ZEN en BENG Workshop onderzoeksresultaten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZEN en BENG Workshop onderzoeksresultaten"

Transcriptie

1 ZEN en BENG Workshop onderzoeksresultaten Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 21 juni praktijkprojecten grondgebonden 2 1

2 Fitten naar BENG Alle woningen zijn op BENG gebracht Combinatie van maatregelen, verschillende pakketten Aantal tussenwoningen meer varianten: Nr Schiliso Glas Q- v Warmte/tap Ventilatie PV (Wp) Fit 8 5,0 / 5,3 / 6,6 1,0 triple/zw 0,3 Gas HR MV +CO BENG 1 idem 1,4 HR++ 0,3 Gas HR WTW +CO ,0 / 7,0 / 8,0 0,8 triple 0,4 Gas HR MV +CO ,5 / 5,2 / 6,0 1,4 HR++ 0,4 Gas HR WTW +CO2 7,0 / 9,0 / 10,0 0,8 triple 0,15 Bodem wp WTW +CO2 3,5 / 5,2 / 6,0 1,4 HR++ 0,4 Warmtenet WTW +CO2 3,5 / 5,2 / 6,0 1,4 HR++ 0,4 Biomassa WTW +CO Zonneboiler Wat is er nog mogelijk? Voor een tussenwoning: BB-schil? Ja, knelt bij BENG1 vaak via wtw, of triple glas HR107? Ja, knelt bij BENG3 veel PV nodig PV? Ja, knelt bij BENG3 alternatief hernieuwbaar WTW? Niet standaard; wel stap in BENG1 Andere woningtypen soms minder varianten mogelijk NB Alles zonder planaanpassingen vorm, grootte, open/dicht, oriëntatie 4 2

3 Gevoeligheidsanalyse 4 projecten / zelfde uitgangspunten 5 Invloedsfactoren BENG 1 Vuistregels Geen garantie, projectgericht controleren Oriëntatie 0 5 kwh/m 2 Beukmaat/glas% +3 / -3 kwh/m 2 Isolatie (dicht) BB Passief: tot ca. 10 kwh/m 2 Glas U 1,4 => 0,8: tot ca. 6 kwh/m 2 Zonwering positief ZTA verlagen wisselend! 6 3

4 Invloed oriëntatie 7 Invloed isolatie (dicht) Alleen dak 8 4

5 Invloed glas 9 Invloed ventilatie BENG

6 Invloed ventilatie BENG 2 11 Ventilatie BENG 1 en 2 samen EGW tussenwoning NB: zelfde uitkomsten, verschillend gepresenteerd: C2a als uitgangspunt C4c als uitgangspunt 12 6

7 Ventilatie BENG 1 en 2 samen Vrijstaande woning NB: zelfde uitkomsten, verschillend gepresenteerd: C2a als uitgangspunt C4c als uitgangspunt 13 Ventilatie BENG 1, 2 en 3 gestapeld NB: grote (negatieve) invloed kanaallengte op D-systemen BENG2 wordt hoger, BENG3 lager; beiden ongunstig Effect op warmtevraag en comfort door koude schacht 14 7

8 Invloedsfactoren BENG 2 en 3 Vuistregels Geen garantie, projectgericht controleren Warmte en tapwater HR107 scoort minste Biomassa grootste invloed (warmtelevering en eigen ketel) NB afhankelijk waardering door overheid nu gerekend met energiefactor 0 Geen oplossing voor NOM en EPV Beperkte spreiding tussen woningtypen Voorbeeld pelletketel 15 Invloed verwarmingssysteem BENG

9 Invloed verwarmingssysteem BENG 3 17 Kwalitatieve aspecten Zomercomfort / oververhitting Regelbaarheid Toepasbaarheid ventilatieprincipes Energielasten Onderhoudsbehoefte Robuustheid 18 9

10 Zomercomfort en oververhitting Modelvorming volgens GIW Reëel risico zonder maatregelen (passief of actief) Invloed ventilatiesysteem aanzienlijk WTW groter risico Zonwering en spuiventilatie effectief Spuien wordt makkelijk verkeerd gebruikt: vergroot probleem Vrijstaande woning risico groter, invloed ontwerp groot Bewonersvoorlichting 19 Kosten door deelnemers Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 Investering BENG variant 1 1. Hoekwoning 6.655,- 3. Hoekwoning 1-laag ,- 1. Bedragen incl. 21% BTW 2. Specificaties conform overzicht energieconcepten Investering BENG variant 2 6. Tussenwoning , ,- 7. Vrijstaande woning ,- 8. Tussenwoning 9.300, ,- 9. Tussenwoning 6.775,- 11. Tussenwoning 8.943,- / / ,- 12. Tussenwoning , ,

11 Totaal overzicht ( /m 2 ) Meerinvestering [ / m 2 gebruiksoppervlak] Investering BENG variant 1 1. Hoekwoning 53,-/m 2 3. Hoekwoning 1-laag 322,-/m 2 1. Bedragen incl. 21% BTW 2. Type 6 o.b.v. bruto vloeroppervlak i.p.v. gebruiksoppervlak Investering BENG variant 2 6. Tussenwoning 177,-/m 2 BVO 120,-/m 2 BVO 7. Vrijstaande woning 168,-/m 2 8. Tussenwoning 84,-/m 2 97,-/m 2 9. Tussenwoning 63,-/m Tussenwoning 84,-/m 2 / / 278,-/m Tussenwoning 101,-/m 2 81,-/m Hoekwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 1 Investering Infiltratie 0,84 dm 3 /s.m 2 0,15 dm 3 /s.m 2 - PV-panelen 5 st. 24 st. - Totaal (excl. BTW) 5.500,- Totaal (incl. BTW) 6.655,- 1. BENG variant komt qua meerinvestering overeen met EPC:0 variant 22 11

12 3. Hoekwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 1 Investering BG vloer 3,5 m 2 K/W 6,0 m 2 K/W 583,- Gevel 4,5 m 2 K/W 9,0 m 2 K/W 8.821,- Dak 6,0 m 2 K/W 12,0 m 2 K/W 5.461,- Kozijnen / deuren 1,4 W/m 2 K 0,8 / 1,0 W/m 2 K Ramen HR ++ triple 748,- 884,- Infiltratie 0,40 dm 3 /s.m 2 0,15 dm 3 /s.m 2 661,- PV-panelen 7 st. 24 st ,- Totaal ,- 1. Bedragen incl. 21% BTW 2. Meerkosten bij EPC: 0,4 met HR-107 combiketel en ventilatiesysteem C: , Tussenwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 1. Bedragen incl. 21% BTW EPC: 0,4 Variant 1 Variant 2 BG vloer 5,0 m 2 K/W 10,0 m 2 K/W 6,0 m 2 K/W Gevel 6,5 m 2 K/W 10,0 m 2 K/W 9,0 m 2 K/W Dak 7,0 m 2 K/W 15,0 m 2 K/W 10,0 m 2 K/W Ramen HR ++ Triple Triple Kozijnen / deuren Lineaire warmteverliezen 1,4 W/m 2 K 0,8 / 1,0 W/m 2 K 0,8 / 1,0 W/m 2 K forfaitair forfaitair nauwkeurig (aanname) Infiltratie 0,50 dm 3 /s.m 2 0,15 dm 3 /s.m 2 0,40 dm 3 /s.m 2 Ventilatie C4a WTW + CO 2 WTW + CO 2 PV-panelen 7 st. 20 st. 20 st. Totaal , ,

13 7. Vrijstaande woning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 1 Investering BG vloer 4,0 m 2 K/W 6,0 m 2 K/W 400,- Gevel 5,0 m 2 K/W 9,0 m 2 K/W 2.560,- Dak 6,5 m 2 K/W 10,0 m 2 K/W 4.357,50 Ramen 1,00 W/m 2 K 0,80 W/m 2 K 2.400,- Infiltratie 0,40 dm 3 /s.m 2 0,15 dm 3 /s.m 2 480,- Ventilatie WTW WTW + CO ,- Zonwering nee O / W / Z 4.500,- PV-panelen 1,6 m 2 42 m 2 8,241,60 Totaal ,10 Opslagen/algemene kosten/winst en risico 10% (excl. BTW) ,- Indicatie meerkosten (incl. 21% BTW) ,94 1. Opslagen/algemene kosten/winst en risico 10% 2. Meerkosten bij EPC: 0,4 met HR-107 combiketel en ventilatiesysteem C: , Tussenwoning (variant 1 & 2) Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 Variant 1 EPC: 0,4 Variant 1 Investering PV-panelen 1 st. 19 st. - Ramen / kozijnen 1,40 W/m 2 K 1,00 W/m 2 K - zonwering geen O / W - Totaal (incl. 21% BTW) 9.300,- Variant 2 EPC: 0,4 Variant 2 Investering PV-panelen 1 st. 19 st. - Ventilatie systeem C4a WTW + CO 2 - Totaal (incl. 21% BTW) ,

14 9. Tussenwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 1 Investering PV-panelen geen 21 m 2 - Totaal (incl. 21% BTW) 6.775,- 1. EPC: 0,4 gerealiseerd met extra gevel en dakisolatie, excl. PV-panelen Tussenwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 1 Variant 2 Variant 3 Variant 4 Variant 5 BG vloer 3,5 5,0 3,5 6,5 3,5 3,5 Gevel 5,22 7,0 5,22 8 5,22 5,22 Dak 6,0 8,0 6,0 10 6,0 6,0 Ramen 1,45 - HR ++ 0,8 - triple 1,45-0,8 - triple 1,45 - HR ++ 1,45 - HR ++ HR ++ Infiltratie 0,40 0,40 0,40 0,15 0,40 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 WP ext. wl. biomassa Ventilatie PV-panelen / zonneboiler C4a (1 sensor) C4c (Itho DF) WTW + WTW + CO 2 WTW + CO 2 WTW + CO 2 CO 2 2 st. 14 st. 14 st. zonneboiler 3 st. Totaal ( /m 2 ) - 126,- 110,- 278,- 94,- 275,- 1. Oriëntatie oost-west 28 14

15 11. Tussenwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 6 Variant 6A Variant 6B Variant 7 Variant 7B BG vloer 3,5 5,0 5,0 5,0 5,0 5,0 Gevel 5,22 8,0 5,22 8,0 5,22 5,22 Dak 6,0 8,0 8,0 8,0 6,0 6,0 Ramen 1,45-1,04 - HR ++ triple 1. Oriëntatie oost-west 0,8 - triple 1,04 - triple 1,45 - HR ++ 1,45 - HR ++ Infiltratie 0,40 0,30 0,30 0,30 0,40 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 Ventilatie PV-panelen / zonneboiler C4a (1 sensor) C4c + sensoren C4c + sensoren C4c + sensoren 2 st. 13 st. 13 st. 8 st. + zonneboiler WTW + CO 2 WTW + CO 2 13 st. 8 st. + zonneboiler Totaal ( /m 2 ) 100,- 95,- 82,- 109,- 90, Tussenwoning Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 EPC: 0,4 Variant 6 Referentie (O/W) Variant 8 (Noord/Zuid) BG vloer 3,5 5,0 3,5 Gevel 5,22 8,0 5,22 Dak 6,0 8,0 6,0 Ramen 1,45 - HR ++ 1,04 - triple 1,04 - triple Infiltratie 0,40 0,30 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 Ventilatie PV-panelen / zonneboiler C4a (1 sensor) C4c + sensoren C4a + sensoren 2 st. 13 st. 11 st. Totaal /m 2 100,- 49,

16 12. Tussenwoning (variant 1/2) Meerinvestering BENG variant(en) t.o.v. EPC: 0,4 Ramen /pui EPC: 0,4 Variant 1 Investering houten kozijnen passief 0,8 W/m 2 K Ventilatie systeem C4a Systeem C4c - PV-panelen n.v.t. 14 st. - Bouwkundige voorzieningen t.g.v. extra luchtkanalen (stelpost) ,- EPC: 0,4 Variant 2 Investering Ventilatie systeem C4a WTW + CO 2 - PV-panelen n.v.t. 10 st. - Bouwkundige voorzieningen t.g.v. extra luchtkanalen (stelpost) Totaal (incl. BTW) , ,- Totaal (incl. 21% BTW) 9.377,- 31 Energiekosten bewoner

17 11. Tussenwoning Energiekosten bewoner EPC: 0,4 Variant 1 Variant 2 Variant 3 Variant 4 Variant 5 BG vloer 3,5 5,0 3,5 6,5 3,5 3,5 Gevel 5,22 7,0 5,22 8 5,22 5,22 Dak 6,0 8,0 6,0 10 6,0 6,0 Ramen 1,45 - HR ++ 0,8 - triple 1,45-0,8 - triple 1,45 - HR ++ 1,45 - HR ++ HR ++ Infiltratie 0,40 0,40 0,40 0,15 0,40 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 WP ext. wl. biomassa Ventilatie PV-panelen / zonneboiler C4a (1 sensor) C4c (Itho DF) WTW + WTW + CO 2 WTW + CO 2 WTW + CO 2 CO 2 2 st. 14 st. 14 st. zonneboiler 3 st. 89,- 45,- 46,- 62,- 115,- niet bekend 1. Oriëntatie oost-west, bron energiekosten: Trebbe/BDC Tussenwoning Energiekosten bewoner EPC: 0,4 Variant 6 Variant 6A Variant 6B Variant 7 Variant 7B BG vloer 3,5 5,0 5,0 5,0 5,0 5,0 Gevel 5,22 8,0 5,22 8,0 5,22 5,22 Dak 6,0 8,0 8,0 8,0 6,0 6,0 Ramen 1,45-1,04 - HR ++ triple 0,8 - triple 1,04 - triple 1,45 - HR ++ 1,45 - HR ++ Infiltratie 0,40 0,30 0,30 0,30 0,40 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 HR 107 Ventilatie PV-panelen / zonneboiler Maandlasten Maandlasten C4a (1 sensor) C4c + sensoren C4c + sensoren C4c + sensoren 2 st. 13 st. 13 st. 8 st. + zonneboiler WTW + CO 2 WTW + CO 2 13 st. 8 st. + zonneboiler 89,- 48,- 47,- 59,- 49,- 60,- 1. Oriëntatie oost-west, bron energiekosten: Trebbe/BDC 34 17

18 11. Tussenwoning Energiekosten bewoner 1. bron energiekosten: Trebbe/BDC EPC: 0,4 Variant 6 Referentie (Oost/west) Variant 8 (Noord/Zuid) BG vloer 3,5 5,0 3,5 Gevel 5,22 8,0 5,22 Dak 6,0 8,0 6,0 Ramen 1,45 - HR ++ 1,04 - triple 1,04 - triple Infiltratie 0,40 0,30 0,40 Verwarming HR 107 HR 107 HR 107 Ventilatie PV-panelen / zonneboiler Maandlasten C4a (1 sensor) C4c + sensoren C4a + sensoren 2 st. 13 st. 11 st. 89,- 48,- 44,- 35 BENG-praktijkprojecten gestapelde bouw 36 18

19 Project B Energieconcept R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W U w : 1,36 W/m 2 K (HR ++ -glas) + ZTA: 0,60 q v;10 -waarde: 0,42 dm 3.s/m 2 Lineaire warmteverliezen uitgebreid (NEN 1068) Externe warmtelevering (η: 165%) vloerverwarming + afleverset + douche WTW Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer + CO 2 - sturing met extra sensoren PV-panelen: 75,2 m 2 zuidoost á 170 Wp/m 2 Uitkomst EPC 0,38 (2 e trap) Energiebehoefte 57,8 kwh/m 2 GO Primair energiegebruik 62,1 kwh/m 2 GO Hernieuwbare energie 42% 37 Verbetermaatregelen Project B Aanvullende maatregel Energiebehoefte Primaire energie Hernieuwbaar Voorlopige eis 25 kwh/m 2 25 kwh/m 2 50% Basisuitkomst 57,8 kwh/m 2 62,1 kwh/m 2 42% + Van HR ++ naar triple glas (U-waarde 1,1 -> 0,6 W/m 2 K) + Verlagen ZTA-waarde triple glas (ZTA van 0,6 naar 0,4) 53,2 kwh/m 2 59,9 kwh/m 2 41% 45,1 kwh/m 2 51,5 kwh/m 2 46% + Toepassen zonwering ZO/ZW 41,1 kwh/m 2 48,3 kwh/m 2 47% + Infiltratie van 0,42 naar 0,25 38,2 kwh/m 2 46,6 kwh/m 2 48% dm 3 /s.m 2 + Gebalanceerde ventilatie met WTW met CO 2 -sturing + Rc-waarde 6,0 vloer/gevel en dak 8,0 m 2 K/W + lineaire warmteverliezen cf. SBRdetails m 2 PV extra 29,5 kwh/m 2 49,4 kwh/m 2 42% 27,1 kwh/m 2 48,0 kwh/m 2 42% 24,9 kwh/m 2 23,9 kwh/m 2 68% 38 19

20 @home Amstelkwartier Energieconcept R c vloer = 5,0 m 2 K/W R c gevel = 6,0 m 2 K/W R c dak = 8,0 m 2 K/W U w : 0,90 W/m 2 K (triple-glas) + ZTA: 0,60 q v;10 -waarde: 0,50 dm 3.s/m 2 Lineaire warmteverliezen forfaitair Externe warmtelevering (η: 165%) vloerverwarming + afleverset + douchegoot WTW Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer + CO 2 - sturing PV-panelen dak: 646 m 2 zuid á 170 Wp/m 2 PV-panelen gevel: m 2 oost/west/zuidoost á 170 Wp/m 2 Uitkomst EPC Energiebehoefte Primair energiegebruik Hernieuwbare energie 74% 0 (2 e trap) 37,9 kwh/m 2 GO 21,4 kwh/m 2 GO 39 Aanvullende maatregel Energiebehoefte Primaire energie Hernieuwbaar Voorlopige eis 25 kwh/m 2 25 kwh/m 2 50% Basisuitkomst 37,9 kwh/m 2 21,4 kwh/m 2 74% + verlagen qv;10 waarde van 0,5 naar 0,42 dm³/s.m² (forfaitair) + verlagen ZTA-waarde van 0,6 naar 0,4 35,6 kwh/m 2 19,9 kwh/m 2 75% 35,4 kwh/m 2 20,8 kwh/m 2 75% + zonwering op de gevel ZW, W, ZO 34,3 kwh/m2 20,5 kwh/m 2 75% + verlagen qv;10 waarde van 0,42 28,7 kwh/m naar 0,25 dm³/s.m² 2 17,0 kwh/m 2 78% Of: psi waardes niet ingevoerd * 22,6 kwh/m 2 13,3 kwh/m 2 81% Of: gebalanceerde ventilatie met WTW (5m toevoerkanaal) ** 19,8 kwh/m 2 13,2 kwh/m 2 81% Of: gebalanceerde ventilatie met WTW (33 m toevoerkanaal ) ** 34,1 kwh/m 2 22,0 kwh/m 2 74% 40 20

21 Houthaven blok 2 Energieconcept R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c boven parkeergarage = 6,0 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W U w : 1,30 W/m 2 K (triple-glas?) + ZTA: 0,40 ZW/ZO, rest 0,6 q v;10 -waarde: 0,42 dm 3.s/m 2 Lineaire warmteverliezen uitgebreid Externe warmtelevering + vloerverwarming + afleverset Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer + CO 2 -sturing op de afvoer per verblijfsruimte Stadskoeling (ingevoerd als vrije koeling) PV-panelen: 214,4 m 2 zuidoost á 190 Wp/m m 2 noordwest á 190 Wp/m 2 Uitkomst EPC 0,13 (2 e trap) Energiebehoefte 40,2 kwh/m 2 GO Primair energiegebruik 19,4 kwh/m 2 GO Hernieuwbare energie 67 % 41 Verbetermaatregelen Houthaven Aanvullende maatregel Energiebehoefte Primaire energie Hernieuwbaar Voorlopige eis 25 kwh/m 2 25 kwh/m 2 50% Basisuitkomst 40,2 kwh/m 2 19,4 kwh/m 2 67% + U-waarde 1,3 -> 1,0 W/m2K) 36,2 kwh/m 2 17,3 kwh/m 2 69% + Infiltratie van 0,42 naar 0,25 dm3/s.m2 + Gebalanceerde ventilatie met WTW met CO 2 -sturing in elke VR 33,0 kwh/m 2 15,5 kwh/m 2 70% 27,3 kwh/m 2 11,5 kwh/m 2 73% (lengte toevoerkanaal tussen buiten en WTW: 15 m) + Toepassen zonwering ZO 24,3 kwh/m 2 11,2 kwh/m 2 74% In de berekening is uitgegaan van een gemiddelde lengte van het toevoerkanaal tussen buiten en de WTW-unit van 15 m. Een korte leidinglengte heeft een positief effect op de energiebehoefte

22 Harmonisatie energieconcept: Basis: project B Energieconcept R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W U w : 1,36 W/m 2 K (HR ++ -glas) + ZTA: 0,60 q v;10 -waarde: 0,42 dm 3.s/m 2 Lineaire warmteverliezen: forfaitair Externe warmtelevering (η: 165%) vloerverwarming + afleverset + douche WTW Natuurlijke toevoer en mechanische afvoer + CO 2 - sturing met extra sensoren PV-panelen: geen Oriëntatie: cf. basisberekening praktijkprojecten 43 Vergelijking geharmoniseerde praktijkprojecten 1. Metrostationslocatie (aangepast) Amstelkw. (aangepast) 3. Coendersbuurt (aangepast) 4. Houthaven (aangepast) 5. Buiksloterham (aangepast) 6. Eengezinswoning (hoekwoning) 7. Eengezinswoning (tussenwoning) EPC 0,46 0,42 0,57 0,46 0,44 0,40 0,39 BENG 1: Energiebehoefte [kwh/m²] 38,4 36,4 76,7 43,1 59,3 50,9 39,3 BENG 2: Primaire energie [kwh/m 2 ] 53,6 58,1 79,1 47,9 74,2 54,7 47,7 BENG 3: Hernieuwbare energie [%] Verhoudingsgetal (schil/go) 1,0 0,8 1,6 0,8 1,4 2,1 1,5 % open delen 47% 23% 49% 49% 42% 13% 25% 44 22

23 Relatie EPC - BENG 2 45 Relatie %open BENG

24 Relatie compactheid BENG 1 47 ZEN / BENG op weg naar praktijk BENG 1: Energiebehoefte Belang van ontwerp neemt toe architectuur, stedenbouw, techniek Rijwoningen: keuzevrijheid in oplossing Standaard-referentie: BENG 1 oplosbaar Knelpunt bij: Niet-standaard grondgebonden woningen patio inpandige garage ongunstige vloer/schil verhouding kavelbouw Alle appartementen (alles uit de kast) 48 24

25 ZEN / BENG op weg naar praktijk BENG 2: Primair fossiel energiegebruik Gas alleen nog toepasbaar in laagbouw Gestapelde bouw beperkte keuze: warmtepomp-oplossing / warmtelevering / biomassa-ketel Let op energiekosten bewoner Ventilatiesysteem: invloed op zowel BENG 1 als BENG 2 BENG 3: Hernieuwbaar PV eerste keuze voor laagbouw, warmtepomp is alternatief Appartementen: warmtepomp, (duurzaam)warmtenet of biomassa 49 Conclusies BENG-eisen niet zonder knelpunten Bespreken met beleidsmakers Onderzoeken geven veel inzicht In de workshop meer details! Invloed ontwerp zal blijken uit praktijk Ga zelf aan de slag! Architecten en stedenbouwers meenemen in proces 50 25

26 ZEN en BENG Dank voor uw aandacht! Platform ZEN 21 juni

ZEN en BENG Op weg naar de praktijk

ZEN en BENG Op weg naar de praktijk ZEN en BENG Op weg naar de praktijk Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 21 juni 2016 BENG (hoe) is het haalbaar? BENG is de basis voor ZEN Vragen: Zijn de voorlopige eisen haalbaar? Wat zijn de knelpunten?

Nadere informatie

ZEN en BENG Nieuwe inzichten over bijna energieneutrale woningen

ZEN en BENG Nieuwe inzichten over bijna energieneutrale woningen ZEN en BENG Nieuwe inzichten over bijna energieneutrale woningen Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 22 maart 2016 Routekaart BENG 22-3-2016 2 BENG Drie indicatoren Lijkt op de PHPP 1. Energiebehoefte

Nadere informatie

W.2.3 BENG. Bijna energie Neutrale Gebouwen in het Bouwbesluit geregeld. 12 oktober ing. P.J. (Johan) van der Graaf

W.2.3 BENG. Bijna energie Neutrale Gebouwen in het Bouwbesluit geregeld. 12 oktober ing. P.J. (Johan) van der Graaf W.2.3 BENG Bijna energie Neutrale Gebouwen in het Bouwbesluit geregeld 12 oktober 2017 ing. P.J. (Johan) van der Graaf Nieman Raadgevende Ingenieurs Programma Bijna energie Neutrale Gebouwen in het Bouwbesluit

Nadere informatie

Regiodagen BWT 2017 Van EPC naar BENG

Regiodagen BWT 2017 Van EPC naar BENG Regiodagen BWT 2017 Van EPC naar BENG Maart 2017 ing. A.F. (André) Kruithof Nieman Raadgevende Ingenieurs Programma 1. Overige wijzigingen (Regeling) Bouwbesluit 2. Van EPC (energie prestatie coëfficiënt)

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

BENG GESTAPELDE BOUW. Samenvatting onderzoeksresultaten. Lente-akkoord Postbus AP Voorburg. Vertegenwoordigd door: Mevrouw ir. C.

BENG GESTAPELDE BOUW. Samenvatting onderzoeksresultaten. Lente-akkoord Postbus AP Voorburg. Vertegenwoordigd door: Mevrouw ir. C. BENG GESTAPELDE BOUW Samenvatting onderzoeksresultaten In t Hart van de Bouw BENG GESTAPELDE BOUW Samenvatting onderzoeksresultaten Lente-akkoord Postbus 620 2270 AP Voorburg Vertegenwoordigd door: Mevrouw

Nadere informatie

Omschrijving. EPC 0-woning Leek, Groningen, Projectsamenvatting

Omschrijving. EPC 0-woning Leek, Groningen, Projectsamenvatting EPC 0-woning Leek, Groningen, 2009 Omschrijving Deze demonstratiewoning voor duurzaam, energieneutraal en levensloopbestendig bouwen met zijn EPC = 0, gebruik van zonne-energie en aardwarmte en gebruik

Nadere informatie

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG)

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Op weg naar bijna energieneutraal bouwen in 2020 Jean Frantzen Adviseur duurzaam bouwen Kennisevent Routekaart richting energieneutraal bouwen R c 2,5 R c 3,5 R c

Nadere informatie

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 10 december 2015 Routekaart BENG 9-12-2015 2 BENG wat gaat er veranderen Bijna EnergieNeutrale Gebouwen

Nadere informatie

Concepten EPC 0.4. Bouwkundige uitgangspunten

Concepten EPC 0.4. Bouwkundige uitgangspunten Concepten EPC 0.4 Om een EPC 0.4 te realiseren voor de referentiewoningen zijn er verschillende concepten ontwikkeld die onderling verschillen op de wijze van ventileren en verwarmen. Aan de basis van

Nadere informatie

Energieprestatie van gebouwen

Energieprestatie van gebouwen Energieprestatie van gebouwen NEN 7120 en energieconcepten 2012 ing. Lars van de Kamp Nieman Raadgevende Ingenieurs Eerste ervaring NEN 7120 NEN 7120 Een verzwaring? Voor en nadelen standaard rijtjeswoning

Nadere informatie

ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW

ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW In t Hart van de Bouw ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW Nederlandse Isolatie Industrie Postbus 8408 3503 RK UTRECHT 030-6623266 Vertegenwoordigd door: de heer ir. E. Las Nieman Raadgevende

Nadere informatie

@Home Amstelkwartier. Eerste energieneutrale woontoren in Nederland. Stefan de Ruijter

@Home Amstelkwartier. Eerste energieneutrale woontoren in Nederland. Stefan de Ruijter Eerste energieneutrale woontoren in Nederland @Home Amstelkwartier Stefan de Ruijter Projectdirecteur Hurks vastgoedontwikkeling ZEN festival, 3 november 2016 Presentatie 1 Hurks 2 @Home Amstelkwartier

Nadere informatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Themabijeenkomst De Nieuwe Standaard In Ventileren ing. G.A. (Gerton) Starink Nieman Raadgevende Ingenieurs B.V. 22-5-2015 2 1 Op weg

Nadere informatie

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul Concepten voor nieuwbouw woningen EPC,4 2 september 213 Han Verheul Concepten voor EPC,4 Concept 1: isolatie Rc = 5, HR-WTW en PV; Concept 2: warmtevraagbeperking, Rc = 7, zonneboiler en HR-WTW; Concept

Nadere informatie

Basic Concept. Woning EPC. R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W

Basic Concept. Woning EPC. R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W EPC concepten 0,4 Basic Concept Geen zonwering HR-107 combiketel CW 4 : ATAG A244EC Zehner J.E. StorkAir ComfoFan S CO2 Basic TW: 4,0 m 2, matig geventileerd, zuid, 43, 150 Wp/m 2 HW: 5,5 m 2, matig geventileerd,

Nadere informatie

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers AKOESTIEK EN BOUWFYSICA LAWAAIBEHEERSING MILIEUTECHNOLOGIE BRANDVEILIGHEID DUCO SEMINARS 2015 Natuurlijk naar nul-op-de-meter juni 2015 Jérôme Eijsackers auteur ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - DÜSSELDORF

Nadere informatie

Woningen met EPC ( 0,8

Woningen met EPC ( 0,8 Een initiatief van in samenwerking met 1 Woningen met EPC ( 0,8 Toelichting wijzigingen en bouwkundige aandachtspunten en duurzame energie - ontwerp- en adviesbureau BNA ir. F.W. den Dulk (Freek) 2 1 Onderwerpen

Nadere informatie

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Energieneutraal via de Passief bouwen route Energieneutraal via de Passief bouwen route ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Slotsymposium 14 september 2015 Verbouw monument Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

Energietransitie Caldomus

Energietransitie Caldomus Energietransitie Caldomus Werkwijze transitieplan Bottom-up aanpak Gebouw centraal Gebouw- en gebiedgebonden maatregelen Participatie Transparante werkwijze Uitnodiging tot participatie: actief of passief

Nadere informatie

Basic Concept. Woning EPC. R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W

Basic Concept. Woning EPC. R c vloer = 3,5 m 2 K/W R c gevel = 4,5 m 2 K/W R c dak = 6,0 m 2 K/W EPC 0,4 Basic Concept Geen zonwering HR-107 combiketel CW 4 : ATAG A244EC Zehner J.E. StorkAir ComfoFan S CO2 Basic Douche-WTW; aangesloten op koudepoort douchemengkraan TW, HW, VW: Heitech Technea douchepjp-wtw-v3

Nadere informatie

All-electric woningconcept

All-electric woningconcept All-electric woningconcept Kwalitatieve en kwantitatieve vergelijking tussen 3 energieconcepten Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. Vergelijking energieconcepten 3. Uitwerking all-electric

Nadere informatie

metselwerk W 13.40 5.00 90 minimaal ramen W 3.00 1.00 90 0.60 handmatig minimaal

metselwerk W 13.40 5.00 90 minimaal ramen W 3.00 1.00 90 0.60 handmatig minimaal Algemene gegevens Bestandsnaam : P:\BA8963\Worksdocs offerte 5 EPC aanscherpingsmethodiek\referentiewoningen\opgeleverde stukken\afronding juli 2013\resultaten EMG BENG\EMG & BENG resultaten\beng\vrijstaande

Nadere informatie

Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen

Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen Toets 2: Softwaretoets De tijdsduur van dit examenonderdeel is 120 minuten Cito B.V. (2016) ISSO Energieprestatie Energiezuinige woningen voorbeeldexamen

Nadere informatie

Energiestudie equivalent opwekkingrendement externe warmtelevering Utrecht

Energiestudie equivalent opwekkingrendement externe warmtelevering Utrecht Energiestudie equivalent opwekkingrendement externe warmtelevering Utrecht Gevolgen voor de energieprestatie van nieuwbouwwoningen conform eisen 2015 Rapportnummer D 3004-5-RA-001 d.d. 9 maart 2016 Energiestudie

Nadere informatie

Basis 0,6 Basis 0,4 Extra isolatie. Vraaggestuurde ventilatie (CO2)

Basis 0,6 Basis 0,4 Extra isolatie. Vraaggestuurde ventilatie (CO2) Galerij complex: 36 appartementen, 5 bouwlagen Basis 0,6 Basis 0,4 Extra isolatie Collectieve Warmtepomp, individuele warmtepompboiler Verbeterde psi waarden koudebruggen ja ja ja ja collectieve warmtepomp

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

Ke u ze p l a n e n e rg i e - e n i n stallatieconcept. K e i z e r l i b e l Te r B o r c h 2 9 n o v e m b e r

Ke u ze p l a n e n e rg i e - e n i n stallatieconcept. K e i z e r l i b e l Te r B o r c h 2 9 n o v e m b e r Ke u ze p l a n e n e rg i e - e n i n stallatieconcept K e i z e r l i b e l Te r B o r c h 2 9 n o v e m b e r 2 0 1 7 C o n t a c t g e g e v e n s BV Bouwbedrijf KOOI Appingedam Kanaalweg 4 9902 AN

Nadere informatie

Passief Bouwen in de praktijk

Passief Bouwen in de praktijk Passief Bouwen in de praktijk Velve-Lindenhof: van idee tot realisatie ir. H.J.J. (Harm) Valk / ing. A.F. (André) Kruithof adviseur Energie & Duurzaamheid Programma Projectomschrijving Ontwerpvisie Bouwfysische

Nadere informatie

WONEN IS MEER DAN EEN DAK BOVEN JE HOOFD DUURZAAMHEID IS ONZE TOEKOMST

WONEN IS MEER DAN EEN DAK BOVEN JE HOOFD DUURZAAMHEID IS ONZE TOEKOMST WONEN IS MEER DAN EEN DAK BOVEN JE HOOFD DUURZAAMHEID IS ONZE TOEKOMST Wie staan er vanavond voor u Gerwen ZO Harry van Lieshout Roelien Thomassen voor alle administratieve zaken Rick van Lieshout (Brick

Nadere informatie

Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011

Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011 Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011 Geattesteerde EPG software, rekenkern versie 4.0.0 Toegepaste berekeningsmethodes Koudebruggen forfaitair H13 NEN1068:2001/A4:2005 Verlichting forfaitair

Nadere informatie

Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens. ! Directeur. ir. Anne-marije Scheffe. ! Ingenieur

Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens. ! Directeur. ir. Anne-marije Scheffe. ! Ingenieur road2zer0 Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens! Directeur ir. Anne-marije Scheffe! Ingenieur Opbouw presentatie! Over Bouwformatie! Achtergrondinformatie regelgeving! Onderzoeksopzet! Resultaten! Conclusie

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Onderdeel Casus ingevuld opnameformulier. Algemene projectgegevens Projectnaam: Woning Jansen Kenmerk: Adres: Guido Gezellelaan Huisnummer: 00 Postcode: 2624

Nadere informatie

Gevolgen van BENG-eisen op de gevel en het binnenklimaat 2 november 2016 Esther Gerritsen

Gevolgen van BENG-eisen op de gevel en het binnenklimaat 2 november 2016 Esther Gerritsen Gevolgen van BENG-eisen op de gevel en het binnenklimaat 2 november 2016 Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs Installatieadviseur Advies & engineering Duurzaamheid & innovatie Realisatie & exploitatie

Nadere informatie

metselwerk W 13.40 3.50 90 minimaal ramen W 3.00 1.65 90 0.60 handmatig minimaal

metselwerk W 13.40 3.50 90 minimaal ramen W 3.00 1.65 90 0.60 handmatig minimaal Algemene gegevens Bestandsnaam : P:\BA8963\Worksdocs offerte 5 EPC aanscherpingsmethodiek\referentiewoningen\opgeleverde stukken\afronding juli 2013\def EPG berekeningen\vrijstaande woning\vrijstaande-woning

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4.

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4. etaalbare kwaliteit! EPC en 0,4 14 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 1996 1998 2000 2006 2011 2015 Inhoudsopgave: Trias Energetica...2 EPC 0,4 en - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 en - Geschakelde woning...4 EPC

Nadere informatie

BENG en NTA. Stand van zaken

BENG en NTA. Stand van zaken BENG en NTA Stand van zaken Ir. Harm Valk Nieman Groep ZEN-Platformbijeenkomst 20 juni 2017 BENG, maar ook ZEN! Integraal benaderen comfort gebruik energie Werkgroep BENG Nieuwe projecten BENG vanaf het

Nadere informatie

Omschrijving. PowerHouse Leusden, Utrecht, 2009. Projectsamenvatting

Omschrijving. PowerHouse Leusden, Utrecht, 2009. Projectsamenvatting PowerHouse Leusden, Utrecht, 2009 Omschrijving Een energieleverend nieuwbouwhuis met modernste duurzame technologie in jaren 30 stijl. Basis is een uitstekend isolerend bouwsysteem (Styro Stones) en toepassing

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat

Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Onderdeel 2 Voorbeeldopdracht Examendatum: Naam kandidaat: Soort en nummer legitimatiebewijs: Lees zorgvuldig onderstaande informatie Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 ing. A.F. (André) Kruithof Oktober 2015 Programma Op weg naar 2050: doelstellingen bestaande bouw & nieuwbouw BENG-indicatoren Energiezuinigheid in de

Nadere informatie

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst!

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! December 2014 Toolkit Selectietool Per 1 januari 2015 gaan we de volgende stap maken naar een EPC van 0,4 om uiteindelijk eind

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

Opnameformulier woningen voor EP-certificaat

Opnameformulier woningen voor EP-certificaat Opnameformulier woningen voor EP-certificaat Hieronder worden de opnameformulieren gegeven die een EPA-adviseur nodig heeft om een opname van de woning op papier te kunnen verrichten. Om het opnameformulier

Nadere informatie

bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen

bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen behorende bij aanvraag omgevingsvergunning betreffende activiteit bouwen voor de nieuwbouw (herbouw) van strandpaviljoen Beachclub Lekker in Vrouwenpolder. 1.

Nadere informatie

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen L escaut woonservice Woonburg Zeeuwland 1 De Wooneco-alliantie 2 Minder dan een

Nadere informatie

ELKE VORM VAN FRAUDE ZAL ONMIDDELLIJKE UITSLUITING VAN HET EXAMEN TOT GEVOLG HEBBEN. Dit boekje pas openen als daarvoor toestemming wordt gegeven.

ELKE VORM VAN FRAUDE ZAL ONMIDDELLIJKE UITSLUITING VAN HET EXAMEN TOT GEVOLG HEBBEN. Dit boekje pas openen als daarvoor toestemming wordt gegeven. Voorbeeldexamen Energieprestatiecertificaat Examendatum: Naam kandidaat: Soort en nummer legitimatiebewijs: Gebruikte software: Onderdeel 2 Lees zorgvuldig onderstaande informatie Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Projectseminar Velve-Lindenhof ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Nieman Raadgevende Ingenieurs Inleiding Nieman Raadgevende Ingenieurs

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle Passief Bouwen Passief Bouwen in de praktijk Kennisdag Bouwfysica 2013 Passief bouwen' is een specifieke bouwstandaard met een comfortabel binnenklimaat, gedurende zowel het zomer- als het winterseizoen,

Nadere informatie

Uitgewerkt voorbeeld Woonlastenmodel nieuwbouw. GEN Methodiek kansrijk aanbod

Uitgewerkt voorbeeld Woonlastenmodel nieuwbouw. GEN Methodiek kansrijk aanbod Uitgewerkt voorbeeld Woonlastenmodel nieuwbouw GEN Methodiek kansrijk aanbod EPC 0,6 EPC 0,4 EPC 0,3 EPC 0,0 XXL Max. Micro Bouwkundige kenmerken Isolatie, Rc [m2k/w] Gevel 3,5 5,0 5,0 5,0 5,0 5,0 Vloer

Nadere informatie

bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen

bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen bouwfysisch rapport bouwbesluitberekeningen behorende bij aanvraag omgevingsvergunning betreffende activiteit bouwen voor de nieuwbouw van een woning te Oostkapelle, in opdracht van: fam. Korevaar Lassuslaan

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Voorgenomen Eisen Bijna Energie Neutrale Gebouwen. Ronald Schillemans Sunday

Voorgenomen Eisen Bijna Energie Neutrale Gebouwen. Ronald Schillemans Sunday Voorgenomen Eisen Bijna Energie Neutrale Gebouwen Ronald Schillemans Sunday Inhoudsopgave Achtergrond Voorgenomen Eisen Voorbeelden Positionering Zon opties Achtergrond (1) Richtlijnen energieprestatie

Nadere informatie

BENG in de praktijk. .. en hoe doe je dat gasloos?

BENG in de praktijk. .. en hoe doe je dat gasloos? BENG in de praktijk.. en hoe doe je dat gasloos? Ir. Harm Valk Nieman Groep Dag van de Projectontwikkeling 18 mei 2017 BENG = Bijna EnergieNeutraal Gebouw Nieuw wettelijk minimum vanaf 31-12-2020 Opvolger

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze Notitie Project Isover/Energiebesparing bestaande bouw Betreft Onderzoek naar effect op Energie-index (EI) Ons kenmerk E.2012.1379.00.N001 Versie 001 Datum 8 maart 2013 Verwerkt door RLO HW Contactpersoon

Nadere informatie

metselwerk N 10,70 3,50 90 minimaal ramen N 5,20 1,65 90 0,60 geen minimaal

metselwerk N 10,70 3,50 90 minimaal ramen N 5,20 1,65 90 0,60 geen minimaal Algemene gegevens Bestandsnaam : P:\BA8963\Worksdocs offerte 5 EPC aanscherpingsmethodiek\referentiewoningen\opgeleverde stukken\afronding juli 2013\def EPG berekeningen\twee-onder-een kap\twee onder een

Nadere informatie

Kleinschalige energetische renovatie

Kleinschalige energetische renovatie Kleinschalige energetische renovatie Kantoor plus bovenwoning van label G naar A+ de Haas & Partners Adviseurs Duurzaam Gebouwde Omgeving Van componenten naar concept Bouwkundig Ventilatie Installaties

Nadere informatie

Isoleer NU. 27 mei 2014 Mede mogelijk gemaakt door

Isoleer NU. 27 mei 2014 Mede mogelijk gemaakt door Isoleer NU 27 mei 2014 Mede mogelijk gemaakt door Waarom NU isoleren? Komende winter een lekkere warme woning met meer comfort. Meer warmte in de woning houden, minder gas gebruiken en dus geld besparen.

Nadere informatie

Appartementencomplex

Appartementencomplex Buiten Zonwering 14900 11300 8400 5800 2900 14900 11300 8400 5800 2900 14900 11300 8400 5800 2900 14900 11300 8400 5800 2900 14900 11300 8400 5800 2900 Referentiegebouwen EPG Appartementencomplex Appartementen

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

De klimaatdoelen van Parijs komen met deze aanpak binnen handbereik. SSW Van Houtenweg. Het verhaal SSW Van Houtenweg.

De klimaatdoelen van Parijs komen met deze aanpak binnen handbereik. SSW Van Houtenweg. Het verhaal SSW Van Houtenweg. Het verhaal CHIEL Het bijzondere project aan de van Houtenweg demonstreert hoe sociale woningbouw vergaand verduurzaamt en daarbij comfortabel, gezond en betaalbaar wordt. De klimaatdoelen van Parijs komen

Nadere informatie

Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen Toets 1: Meerkeuzevragen

Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen Toets 1: Meerkeuzevragen Voorbeeldtoets Energieprestatie Energiezuinige woningen Toets 1: Meerkeuzevragen Lees zorgvuldig onderstaande informatie Het examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen. Deze voorbeeldtoets bestaat uit 20 vragen.

Nadere informatie

Intakeformulier Professionele Woningbeheerder. EPA - Intake formulier. Professionele Woningbeheerder

Intakeformulier Professionele Woningbeheerder. EPA - Intake formulier. Professionele Woningbeheerder Bijlage 2A: Intakeformulier Professionele Woningbeheerder EPA - Intake formulier Kenmerk: Professionele Woningbeheerder Invulinstructie: = tekst of werkelijke waarde invullen = aankruisen indien van toepassing

Nadere informatie

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens

Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Opnameformulier Energielabel woningen 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: Adres: Postcode: Klantnaam: Contactpersoon: Datum woning bezoek: 3817PR-45 Hobbemastraat 3817 PR Plaats: Amersfoort

Nadere informatie

appartementwoningen E/E = 0.887

appartementwoningen E/E = 0.887 Algemene gegevens Bestandsnaam : P:\BA8963\WORKSD~1\REFERE~1\OPGELE~1\AFROND~1\RESULT~1\EMG&BE~1\EMG\APPA... Projectomschrijving : appartementwoningen Omschrijving bouwwerk : AgentschapNL referentiewoningen

Nadere informatie

Bouwfysisch rekenen. voorspelt resultaten

Bouwfysisch rekenen. voorspelt resultaten 1 Bouwfysisch rekenen Passiefhuis Specialist European certified passive house designer voorspelt resultaten Passiefhuis Veranderingen energie denken Van EPG naar NZEB 6-8 oktober 2015 Carl-peter Goossen

Nadere informatie

installatie-arm ontwerpen verleden tijd?

installatie-arm ontwerpen verleden tijd? installatie-arm ontwerpen verleden tijd? 1 situatie tot enkele jaren geleden was duurzaamheid bij klimaatinstallaties comfort en vooral energiebesparing de koplopers bij het besparen op het energie waren

Nadere informatie

KAVELS ONDER ARCHITECTUUR LELYSTAD

KAVELS ONDER ARCHITECTUUR LELYSTAD KAVELS ONDER ARCHITECTUUR LELYSTAD KAVEL 4: EPC BEREKENING 29 FEBRUARI 2012 ENERGIEPRESTATIE Bouwbesluit 2003 afdeling 5.3 Voor een woonfunctie mag de energieprestatiecoëfficient (epc) ten hoogste 0,6

Nadere informatie

Bijlage 2. Opnameformulier netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen. Opnameformulier Woningen t.b.v. netto warmtevraag mei

Bijlage 2. Opnameformulier netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen. Opnameformulier Woningen t.b.v. netto warmtevraag mei Bijlage 2 pnameformulier netto warmtevraag zeer energiezuinige woningen 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: Adres: Huisnummer: Postcode: Plaats: Klantnaam: Contactpersoon: Datum woning bezoek

Nadere informatie

Energielabel woning. Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning MJ (megajoules)

Energielabel woning. Uw woning. Standaard energiegebruik voor uw woning MJ (megajoules) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden D (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool?

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Masterclass door Clarence Rose, DNA in de Bouw / Azimut Bouwbureau en Carl-peter Goossen, DNA in de Bouw / BouwNext 2 Masterclass Introductie NZEB-tool

Nadere informatie

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken.

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Eteck gaat voor 0. Want de 0 is zo dicht bij, dat het verboden zou moeten zijn om er niet voor te gaan Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen

Nadere informatie

0,26. Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen. Aanvraag omgevingsvergunning

0,26. Algemene gegevens. Indeling gebouw. Infiltratie. Bouwkundige transmissiegegevens. Open verbrandingstoestellen. Aanvraag omgevingsvergunning Aanvraag omgevingsvergunning 0172 Woerden - Waterwoning - HR+++ glas + 12 PV-panelen 300 Wp (EPC 0.26) 0,26 Algemene gegevens projectomschrijving variant HR+++ glas + 12 PV-panelen 300 Wp (EPC 0.26) straat

Nadere informatie

Onderzoek handvatten voor zeer energiezuinige nieuwbouw - BENG. Samenvatting onderzoeksresultaten

Onderzoek handvatten voor zeer energiezuinige nieuwbouw - BENG. Samenvatting onderzoeksresultaten Onderzoek handvatten voor zeer energiezuinige nieuwbouw - BENG Samenvatting onderzoeksresultaten Onderzoek handvatten voor zeer energiezuinige nieuwbouw - BENG Samenvatting onderzoeksresultaten Lente-akkoord

Nadere informatie

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis ZEN Platformbijeenkomst Bouw op onze kennis Even voorstellen Patrick Harting Projectmanager Werkzaam sinds: 2007 "De uitdaging van mijn werk is niet het stapelen van de stenen, maar het inzetten van ieders

Nadere informatie

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE SAMENVATTING 0. INLEIDING 1. ISOLATIE 2. INSTALLATIE 3. RAMEN EN KOZIJNEN 4. ZONWERING EN KOELING 5. VERLICHTING DIA duurzame auteur:

Nadere informatie

BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw. 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs

BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw. 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs Techniplan Adviseurs Installatieadviseur Advies & engineering Duurzaamheid & innovatie Realisatie

Nadere informatie

Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie?

Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie? Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie? Even voorstellen Simon van der Kamp Brink Climate Systems Adviseur installatieconcepten Brink Customize Lizette Koorn IsoBouw Systems Project manager woningbouw

Nadere informatie

B (zie toelichting in bijlage)

B (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden B (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren. Eigenschappen rekenzones type rekenzone omschrijving interne warmtecapaciteit Ag [m²]

Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren. Eigenschappen rekenzones type rekenzone omschrijving interne warmtecapaciteit Ag [m²] 736 woongeb. 26 app Halfweg - Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren F2 0,79 Algemene gegevens projectomschrijving Nieuwbouw 26 appartementen te Halfweg - App 26 toren variant F2 straat /

Nadere informatie

metselwerk N 23.80 5.00 90 minimaal ramen N 9.20 1.00 90 0.60 geen minimaal

metselwerk N 23.80 5.00 90 minimaal ramen N 9.20 1.00 90 0.60 geen minimaal Algemene gegevens Bestandsnaam : P:\BA8963\Worksdocs offerte 5 EPC aanscherpingsmethodiek\referentiewoningen\opgeleverde stukken\afronding juli 2013\resultaten EMG BENG\EMG & BENG resultaten\beng\appartementen\appartement

Nadere informatie

Tips berekenen EPC. EPN en Nieuwbouw. Modellering

Tips berekenen EPC. EPN en Nieuwbouw. Modellering EPN en Nieuwbouw Tips berekenen EPC Modellering Iedere bouwlaag dient als een aparte verwarmde zone gemodelleerd te worden. Indien bouwlagen, bijvoorbeeld tussenverdiepingen van een woongebouw, exact gelijk

Nadere informatie

OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES. 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk:

OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES. 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: OPNAMEFORMULIER MAATWERKADVIES 1. Algemene projectgegevens Projectnaam: Kenmerk: Adres: Postcode: : Klantnaam: Contactpersoon: Datum bezoek: Naam EPA-organisatie: Naam EPA-adviseur: Huisnummer: Eigendomssituatie:

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van 0,6 met Isover isolatie-oplossingen

Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van 0,6 met Isover isolatie-oplossingen Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van met Isover isolatie-oplossingen met succes naar www.isover.nl/epcwijzer www.isover.nl Energiebesparing: laten we er samen aan werken De overheid heeft samen met de

Nadere informatie

Voorbeeldtoets Energieprestatiecertificaat Utiliteitsgebouwen Nieuwbouw

Voorbeeldtoets Energieprestatiecertificaat Utiliteitsgebouwen Nieuwbouw Voorbeeldtoets Energieprestatiecertificaat Utiliteitsgebouwen Nieuwbouw Toets 1: Meerkeuzevragen Lees zorgvuldig onderstaande informatie Het examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen. Deze voorbeeldtoets bestaat

Nadere informatie

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015 1 SBRCURnet Bouwlokalen Samen Nul op de meter, bij woning renovatie Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1 Wat betekent Nul-op-de-meter? 4 Veel termen in gebruik Energieneutraal Energie-nota-nul EPC = 0 nzeb (nearly

Nadere informatie

Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus. Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen.

Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus. Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen. Voorbeeldexamen Energie-Index Woningen Meerkeuzevragen Casus Alle tekeningen en foto s zijn ter plekke gecontroleerd in de betreffende woningen. Vraag 1 tot en 10 hebben betrekking op woning 1. Hieronder

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Toolkit R c & EPC woningbouw

Toolkit R c & EPC woningbouw Toolkit R c & EPC woningbouw Energie & Duurzaamheid Bouwregelgeving Brandveiligheid Bouwfysica Akoestiek Flexibele schil Programma Introductie Wijzigingen Bouwbesluit 2012 Toekomst Termen & begrippen Rc

Nadere informatie

Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050

Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Datum mei 2017 1 Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050 Datum mei 2017 Samenvatting 1 2 3 Betreft Naar energieneutrale sociale woningvoorraad

Nadere informatie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie Ir. Harm Valk Nieman Groep 6 12 2016 BENG: op weg naar energieneutraliteit BENG => Bijna Energie Neutrale Gebouwen = nzeb => nearly Zero Energy

Nadere informatie

Notitie 20091271-02 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 2916 en NEN 5128 Opzet van onderzoek en resultaten

Notitie 20091271-02 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 2916 en NEN 5128 Opzet van onderzoek en resultaten Notitie 0097-0 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 96 en NEN 58 Opzet van onderzoek en resultaten Datum Referentie Behandeld door 4 februari 0 0097-0 M. Ritmeijer/LSC Opzet Climalevel klimaatsysteem

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT

Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT Energieprestatie naar 0.4. Hoe krijgen we dit nu Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT Arthur Barendregt Gemeente Rotterdam 1 Werkgroep gezondheid & energiezuinigheid - Houdt zich bezig met

Nadere informatie

BENG. Bijna Energie Neutrale Gebouwen

BENG. Bijna Energie Neutrale Gebouwen BENG Bijna Energie Neutrale Gebouwen 1. Introductie 2. BENG methodiek 3. EPC versus BENG 4. Hoe kunnen we hierop inspelen? 1. BENG Introductie Introductie Nederlandse versie van de Europese wetgeving nearly

Nadere informatie