Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel"

Transcriptie

1 Update on Dutch Longevity and Longevity in Het Nieuwe Pensioenstel André de Vries VP, Business Development, Global Financial Solutions, EMEA De Actuarisdag Zeist - September 26, 2017

2 Reinsurance Group of America Only global reinsurer focused exclusively on the life and health industry Financial Strength Rating of AA- by S&P Offers traditional reinsurance, business development and financial solutions Local presence in the Netherlands 2

3 Dutch Longevity Developments 3

4 Recent Mortality Trends: England & Wales Source: RGA analysis of ONS data 4

5 Recent Mortality Trends Other Countries Source: HMD data, RGA analysis 5

6 Netherlands Mortality Improvements - Male For different ages 8% 6% Age % 6% Age % -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg -6% -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg 8% 6% Age % 6% Age % -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg -6% -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg Source: HMD and CBS database 6

7 Netherlands Mortality Improvements - Male For different calendar years 8% 6% Year % 6% Year % -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg - -6% -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg 8% 6% 8% 6% Year % -8% Year 2014 Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg - -6% -8% Quasi AC P-Spline Crude 1 yr Crude 3 yr avg Source: HMD and CBS database 7

8 Netherlands Mortality Improvements - Male Smoothed improvements for different calendar years (1992 to 2016) 5% 3% 1% -1% % 3% 1% -1% % 3% 1% -1% % 3% 1% -1% Source: HMD and CBS database 8

9 62 Netherlands Mortality Improvements - Male -1%- 5% 3% 1% -1% 54-1% 1%- -3% 3%- -5% Source: HMD and CBS database 9

10 Netherlands and UK Mortality Improvements - Male Smoothed improvements for different calendar years (2004 to 2016) 5% 3% 1% -1% NL % 3% 1% -1% NL % 3% 1% -1% UK % 3% 1% -1% UK Source: HMD, ONS and CBS database (UK = England and Wales) 10

11 62 England and Wales Mortality Improvements - Male -1%- 5% 3% 1% -1% 54-1% 1%- -3% 3%- -5% Source: HMD and CBS database 11

12 62 Netherlands Mortality Improvements - Male -1%- 5% 3% 1% -1% 54-1% 1%- -3% 3%- -5% Source: HMD and CBS database 12

13 Transfer of Longevity Risk 13

14 Decomposing Longevity Risk q x Volatility q x Starting Mortality q x Mortality Improvements time age age 14

15 Main Challenge in Transferring Longevity Risk Price can often be decomposed in three parts: 1. Starting Mortality Rates 2. Mortality Improvement Rates 3. Compensation for Capital and Costs Actual versus Perceived Costs: Catch-Up Premium Premium - Periodic Cash Flow under Longevity Swap Actual Costs Catch-Up Premium Perceived Costs 15

16 Longevity Indemnity Reinsurance Longevity Swap Indemnity reinsurance contract, but swap is helpful analogy Premiums = Expected Annuities + Loading ( fixed ) Benefits = Actual Annuities ( floating ) based on survival of annuitants Policyholders Actual Annuities (floating) Ceding Company Expected Annuities + Loading = Premiums (fixed) Actual Annuities = Benefits (floating) 16

17 Cash Flows under Longevity Reinsurance (Swap) Impact of different mortality scenarios Paid by RGA Premiums Expected Benefit Payments Benefits in case of -2 mortality rates Benefits in case of +2 mortality rates Net Cash Flow in case of -2 mortality rates Paid by Cedant Net Cash Flow in case of +2 mortality rates 17

18 Shorter Term Longevity Solution Future Value of Past Annuities 2. Present Value of Future Annuities Best Estimate Annuities Higher Mortality Lower Mortality Risk Cover Period Future Years 18

19 Cover of Mortality Development Defining Attachment and Detachment Points Three examples Longevity Benefit Attachment Points Detachment Points LSA 1 LSA 2 LSA 3 5% 1 15% 2 25% 3 Cumulative Change in Mortality Rates Best Estimate Mortality Reducing Impact of Catch Up -Premium but also of Capital Benefit 19

20 Mortality Rates for Attachment and Detachment Point Scenarios during Risk Cover Period; Mortality Projection beyond Risk Cover Period 0,00 Calibration Period Realized Best Estimate Start Estimate Start SII Longevity Shock (full term) Attachment Point Detachment Point Attachment Point (in sample) Detachment Point (in sample) 0,0045 0,0040 0,0035 0,0030 0, % 15% 0,0020 5% 5% 0,0015 0,0010 0,0005 Risk Cover Period ,

21 Langlevenrisico in Het Nieuwe Pensioenstelsel 21

22 Macro-langlevenrisico := Risico dat gehele populatie ouder wordt dan verwacht Impact schok macro-langlevenrisico op pensioeninkomsten Bron: Willis Towers Watson (SER Verkenning Mei 2016, figuur 2.1, p29) 22

23 Beheren van Macro-langlevenrisico Verschillende mogelijkheden voor beheren van langlevenrisico: 1. Externe herverzekering 2. Ruilen (swap) binnen het collectief Tot welke leeftijd? Hoogte van de premie? [Maximum dekking?] 3. Uitsmeren in de tijd Levensverwachtingsaanpassingsmechanisme (LAM) Of combinaties? 23

24 Combineren van verschillende mogelijkheden? Herverzekeren, Ruilen en/of Uitsmeren Voorbeelden van combineren: Herverzekeren (gedeelte) van gepensioneerden? Ruilen of uitsmeren met een maximum en dan restant herverzekeren? Gedeeltelijk herverzekeren om premie vast te stellen? Andere combinaties? 24

25 Bedankt voor jullie aandacht! Vragen, opmerkingen, feedback? André de Vries 25

26 2017 RGA. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced in any form without the prior permission of RGA. The information in this publication is for the exclusive, internal use of the recipient and may not be relied upon by any other party other than the recipient and its affiliates, or published, quoted or disseminated to any party other than the recipient without the prior written consent of RGA.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

SHAPING THE FUTURE. Risk reduction Jacob Nuesink

SHAPING THE FUTURE. Risk reduction Jacob Nuesink Risk reduction Jacob Nuesink SHAPING THE FUTURE DEKRA Certification B.V., Meander 1051, 6825 MJ, Arnhem, The Netherlands Contact: Jacob (Jaap) Nuesink, jaap.nuesink@dekra.com; +31 (0)88 96 833 75 World

Nadere informatie

Analyse. Teksten op documenten. Microsoft Dynamics NAV dvision Automatiseringsbureau.

Analyse. Teksten op documenten. Microsoft Dynamics NAV dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV 2008 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by

Nadere informatie

Overview. Beveiligde functies. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Beveiligde functies. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Overview 2007 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Keeping youth in play Spruit, A. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Keeping youth in play Spruit, A. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Keeping youth in play Spruit, A. Link to publication Citation for published version (APA): Spruit, A. (2017). Keeping youth in play: The effects of sports-based interventions

Nadere informatie

Overview. Ingekomen facturen registratie. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Ingekomen facturen registratie. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Ingekomen facturen registratie Overview 2006 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system,

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

University of Groningen. Injury prevention in team sport athletes Dallinga, Joan

University of Groningen. Injury prevention in team sport athletes Dallinga, Joan University of Groningen Injury prevention in team sport athletes Dallinga, Joan IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please

Nadere informatie

AANVRAAG Namen en Adressen

AANVRAAG Namen en Adressen AANVRAAG Namen en Adressen Bestandsbeschrijving AVNAWIBA, NAAMIBAN, Definitief Author: equensworldline Document date: 1 augustus 2017 Classification: Open Version: 3.0 Versie historie Version no. Version

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Hartman, H. T. (2017). The burden of myocardial infarction [Groningen]: Rijksuniversiteit Groningen

Citation for published version (APA): Hartman, H. T. (2017). The burden of myocardial infarction [Groningen]: Rijksuniversiteit Groningen University of Groningen The burden of myocardial infarction Hartman, Hermina IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Overview. Urenregistratie. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Urenregistratie. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Urenregistratie Overview 2007 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted,

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Inquiry-based leading and learning Uiterwijk-Luijk, E. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Inquiry-based leading and learning Uiterwijk-Luijk, E. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Inquiry-based leading and learning Uiterwijk-Luijk, E. Link to publication Citation for published version (APA): Luijk, E. (2017). Inquiry-based leading and learning:

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Overview. Zorgsector. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Zorgsector. Microsoft Dynamics NAV. 2006 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Overview 2006 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Overview. Tableau Software. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. Tableau Software. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Tableau Software 2007 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in

Nadere informatie

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT THE WORK During the twenty years of its existence Studio Berkhout has evolved into the number one studio specialized in still life fashion photography. All skills needed for photography and styling, including

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Mprise B.V. Newtonstraat 2 P.O. Box 598 3900 AN VEENENDAAL The Netherlands Copyright 2012 Mprise B.V., Veenendaal, The Netherlands All rights reserved.

Nadere informatie

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS

Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011. Professionaliseren dienstverlening CMS Joop Cornelissen BMC Klantendag 2011 Professionaliseren dienstverlening CMS Agenda Introductie CIBER Waarom verder professionaliseren Tijdslijnen selectietraject Businesscase Scope implementatie Status

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Overview. HP - Horti Productie. Microsoft Dynamics NAV. 2009 dvision Automatiseringsbureau.

Overview. HP - Horti Productie. Microsoft Dynamics NAV. 2009 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV HP - Horti Productie Overview 2009 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted,

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4 EPC ESCO VME Sven Wuyts Factor4 Energie Prestatie Contract Energy Service COmpany Vereniging van MedeEigenaars Sven Wuyts Factor4 Factor4: Antwerpen en Amsterdam Ingenieurs en financieel experts Energiebesparingsprojecten

Nadere informatie

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX CORPORATE EVENT NOTICE: Toewijzing van aandelen REED ELSEVIER N.V. LOCATIE: Amsterdam BERICHT NR: AMS_20150610_04040_EUR DATUM: 10/06/2015 MARKT: EURONEXT AMSTERDAM - Change of Issuer name and trading

Nadere informatie

NO1 N11 Namen en Adressen 7-cijferige Rekeningnummers

NO1 N11 Namen en Adressen 7-cijferige Rekeningnummers NO N Namen en Adressen 7-cijferige s Definitief Author: equensworldline Document date: Augustus 207 Classification: Open Version: 4.0 Versie historie Version no. Version date Status Edited by Most important

Nadere informatie

Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance Amsterdam, De Makroon Contractrisico s van zorgvastgoed Syntrus Achmea Real Estate & Finance November 2016 Daan Tettero genda Introductie Syntrus Achmea Real Estate & Finance 7, 5,2 1,4 Zorgvastgoed voor

Nadere informatie

Greenpeace Belgium wenste na de opiniepeiling in 2009 opnieuw te peilen naar de houding van de Belg ten opzichte van een kernuitstap.

Greenpeace Belgium wenste na de opiniepeiling in 2009 opnieuw te peilen naar de houding van de Belg ten opzichte van een kernuitstap. 1. Doelstellingen Greenpeace Belgium wenste na de opiniepeiling in 2009 opnieuw te peilen naar de houding van de Belg ten opzichte van een kernuitstap. Deze studie beoogt het meten van opinies over de

Nadere informatie

Detailed View. Transportplanning Inkoop. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau.

Detailed View. Transportplanning Inkoop. Microsoft Dynamics NAV. 2007 dvision Automatiseringsbureau. Microsoft Dynamics NAV Transportplanning Inkoop 2007 dvision Automatiseringsbureau. All Rights Reserved. No part of this document may be photocopied, reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted,

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) : Peeters-Podgaevskaja, A.V. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) : Peeters-Podgaevskaja, A.V. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) : Peeters-Podgaevskaja, A.V. Link to publication Citation for published version (APA): Peeters-Podgaevskaja, A. V. (2008). : Amsterdam: Pegasus General rights It

Nadere informatie

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007 Aan de slag in beroep en bedrijf februari 2007 Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel

Nadere informatie

STRAATVERLICHTING IN ASSEN. Levenscyclusanalyse van de Kegel 2000 en de Stela Square 10 LED Kerstholt, René

STRAATVERLICHTING IN ASSEN. Levenscyclusanalyse van de Kegel 2000 en de Stela Square 10 LED Kerstholt, René STRAATVERLICHTING IN ASSEN. Levenscyclusanalyse van de Kegel 2000 en de Stela Square 10 LED Kerstholt, René IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

7 aug. 2006 Snelstart document Thecus N2100 Y.E.S.box BlackIP Versie 1.0

7 aug. 2006 Snelstart document Thecus N2100 Y.E.S.box BlackIP Versie 1.0 Setup Wizard MET DHCP-server: 1. NA de installatie van de software welke zich op de CD bevindt krijgt u het volgende te zien: 2. V ervolgens gaat de softw are op zoek naar de Thecus Y.E.S.box welke is

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Fryslân

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Fryslân Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zeeland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zeeland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Gelderland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Gelderland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Drenthe

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Drenthe Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zuid-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Zuid-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Limburg

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Limburg Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J.

Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Biodiversity responses to climate and land-use change: A historical perspective Aguirre Gutierrez, J. Link to publication Citation for published version (APA): Aguirre

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Flevoland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Flevoland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)!

Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)! Zaakgericht werken implementaties lukken (niet altijd)! 17-11-2016 Atos 17-11-2016 Atos Deze track wordt gefaciliteerd door: & 3 17-11-2016 Atos 17-11-2016 Atos Invoeren zaakgericht werken Wat is zaakgericht

Nadere informatie

MKB-index april 2017

MKB-index april 2017 MKB-index april 2017 Zoetermeer, 4 mei 2017 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en

Nadere informatie

VAN LANSCHOT N.V. DATUM: 11/03/2015 EURONEXT AMSTERDAM. Assimilation of Structured Note

VAN LANSCHOT N.V. DATUM: 11/03/2015 EURONEXT AMSTERDAM. Assimilation of Structured Note CORPORATE EVENT NOTICE: Assimilatie VAN LANSCHOT N.V. LOCATIE: Amsterdam BERICHT NR: AMS_20150311_01776_EUR DATUM: 11/03/2015 MARKT: EURONEXT AMSTERDAM From 16/03/2015 the 5000 Structured Note (ISIN code

Nadere informatie

Account Information Services

Account Information Services Account Information Services Gebruikershandleiding webapplicatie Account Information Services (gebruikershandleiding) 13 January 2014 Classification: Open Version 7.0 Copyright Equens SE and/or its subsidiaries.

Nadere informatie

OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI

OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI Bijlage A 1/9 OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI In opdracht van Vaillant Group Netherlands B.V. heeft TNO voor de functie ruimteverwarming

Nadere informatie

Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals

Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals Energie en klimaatverandering als beleggingsthema: the real deals Jacco Minnaar - Triodos Investment Management 8 juni 2017 Instituut voor Pensioeneducatie 0 Triodos in een oogopslag Triodos Bank Onafhankelijke

Nadere informatie

Account Information Services

Account Information Services Account Information Services Gebruikershandleiding webapplicatie Document date: 1 oktober 2016 Classification: Open Version: 7.1 Copyright equensworldline SE and/or its subsidiaries. All rights reserved.

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

WORK 2MAKE HANDLEIDING. Xelion iphone app. Copyright 2014 2makeITwork BV.

WORK 2MAKE HANDLEIDING. Xelion iphone app. Copyright 2014 2makeITwork BV. HANDLEIDING Xelion iphone app Auteur: Gerben Bazuin T: 010 484 4400 E: gbazuin@2makeitwork.nl Datum: 6112014 Versie: 1.0 Copyright 2014 2makeITwork BV. All rights reserved under International Copyright

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Mol, P. G. M. (2005). The quest for optimal antimicrobial therapy s.n.

Citation for published version (APA): Mol, P. G. M. (2005). The quest for optimal antimicrobial therapy s.n. University of Groningen The quest for optimal antimicrobial therapy Mol, Peter G. M. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please

Nadere informatie

University of Groningen. Geriatric Traumatology Folbert, Engelina

University of Groningen. Geriatric Traumatology Folbert, Engelina University of Groningen Geriatric Traumatology Folbert, Engelina IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Effluent biomarkers in peritoneal dialysis: A captivating symphony from the peritoneal membrane Lopes Barreto, Deirisa

Effluent biomarkers in peritoneal dialysis: A captivating symphony from the peritoneal membrane Lopes Barreto, Deirisa UvA-DARE (Digital Academic Repository) Effluent biomarkers in peritoneal dialysis: A captivating symphony from the peritoneal membrane Lopes Barreto, Deirisa Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

CHIMERISM IN HEALTH, TRANSPLANTATION AND AUTOIMMUNITY

CHIMERISM IN HEALTH, TRANSPLANTATION AND AUTOIMMUNITY CHIMERISM IN HEALTH, TRANSPLANTATION AND AUTOIMMUNITY CHIMERISM IN HEALTH, TRANSPLANTATION AND AUTOIMMUNITY Thesis, University of Leiden, The Netherlands The studies described in this thesis were performed

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Marktverslag Week 4. Power NL. Power BE. Power DE. Gas TTF. Crude Oil. Coal. Emissierechten. Weer & temperatuur. Macro economisch. Bullish.

Marktverslag Week 4. Power NL. Power BE. Power DE. Gas TTF. Crude Oil. Coal. Emissierechten. Weer & temperatuur. Macro economisch. Bullish. Verwachtingen voor week 4 Verwachtingen Komende week Power NL Power BE Power DE Gas TTF Crude Oil Coal Emissierechten Weer & temperatuur Macro economisch Bullish Neutraal Bearish 1 Power NL Power NL, spot

Nadere informatie

AANVRAAG Namen en Adressen

AANVRAAG Namen en Adressen AANVRAAG Namen en Adressen Bestandsbeschrijving AVNAWIBA, NAAMIBAN, NAWIBAN / NAWIKANT Definitief 1 oktober 2013 Classificatie: Open Versie 2.0 Versiegeschiedenis Versie Datum Status Bewerkt door Belangrijkste

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger?

Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger? Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger? Opdrachtgever: VvAA Groep B.V. 23 April 2014 ALL RIGHTS RESERVED. No part of this publication may be produced or transmitted, in any form or by

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medication safety in pediatric care Maaskant, Jolanda. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medication safety in pediatric care Maaskant, Jolanda. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Medication safety in pediatric care Maaskant, Jolanda Link to publication Citation for published version (APA): Maaskant, J. M. (2016). Medication safety in pediatric

Nadere informatie

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas

Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas University of Groningen Understanding the role of health literacy in self-management and health behaviors among older adults Geboers, Bas IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version

Nadere informatie

SEPA Direct Debit De domiciliëring binnen een eengemaakte ruimte voor betalingen in Europa 1 februari 2014

SEPA Direct Debit De domiciliëring binnen een eengemaakte ruimte voor betalingen in Europa 1 februari 2014 SEPA Direct Debit De domiciliëring binnen een eengemaakte ruimte voor betalingen in Europa 1 februari 2014 INHOUD 1. DE SEPA-DOMICILIËRINGEN 2. DE DOMICILIËRINGEN EN SEPA 3. WERKING VAN DE EUROPESE DOMICILIËRING

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

SUPPORT A NOBLE PROJECT

SUPPORT A NOBLE PROJECT Ecumenical Patriarchate Orthodox Metropolis of Belgium Exarchate of The Netherlands and Luxemburg SUPPORT A NOBLE PROJECT it s a unique opportunity AN ORTHODOX CHURCH FOR AMSTERDAM The Orthodox Metropolis

Nadere informatie

Corporate Payment Services

Corporate Payment Services Corporate Payment Services Aansluitgids voor servicebureaus Final Equens S.E. 28 January 2014 Classification: Open Version 2.0 Copyright Equens SE and/or its subsidiaries. All rights reserved. No part

Nadere informatie

www.affirmatie.nl Oorspronkelijke titel: I Think, I am! Copyright 2008 by Louise L. Hay Original English language publication in 2008 by Hay House Inc. Ontwerp en redactionele assistentie: Jenny Richards

Nadere informatie

University of Groningen. Towards tailored elderly care Peters, Lilian. DOI: /j.jpsychores

University of Groningen. Towards tailored elderly care Peters, Lilian. DOI: /j.jpsychores University of Groningen Towards tailored elderly care Peters, Lilian DOI: 10.1016/j.jpsychores.2013.02.003 IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Statistieken

Gebruikershandleiding Statistieken Gebruikershandleiding Statistieken DOCUMENT DATUM 21-11-2014 AUTEUR I-Signaal Copyright 2014 i-signaal B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015 Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime Woensdag 20 mei 2015 1. Globaal perspectief 1. Globaal perspectief: evolutie van CO² emissie tot 2005 The big picture 1971 General Motors, 1971 Buick Riviera Owner

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus

Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Lage rentevoeten sluipend gif voor de economie? Alumni & Friends Actuariaat Leuven 28.09.2015 Tom Meeus Trends, 06.06.2013 Is een lage rente (

Nadere informatie

Handleiding SWIFT MyStandard Readiness Portal. Juni 2016

Handleiding SWIFT MyStandard Readiness Portal. Juni 2016 Handleiding SWIFT MyStandard Readiness Portal Juni 2016 Introductie In dit document worden de stappen tot het gebruik van de MyStandard Readiness Portal beschreven. Het gebruik van de Portal is redelijk

Nadere informatie

Educational Technology Expertise Centre OTEC Open University of the Netherlands. Masterclass Peer-to-peer technology

Educational Technology Expertise Centre OTEC Open University of the Netherlands. Masterclass Peer-to-peer technology Educational Technology Expertise Centre OTEC Open University of the Netherlands Masterclass Peer-to-peer technology COLOPHON Title: Author(s): Masterclass Peer-to-peer technology Wim van der Vegt en Hubert

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

RELAIS MODULE ENKELPOLIG (COM/NO)

RELAIS MODULE ENKELPOLIG (COM/NO) KARAKTERISTIEK Relaismodule voorzien van 8 relais voor het schakelen van lichtpunten, stopcontacten,... Aansluiting aan de Easyplus Centrale via een 10-polige bandkabel (ordernr. FCC98061) Voeding en aansturing

Nadere informatie

leven! Dr. Wayne W. Dyer met Kristina Tracy palaysia 10 geheimen voor kampioenen

leven! Dr. Wayne W. Dyer met Kristina Tracy palaysia 10 geheimen voor kampioenen Oorspronkelijke titel: UNSTOPPABLE ME Copyright 2006 by Wayne W. Dyer Illustraties Stacy Heller Budnick Ontwerp: Jenny Richards Foto van Wayne: Greg Bertolini Original English language publication in 2006

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

De Risicomarge: Feit en Fictie

De Risicomarge: Feit en Fictie De Risicomarge: Feit en Fictie Prof. dr. Roger J. A. Laeven 1 15 september 2017 De Risicomarge: Feit en Fictie Mini Symposium 15 september 2017 Koninklijke Industrieele Groote Club Prof. dr. Roger J. A.

Nadere informatie

Staand-zittend werken, wat is nu écht de impact?

Staand-zittend werken, wat is nu écht de impact? Staand-zittend werken, wat is nu écht de impact? Inleiding Staand-zittend werken wordt steeds populairder. Maar wat zijn nu daadwerkelijk de effecten van afwisselend staand-zittend werken? Draagt het alleen

Nadere informatie

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Verificatie van de investeringen van het 380kV traject Maasvlakte Westerlee

Verificatie van de investeringen van het 380kV traject Maasvlakte Westerlee DTe Den Haag Verificatie van de investeringen van het 380kV traject Maasvlakte Westerlee Project Nr. : 64112-00 Document Nr. : 64112-00-5200-06-002 Revisie : B Revisie omschrijving: Eindrapport Gemaakt

Nadere informatie

Taal en Taalwetenschap

Taal en Taalwetenschap Taal en Taalwetenschap Antwoorden bij de opdrachten René Appel, Anne Baker, Kees Hengeveld, Folkert Kuiken en Pieter Muysken (redactie) Blackwell Publishers 2002 by Blackwell Publishers Ltd a Blackwell

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie