TRANSUMO. visie grensverleggend duurzaam. Een lange termijn toekomstoriëntatie op duurzaam Nederland

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TRANSUMO. visie 2050 - grensverleggend duurzaam. Een lange termijn toekomstoriëntatie op duurzaam Nederland"

Transcriptie

1 TRANSUMO visie grensverleggend duurzaam Een lange termijn toekomstoriëntatie op duurzaam Nederland Eindrapportage visie 2050-Urgenda, november 2009 Auteur: Jan Rothmans Marjan Minnesma TRANSUMO

2 Samenvatting Nederlands In dit project is door een reeks groepsbijeenkomsten en een aantal interviews een integrale duurzaamheidvisie gemaakt voor 2050 (2049), waarbij mobiliteit een integraal, belangrijk onderdeel is. De hoofdlijnen van de visie staan hieronder. In 2049 gaan we bewuster met onszelf, elkaar, onze omgeving en de wereld om. Dit hogere bewustzijn uit zich in hoe we ons leven inrichten, in hoe we ons organiseren, hoe we reizen en in hoe we produceren en consumeren. Dit heeft zich vertaald in een ander type samenleving en economie, geleid door nieuwe waarden: kwaliteit, beleving, verbinding en schoonheid die de oude waarden van groei, efficiëntie en doelmatigheid hebben vervangen. De kern van de economie in 2049 is het schoon en veilig produceren, verwerken en consumeren van goederen, materialen en energie. De economie is circulair, waarin afvalproducten grondstoffen zijn voor nieuwe producten: van elk product, van koffiezetapparaat tot auto, zijn alle onderdelen opnieuw bruikbaar voor andere producten of zijn biologisch afbreekbaar. De economie is, voor zover mogelijk, gebaseerd op (Eur)regionale kringlopen van energie, afval, voedsel en water. Als mens staan we (virtueel en fysiek) in contact met de hele wereld, tegelijkertijd hebben we een sterke binding met onze eigen leefomgeving: een mondiale oriëntatie vanuit een lokale en regionale worteling. We organiseren ons op kleine schaal in netwerken, coöperaties en gemeenschappen die gezamenlijk energie opwekken, afval verwerken, (een deel van ons) voedsel produceren, maar ook zorg organiseren. Individualisme in verbondenheid is een belangrijk uitgangspunt: samen doen en delen met behoud van individuele vrijheid. Duurzaamheid is dicht in de buurt van mensen, in hun eigen leef- woon- en werkomgeving. Energie uit gebouwen en wegen, groen op het dak, water in de buurt onder de voeten, groenten in de tuin, zorg om de hoek, duurzame diensten aan huis en gelijkgestemden in de nabijheid. Mobiliteit is in 2049 een dienst geworden, geleverd door vele mobiliteitsmakelaars, die een scala aan vervoersmogelijkheden bieden. De privé auto is niet meer de dominante manier van vervoeren. Woon-werkverkeer is gedecimeerd door nieuwe technieken en een andere cultuur rondom werken (flexibele tijden, flexibele plekken). Er zijn veel hybride systemen en deze systemen worden aangedreven door verschillende vormen van duurzame energie. Er is een goed lightrail OV systeem in de randstad en een scala aan voor- en natransportmogelijkheden. Files bestaan niet meer. Zowel de ondergrond als de lucht worden veel meer en beter benut. In 2049 gaan we anders met tijd en ruimte om, deze zijn ontkoppeld. Er zijn verschillende snelheden, verschillende lagen en verschillende ruimtes (fysiek en virtueel). Verschillende mensen hebben verschillende leefomgevingen met verschillende snelheden in verschillende werelden. Het kan en mag snel en langzaam, fysiek en virtueel, bovengronds en ondergronds, thuis en elders. Nederland heeft zijn grenzen verlegd in zowel fysiek als mentaal opzicht. De nationale grenzen zijn vervaagd en vervangen door Euregionale grenzen. In Nederland zijn regio s opgedeeld in gewesten op grond van geografische afperking. Een kleine, faciliterende overheid creëert ruimte voor duurzame innovatie: fysieke ruimte, via het water en onder de grond: Nederland onder en boven water; maar ook mentale en organisatorische ruimte voor het zelforganiserend vermogen van mensen. Nederland is in 2049 een open, diverse en heterogene samenleving. Een ruimdenkend land met een hoge mate van zelforganisatie: horizontaal georganiseerd, via een wijdvertakt web van netwerken. Waterrijk en groen met een schoon en prettig leefklimaat, vergrijsd en ontgroend maar vitaal en innovatief. Internationaal is Nederland koploper op het gebied van duurzaamheid, een proeftuin voor nieuwe, innovatieve en duurzame ideeën. Het belangrijkste exportartikel is kennis over duurzaamheid, die we over de hele wereld exporteren. 2

3 Samenvatting Engels In 2049 we are more aware of how we treat ourselves, each other, our environment and the world. This higher level of awareness penetrates the way we design our lives, organize ourselves, travel, produce and consume. This manifests itself in another type of society and economy, led by new values: quality, experience, connectivity and beauty replace the old values of growth, efficiency and effectiveness. The essence in 2049 is a clean and safe way of production, processing and consumption of goods, materials and energy. The economy is circular, in which waste products become resources for new products. For each product, ranging from coffeemakers to cars, the different parts can be either reused for other products or biologically recycled. The economy is, as far as possible, based on (Euro)regional life cycles of energy, waste, food and water. As humans we are (virtually and physically) connected to the entire world, while simultaneously having a strong bond with our own living environment: a global orientation based on our local and regional roots. We organize ourselves on a small scale in networks, cooperatives and communities, which together produce energy, process waste, produce (part of our) food and organize healthcare. Both individuality and connectivity are important starting points: working together and sharing while safeguarding individual freedom. Sustainability is close to people, in their own living and working environment. Buildings produce energy, green roofs, water under our feet, vegetables in the garden, health care around the corner, sustainable services offered at home and likeminded people around us. Mobility has become a service in 2049, meaning that several mobility brokers offer a range of different transport options. The private car is no longer the dominant mode of transport. Commuting has been decimated by new technologies and a different working culture (flexible working hours and flexible working spaces). There are many hybrid systems that work on the basis of sustainable energy. There is a good light rail system in the Randstad and a range of options for interlinkages with other modes of transport. Traffic jams no longer exist. Both underground and air are used more intensively. In 2049 we have a different attitude towards time and space: these are decouples. There are multiple speeds, multiple layers and multiple spaces (both physically and virtually). Different people have different living environments with different speeds in different worlds. Fast and slow are both allowed, both physical and virtual, both underground and above the ground, either at home or elsewhere. The Netherland have shifted their borders both physically and mentally. National borders have faded and were replaced by Euroregional borders. Dutch regions are categorized in regions based on geographical lineation. A small, facilitating government creates space for sustainable innovation: physical space via water and underground ( Netherland under and above water ), mental and organizational space for the self-organizing capacity of people. In 2049 the Netherlands consist of an open, diverse and heterogeneous society. An open minded country with a high level of self organization: horizontally organized through a widely spread web of networks. Rich in water and nature with a clean and pleasant living environment, characterized by a less younger and more older population yet vital and innovative. Internationally, the Netherlands are leading in the field of sustainability; an experimental garden for new, innovative and sustainable ideas. Our most important export product consists of knowledge on sustainability, which we export all over the world. 3

4 1. Introductie Transumo beoogt een transitie naar een duurzaam of duurzamer mobiliteitssysteem. In de transitietheorie is gesteld dat een gemeenschappelijk perspectief van actoren in zo n systeem, zeer wenselijk is. Zo n wenkend perspectief kan verschillende mensen, instituten en projecten voorzien van een gezamenlijk kompas, waardoor deze activiteiten meer convergeren en in theorie meer kans hebben om samen de beoogde transitie te versnellen. Drift en de Stichting Urgenda menen dat zo n visie op mobiliteit ingebed zou moeten worden in een bredere kijk op de samenleving, omdat mobiliteit niet los gezien kan worden van waar we wonen en werken, hoe we recreëren, energievraagstukken etc. Een lange termijn toekomstoriëntatie in de vorm van een uitdagende, inspirerende visie op duurzaam Nederland, kan een gemeenschappelijke noemer en richting worden voor alle organisaties en individuen die aan duurzaamheid willen werken. Onderdeel van dit proces is dus nadrukkelijk ook het verduurzamen op het gebied van mobiliteit. Zo n integrale visie voor de lange termijn is nog niet eerder gemaakt en derhalve het beoogde resultaat van dit project. Doel van de visie is deze breed uit te dragen en daarmee draagvlak te creëren voor de beweging in de richting van duurzamere mobiliteit en uiteindelijk een duurzamere samenleving. 2. Onderzoeksopzet/aanpak Onderzoekers van Drift en de Stichting Urgenda hebben een groot aantal bijeenkomsten gehad, waarin de visie of delen van de visie werden besproken en materiaal werd aangeleverd als bouwstenen voor de visie. Samen met mensen van DHV is een aantal specifieke bijeenkomsten over mobiliteit gehouden. Daarnaast is met Stichting Urgenda een aantal bijeenkomsten georganiseerd waar de gehele visie werd besproken, aangevuld en kritisch commentaar werd geleverd. Dit was een aantal bijeenkomsten met het Urgenda platform en met jongeren. Daarnaast is een aantal interviews gehouden of gesprekken gevoerd met individuen met een interessante kijk op mobiliteit. Driftteam: - prof. dr. ir. J. Rotmans (supervisor, aanwezig bij alle groepssessies) - mr. drs. M.E. Minnesma MBA (projectleider) - drs. S. van Kampen (inbedding visie Urgenda) - drs. F. Avelino (AIO) Ondersteund door mensen van DHV: Job vd Berg (senior) en twee verschillende junioren. De projectuitvoering verliep inhoudelijk goed. In de tijd is een aantal sessies verschoven, doordat het moeilijk bleek 15 geselecteerde personen bij elkaar te brengen. Bij het maken van deze visie is kennis gebruikt die is opgedaan tijdens sessies bij en voor andere Bsik programma s. De kennis over de bouw bijvoorbeeld door arena s met koplopers voor PSIBouw en de Regieraad Bouw. De keuze voor een visie binnen een transitiemanagementstrategie is onderdeel van de kennis ontwikkeld binnen het Bsikprogramma KSI, o.a. uitgewerkt in het proefschrift van S. Sondeijker over transitievisies. Daarnaast is kennis over het visieproces gebruikt dat prof. Rotmans o.a. heeft vergaard tijdens het 3-jarig EU-project Visions (DG Research). 3. Resultaten en effecten Het project heeft een visie voor 2049 opgeleverd. De visie is een instrument bij het opbouwen van een duurzaamheidbeweging. 4

5 Drift en de Stichting Urgenda maakten samen met vele partijen deze visie voor Nederland Duurzaam in 2050, als wenkend perspectief om bestaande relevante duurzaamheidactiviteiten van een gezamenlijke richting te voorzien. Duurzame mobiliteit is een nadrukkelijk onderdeel van die visie. Een lange termijn toekomstoriëntatie in de vorm van een uitdagende, inspirerende visie op duurzaam Nederland, kan een gemeenschappelijke noemer en richting worden voor alle organisaties en individuen die aan duurzaamheid willen werken. Hierdoor kan de onderstroom verbonden worden aan de bovenstroom en een brede draaggolf vormen. Deze draaggolf kan uitgroeien tot een beweging die permanente druk uitoefent op de politiek om Nederland sneller te verduurzamen. De visie werd gepresenteerd in de vorm van een power point in juni tijdens een visiebijeenkomst georganiseerd door Transumo. Daarnaast werd versie 1.0 gepresenteerd tijdens de Nacht van de Duurzaamheid aan zo n 1400 koplopers op duurzaamheidgebied. De visie zal verschillende versies gaan kennen: een lange, uitgeschreven versie (eindproduct t.b.v. Transumo eindrapportage), en later een kortere versie voor een breder publiek met veel visuele onderdelen. De visies zullen open source op de website van de Urgenda gezet worden om samen met allerlei partijen verder door te ontwikkelen. Een transitievisie is nl. geen statische visie, maar een levend document, dat aangepast wordt op basis van ervaringen. De visie als eindproduct is tevens ook het doel van dit project: een integrale visie maken ( deliverabletype M10). Tijdens het project is kennis opgedaan over nieuwe vindingen en nieuwe processen. Het werd ook duidelijk dat veel mensen niet in staat zijn om 40 jaar vooruit te kijken. Verbeeldingskracht blijkt vaak moeilijk te zijn en moet op weg geholpen worden. Interessant was het feit dat mensen globaal onder de 30 en mensen daarboven (of zeker boven de 45) een heel andere kijk hebben op mobiliteit en er een andere prioriteit aan geven, of andere kwaliteiten waarderen als onderdelen van vervoer. Zo hechten jongeren veel minder aan de auto als statussymbool en zien ze het ook niet als een goed vervoersmiddel, omdat je er zo vaak mee in de file staat. Ouderen kunnen zich niet voorstellen dat er in 2050 misschien wel geen individuele auto s meer zijn, maar alleen deelauto s, huurauto s etc. Het beoogde resultaat is bereikt (maken van een visie). Nu volgen de andere noodzakelijke stappen, nl. het inzetten van de visie als een tool bij het bouwen van een duurzaamheidbeweging die globaal dezelfde kant op beweegt. Dat is een langduriger proces, waar nu nog geen conclusies over getrokken kunnen worden. De projectorganisatie is niet gewijzigd en de samenwerking was goed. Het team had voldoende transitiedeskundigheid, aangezien het geleid werd door het Dutch Research Institute for Transitions (Drift) en de directie van Drift actief participeerde in alle sessies. Dit project Visie 2050 had verwacht wellicht veel overlap te krijgen met het traject Visie 2020, maar dat bleek nauwelijks het geval te zijn. Het project Visie 2020 leverde ook niet veel extra inzichten op. Drift heeft bij haar visievorming ook gebruikt gemaakt van de kennis opgedaan tijdens het werken met of evalueren van andere Transumo projecten, zoals Spitsmijden, Europese netwerken, Protect en PeopleMovers op Weg. 4. Verankering en doorwerking Communicatie en kennisverspreiding: 1. Onder de deelnemers van de groepssessies en interviews (50-60 pp) 2. Deelnemers aan de Transumo workshop in juni 2009, over visies (80 pp) 3. Aanwezigen op de Nacht van de Duurzaamheid (1400 duurzaamheidkoplopers) 4. Lezers van de Urgenda nieuwsbrief (15.000) en website. 5. In januari 2010 wordt de integrale visie breed publiekelijk gelanceerd De ontwikkelde kennis is verankerd binnen Drift en binnen de Stichting Urgenda. Deze resultaten zijn niet bedoeld om te vermarkten. De ontwikkeling van de visie gaat door, open source, via de Urgenda website en in vervolg bijeenkomsten. 5

6 5. Projectsucces Het project heeft bijgedragen aan transitiekennis en aan kennisinfrastructuurontwikkeling. Bovenal is de visie een onderligger voor verdere activiteiten. Op basis van de visie kunnen paden naar de toekomst ontwikkeld worden en projecten op die paden. Eigenlijk had dit visieproces helemaal aan het begin van Transumo moeten plaatsvinden, dan hadden activiteiten onderdeel kunnen worden van 1 of meer paden naar de toekomst in de richting geschetst in de visie. Daarnaast kan de visie een bron van inspiratie worden voor velen, waardoor er een gezamenlijke richting komt van vele duurzaamheidactiviteiten. De gemaakte visie is nieuw, innovatief, nog niet eerder zo integraal gemaakt, en werkt enthousiasmerend, blijkt uit lezingen over de visie. Het team acht deze exercitie derhalve als geslaagd. Succesfactoren: - Gemotiveerde projectmedewerkers met kennis van zaken, die mensen motiveren om mee te werken aan het maken van een visie. - Voldoende basis (transitie) kennis - Goede planning en veel werklust. - Creatieve, originele geest Het team is trots op de visie. Transumo was motiverend en stimulerend. Zonder Transumo hadden niet zo veel sessies georganiseerd kunnen worden en was de kwaliteit van de visie minder hoog geweest. Trefwoorden Visie, duurzaamheid, duurzaamheidbeweging, wenkend perspectief, duurzame mobiliteit, transitie, Transumo, Bestuurlijke Processen, Urgenda, Visie

7 Bijlage Mijlpalen (gehele looptijd project) Mijlpalen voor wetenschappelijke output Wetenschappelijke publicatie W1 Dissertaties/theses W2 Wetenschappelijke publicaties W3 Wetenschappelijke seminars Internationalisering W4 Aansluiting internationale netwerken W5 Participatie internationale deskundigen Toepassingen W6 Toepassingen (valorisatie) 1 Mijlpalen voor economische en maatschappelijke output Duurzame kennisinfra M1 50 partijen betrokken M2 Best practices M3 Samenwerkingsverbanden Kennis duurzame mobiliteit M4 1 visieontwikkeling M5 Kennis over technologische vernieuwing M6 Kennis van gebruikers Ervaring voor implementatie M7a Gebruikersorientatie 1 M7b Gebruikersparticipatie 1 M8 Praktijkcases M9 Proeftuinprojecten M10 Transitiekennis 1 M11 Investeringsprojecten M12 Commerciële tools Mijlpalen innovatietraject, incl. kennistransfer Communicatie-uitingen K1a 1 Website Urgenda 1 K1b K1c K1d K1e Toegepaste publicaties K2 K3 K4 K5 12 lezingen en, interviews over (oa) de visie Onderwijs K6 K7 1 stagiaire betrokken in het proces Communities K8 7

8 Over Transumo Transumo (TRansition SUstainable MObility) is een platform van meer dan 300 bedrijven, overheden en kennisinstellingen die gezamenlijk kennis ontwikkelen op het gebied van duurzame mobiliteit. Transumo streeft naar een transitie vanuit het huidige, inefficiënte Nederlandse mobiliteitssysteem naar een duurzaam systeem dat bijdraagt aan versterking van de economische concurrentiepositie, met aandacht voor mens en milieu. Transumo s activiteiten zijn gestart in 2005 en liepen tot eind Er is binnen Transumo gewerkt aan ruim 35 projecten en ruim 30 Top-up s. Louis Pasteurlaan 6 PO Box AB Zoetermeer T +31 (0) F +31 (0) Meer informatie over dit project en andere Transumo-projecten is te downloaden op:

Kwartaalrapportage. Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen 2006 Q2

Kwartaalrapportage. Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen 2006 Q2 Kwartaalrapportage Stations, bereikbaarheid en vastgoedontwikkelingen 2006 Q2 Kwartaalrapportage Periode Projectnummer Projectnaam Datum Penvoerder Projectleider 2006 Q2 IN04.041 Stations,bereikbaarheid

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Koppert Foundation. Beleidsplan

Koppert Foundation. Beleidsplan Koppert Foundation Beleidsplan BELEIDSPLAN KOPPERT FOUNDATION Doelstelling 3 doelgroepen Kader foundation Bestuur foundation Budget DOELSTELLING VAN DE KOPPERT FOUNDATION Purpose The foundation contributes

Nadere informatie

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wat mij gelijk opviel is dat iedereen hier fietst. Ik vind het jammer dat iedereen

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care

Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care Methodology for Workplace Innovation in Long-term Care Research Centre for Social Innovation Utrecht University of Applied Science, Netherlands Anneke Offereins, MA Istanbul, 4 October 2013 Inaugural International

Nadere informatie

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 DUURZAAM overheidsgebouw Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 AGENDA : duurzaamheidscriteria 2 Grontmij Belgium NV part of Sweco Interactieve presentatie met twee kernvragen : 1. Wat is

Nadere informatie

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels

Samenvatting Nederlands. Samenvatting Engels TRANSUMO nm magazine Het bevorderen van transitie naar duurzame mobiliteit door kennisoverdracht in vaktijdschrift NM Eindrapportage NM-Magazine, januari 2010 Auteur: E. Kruiniger TRANSUMO 1 Samenvatting

Nadere informatie

Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt

Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt Growing old is becoming lonely? Jana D hoedt Introduction Loneliness is a personal, subjective experience. A person experiences this feeling when his social relationships do not match his wishes. It is

Nadere informatie

BRAND NEW ID UTRECHT COMMUNICATIEPLATFORM CONCEPT UTRECHT COMMUNICATIEPLATFORM

BRAND NEW ID UTRECHT COMMUNICATIEPLATFORM CONCEPT UTRECHT COMMUNICATIEPLATFORM CONCEPT UTRECHT COMMUNICATIEPLATFORM 30.11.2016 THEMA STORY MERKWAARDEN Ons Utrecht DNA. Wat ons gedrag bepaalt. Bright Inspiring Welcoming Connecting slim, smart vitaal persoonlijk verbinden innovatief

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Sustainable Urban Mobility Plan Rotterdam, april 2016

Sustainable Urban Mobility Plan Rotterdam, april 2016 Smart accessibility for a healthy, strong economics and attractive city! Rotterdamse Mobiliteitsagenda IN ROTTERDAM HEB JE DE LUXE OM TE KIEZEN HOE JE REIST. WIL JE OP DE FIETS, GA JE MET DE FIETS. WIL

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik makend van GPS- en Versnellingsmeterdata The relationship Between the Physical Environment and Physical Activity in Children

Nadere informatie

school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur

school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur school HKU College afstudeerrichting Thera Jonker, directeur Cross over HKU Master Crossover Creativity Hoe komen we hiertoe als kunsthogeschool? Er was eens Kunstonderwijs 30 jaar geleden Creërend vermogen

Nadere informatie

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD Elie Ratinckx VRWI Studiedag Toekomstverkenningen 21 september 2012 HISTORIEK VRWI TOEKOMSTVERKENNINGEN Ontwikkeling Methodologie

Nadere informatie

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT

AN URBAN PLAYGROUND AFSTUDEERPROJECT AN URBAN PLAYGROUND 2005 Het vraagstuk van de openbare ruimte in naoorlogse stadsuitbreidingen, in dit geval Van Eesteren s Amsterdam West, is speels benaderd door het opknippen van een traditioneel stadsplein

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

Reading comprehension: The Tropical Rainforest

Reading comprehension: The Tropical Rainforest Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Patricia Termeer 05 februari 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/71971 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT

THE WORK HET WERK HARALD BERKHOUT THE WORK During the twenty years of its existence Studio Berkhout has evolved into the number one studio specialized in still life fashion photography. All skills needed for photography and styling, including

Nadere informatie

Stichting Energie Transitie Nederland

Stichting Energie Transitie Nederland Stichting Energie Transitie Nederland Energietransitie: van centrale naar decentrale opwek voor transparantie en duurzaamheid in de energiemarkt Themabijeenkomst Milieunetwerkcommissie IJssel- Vecht 28

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

VLM workshop strategie. Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01

VLM workshop strategie. Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01 VLM workshop strategie Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Futureproofed v.01 1. Welkom en agenda Uit de Knoop workshop 16/17 november 2016 Why are we having this meeting? 14:10 14:20 Overview of

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014 Stuur uw vragen naar: +32 470 533 966 Peter Tom Jones Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven Bijdrage Peter Tom Jones Dr. Ir. Peter Tom Jones (IOF Onderzoeksmanager

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven RDM Centre of Expertise Innovatie motor voor Stad en Haven https://www.youtube.com/watch?v=ubghpqsittc RDM Centre of Expertise RDM Centre of Expertise is een broedplaats waar studenten, onderzoekers/lectoren

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Delft, 8 maart 2012 Realistic wall of water ir. F.C. (Floris) Boogaard, (020) 606 32 50/06-51 55 68 26 e-mail: f.c.boogaard@tudelft.nl/

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations

Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Satellite Orbit Determination with the Global Educational Network for Satellite Operations Het project in het kort en de opgedane ervaringen Open Universiteit Nederland Faculteit Computer Science TouW

Nadere informatie

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van het I-change Model The explanation of the physical activity of elderly by determinants of the I-change Model Hilbrand Kuit Eerste begeleider:

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

Urban future in the Netherlands Ready to cooperate, charge & go. Peter Vermeij Baerte de Brey

Urban future in the Netherlands Ready to cooperate, charge & go. Peter Vermeij Baerte de Brey Urban future in the Netherlands Ready to cooperate, charge & go Peter Vermeij Baerte de Brey 2 Dutch vision Why invest in electric vehicles? Contributes to the economic position of The Netherlands Energy

Nadere informatie

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013

AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 AF-61 transformatie van een bedrijfsverzamelgebouw interieur ontwerp opgeleverd december 2013 Een bestaand kantoorgebouw op het Schinkel terrein In Amsterdam wordt nieuw leven ingeblazen als bedrijfsverzamelgebouw.

Nadere informatie

IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten

IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten IFRS 15 Disaggregatie van opbrengsten Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Joos Vandewalle. wiskunde voor iedereen

Joos Vandewalle. wiskunde voor iedereen Joos Vandewalle wiskunde voor iedereen Hoe kan je het wiskundig denken laten groeien en bloeien bij alle leerlingen? Joos Vandewalle Op basis van de ideeën van Jo Boaler Youcubed Mythes over wiskunde Mythes

Nadere informatie

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt.

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt. Don t you worry There s an eternity behind us And many days are yet to come, This world will turn around without us Yes all the work will still be done. Look at ever thing God has made See the birds above

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Energie en water de circulaire economie

Energie en water de circulaire economie Energie en water de circulaire economie Prof. Dr. Ad van Wijk 4-6-2014 28-5-2014 Delft University of Technology Challenge the future Circular Economy (EMF) 2 Six principles of the Circle Economy All materials

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Adherence aan HWO en meer bewegen

Adherence aan HWO en meer bewegen Adherence aan HWO en meer bewegen Een experimenteel onderzoek naar de effecten van het motivationele stadium van patiënten en de adherence aan huiswerkoefeningen (HWO) bij fysiotherapie en het meer bewegen.

Nadere informatie

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT

DALISOFT. 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool. Connect the TDS20620V2. Start DALISOFT TELETASK Handbook Multiple DoIP Central units DALISOFT 33. Configuring DALI ballasts with the TDS20620V2 DALI Tool Connect the TDS20620V2 If there is a TDS13620 connected to the DALI-bus, remove it first.

Nadere informatie

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina)

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina) NATUREALLY Commissioned work for the hospital of Enschede (MST) 2016 Transparent print and coloured backlight. 450 x 800 cm, Geert Mul 2016 (Nederlandse tekst onderaan de pagina) The work of art called

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

RE-INVENT OUR REGION

RE-INVENT OUR REGION RE-INVENT OUR REGION Future scenario s on the economic development of the South Eastern part of the Netherlands TIM 7 With close guidance on process and methods by Peter Kopeczek* * Re-invent your business

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Wat maakt wie we zijn

Wat maakt wie we zijn Wat maakt wie we zijn 1 Industriestad Gericht op productie Groeide in lobben Dienstenstad meerdere kernen Scheiding wo-we Snelwegen logistieke knopen, Naoorlogse stad (AUP) Werkgebieden Kennisstad Compacte

Nadere informatie

Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE. Tessenderlo, 25 april 2014

Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE. Tessenderlo, 25 april 2014 Welkom op het Seminarie Communicatie, Leden en Rotary TITLE Tessenderlo, 25 april 2014 DEEL 1: Interne Communicatie: MEMBERSHIP Communication Interne -1. Evaluation Tools voor de club -2. Membership Trends

Nadere informatie

Samen, duurzaam doen!

Samen, duurzaam doen! Samen, duurzaam doen! Een online platform voor duurzaamheid in de Kromme Rijn en Utrechtse Heuvelrug Transitie: We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Jan

Nadere informatie

TULP & PIET BOON.

TULP & PIET BOON. 1 TULP & PIET BOON Het verhaal TULP TULP, Het verhaal van passie voor vuur. Genieten van mooie momenten, bij haarden met pure ontwerpen. Geloven in tijdloze ontwerpen. En altijd gaan voor vuur zoals vuur

Nadere informatie

BESTAANDE INDICATOREN VOOR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE

BESTAANDE INDICATOREN VOOR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE BESTAANDE INDICATOREN VOOR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE An Vercalsteren An.vercalsteren@vito.be VITO Unit Duurzaam Materialenbeheer Minaraad hoorzitting: Indicatoren voor een circulaire economie 18/5/2017 OUTLINE

Nadere informatie

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst?

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? on behalf of Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? Symposium Groene ICT en Duurzaamheid in het hoger onderwijs 30-01-2014 Ger Fischer Woord vooraf Nieuwe start cartoon? 2 Onderwerpen

Nadere informatie

In het oog van de orkaan: waar staat u?

In het oog van de orkaan: waar staat u? In het oog van de orkaan: waar staat u? Jan Rotmans, RDM-campus 28 november 2012 www.twitter.com/janrotmans !!"#!$#%#&!&'#(!'&!)*+,#-.!%/&!%#-/&+#-'&0!!!!!1//-!'&!##&!%#-/&+#-'&0!%/&!)*+,#-.#&!!!!!!!!!!2#-1/&!3#-4/0#&!

Nadere informatie

Fit employees. in 30 DAYS THE SMARTEST WAY TO GET EMPLOYEES FIT

Fit employees. in 30 DAYS THE SMARTEST WAY TO GET EMPLOYEES FIT Fit employees in 30 DAYS THE SMARTEST WAY TO GET EMPLOYEES FIT Healthy employees healthy company Every company is as healthy as it s employees. Having healthy employees is the equivalent of having a healthy

Nadere informatie

Alistair LED stairwell luminaire Handleiding Alistair (UC03 sensor)

Alistair LED stairwell luminaire Handleiding Alistair (UC03 sensor) Alistair LED stairwell luminaire Handleiding Alistair (UC03 sensor) Let op: Als het flexibele draad van dit licht beschadigd is, dient het te worden vervangen door iemand van de technische service, of

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility E-mobility 25% The transition towards sustainable mobility Prof. Dr. ir. Joeri Van Mierlo Director of Mobility, Logistics and Automotive Technology Research Centre 57% NOx 25% PM 2 1 Billion Euro s per

Nadere informatie

opleidingsaanbod Ba Architectuur Andere bachelors - Prof bachelors (via schakelprogramma s) - Acad bachelors (via voorbereidingsprogramma s)

opleidingsaanbod Ba Architectuur Andere bachelors - Prof bachelors (via schakelprogramma s) - Acad bachelors (via voorbereidingsprogramma s) opleidingsaanbod VBP Ma INTERIEURarchitectuur [INTERIEURARCHITECT] Ba Architectuur VBP Ma Architectuur [ARCHITECT] Internationale Ma Architectuur (ENG) [ARCHITECT] Ma Stedenbouw & Ruimtelijke Planning

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

Welcome in the Ferraris Building!

Welcome in the Ferraris Building! Welkom Welcome in the Ferraris Building! Paul van Snick Algemeen directeur Departement Leefmilieu, Natuur en Energie General Director Environment, Nature and Energy Department Vlaamse overheid / Flemish

Nadere informatie

Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen

Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen 100 miljoen besparen op investeringen 15% minder overstorten door integrale sturing Innovatie in afvalwaterketens en watersystemen De afgelopen jaren hebben de waterschappen Hollandse Delta en De Dommel

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Script. The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide.

Script. The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide. Script The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide. The downside? It s also responsible for a large proportion of greenhouse gas and other

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Welkom bij het programmaonderdeel: Smart Cities Optimaliseren van

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

De Digitale Transformatie en de impact op IT. Capgemini Edwin Leinse

De Digitale Transformatie en de impact op IT. Capgemini Edwin Leinse De Digitale Transformatie en de impact op IT Capgemini Edwin Leinse 40+ countries and 120+ nationalities (As of December 31, 2015) North America 16 034 Latin America 9 363 Europe 62 301 Middle-East & Africa

Nadere informatie

Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin

Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in de Buurtmoestuin Een kwalitatief onderzoek naar de gepercipieerde (gezondheids)effecten van gezamenlijk tuinieren Ontspanning en Sociale Contacten Groeien in

Nadere informatie

Image by; Studio OxL

Image by; Studio OxL 2014 THE GREEN KNIGHT; Studio OxL collaborated with Anja Lubke, Mei Architecten en Era Contour on a proposal of 160 dwelling units in Ridderkerk ( NL ). The urban master plan included 160 units and was

Nadere informatie

De Energie Unie en haar governance. Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016

De Energie Unie en haar governance. Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016 De Energie Unie en haar governance Presentatie: Peter Van Kemseke (Europese Commissie) Vlaams Parlement, 14 maart 2016 De Energie Unie Een Europees kader voor het nationaal klimaat-en energiebeleid, ontstaan

Nadere informatie

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects

Voorstellen. NL Greenlabel. NL Green chances. NL Special projects Voorstellen NL Greenlabel NL Green chances NL Special projects Programma Nico Wissing Nico Wissing Megchelen (Gld.) Groen in de genen Out of the Box Groene toepassingen Waarde van groen WissingTuinen Boek:

Nadere informatie

INDC Suriname : Renewable Energy

INDC Suriname : Renewable Energy INDC Suriname : Renewable Energy Mw. N. Plet Nationale Coördinatie Milieubeleid Kabinet van de President van de Republiek Suriname Donderdag 23 Juni 2016 Marriot Presentatie opbouw Waarom er is gekozen

Nadere informatie

PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015.

PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015. PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015. Community Planning ISMaatwerk & HzA stedebouw&landschap ISMaatwerk; Clara Overes, participatie en communicatie

Nadere informatie