KB Biobased Economy. Erik van Seventer - WUR BbE team. Den Haag, 20 mei 2010

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KB Biobased Economy. Erik van Seventer - WUR BbE team. Den Haag, 20 mei 2010"

Transcriptie

1 KB Biobased Economy Erik van Seventer - WUR BbE team Den Haag, 20 mei 2010

2 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

3 Gebruik maken van hernieuwbare grondstoffen en sluiten van productie/consumptie cycli: ECO 2

4 Biobased Economy: Drijfveren (GHG) reduction 1 Safety / low-tox / health Geo-politics energy saving Profitability Feed-stock / input flexibility Competitive advantage Sustainable use of land and raw materials Biomass efficiency & chain integration

5 : 30% Fossiel vervangen door Bio

6 PROGRAM Biorefinery is het duurzaam omzetten van biomassa Biorefinery is the sustainable processing of biomass into een a spectrum of van marketable producten products en energie and energy PRODUCE BIOMASS CONVERT BIOMASS PRODUCE BIO-BASED PRODUCTS Sustainable available (parts) of crops/plants Algae Biochemical conversion Specialty chemicals Food & feed Primary residuals (road grass, wood trimmings, Secondary residuals (beet pulp, beer brush) (Base)chemicals & materials Fuels Power Waste Tertiary residuals (animal fat, dung, GFT) (Thermo)chemical conversion Heat Waste Very broad area Focus needed Base on SWOT for Netherlands

7 Een dringende noodzaak tot verandering voor de landbouw, ook gecombineerd met BbE. Now Higher output Lower energy & fossil inputs Combine & biorefinery Future sustainable growth Food Inefficiency Recycling & by-products Food Fuels Chemistry New Materials Feed Fibres Feed Fibres Nature preservation, biodiversity Nature preservation, biodiversity

8 KB en BO faciliteren de ontwikkeling van de Biobased Economy Samenwerking met (inter)nationale Industry & kennis instituten Wetsus RUG CCC & B B-BASIC BASIC Water & Energy Wageningen UR BbE R&D areas: Biobased chemicals ECN Bio2Value Biobased materials TUD DSTI RUU LNV; EZ; VROM; IPE B-BASIC BASIC & CatchBio Bio-Materials DPI UT CatchBio CatchBio CatchBio CatchBio Biofuels en energy Dedicated crops for BbE Sustainable chain development Land-use and resource management R dam TU/e WUR EU International

9 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

10 BbE: ge(co-)financierde NL R&D programma s Existing programmes in the Netherlands with a biomass component: B-BASIC; Focus on biotechnology for creating building blocks CATCHBIO; Focus on thermochemical conversion of biomass to building blocks EOS-LT; Focus on energy reduction, alternative energy carrier production Carbohydrate Competence Centre: Focus on carbohydrates for food and health applications Dutch Polymer Institute and Polymer Innovation Programme Biobased research is a theme but no focus area DPI focus is on fundamental research no chain approach NWO ASPECT, SBIR

11 Biobased Performance Materials Programme (BPM) BPM is a programme sponsored by the Dutch Ministry of Agriculture, Nature and Food Quality (LNV) Aim is to create an internationally appealing programme Programme fills an important gap in Biobased research: dedicated research into biobased performance materials. Is unique in its construction: Industrial partners participate from all parts of the value chain, varying from raw materials producers, polymer producers and processors until end users

12 BPM - Consortium ABB AEP Albert Heijn AkzoNobel Avantium BASF Berberis Calendula oil Cargill Constar CoSun Croda Desch DSM FKur GreenICT Heinz HSV Jus de Pomme KLM Meneba Nature Works NPSP Nuplex Océ Philips Purac RedOrange Rinos Rodenburg Synbra Ursa Paint Wacker RUG, TU/e, UU, Wageningen UR

13 BPM Supporting Agencies Regie Groep Chemie Dutch Polymer Institute (DPI) Dutch Rubber and Plastic Federation (NRK) Belangenvereniging Composteerbare producten Nederland (BCPN) Port of Rotterdam Platform Biobased Business Hoofdproductschap akkerbouw Vereniging van verf-en drukinkt fabrikanten Ministerie van Economische Zaken (EZ) Ministry of Housing and Environment (VROM) Vereniging van Afvalverwerkers

14 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

15 Biobased PET PET wordt nu jaarlijks in miljoenen tonnen geproduceerd uitgaande van aardolie grondstoffen Er is vanuit de industrie veel belangstelling voor Biobased PET Sheet: Jacco van Haveren

16 Biobased PET: de Ethyleen glycol uit Biomassa Coca-Cola's Biobased Bottles Ethylene glycol in new Dasani water bottles will be derived from sugar and molasses Alex Tullo Chemical Engineering News, May, 2009 Coca-Cola THE HEAVIEST HITTER in the beverage industry is taking a swing at biobased materials. Later this year, Coca-Cola Co. will introduce bottles for its Dasani-brand water with up to 30% biobased content. Beverage bottles are typically created from polyethylene terephthalate (PET), made, in turn, by reacting ethylene glycol and terephthalic acid. The ethylene glycol in the new Dasani bottles will be derived from sugar and molasses, rather than its usual origin in petroleum and natural gas. Coca-Cola won't disclose the names of the chemical companies from which it is sourcing the glycol. Michael Schultheis, Coca-Cola's director of sustainable packaging design, tells C&EN that his company will procure the sugar and molasses from India and Brazil. An Indian firm, India Glycols, boasts of being the world's only producer of glycol made from molasses. Its stated production capacity is 125,000 metric tons per year, via ethanol and ethylene oxide. Brazil's only glycol producer is Oxiteno, which is researching production of glycol and other chemicals from sugarcane and ethanol but isn't in production, according to CEO João Parolin. Coca-Cola's goal is to introduce bottles made with materials that are 100% recyclable and renewable. For a year, Schultheis says, the company has been researching a biobased alternative to terephthalic acid that it could react with ethylene glycol to make PET. "We have found some things that look interesting," he says. "Our goal would be to end up with the same molecule at the end of the day." One reason the company wants to stick with PET is its recyclability. The firm recently opened a plant in Spartanburg, S.C., Sheet: that Jacco can van recycle Haveren 100 million lb of bottles back into soda bottles.

17 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

18 E-CROP: Hoe duurzaam is productie van bio-ethanol? E-CROP: Ontwikkeling van een (beperkt) LCA instrumentarium voor directe effecten van teelt en verwerking van gewassen voor bio-ethanol Input: verschillende gewassen, teeltmanagement, groeicondities en biomassa-verwerkingsopties Output 1: Output 2: voor verschillende bio-energievormen resultaten van Energie en BKG balanzen en landgebruik indicatoren voor duurzaam resourcegebruik, zoals inputefficiënties en bodemorganische stofbalans Toepassing: ex-ante analyses vaststelling duurzaamheid; vergelijking gewassen en ketens; opties voor teelt- en keteninnovaties, e.d.

19 E-CROP: methodology (1) Whole system approach: agro ecological weather soil crop modelling = a tool that integrates C, H 2 O, N, P, flows in the soil-crop system; Radiation CO 2 Temperature Transpiration O 2 Evaporation Rain = calculates biomass production as function of inputs and site conditions = calculates indicators for environmental aspects (water percolation, nitrate, SOM level, etc.) Volatilization Fertilization Carbon Uptake Nitrogen Mineralization Immobilization Leaching Uptake Drainage H 2 O Irrigation Capillary rise Input from statistics also possible

20 E-CROP: methodology (2) Whole chain approach: production, transport, conversion and distribution GHG emission GHG emission GHG emission GHG emission Crop biomass Biofuel Heat Electricity Energy Energy Energy By-products Energy Recycling effluent (f.i. organic fertilizer)

21 Vergelijking van gewassen en regio s Gj/ha Comparing NL sugar beet (first 4 columns) with sugar cane from Brazil (last 2 columns) ton CO2 eq./ha ethanol beets + biogas leaves ethanol cane Gross energy Energy use Net energy ethanol beets + biogas leaves ethanol cane Gross em. red. CO2 N2O CH4 Net em. red. Upper graph: ethanol and net energy yield per ha; Lower graph: gross and net GHG reduction per ha Not so much difference between current sugar beet and sugar cane Bron: IFS proceedings no. 633

22 Vergelijking van éénjarige met meerjarige gewassen A B Rotation of annuals Miscanthus Rotation of annuals Miscanthus Radiation use 100% GHG 100% 50% 50% P use 0% Water use SOC 0% Groundwater N use Nitrate A rotation of 3 annuals compared with a perennial culture of Miscanthus A. Input use efficiencies B. Environmental indicators Heeft Miscanthus de beste papieren?

23 Gebruik van co-producten van 1 e gen. Gewassen scheelt (bijv. tbv extra energie) Table 1. Ethanol production, net GHG emission reduction and percentage reduction from three crops. Wheat Sugar beet Miscanthus Ethanol yield (GJ/ha) Net GHG reduction 3.3 => => (t CO 2 eq./ha) Efficiency (%) 57 => => Ranges illustrate improvements if co products are used for energy production Verschillen tussen 1e en 2e generatie energiegewassen blijken minder groot dan vaak wordt aangenomen. Bron: IFS proceedings no. 633

24 Wat is de juiste indicator: CO 2 per ha of %CO 2? GHG emission reduction (t CO2-eq) per ha GHG emission reduction relative to fossil fuel chain (%) Figure 1. Net GHG emission reduction per ha plotted against the GHG emission reduction relative to the fossil chains. Different markers refer to different feedstocks (oilseed rape, wheat, sugar beet, sugar cane and Miscanthus). Bij een %CO 2 bespaard is de CO 2 bespaard per eenheid land variabel. Bij landschaarste lijkt CO 2 per eenheid land een betere indicator dan %CO 2 bespaard. EU hanteert %CO2 als criterium

25 Niet alle innovaties tellen mee tav. E en BKG Innovaties Landbouwdiesel, transportenergie Energieverbruik bij verwerking N 2 O emissie (bij productie kunstmest en uit de bodem) N-kunstmestgift Gewasproductie Aanbeveling: Gewasteeltoptimalisatie! Vermeden fossiele energie 0 0/+ nvt 0 ++ Vermeden BKG emissie (per ha) 0 0/+ 0/+ 0/+ ++ Bron: PRI rapport 261

26 Hoe de teelt te optimaliseren (vb van NL koolzaadteelt) Energy yield (GJ/ha) Optimum N 20.0 Gross energy 0.5 Net energy GHG reduction Net GHG red. (ton CO2-eq./ha) N application (k g/ha) Figure 1. Effects of oilseed rape management on net energy and GHG balance. Bron: Outlook on AGRICULTURE Vol 38, No 3, 2009

27 Samenvatting gebruik analyse tool E-CROP E-CROP can be used for Assessment of energy and GHG balances (whole chain/system approach) Quantification of input use and use efficiencies Quantification of SOM dynamics and feedback loops Determination of possible side effects on environment Comparing alternatives and system improvements Ex-ante evaluation of sustainable production levels

28 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

29 Van aardolie PET ontwikkeling van biobased PEF Mogelijkheden voor Bio PET op basis van biomassa: Biobased Ethyleen glycol uit biomassa vanuit cellulose [C-6] suikers Biobased PET naar PEF analoog op basis van furanen uit hemicellulose [C-5] suikers WUR: Onderzoek door de hele keten van grondstof productie via polymeersynthese tot materiaal verwerking

30 Furan building blocks: 2,5-FDA platform Furans Furan dicarboxylic acid could be a bio based alternative to terephthalic acid COOH HOOC O COOH COOH F 2,5-FDA T terephthalic acid Sheet: Jacco van Haveren

31 Project BIOSYNERGY BIOmass for the market competitive and environmentally friendly SYNthesis of bio-products chemicals and/or materials together with the production of secondary energy carriers transportation fuels, power and/or CHP through the biorefinery approach. Development multiproduct cellulose-ethanol based biorefinery technology Focus on valorisation of residues from cellulose ethanol production to make the production of this biofuel more cost competitive Bioprocessing and thermochemical pathways combined Process development from lab-scale to demonstration at pilot-scale. EU FP6 Program: Contract No SES 6. EC Officer: Silvia Ferratini. Duration: (48 months). Budget: 13.4 M, EC grant 7M Sheet: Hans Reith, ECN

32 Product lines in BIOSYNERGY Multi-product biorefinery, Focus on residues cellulose ethanol: C5 and lignin valorisation Lignocellulosic biomass Esp. STRAW Physical chemical pretreatment & Fractionation Cellulose Hemicellulose Enzymatic Hydrolysis C6 sugars C5 sugars Fermentation Chemical Conversion Ethanol ABE Xylonic acid (HMF) > 2,5 FDA Furfural Pentoside Surfactants SC Depolymerisation Aquathermolysis Lignin Catalytic Pyrolysis Chemical conversion Enzymatic conversion Fractionation Phenolics Activated lignins Resins / Thermosets Integration in petrochemical refineries B i o m a s s r e s i d u e s CHP Heat & Power to process Sheet: Hans Reith, ECN

33 Filmpje

34 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

35 Doorstroom KB-10 naar BO-1205 (BbE en En.trans) BO web-site groenegrondstoffen.nl is voor een deel gebaseerd op de kennis die is opgebouwd in KB ge(co-)funde projecten. De overheidsvisie BbE is voor een deel gebaseerd op door KB-10 ge(co-)funde projecten. Bijvoorbeeld: BO Desk-study biofules maakt gebruik van de data die in KB-10 ge(co-)funde projecten is opgebouwd. Bijvoorbeeld E-CROP wordt nu gebruikt voor BO ter vergelijking verschillende bio-plastics (PLA, Bio-poly ethyleen, ethanol als fuel en als chemical).

36 Wetenschappelijke uitdagingen BbE Optimale bioraffinage Omzetting biomassa naar hoogwaardige chemicaliën met zoveel mogelijk behoud van functionaliteit. Kringloopsluiting Integratie landbouw, voedselproductie en BbE productie naar een duurzaam gebruik van groene grondstoffen.

37 LNV KB : Biobased Economy Biobased Economy Enkele BbE R&D programma s Leidraad: Ontwikkeling van een Biobased PET fles E-CROP: duurzaamheid, LCA bio-ethanol (energie & chem) BIOSYNERGY: Biorefinery naar chemie en energie KB -> BO en wetenschappelijke uitdagingen Discussie

38 Discussie en vragen.

39 Dank voor uw aandacht! Met dank aan heel veel Wageningen UR collega s. (voor details zie svp de hand-out; projectbeschrijvingen)

40 Afsluiting Wageningen UR

KB Biobased Economy in R(&D)eality. Erik van Seventer - WUR BbE team. Den Haag, 12 mei 2009

KB Biobased Economy in R(&D)eality. Erik van Seventer - WUR BbE team. Den Haag, 12 mei 2009 KB-10 2008 Biobased Economy in R(&D)eality Erik van Seventer - WUR BbE team Den Haag, 12 mei 2009 Welke toekomst willen we? Of? Trends 2050+ To Do : Eco 2* Toenemende uitputting en vervuiling Voedsel

Nadere informatie

Biobased economy vanuit ketenperspectief. Woody Maijers Lector Integrale voedsel- en productieketens Directeur van De Ketencoach

Biobased economy vanuit ketenperspectief. Woody Maijers Lector Integrale voedsel- en productieketens Directeur van De Ketencoach Biobased economy vanuit ketenperspectief Woody Maijers Lector Integrale voedsel- en productieketens Directeur van De Ketencoach 1 Van lineair naar circulair 2 Van ketens naar netwerken Productie biomassa

Nadere informatie

Biobased technologie. Tuinbouw Kennisdag. 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken

Biobased technologie. Tuinbouw Kennisdag. 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken Biobased technologie Tuinbouw Kennisdag 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken Workshop Biobased technologie en onderwijs Doel: Samen inventariseren wat er binnen het onderwijs (mbo/hbo) nodig is om

Nadere informatie

Biobased Wageningen UR. Welkom

Biobased Wageningen UR. Welkom Biobased economy @ Wageningen UR Welkom Biobased economy @ Wageningen UR Inleiding Biobased Economy en programma 29 maart 2012, Erik van Seventer Biobased economy (BbE): De kringloop sluiten Visual: Overheidsvise

Nadere informatie

EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN. Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen

EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN. Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen Digitaal kennisplatform bio-economie een initiatief van de POM Oost-Vlaanderen als provinciale antenne

Nadere informatie

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

Innovatie met biomassa: meer dan techniek Biobased innovation Innovatie met biomassa: meer dan techniek InnoTeP Nijmegen, 26 September 2014 Hans Langeveld (Biomass Research) Foluke Quist-Wessel (AgriQuest) foluke.quist@gmail.com hans@biomassresearch.eu

Nadere informatie

Rijkslandbouwschool. Wageningen UR NIOO-KNAW Centrum voor Bodemecologie. Wageningen Campus: volop innovatie. Drie bodemtypes. Groei wereldbevolking

Rijkslandbouwschool. Wageningen UR NIOO-KNAW Centrum voor Bodemecologie. Wageningen Campus: volop innovatie. Drie bodemtypes. Groei wereldbevolking Rijkslandbouwschool Wageningen UR NIOO-KNAW Centrum voor Bodemecologie Prof. dr. Martin J. Kropff, Rector Magnificus Duivendaal 1886 Drie bodemtypes Wageningen Campus: volop innovatie Binnenveld Wageningse

Nadere informatie

BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry april 2015 Jeroen Koot -CEO

BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry april 2015 Jeroen Koot -CEO BioMCN: Advanced Sustainable Biofuels BIObased Industry 2015 9 april 2015 Jeroen Koot -CEO Content Bio-methanol belangrijke grondstof voor o.a. transport en chemie BioMCN ontwikkelt duurzame en bio-based

Nadere informatie

Biobased Asfalt. Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp. Dr. Richard Gosselink

Biobased Asfalt. Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp. Dr. Richard Gosselink Biobased Asfalt Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp Dr. Richard Gosselink Wageningen UR: organizational structure Supervisory Board Executive Board Concern staff Facility Services Agrotechnology

Nadere informatie

Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens?

Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens? Wat is de rationale voor Regionale Biomassaketens? Wolter Elbersen (Wageningen UR) Amersfoort, 1 december 2011 Biomassa en Bioenergie in Nederland Netherlands 4 million ha total and 2 million ha agriculture

Nadere informatie

150 years. BASF: We create chemistry

150 years. BASF: We create chemistry BASF: We create chemistry Chemistry powers Sustainability NRK Nieuwjaarsbijeenkomst 2016 14 januari 2016, BASF De Meern Charles van der Horst BASF Nederland B.V. Our understanding is derived from megatrends

Nadere informatie

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011 Relevantie van (carbon) footprinting voor telers Jasper Scholten 23 juni 2011 Inhoud 1. Blonk Milieu Advies 2. Levenscyclusanalyse (LCA) 3. Carbon Footprinting 4. Footprint van brouwgerst 5. Footprint

Nadere informatie

Safety is the ability to move

Safety is the ability to move Samen bouwen aan Duurzaam Groningen #DGcongres Safety is the ability to move Pieter van Gent BASF Safety is the ability to move BASF Construction Chemicals Pieter van Gent 150 years We create chemistry

Nadere informatie

Masterclass Duurzaam Ondernemen

Masterclass Duurzaam Ondernemen Masterclass Duurzaam Ondernemen Gijsbrecht Gunter Projectmanager Mobiel: 06 52 123 146, e-mail: gijsbrechtgunter@impulszeeland.nl Terneuzen, 10 november 2011 Inhoudsopgave 1 Wat is Biobased Economy 2 Agenda

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Hout in de BBE. Houtachtige Bio massa in het. Nederlandse Klimaat. Energie beleid.. Probos 27 Jan 2011 Ton Runneboom

Hout in de BBE. Houtachtige Bio massa in het. Nederlandse Klimaat. Energie beleid.. Probos 27 Jan 2011 Ton Runneboom Hout in de BBE Houtachtige Bio massa in het Nederlandse Klimaat en Energie beleid.. Biobased Economy (BBE) De BBE is een onderdeel van een duurzame economie!! Het gaat om het creëren van toegevoegde economische

Nadere informatie

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015. Marc Rosiers Nicolas De Lange Agri Investment Fund Studienamiddag Bio Economie 9 November 2015 Marc Rosiers Nicolas De Lange Inhoudstafel 1. Agri Investment Fund 2. Actiedomeinen FromFarm tofood Smart Farming Sustainable Farming Biobased

Nadere informatie

VERKENNING van de BioBased Economy

VERKENNING van de BioBased Economy VERKENNING van de BioBased Economy Biobased of Biowaste? Vereniging van Ver(s)kenners Martijn Wagener 28-nov-2013 Indeling Introductie Virida! Wat is de Biobased Economy?! Principes: cascadering en raffinage!

Nadere informatie

TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO. Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015

TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO. Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015 TO2 s Biobased & Circular Economy programma s DLO, ECN, TNO Erik van Seventer et al. Den Haag, 22 mei 2015 De toekomst...2030...2050 Resource efficiency Circulaire economie Direct use of solar energy Vernieuwde

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

CO 2 capture overview

CO 2 capture overview CO 2 capture overview Ruud van den Brink, Daan Jansen www.ecn.nl CO 2 emissions are rising faster than in the most pessimistic scenario Source: PNAS, 22 May, 2007 Energy scenario: 65% lower CO 2 emission

Nadere informatie

PHA programma: Introductie & consortium vorming

PHA programma: Introductie & consortium vorming PHA programma: Introductie & consortium vorming Christiaan Bolck Program manager materials - Wageningen UR Workshop PHA 17 December 2013 Wageningen Forum Biorefinery; nieuwe waardeketens van groene grondstoffen

Nadere informatie

GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu

GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu A. van der Drift December 2013 ECN-L--13-081 GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu Bram van der Drift Clean Tech Business Day 11 december

Nadere informatie

infrastructure for a renewable society

infrastructure for a renewable society infrastructure for a renewable society Klaas de Jong 23th March 2011 Far more energy needed for heating than for generation of electricity Primary energy balance of The Netherlands Average efficiency of

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

supply storage Nuclear energy Sustainable

supply storage Nuclear energy Sustainable Er bestaan uitgebreide statistieken van bio-energieproductie in Nederland. De herkomst van de biomassa is echter zeer slecht te achterhalen. De duurzaamheid van bioenergie hangt echter wel zeer nauw samen

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

De circulaire melkveehouderij: Waarde creëren met reststromen

De circulaire melkveehouderij: Waarde creëren met reststromen De circulaire melkveehouderij: Waarde creëren met reststromen Circular & Biobased Economy Erik van Seventer Program Director Circular & Biobased Economy Hengelo, 19 mei 2017 Voor vanmiddag CO 2 en mineralen

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15

Lokale Bioraffinage. De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa. Marieke Bruins. Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Lokale Bioraffinage De voordelen van kleinschalige raffinage van biomassa Green Meeting Decentrale Bioraffinage, Den Bosch, 18-9-15 Marieke Bruins De afgelopen eeuw was er een belangrijke trend in de agrarische

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Toekomstige Biobased Materialen. Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products

Toekomstige Biobased Materialen. Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products Toekomstige Biobased Materialen Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products Geld verdienen met biomaterialen 23 november 2011 Groene grondstoffen in non-food toepassingen Zo oud als de mensheid!

Nadere informatie

ROTTERDAM BIOPORT. Frans Jan Hellenthal Business Developer Havenbedrijf Rotterdam 8 december 2011

ROTTERDAM BIOPORT. Frans Jan Hellenthal Business Developer Havenbedrijf Rotterdam 8 december 2011 ROTTERDAM BIOPORT Frans Jan Hellenthal Business Developer Havenbedrijf Rotterdam 8 december 2011 Havenbedrijf Rotterdam N.V. Structuur: Overheids-N.V., aandeelhouders: de gemeente (70%) en het Rijk (30%)

Nadere informatie

Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings

Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings H.Hoes 1 Klik om ATES het opmaakprofiel system results van de Monitoring within Energy Demonstration Program to 30%

Nadere informatie

Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten

Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten 5/07/2016 Stroomversnelling Vlaanderen 16 juni 2016 Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten En de link met duurzame economie ir Vincent WIRTZ Account Manager Renewable Energy M +32

Nadere informatie

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility E-mobility 25% The transition towards sustainable mobility Prof. Dr. ir. Joeri Van Mierlo Director of Mobility, Logistics and Automotive Technology Research Centre 57% NOx 25% PM 2 1 Billion Euro s per

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Toolbox for Circle Regions. UrbanWINS Webinar

Toolbox for Circle Regions. UrbanWINS Webinar Toolbox for Circle Regions UrbanWINS Webinar 5-7-2017 Paul Mul paul.mul@rhdhv.com Programme Toolbox for Circle Regions How does it work? Some examples Case 1: Plastic factory city Almere Case 2: Circular

Nadere informatie

Duurzaamheid Praktijkcase circulaire economie (Apollo Vredestein) APOLLO Vredestein BV

Duurzaamheid Praktijkcase circulaire economie (Apollo Vredestein) APOLLO Vredestein BV Duurzaamheid Praktijkcase circulaire economie (Apollo Vredestein) 1 Wie ben ik? 2 Enschede plant 150 Acre facility located in the East part of the Netherlands, close to the German border Capacity: PCR:

Nadere informatie

Extreem veilig. Our product. Het product

Extreem veilig. Our product. Het product Extreem veilig Het product Alle koppelingen zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheidsysteem

Nadere informatie

Noord-zee-wier-keten. Zonder samenwerking,... geen keten

Noord-zee-wier-keten. Zonder samenwerking,... geen keten Noord-zee-wier-keten Zonder samenwerking,... geen keten TO2-dag 22 mei 2015 Floris Groenendijk Inhoud Noord-zee-wier-keten 1. Belang van zeewier de toekomst van de energievoorziening. 2. Het belang van

Nadere informatie

BIJDRAGE VAN FISCH AAN VMP CHEMIE EN KUNSTSTOFFEN IN EEN GESLOTEN KRINGLOOP

BIJDRAGE VAN FISCH AAN VMP CHEMIE EN KUNSTSTOFFEN IN EEN GESLOTEN KRINGLOOP FLANDERS INNOVATION HUB FOR SUSTAINABLE CHEMISTRY BIJDRAGE VAN FISCH AAN VMP CHEMIE EN KUNSTSTOFFEN IN EEN GESLOTEN KRINGLOOP LEENTJE CROES, PROGRAM MANAGER Chemical industry2012 Labour creation Trade

Nadere informatie

Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl

Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl Bioraffinage de biovaluator van de toekomst www.costa-due.nl Rob van Haren ism met werkgroep biocascadering Costa Due (prov Groningen): Ad Pot (Cosun), Frans Goudriaan (HTU), Anita Westenbroek (NVP), Sjef

Nadere informatie

BE Nanoregistry Annual Public Report

BE Nanoregistry Annual Public Report 1 BE Nanoregistry Annual Public Report Carine Gorrebeeck FPS Health, Food Chain Safety & Environment 2 WHY? The objectives of the registry (a.o.): - Traceability: allow competent authorities to intervene

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling

kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling kansen voor verpakkingen & biobased product ontwikkeling 31 januari 2012 Hogeschool HAS den Bosch Dr. Ir. Gert-Jan van Delft Lector Biobased Product Ontwikkeling kansen voor verpakkingen & biobased product

Nadere informatie

Duurzame innovatie en bedrijfscontinuïteit Jan Harmsen symposium 29 maart 2016 Lage Energieprijs: nu investeren

Duurzame innovatie en bedrijfscontinuïteit Jan Harmsen symposium 29 maart 2016 Lage Energieprijs: nu investeren Duurzame innovatie en bedrijfscontinuïteit Jan Harmsen symposium 29 maart 2016 Lage Energieprijs: nu investeren Duurzame ontwikkeling Waarom duurzame innovatie? Wat kan de ingenieur doen? www.harmsenconsultancy.nl

Nadere informatie

Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering

Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering Bioeconomy New Value Chains based on co-production of food and non-food products Source: Mosmuller, BFF 2013 A new balance

Nadere informatie

Sustainable Concrete Centre. Duurzaam Innoveren in beton

Sustainable Concrete Centre. Duurzaam Innoveren in beton Sustainable Concrete Centre Duurzaam Innoveren in beton Sustainable Concrete Centre Oosterhout (NB), The Netherlands Director: Mantijn van Leeuwen m.vanleeuwen@crh-scc.nl +31 6 2275 4364 CRH in Nederland

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk B r u g t u s s e n m a r k t e n k e n n i s i n d e r e g i o v o o r d e b i o b a s e d e c o n o m y Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk Prof. dr. Gert-Jan Euverink 14 11-2012

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap. 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt

18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap. 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt 18.00 Veroniqué Swinkels (BBK/DVS) en Natascha Kooiman (Smaackmakers) Aftrap 18.05 Helene van Zutphen (Nederland Schoon) Samen voor een schone buurt 18.30 Albert Gast (Think + DO) Design als tool om duurzaam

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

STRATEGO: Coaching session

STRATEGO: Coaching session STRATEGO: Coaching session 19-11-2014 www.warmtebedrijfrotterdam.nl Content Integrated business model al chart Heat chain Sources heating grid Rotterdam Delivery of industrial waste heat History & lessons

Nadere informatie

Nutriënten en organische stof stromen en voorraden op wereld en Europese schaal. Jan Peter Lesschen. Kimo van Dijk en Oene Oenema

Nutriënten en organische stof stromen en voorraden op wereld en Europese schaal. Jan Peter Lesschen. Kimo van Dijk en Oene Oenema Nutriënten en organische stof stromen en voorraden op wereld en Europese schaal Jan Peter Lesschen Kimo van Dijk en Oene Oenema Introductie Bodemvruchtbaarheid ongelijk verdeeld in de wereld Natuurlijke

Nadere informatie

«DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX

«DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX «DOING NOTHING IS NOT AN OPTION» BERNARD MERKX Entrepreneur Co founder WasteFreeOceans Honorary President PlasticsRecyclersEurope NVRD MARKTDAG CIRCULAIRE MINI CONTAINERS AVIODOME, LELYSTAD 30 Mei 2017

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

VLM workshop strategie. Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01

VLM workshop strategie. Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01 VLM workshop strategie Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01 1. Welkom en agenda Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Why are we having this meeting? 14:10 14:20 Overview of

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Next Generation Energy. Tomorrow will be what we make today Sustainable product development is today s reality

Next Generation Energy. Tomorrow will be what we make today Sustainable product development is today s reality Next Generation Energy Tomorrow will be what we make today Sustainable product development is today s reality ZIRK Technology biedt (nieuw) inzicht en ondersteuning bij het produceren van Bioproducten

Nadere informatie

Bioraffinage, de brug tussen landbouw en de chemie

Bioraffinage, de brug tussen landbouw en de chemie Bioraffinage, de brug tussen landbouw en de chemie Zeewolde, 15 juni 2017, Veldleeuwerik Em Prof dr Johan Sanders Wageningen University and Research, Food & Biobased Research Onze gezamenlijke uitdaging..

Nadere informatie

Constructieve Flexibiliteit. Rijk Blok

Constructieve Flexibiliteit. Rijk Blok Constructieve Flexibiliteit Constructief Ontwerper Part Time Universitair Docent Constructief Ontwerpen Department for the Built Environment TU/e Eindhoven University of Technology Rotterdam Mysterieland

Nadere informatie

General info on using shopping carts with Ingenico epayments

General info on using shopping carts with Ingenico epayments Inhoudsopgave 1. Disclaimer 2. What is a PSPID? 3. What is an API user? How is it different from other users? 4. What is an operation code? And should I choose "Authorisation" or "Sale"? 5. What is an

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Koppert Foundation. Beleidsplan

Koppert Foundation. Beleidsplan Koppert Foundation Beleidsplan BELEIDSPLAN KOPPERT FOUNDATION Doelstelling 3 doelgroepen Kader foundation Bestuur foundation Budget DOELSTELLING VAN DE KOPPERT FOUNDATION Purpose The foundation contributes

Nadere informatie

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks

C - de totale constante kosten. N - de normale bezetting in stuks STANDAARDKOSTPRIJS Een bedrijf moet een verkoopprijs bepalen om zijn producten te kunnen verkopen. De klant moet vooraf weten welke prijs betaald moet worden voor het aangeboden product. De standaardkostprijs

Nadere informatie

De BBE is een onderdeel van een duurzame economie!!

De BBE is een onderdeel van een duurzame economie!! Biobased Economy (BBE) De BBE is een onderdeel van een duurzame economie!! Het gaat om het creëren van toegevoegde economische waarde en het maken van optimale keuzes terwijl doelstellingen gehaald worden

Nadere informatie

Helmonds Energie Convenant

Helmonds Energie Convenant Helmonds Energie Convenant Duurzaamheid bij het waterschap 23 november 2016 Inhoud Waterschappen in NL, WSAM Energie en Grondstoffen Cellulose terugwinning op rwzi Aarle-Rixtel Waterboards care for Sufficient

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Press release Statistics Netherlands

Press release Statistics Netherlands Press release PR00-277 8-12-2000 9:30 AM Inflation rate in November levelling out Consumer prices in November were up 3.0% on November last year. The inflation rate is therefore 0.1% lower than last month,

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

Chemistry at Rotterdam University of Applied Science. Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers

Chemistry at Rotterdam University of Applied Science. Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers Chemistry at Rotterdam University of Applied Science Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers 1 ROTTERDAM UNIVERSITY Organisation: Faculty of Engineering and Applied Science

Nadere informatie

Bio-ethanol: nu en in de toekomst

Bio-ethanol: nu en in de toekomst Bio-ethanol: nu en in de toekomst Rob Bakker Business Unit Biobased Products Agrotechnology & Food Innovations Wageningen UR robert.bakker@wur.nl Overzicht Introductie Bioethanol ethanol als brandstof

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden Symposium De Gassamenstelling van de toekomst, 28 mei 2015, Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Aad Correljé TU Delft TBM Economics of Infrastructures

Nadere informatie

Tebodin. Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse

Tebodin. Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse Tebodin Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse Big Data Event Terneuzen 18 oktober 2016 Adam Morón adam.moron@tebodin.com Our markets INDUSTRIAL Automotive; Construction Materials; Consumer

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem Virtual Building M. Koster, Rijnstate Arnhem STREAMER project 2 General EU FP 7 Research Project, 4 years September 2013 until September 2017 European consortium, 20 partners from 7 EU - member states

Nadere informatie

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006

Nuon Magnum. Een volgende stap in de energietransitie. Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum. Utrecht, 6 december 2006 Nuon Magnum Een volgende stap in de energietransitie Rien van Haperen, Project Directeur Nuon Magnum Utrecht, 6 december 2006 Nuon in het kort Nuon is een zelfstandig, internationaal energiebedrijf gevestigd

Nadere informatie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie Irene Mouthaan, themaleider Bio-based Economy, directie Industrie & Handel, ministerie van LNV en IPE 0 Opbouw Presentatie Bio-based Economy

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Van Kennis naar Kassa. Ir. Drs. B.P.A. (Bart) Vander Velpen (Royal Haskoning)

Van Kennis naar Kassa. Ir. Drs. B.P.A. (Bart) Vander Velpen (Royal Haskoning) Van Kennis naar Kassa Ir. Drs. B.P.A. (Bart) Vander Velpen (Royal Haskoning) 1 Waarom wordt Biobased Industry beschouwd als de 4 de industriële revolutie 2 Ter bescherming van uw privacy is het automatisch

Nadere informatie

kunststofindustrie naar Geert Scheys

kunststofindustrie naar Geert Scheys Transitie van de kunststofindustrie naar duurzame ontwikkeling Geert Scheys FEDERPLAST.BE Producenten van kunststof- en rubberartikelen LEDEN Agoria & Essenscia 236 effectieve leden (producenten) 18 aangesloten

Nadere informatie

Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen

Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen Dicht bij huis meer rendement halen uit gras, maïs en andere eiwitbronnen Heusden, 11 en 12 september 2014 Prof. Dr. J.P.M. (Johan) Sanders Biobased Commodity Chemicals (BCH) De nieuwe uitdaging voor biomassa

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen

Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen 1 Kansen en milieuaspecten van de verschillende nieuwe transportbrandstoffen, 11 februari 2014 2 Inhoud 1. Brandstofopties 2. Kansen en onzekerheden 3. Milieuaspecten 4. Conclusies & aanbevelingen 3 Alternatieve

Nadere informatie

Het sluiten van plastic kringlopen: uitdagingen en technische innovaties uit de praktijk en wetenschap. David Strik & Karin Molenveld

Het sluiten van plastic kringlopen: uitdagingen en technische innovaties uit de praktijk en wetenschap. David Strik & Karin Molenveld Het sluiten van plastic kringlopen: uitdagingen en technische innovaties uit de praktijk en wetenschap David Strik & Karin Molenveld Doel van de workshop overzicht te creëren van de uitdagingen die gepaard

Nadere informatie

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Inspiratiemiddag ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Vrijdag 10 oktober Mijn boodschap voor u 1. Respecting

Nadere informatie