn vragen. Zie je dan niet Dat ik wil dat je luistert Naar mij, naar de mens die ik ben? Je ziet slechts mijn onmacht, Je ziet mijn gebreken Maar aan mijn wezen ga je voorbij. Geduldig, drup voor drup Maar dan met eindeloze mokerslagen Hamer je mijn falen in mijn hoofd. Tot ik zie wat jij ziet Tot ik denk wat jij denkt. Tot ik doe wat jij wilt: Niks Gedicht geschreven door Marlieke de Jonge. Uit: Vraag in beeld van N.P.C.F., mei

16 Wat is een Persoonsgebonden Budget (PGB)? Iedereen die door lichamelijke of psychische klachten of een verstandelijke handicap langer dan drie maanden thuis hulp nodig heeft, kan begeleiding, verzorging en/of verpleging krijgen. Dit gebeurt op grond van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Het is mogelijk om de hulpverlening zoveel mogelijk op de eigen situatie te laten aansluiten; zorg op maat. In dit geval krijgt u een budget waarmee u die zorg zelf regelt: het Persoonsgebonden Budget. Hiermee kunt u zorg inkopen bij een thuiszorg instelling. Ook kunt u er een particuliere zorgverlener, een freelancer of een familielid mee betalen. Een combinatie van verschillende zorgverleners is eveneens mogelijk. In het blad Vooruitgang lazen we artikelen over een persoonsgebonden budget we hebben die beide hier geplaatst. Het eerste artikel is niet in z n geheel overgenomen. VAN AANVRAAG TOT UITBETALING Iedereen die langer dan drie maanden zorg of hulp nodig heeft vanwege een handicap, ziekte, psychische problemen of ouderdom kan een PGB aanvragen. De meeste PGB'en zijn er voor verpleging en verzorging, maar het is ook mogelijk een PGB voor intensieve thuiszorg, verstandelijk gehandicaptenzorg of begeleiding in de geestelijke gezondheidszorg te krijgen. In dit artikel wordt het PGB verpleging en verzorging (PGB V&V) besproken. Verpleging en verzorging. Onder verpleging en verzorging vallen vele verschillende handelingen. Dit kunnen huishoudelijke hulp zijn, zoals stofzuigen, schoonhouden van de keuken, de afwas en de was doen. Maar ook verzorgende hulp (bij het opstaan, wassen, aankleden, eten en drinken) of verpleging (wondverzorging, medicijngebruik en beademing) horen onder dit kopje. 16

17 Het indicatieorgaan in de regio bekijkt in eerste instantie welke soort zorg er nodig is en of iemand in aanmerking komt voor een PGB. Pas dan wordt een aanvraag ingediend bij het zogenoemde zorgkantoor. Vanuit dat zorgkantoor wordt besloten of er een PGB wordt verstrekt. De hoogte van het budget bestaat uit een rekensom: de uren die het indicatieorgaan heeft berekend, maal het uurtarief. Als het PGB is toegekend, krijgt de aanvrager een brief van het zorgkantoor waarin staat hoe hoog het budget is en voor welke periode het geldt. Een PGB is overigens geen inkomen en heeft dus ook geen gevolgen voor de huursubsidie, uitkering of bijstand. Voor de hulpverlener is het PGB dat de budgethouder uitbetaalt wel inkomen! Een budget en dan? Vanaf het moment dat het PGB is toegekend, moet iemand er zelf voor zorgen dat er hulp komt. Het betekent in de praktijk dat er goed gezocht moet worden naar iemand die de juiste hulp, zorg of verpleging kan geven. Misschien is dat een familielid, een buur of een kennis. Maar het kan ook voorkomen dat wat langer gezocht moet worden naar de juiste hulpverlener via advertenties of speciale bureaus. Als budgethouder moet iemand zelf goede afspraken maken met de hulpverlener. Er wordt ook een contract opgesteld. Dat gaat weer naar de SVB omdat die de gegevens van de hulpverlener nodig heeft om het salaris over te maken. Bevalt de hulpverlener niet, dan zal de budgethouder weer zelf actie moeten ondernemen. Het is dus niet zo dat vervolgens iemand anders de problemen wel even oplost en de volgende dag een vervanger op de stoep staat. Budgethouder zijn betekent echt de touwtjes in handen nemen. Dat heeft voordelen voor mensen die niet willen dat een organisatie steeds andere hulpverleners stuurt. De keerzijde is dat iemand werkgever is met alle verantwoordelijkheden die daarbij horen. Waaraan denken? Behalve het zoeken van een werknemer is het óók handig om meteen enkele reservekrachten achter de hand te houden. 17

18 Misschien is het nog aanvaardbaar als een week lang de kamer niet wordt gestofzuigd op het moment dat een hulpverlener ziek is. Maar wanneer een budgethouder zonder hulp het bed niet uit kan, dan is ziekte onder het hulpverlenend personeel knap lastig. Voor loondoorbetaling bij ziekte zijn er allerlei regelingen. Er is dus geld om een vervanger in de schakelen, maar als er niemand is dan heeft een budgethouder daar ook niets aan. Mensen die erg afhankelijk zijn van de juiste hulp doen er verstandig aan om een soort pool van hulpverleners op te zetten. Mocht de een ziek zijn, dan kan direct de ander worden opgeroepen. Altijd vrijwillig Een PGB blijft altijd een vrijwillige keuze. Wie toch liever zorg (zorg in natura) via een thuiszorgorganisatie wil hebben, kan zich daarvoor aanmelden. De instelling wordt dan buiten de hulpvrager om betaald. Het is niet nodig om een administratie bij te houden. Mocht een PGB een eerste keuze zijn, maar is de uitvoering daarvan om verschillende redenen niet mogelijk, dan kan iemand altijd nog besluiten na een bepaalde periode toch zorg in natura aan te vragen. Hiervoor gelden dan wel wachtlijsten. Ondersteuning Het PGB is een aardig instrument voor mensen die zeggenschap willen hebben over hun eigen leven. Toch blijft het best een klus om de zaakjes goed te regelen. Wie ondersteuning wil bij het budget houderschap kan lid worden van Per Saldo, de vereniging van budgethouders. Deze organisatie behartigt de belangen van de leden en geeft advies plus ondersteuning. Per Saldo heeft verschillende brochures, 18

19 geeft cursussen, kan helpen bij loonberekeningen, modelovereenkomsten en bijvoorbeeld ontslagprocedures. Voor meer informatie: per Saldo, vereniging van budgethouders, Postbus 19161, 3501 DD Utrecht, tel: (030) , en de internetsite: Bron: Vooruitgang NIEUWE REGELS: MEER ZELF DOEN De basis onder de verandering van het Persoonsgebonden Budget is de ingrijpende wijziging van de Algemene Wet Bijzondere ziektekosten. (AWBZ) Vanaf 1 april 2003 is de hele thuiszorg veranderd in een breed scala aan zorg, hulp en begeleiding. Dit pakket is niet alleen bedoeld voor thuis, maar ook voor ondersteuning van dagelijkse bezigheden buitenshuis. De keuze is nog altijd aan de cliënt. Die bepaalt of hij een instelling de hulp laat organiseren of dat hij zelf met een PGB de boel regelt. Soorten hulp Er zijn nieuwe zorgfuncties ingevoerd waaronder verschillende soorten hulp vallen: Huishoudelijke verzorging. Hulp bij het schoonhouden van het huis. wassen van kleding, boodschappen doen. Eten koken en andere huishoudelijke taken. Persoonlijke verzorging. Hulp bij het opstaan en naar bed gaan, baden en douchen. aan- en uitkleden, eten en drinken, naar het toilet gaan. Verpleging. Verpleegkundige handelingen. zoals wondverzorging of het geven van injecties, zowel thuis, op de werkplek als op school. Ondersteunende begeleiding. Persoonlijke begeleiding bij het ondernemen van allerlei activiteiten in het dagelijks leven. De ondersteuning omvat bijvoorbeeld 19

20 toezicht, praktische hulp en assistentie, thuis of buiten de deur. Activerende begeleiding. Persoonlijke begeleiding om zelfredzaamheid te herstellen of te vergroten. Hieronder valt bijvoorbeeld begeleiding bij het 'leren leven met een handicap', bij de organisatie van het huishouden en bij het opbouwen van een vriendenkring. Ook deze begeleiding kan gegeven worden in groepsverband. Tijdelijk verblijf. Logeerhulp, weekendopvang en vakantieopvang. Klassen Elke zorgfunctie is ingedeeld in 'klassen'. Dat zijn blokjes van meerdere uren of zelfs dagdelen per week. Hoe meer zorg, hulp of begeleiding iemand nodig heeft, des te hoger de klasse. Wie voor een PGB kiest, krijgt van het indicatieorgaan door hoeveel geld hij of zij kan verwachten. Daar gaat dan nog de eigen bijdrage vanaf. Mensen met een persoonsgebonden budget betalen een (maximale) eigen bijdrage van 17,75 procent van het bruto PGB. Hoe hoog de eigen bijdrage in de praktijk wordt, is -net als bij hulp in natura - afhankelijk van het inkomen, de leeftijd en de gezinssamenstelling. De rest van het budget krijgt de budgethouder in voorschotten per maand of per kwartaal uitgekeerd. Drie delen Het systeem van vroeger blijft eigenlijk bestaan. Het PGB bestaat namelijk nog steeds uit drie delen: de eigen bijdrage, het forfaitaire (of vrij besteedbare bedrag) en het overige budget. Iedereen moet verantwoording kunnen afleggen over de besteding van het PGB, omdat duidelijk moet zijn dat het is gebruikt voor vormen van zorg, hulp en begeleiding. Budgethouders die belastingen en premies inhouden voor hun hulpen, hoefden daar vroeger niet het hoofd over te breken, omdat de Sociale Verzekeringsbank dit automatisch deed. Nu moeten zij dat 20

AWBZ-zorg in 2012: hoe krijgt u de zorg waar u recht op heeft?

AWBZ-zorg in 2012: hoe krijgt u de zorg waar u recht op heeft? AWBZ-zorg in 2012: hoe krijgt u de zorg waar u recht op heeft? De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) regelt dat u de zorg krijgt die u bijvoorbeeld nodig heeft als u langdurig ziek bent. Of als

Nadere informatie

Zelf zorg inkopen met een persoonsgebonden budget (PGB)

Zelf zorg inkopen met een persoonsgebonden budget (PGB) Zelf zorg inkopen met een persoonsgebonden budget (PGB) Inleiding In Nederland bent u door de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten verzekerd voor zorg die u nodig heeft bij onder meer langdurige ziekte,

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Een Persoonsgebonden Budget bij de zorgverzekeraar

Een Persoonsgebonden Budget bij de zorgverzekeraar Een Persoonsgebonden Budget bij de zorgverzekeraar Jouw Persoonsgebonden Budget (PGB) verpleging en verzorging Wat verandert er in 2015? De overheid wil de langdurige zorg toegankelijk, goed en betaalbaar

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Mevrouw Van der Heuvel heeft haar PGB goed geregeld. En jij? Lees op defriesland.nl/pgb hoe PGB bij De Friesland voor u wordt geregeld

Mevrouw Van der Heuvel heeft haar PGB goed geregeld. En jij? Lees op defriesland.nl/pgb hoe PGB bij De Friesland voor u wordt geregeld Mevrouw Van der Heuvel heeft haar PGB goed geregeld. En jij? Lees op defriesland.nl/pgb hoe PGB bij De Friesland voor u wordt geregeld Hoe wordt uw Persoonsgebonden Budget (PGB) geregeld? Een persoonsgebonden

Nadere informatie

Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking

Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking versie 2009 Informatie over zorgzwaartepakketten voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking 2 Inhoud Samenvatting... 4 Inleiding... 8 Algemene

Nadere informatie

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP)

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Inhoud Samenvatting 3 Over welke problemen gaat het? 3 Voorbeelden 3 Welke hulp

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden Zorg, begeleiding, werk en inkomen Hulp bij het Huishouden Wmo, Hulp bij het Huishouden Toch hulp nodig via de gemeente? Heeft u geprobeerd om zelf hulp te regelen maar lukt het niet om uw probleem zelf

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Welkom! Asha Eijkelhof Servicecentrum PGB

Welkom! Asha Eijkelhof Servicecentrum PGB Welkom! Asha Eijkelhof Servicecentrum PGB Regeling PGB De regeling PersoonsGebonden Budget en het SVB Servicecentrum PGB Inhoud 1. Inleiding Wat is PGB? 2. Servicecentrum PGB 3. Wat doet het Servicecentrum?

Nadere informatie

=============================================================================

============================================================================= WMO 1. Inleiding 2. Voorbeelden hulp en voorzieningen Wmo 3. Voorzieningen in nature of een persoonsgebonden budget 4. PGB mogelijk bij verschillende wetten 5. Eigen bijdrage bij pgb 6. Administratie bij

Nadere informatie

Een Persoonsgebonden Budget (PGB) in de Zorgverzekeringswet

Een Persoonsgebonden Budget (PGB) in de Zorgverzekeringswet Een Persoonsgebonden Budget (PGB) in de Zorgverzekeringswet Hoe wordt jouw Persoonsgebonden Budget (PGB) geregeld? In deze folder lees je hoe het PGB voor verpleging en verzorging (PGB vv) bij Kiemer Zorgverzekeraar

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Ziba PGB bureau. Wie zijn wij? Dadelgaarde 125 3344 RK Hendrik Ido Ambacht

Ziba PGB bureau. Wie zijn wij? Dadelgaarde 125 3344 RK Hendrik Ido Ambacht Wie zijn wij? is een vrijgevestigd bureau dat praktische hulp biedt bij de eerste of een hernieuwde aanvraag én het beheer van uw PGB-budget. Wij werken vanuit een Bijbelse visie, verwoord in 1 Tim. 5:8

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Deze notitie is bedoeld om meer inzicht te geven over de budgetten en vergoedingen die op zorgboerderijen betrekking kunnen hebben als het gaat om

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb?

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb? Factsheet De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren Wat betekent dat voor mijn pgb? 2 Hervorming langdurige zorg - Persoonsgebonden budget Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport Administratieve lasten 1 COLOFON Patiëntenfederatie NPCF Postbus 1539

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg

Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg Check www.ciz.nl of bel met het CIZ op 088 789 10 00 om te kijken of u zorg kunt krijgen die vergoed wordt vanuit de Wlz. Hoe komt u in aanmerking

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 1 De wet langdurige zorg 4 Woon je in een instelling en heb je 24 uur per dag zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor een familielid, vriend of goede

Nadere informatie

Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd

Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd Wat is trekkingsrecht? Begin september heeft u een brief ontvangen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) over het PGB via trekkingsrecht.

Nadere informatie

Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 -

Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 - Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 - - 2 - Inhoud Heeft u hulp of zorg nodig? 4 Vier zorgwetten: welke wet regelt uw zorg? 4 Voor wie is de Wet langdurige

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Persoonsgebonden Budget (pgb)

Persoonsgebonden Budget (pgb) Persoonsgebonden Budget (pgb) Voor hulp bij het huishouden Uitgave van de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Intergemeentelijke afdeling Sociale Zaken. Dit is een samenwerkingsverband van de gemeenten

Nadere informatie

Ik heb een indicatiebesluit, wat nu?

Ik heb een indicatiebesluit, wat nu? Ik heb een indicatiebesluit, wat nu? CZ zorgkantoren wijst u de weg versie 2, april Zelf zorg inkopen met een budget 2013 1 Inhoudsopgave 1 Ontvangen van het indicatiebesluit 4 2 Ontvangen van het pgb

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Thuiszorg Alerimus. Zorg om thuis te kunnen blijven wonen

Thuiszorg Alerimus. Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Thuiszorg Alerimus Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Alerimus biedt zorg op maat, niet alleen binnen de instelling maar ook in uw eigen woonomgeving. We willen allemaal zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

INFORMATIE 2012. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf

INFORMATIE 2012. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf Voor wie is deze folder? Woont u in een zorginstelling? Bijvoorbeeld in een verzorgingshuis, een psychiatrische inrichting of een andere instelling waar

Nadere informatie

Persoonsgebonden budget. Hoe werkt dit? www.cjgapeldoorn.nl

Persoonsgebonden budget. Hoe werkt dit? www.cjgapeldoorn.nl Persoonsgebonden budget Hoe werkt dit? Heb je een ondersteuningsvraag voor je kind? Dan gaat een medewerker van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) met je in gesprek. Daarbij kijken we vooral naar wat

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland

Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland Met deze vragenlijst kunt u zich voorbereiden op het invullen van de digitale versie op www.hhm.nl/pgbregiodenhelder Volgens onze inschatting kost

Nadere informatie

Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg

Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg Thuiszorg Alerimus Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Alerimus biedt zorg op maat, niet alleen binnen de instelling maar ook in uw eigen woonomgeving.

Nadere informatie

De weg naar zorg Zorgkantoren Coöperatie VGZ

De weg naar zorg Zorgkantoren Coöperatie VGZ De weg naar zorg Zorgkantoren Coöperatie VGZ 1 www.vgz-zorgkantoren.nl 1Inleiding 2015 1. Inleiding 1 2. Hoe krijgt u Wlz-zorg? 3 3. Hoe wilt u de Wlz-zorg geleverd hebben? 5 4. Wat is uw eigen bijdrage?

Nadere informatie

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006

WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord. Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 WERK EN INKOMEN VOOR JONGGEHANDICAPTEN Signalen uit de praktijk in vraag en antwoord Breed Platform Verzekerden en Werk NUMMER 1, november 2006 Het komend jaar werkt het BPV&W samen met NIZW aan het project

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders Inhoudsopgave Uw zorg, ons werk 2 Vier gratis diensten U kunt rekenen op onze deskundige hulp Advies en modelovereenkomsten 4 Advies over de juiste modelovereenkomst SVB Servicecentrum PGB Administratieve

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Antwoorden op de meest gestelde vragen over het Persoonsgebonden Budget: PGB

Antwoorden op de meest gestelde vragen over het Persoonsgebonden Budget: PGB Antwoorden op de meest gestelde vragen over het Persoonsgebonden Budget: PGB Voorwoord Wie zorg nodig heeft kan dit in bepaalde gevallen zelf inkopen met een Persoons Gebonden Budget: het PGB Over dit

Nadere informatie

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP Vanaf 2015 krijgt de gemeente er zorgtaken bij. Een deel van de zorg die nu via het zorgkantoor vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) loopt, gaat

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Persoonsgebonden Budget (PGB)

Persoonsgebonden Budget (PGB) Persoonsgebonden Budget (PGB) Uitgave van de gemeente Heemstede, Intergemeentelijke afdeling Sociale Zaken. Dit is een samenwerkingsverband van de gemeenten Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Hulp in het huishouden. Kiezen voor een persoonsgebonden budget of zorg in natura? www.deventer.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Hulp in het huishouden. Kiezen voor een persoonsgebonden budget of zorg in natura? www.deventer. Wmo broch. 16-02-2010 10:10 Pagina 1 Hulp in het huishouden Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Kiezen voor een persoonsgebonden budget of zorg in natura? www.deventer.nl Wmo broch. 16-02-2010 10:10

Nadere informatie

Eigen bijdrage Wmo 2009. Informatie

Eigen bijdrage Wmo 2009. Informatie Eigen bijdrage Wmo 2009 Informatie CAK Het CAK berekent en incasseert de eigen bijdragen voor de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Wmo en is verantwoordelijk voor de financiering van AWBZ-instellingen.

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Help, ik moet naar het ziekenhuis!

Help, ik moet naar het ziekenhuis! Help, ik moet naar het ziekenhuis! Tips voor mensen met een verstandelijke beperking en voor ziekenhuismedewerkers Inhoud Inleiding Informatie over het ziekenhuis 1 Hoofdstuk 1 Een bezoek aan het ziekenhuis

Nadere informatie

Persoonsgebonden Budget (pgb)

Persoonsgebonden Budget (pgb) Persoonsgebonden Budget (pgb) Voor hulp bij het huishouden Uitgave van de gemeente Heemstede, Intergemeentelijke afdeling Sociale Zaken. Dit is een samenwerkingsverband van de gemeenten Bennebroek, Bloemendaal,

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

Jeugdzorg met een pgb

Jeugdzorg met een pgb Jeugdzorg met een pgb Voor wie is deze brochure? Deze brochure is bedoeld voor: ouders /verzorgers van kinderen uit de gemeente Den Haag die een persoonsgebonden budget (pgb) vanuit de Jeugdwet willen

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname

Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Zorgt u voor een ander?

Zorgt u voor een ander? Zorgt u voor een ander? Doe de test: bent u mantelzorger? 1. Iedereen kan mantelzorger zijn 2. Bent u mantelzorger? Doe de test! Beantwoord deze vragen om te zien of u mantelzorger bent. 1. Zorgt u voor

Nadere informatie

jongeren vanaf 12 jaar

jongeren vanaf 12 jaar Na de schok... de draad weer oppakken Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar die betrokken zijn geweest bij een schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Na de schok de draad weer oppakken Informatie voor

Nadere informatie

Wat is het en wie kan er gebruik van maken? Hoe werkt het pgb bij uw zorgverzekeraar?

Wat is het en wie kan er gebruik van maken? Hoe werkt het pgb bij uw zorgverzekeraar? Wat is het en wie kan er gebruik van maken? Hoe werkt het pgb bij uw zorgverzekeraar? Wanneer u een indicatie hebt voor verpleging en/of verzorging kunt u hiervoor bij uw zorgverzekeraar een persoonsgebonden

Nadere informatie

Waarom dit informatieboekje?

Waarom dit informatieboekje? Een pgb, en dan? Waarom dit informatieboekje? Met een persoonsgebonden budget (pgb) kunt u zelf regelen welke zorg u inkoopt. Ook bepaalt u wanneer uw zorgverlener bij u langskomt. Erg prettig dus! Bij

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Informatie over zorgzwaartepakketten

Informatie over zorgzwaartepakketten Informatie over zorgzwaartepakketten voor cliënten, familie en andere betrokkenen Voor wie is deze folder? Deze informatie is voor mensen met psychiatrische problemen die voor langere tijd bij GGZ ingeest

Nadere informatie

Thuiszorg in Amsterdam

Thuiszorg in Amsterdam Thuiszorg in Amsterdam Wat is thuiszorg? Er zijn verschillende vormen van thuiszorg. Bijvoorbeeld verpleegkundige handelingen zoals het toedienen van medicijnen of zuurstof, het aanbrengen van een infuus

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Een eigen inkomen met de Wajong

Een eigen inkomen met de Wajong uwv.nl werk.nl Een eigen inkomen met de Wajong Als u zelf geen geld kunt verdienen Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl. U kunt ook

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

De beste zorg vinden? Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! 2013/2014. Uw verzekering snel en digitaal regelen?

De beste zorg vinden? Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! 2013/2014. Uw verzekering snel en digitaal regelen? zorgwijzer 2013/2014 Zorg of ondersteuning nodig? CZ helpt! De beste zorg vinden? Uw verzekering snel en digitaal regelen? Medische vraag? Stel hem aan onze deskundigen Inhoudsopgave 4 Regel uw verzekering

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave 1. Wijzigingen per 1 januari 2015 Algemeen 2. Meest gestelde vragen van mensen die nu een PGB hebben 3. PGB trekkingsrecht

Nadere informatie

CASUS. Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving

CASUS. Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving Het belang van de methode familiezorg voor cliënt, familie en samenleving CASUS Wat is de impact voor een gezin met een moeder die met een ernstige handicap moet leven? SAMENVATTING VAN DE CASUSBESCHRIJVING

Nadere informatie

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking

Psychotherapie. anders denken anders voelen anders doen. ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking ASVZ Touwbaan 1 Postbus 121 3360 AC Sliedrecht t 0184 491200 info@asvz.nl www.asvz.nl ASVZ is er voor mensen met een verstandelijke beperking anders denken anders voelen anders doen Psychotherapie Inhoudsopgave

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb)

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname

Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname Weer thuis na een operatie Nazorg na een dagopname Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Weer thuis na een operatie 2 Wat mag je wel, wat mag je niet 3 Contact 6 Weer terug naar het ziekenhuis

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum ---- ---- 14 september 2011. Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer CCZ/2011080189 J. Knollema (020) 797 86 22

Uw brief van Uw kenmerk Datum ---- ---- 14 september 2011. Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer CCZ/2011080189 J. Knollema (020) 797 86 22 De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum ---- ---- 14 september 2011 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer CCZ/2011080189

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

(HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend.

(HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend. Gemeente Hof van Twente De Höfte 7 Postbus 54, 7470 AB Goor Tel. 0547 85 85 85 Fax 0547 85 85 86 E-mail info@hofvantwente.nl Website: www.hofvantwente.nl (HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening.

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening. Cliënt tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Inleiding en samenvatting 1 In het kader van een cliënt tevredenheidsonderzoek heeft Olcea een vragenlijst samengesteld. Deze vragenlijst is bedoeld voor thuiswonenden

Nadere informatie

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Medisch Maatschappelijk Werk SEIN Siebe Dijkgraaf Opbouw presentatie Nieuwe Wetgeving in 2015 Proces van aanvragen Vragen Links Wat veranderd er in

Nadere informatie

Werken in de Sociale Werkvoorziening. Informatie voor mensen met een beperking

Werken in de Sociale Werkvoorziening. Informatie voor mensen met een beperking Werken in de Sociale Werkvoorziening Informatie voor mensen met een beperking Wat staat er in dit boekje? Pagina 1 Pagina 2 Pagina 3 Pagina 4-5 Waarom dit boekje? Wat is de Sociale Werkvoorziening? Voor

Nadere informatie

EMG-platform 8 april 2008 Hans van der Knijff, consultant

EMG-platform 8 april 2008 Hans van der Knijff, consultant EMG-platform 8 april 2008 Hans van der Knijff, consultant Eigen keuze Pgb is een keuze Voordeel: eigen regie, ruime mogelijkheden Maar wel: zelf regelen Ook keuze mogelijk voor zorg in natura : alles wordt

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MET ELKAAR VOOR ELKAAR De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt volwassenen met zowel een verstandelijke beperking als

Nadere informatie

jeugdhulpverlening informatie voor kinderen en jongeren

jeugdhulpverlening informatie voor kinderen en jongeren jeugdhulpverlening informatie voor kinderen en jongeren Wij vinden dat je het recht hebt om op een goede manier volwassen te worden. Wij helpen je daarbij. jeugdhulpverlening Bureau Jeugdzorg is er voor

Nadere informatie

Afdeling Medische Psychologie Informatie voor kinderen, jongeren en hun ouders

Afdeling Medische Psychologie Informatie voor kinderen, jongeren en hun ouders Afdeling Medische Psychologie Informatie voor kinderen, jongeren en hun ouders Je bent doorverwezen naar de afdeling Medische Psychologie van het Sint Anna Ziekenhuis. Deze brochure geeft je informatie

Nadere informatie

Pakket 6 Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging

Pakket 6 Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging BESCHRIJVING VAN DE ZORGZWAARTEPAKKETTEN Pakket 6 Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging Het pakket Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging is wonen in een verpleeghuis

Nadere informatie

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa UMC St Radboud Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa Patiënteninformatie Van uw behandelende arts heeft u gehoord dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Een ziekte

Nadere informatie

boek mantelzorg In geval van nood Belangrijke informatie voor de vervangende (mantel)zorger

boek mantelzorg In geval van nood Belangrijke informatie voor de vervangende (mantel)zorger mantelzorg boek In geval van nood Belangrijke informatie voor de vervangende (mantel)zorger (020) 333 53 53 info@mantelzorgenmeer.nl www.mantelzorgenmeer.nl Mantelzorgboek Er zijn momenten dat de mantelzorger

Nadere informatie