Hygrothermie van de woning - warmte. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hygrothermie van de woning - warmte. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens"

Transcriptie

1 Hygrothermie van de woning - warmte ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens

2 Begrippen uit de bouwfysica 1. Warmtetransport: 4 wegen 2. Begrippen warmtetransmissie: λ, R, U, K, E 3. Vocht in de woning: R.V., Mollier, µ, S d 4. Glazerberekening 2

3 Vocht in de woning vochtdiffusie (door materialen) en convectie (via spleten) ventilatie uit ventilatie in vochtproductie mens metabolisme, transpireren, ademen, koken, condensatie vochtverdamping 3

4 Vocht in de woning daggemiddelde waterdampproductie binnenshuis in een gezinswoning 5 liter /dag 20 liter /dag 4

5 Vocht in de woning jaargemiddelde hoeveelheid waterdamp in de lucht binnen > buiten 5

6 Vocht in lucht 6

7 Droge lucht O 2 ZUURSTOF N 2 STIKSTOF druk in een gas = botsing van deeltjes droge LUCHT 21% O 2 79% N 2 meer deeltjes = meer botsingen = hogere druk Provincie Oost-Vlaanderen - Steunpunt Duurzaam Bouwen 7

8 Gasdruk druk in een gas = botsing van deeltjes lucht = gasmengsel (meerdere gassen) meer deeltjes = meer botsingen = hogere druk partiële druk van één van de gassen = druk van dat gas alleen = botsing van de deeltjes van dat gas Provincie Oost-Vlaanderen - Steunpunt Duurzaam Bouwen 8

9 Vochtige lucht O 2 ZUURSTOF N 2 STIKSTOF H 2 O WATERDAMP (H 2 O) gas vochtige LUCHT droge LUCHT VOCHT Provincie Oost-Vlaanderen - Steunpunt Duurzaam Bouwen 9

10 Vochtige lucht meer vocht condensatie = maximaal aantal deeltjes (H 2 O) gas in mengsel = maximale partiële druk van (H 2 O) gas meer waterdamp meer waterdamp Provincie Oost-Vlaanderen - Steunpunt Duurzaam Bouwen 10

11 Vocht in lucht Luchtdruk = som van 2 drukken: droge lucht + waterdamp p a = p e + p eenheid druk: Pa (Pascal) wet van Dalton: de totale druk in een gasmengsel is gelijk aan de som van de partiële drukken van de samenstellende gassen 11

12 Vocht in lucht p a = luchtdruk gemiddeld: Pa (ongeveer 10 5 Pa) p = waterdampspanning of dampdruk = partiële druk van waterdamp in lucht buiten: 650 Pa Pa (winter) buiten: 1100 Pa Pa (zomer) binnen: 1200 Pa Pa

13 Vocht in lucht lucht kan een beperkte hoeveelheid waterdamp opnemen (afh. t ) Waterdamp is onzichtbaar; te natte lucht wordt zichtbaar => stoom en mist waterdruppels. verzadiging = saturatie = maximale dampdruk 13

14 Vocht in lucht Maximale hoeveelheid waterdamp in lucht: verzadiging = saturatie Maximale waterdamspanning = maximale dampdruk = p 14

15 Vocht in lucht Relatieve Vochtigheid (% R.V.) werkelijk aanwezige hoeveelheid waterdamp in lucht maximale mogelijke hoeveelheid waterdamp in lucht R.V. = p p (x 100) 15

16 Vocht in lucht φ = R.V. / 100 DAUWPUNT θ d : temperatuur waarop verzadiging optreedt (= start condensatie) 16

17 Diagram van MOLLIER: Weergave van luchttoestand op basis van 4 parameters: p' x 622 ( g / kg) p p' a Luchttemperatuur: ( C) Waterdampdruk: p (Pa) Waterdampgehalte: x (g/kg) Relatieve vochtigheid: φ (%) 17

18 Vochttransport in bouwelementen DAMPDIFFUSIE : materiaalkenmerk waarbij damptransport wordt veroorzaakt als gevolg van de beweging van gasmoleculen veroorzaakt door concentratieschillen en dus ook verschillen in hun paritiële druk CONVECTIE : luchtdruknivellatie tussen 2 ruimten in contact; luchtstroming tussen 2 ruimten veroorzaakt door een verschil in luchtdrukken CAPILLARITEIT : transport van vocht in een materiaal door de interactie van water en de poriënwanden van het POREUS materiaal 18

19 Vochttransport in bouwelementen CONVECTIE : (lucht met een bepaalde R.V. en een bepaalde θ) afkoeling van de lucht tot onder dauwpunt CONDENSATIE lucht strijkt langsheen oppervlak met een oppervlakte temperatuur lager dan dauwpunt OPPERVLAKTECONDENSATIE 19

20 Convectie convectieve luchtstromen als gevolg van luchtdrukverschillen aan weerszijden van de wand veroorzaakt door spleten en lekken luchtdrukverschillen tengevolge van windinvloeden de thermische trek, afh. verschil T binnen-/buiten over-/onderdruk in de ruimten. convectieve stromingen zijn moeilijk beheersbaar en onberekenbaar 20

21 Convectie door lucht (warmte) lekken Bron: WTCB 21

22 Convectie door lucht (warmte) lekken Luchtdichtheid = absoluut criterium voor een goede vochtbeheersing = gezond gebouw 22

23 Vochttransport in bouwelementen DAMPDIFFUSIE : materiaalkenmerk waarbij damptransport wordt veroorzaakt als gevolg van de beweging van gasmoleculen veroorzaakt door concentratieschillen en dus ook verschillen in hun paritiële druk p 1 p 2 g = diffusieflux/debiet materiaal (kg/m².s) g p = dampdruk ruimte (kg/m² of Pa) 23

24 Dampdiffusie g p 1 p 2 g p 1 p 2 Z (kg/m².s) g = diffusieflux/debiet materiaal (kg/m².s) p = dampdruk ruimte (kg/m² of Pa) Z = waterdampdiffusieweerstand (m/s) 24

25 Dampdiffusie g p i p e g pi p dn e ( kg / m². s) g = diffusieflux/debiet materiaal (kg/m².s) p = dampdruk ruimte (kg/m² of Pa) Z = waterdampdiffusieweerstand (m/s) μ = dampdiffusieweerstandgetal d = dikte (in m) N = dampweerstand van lucht (constante waarde = 5, s -1 ) 25

26 Dampdiffusie p i g p e μ = dampdiffusieweerstandgetal dimensieloos getal hoeveel maal de weerstand tegen diffusie van een bepaald materiaal groter is dan de weerstand tegen diffusie van een stilstaande luchtlaag (van dezelfde dikte) μ voor lucht = 1 (definitie) μ voor een materiaal = constante onafhankelijk van de dikte 26

27 Dampdiffusie p i g p e μd = mu-d-waarde of diffusiedikte (m) voor een materiaal met een bepaalde dikte (m) Ook aangeduid als Sd of s d (µd) eq = mu-d-equivalent rekening met eventuele overlappingen en andere onvolkomenheden (µd) eq < μd absoluut dampdicht : (µd) eq >200m 27

28 Dampdiffusie Overzicht enkele µ- richtwaarden (cf. NBN EN 12524) Lucht 1 Beton 100 Cellenbeton (droog) 10 Mortels (droog) 10 Pleisterlagen (droog) 10 Baksteen (droog) 30 Timmerhout (droog) 50 Houtvezelplaat (droog) 50 Multiplex (r > 500kg/m³) 200 Metalen, glas butyl PE-folie Bitumen PVC TPO EPDM MW 2 EPB-perliet 5 PU, Pf, EPS 60 XPS 150 Cellenglas 28

29 Dampdiffusie Overzicht enkele µd- & (µd) eq richtwaarden (dunne materialen) of mogelijke dampschermen µd-waarden - materialen PVC TPO (1,5mm) PE-folie (0,15 mm) PE-folie (0,25 mm) Bitumen (3 mm) 150 m Bitumen (4 mm) 200 m Steeldeck 30 m 50 m 100 m (µd) eq -waarden - materiaallagen PVC TPO ( 2 mm) 5 m PE-folie 0,2 mm 5 m PE-folie > 0,2 mm 25 m Bitumen-V3/P3 (3 mm) 25 à 50 m Bitumen (4 mm) 120 à 150 m steeldeck (µd=!!) 0,7-1 m 29

30 Dampdiffusieweerstandsgetal μ - BEPROEVING Beproeving volgens EN 1931, methode A / B Capsule met dehydraterende producten, verzegeld met folie => intern 23 C - 0% RV Geconditioneerde omgeving => extern 23 C - 75% RV Massaverandering in de tijd 30

31 Vochttransport door diffusie: dampdrukverloop 31 g p i p e p x tot e i Z p p g tot x i i e i i x x i i i x Z Z p p p p Z g p p 1 1 ) ( x i i x i Z p p 1 Z 2 p i -g Z 1 Z 3 p e

32 Begrippen uit de bouwfysica 1. Warmtetransport: 4 wegen 2. Begrippen warmtetransmissie: λ, R, U, K, E 3. Vocht in de woning: R.V., Mollier, µ, S d 4. Glazerberekening 32

33 Inwendige condensatie: methode van Glaser Randvoorwaarden Enkel transport door diffusie Initiëel droge constructie Berekeningsmethode => stappen: 1. Dampdrukverloop 2. Temperatuurverloop + verloop verzadigingsdruk p 3. Dampdruk < verzadiging? 4. Nee? 1. Aangepast dampdrukverloop 2. Hoeveelheid condensatie? 5. Dampscherm nodig? 33

34 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 1: p Z 3 Z 2 Z 1 p i p x p i g x i1 Z i 1. beton 2. isolatie 3. dakafdichting (zeer dampdicht) p e -g ( p i p e ) e x p e tot Z Z Z 1 Z 2 Z 3 34

35 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 2: p sat Z 3 Z 2 p sat (T si ) Z 1 T x T i q. i1 U( ) i x i R i e x i R p i p sat (T se ) p e p sat -lijn Z 1 Z 2 Z 3 35

36 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 3: condens? Z 3 Z 2 p sat (T si ) Z 1 p i p x > p sat (T x ) p sat (T se ) p e Z 1 Z 2 Z 3 36

37 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 4: hoeveel? Z 3 Z 2 Z 1 p sat (T si ) condensvlak p i p sat (T c ) p sat (T se ) p e Z 1 Z 2 Z 3 37

38 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 4: hoeveel? Z 3 Z 2 p sat (T si ) Z 1 p i g g c c g p in i Z 1 g uit psat( T Z 2 c ) p sat ( Tc ) Z 3 p e -g in p sat (T c ) -g uit p sat (T se ) p e Z 1 Z 2 Z 3 Dampdichtste laag aan koude kant isolatie = probleem => DAMPDICHTMATERIAAL AAN DE WARME ZIJDE 38

39 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 5: dampscherm Z 3 Z 2 Z 1 Z 4 4. dampscherm aan warme zijde van de isolatie g g c c g in p Z i 1 g p Z uit sat 2 ( Tc ) Z 4 p sat ( Tc ) Z 3 p e Dampscherm verhindert damptransport naar condensatievlak: Welke µd-waarde nodig? 39

40 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 5: dampscherm p sat (T si ) p i Z 4 p sat (T c ) Z 1 Z 2 Z 3 -g uit p sat (T se ) p e 40 40

41 Inwendige condensatie: methode van Glaser- stap 5: dampscherm p sat (T si ) p i GEEN condens p sat (T c ) Z 1 Z 2 Z 3 Z 4 -g uit p sat (T se ) p e 41 41

42 Voorbeeld Glazer Plat dak met PE-dampscherm buiten EVA-afdichting 1,2 mm Rotswol 180 mm PE-folie 0,2 mm OSB 15 mm binnen Buiten 30-jaargemiddelde Ukkel Binnen t i = 18 C; φ i = 0,6 p i = 1238 Pa 42

43 Dampdrukverloop: MAA NOV AUG OKT DEC JUN APR SEP JAN FEB MEI JUL 43

44 Condensatie JAN condensatievlak 44

45 Droging 1 APR 45

46 Droging 2 MEI 46

47 Dampdrukverloop: MAA NOV AUG OKT DEC JUN APR SEP JAN FEB MEI JUL 47

48 Evolutie restvocht inwendig 48

49 Dampscherm en toch nog condens? Wat als we dampscherm weglaten? Buiten 30-jaargemiddelde Ukkel buiten EVA-afdichitng 1,2 mm Rotswol 180 mm OSB 15 mm binnen Binnen t i = 18 C; φ i = 0,6 p i = 1238 Pa 49

50 Vergelijk restvocht met / zonder met PE-dampscherm zonder PE-dampscherm 50

51 Plat dak zonder dampscherm Buiten EVA-afdichting 1,2 mm Rotswol 180 mm OSB 15 mm binnen vochtiger binnenklimaat (hier: zelfde φ, maar hogere t) Buiten 10-jaargemiddelde Ukkel Binnen t i = 21 C; φ i = 0,6 p i = 1492 Pa 51

52 Jaar 1 Jaar 2 52

53 Jaar

54 Voorbeeld print-out Glazer-berekening Binnenklimaatklasse III 54

55 Voorbeeld print-out Glazer-berekening 55

56 Voorbeeld print-out Glazer-berekening Binnenklimaatklasse III 56

57 Voorbeeld print-out Glazer-berekening 57

58 Voorbeeld print-out Glazer-berekening Binnenklimaatklasse II 58

Het hedendaagse platte dak

Het hedendaagse platte dak Het hedendaagse platte dak Basisregels voor een goede opbouw ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Inhoud 1. Opbouw 2. Afschot en afschotisolatie 3. Luchtdichtheid

Nadere informatie

Residentiële ventilatie

Residentiële ventilatie Residentiële ventilatie Michaël Peeters Kenniscentrum Energie KHK K.H.Kempen 1 Inhoud Waarom ventileren? Ventilatie en energie Stroming van lucht Koudebruggen en ventilatie 2 1 Waarom ventileren Toevoer

Nadere informatie

Vochtproblemen in zwembaden

Vochtproblemen in zwembaden Technische Kennis Dag 2014 Vochtproblemen in zwembaden Bart Folkerts Vochtproblemen in zwembaden Wat gaan we behandelen? Vocht in constructies Optrekkend & doorslaand vocht Dampdifussie & damptransport

Nadere informatie

Hygrothermie van de woning - ventilatie. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens

Hygrothermie van de woning - ventilatie. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Hygrothermie van de woning - ventilatie ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens ventileren gezond aangenaam comfortabel isoleren luchtdicht bouwen Provincie Oost-Vlaanderen

Nadere informatie

Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken

Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken 17 november 2015 Marcus Peeters & Stijn Van der Meersch Deel 2 Hellende daken Demodag 1 17/11/2015 2 Inhoud 1. Dakopbouwen 2. Bouwelementen Demodag 1 17/11/2015 3 Inhoud

Nadere informatie

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren Labo Hygrothermie Hygrothermisch ontwerp van wanden DEEL 2 23 maart 2017 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren 23/03/2017 1 van 16 Hygrothermisch ontwerp van buitenmuren

Nadere informatie

Hygrothermisch concept van platte daken. 16 maart 2017

Hygrothermisch concept van platte daken. 16 maart 2017 Hygrothermisch concept van platte daken 16 maart 2017 Eddy Mahieu WTCB - Pagina 1 Opmerking: Disclaimer De syllabi die uitgedeeld worden bij uiteenzettingen die gegeven worden door het WTCB maken geen

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

Blad 1/7 Bron: Gebruikerscatalogus Constructie: Nieuw dak

Blad 1/7 Bron: Gebruikerscatalogus Constructie: Nieuw dak Berekening van de U-waarde volgens NEN 1068 Blad 1/7 BUITEN Temperatuur Buiten Binnen Omgeving 5,0 o C 18,0 o C Oppervlakte 5,2 o C 17,6 o C De berekening van oppervlaktetemperaturen is gebaseerd op de

Nadere informatie

GEVEL 5. "Een goed dak is niet vanzelfsprekend" 153,900 4,09 4,23 0,24 6,8 15,54 4,00 : g/m² 14,3 8,7. 5,6 g/m² goed. Nee.

GEVEL 5. Een goed dak is niet vanzelfsprekend 153,900 4,09 4,23 0,24 6,8 15,54 4,00 : g/m² 14,3 8,7. 5,6 g/m² goed. Nee. blad 1 "Een dak is niet vanzelfsprekend" Opdrachtgever: Mijn voorbeeld Adres: Postcode en plaats: Dordrecht Contactpersoon: Gevel Behandeld door: Projectcode: Omschrijving: Voorbeeld Datum Berekening Overzicht

Nadere informatie

Dam Dak Advies van 5

Dam Dak Advies van 5 blad 1-2-29 van Tel. 1-43 88 43 Fax. 1-46 7 9 Opdrachtgever: Adres: Postcode en plaats: Contactpersoon: Projectcode: Omschrijving: Ballast Nedam Specialiteiten BV Nijverheidstraat 12 4143 HM Leerdam Rob

Nadere informatie

395,000 3,91 4,05 0,25 2,50 : 7,1 20,41 149,0 148,2. g/m². 0,8 g/m² goed. Nee. Constructie: Opbouw Constructie:

395,000 3,91 4,05 0,25 2,50 : 7,1 20,41 149,0 148,2. g/m². 0,8 g/m² goed. Nee. Constructie: Opbouw Constructie: blad 1 Opdrachtgever: Adres: Postcode en plaats: Contactpersoon: Projectcode: Omschrijving: VvE Sporenburg XIII Ertskade 17 119 ED Amsterdam de heer J. Boiten 1577 Woningen Ertskade e.a. Amsterdam Nieuwe

Nadere informatie

Hygrothermie van de woning - warmte. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens

Hygrothermie van de woning - warmte. ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Hygrothermie van de woning - warmte ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Begrippen uit de bouwfysica 1. Warmtetransport: 4 wegen 2. Begrippen warmtetransmissie:

Nadere informatie

Na-isolatie van industriegebouwen in de praktijk.

Na-isolatie van industriegebouwen in de praktijk. Na-isolatie van industriegebouwen in de praktijk. Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek: Energieprestatie van commerciële en industriële gebouwen. ir. An De Schryver ir. Marcus Peeters Onderzoekskern:

Nadere informatie

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport

Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport Binnenisolatie: fysische fenomenen van warmte- lucht en vochttransport A. Janssens Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Universiteit Gent Met

Nadere informatie

Berekening Gilde Software van 6

Berekening Gilde Software van 6 blad 1 Opdrachtgever: Adres: Postcode en plaats: Contactpersoon: Projectcode: Omschrijving: De voorbeeldige dakdekker De heer voorbeeld voorbeeld Behandeld door: Jasper Datum Berekening 9--9 Overzicht

Nadere informatie

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy

Vochtproblemen. Condensatie - infiltratie. Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Vochtproblemen Condensatie - infiltratie Ilse De Pot WTCB - Departement Technisch Advies en Consultancy Inhoud Inleiding Vochtproblemen te wijten aan vocht in de lucht Vochtproblemen te wijten aan infiltraties

Nadere informatie

pmp pmp pmp pmp CONTEXT:het greenwal-gebouw Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak CONTEXT

pmp pmp pmp pmp CONTEXT:het greenwal-gebouw Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak CONTEXT Innoverende technieken toegepast op het Greenwal-gebouw HYGROTHERMISCHE STUDIE van een compactdak Donderdag 16 maart 2017 HYGROTHERMIE SESSIE 1: HYGROTHERMISCH ONTWERP VAN DE WANDEN CONTEXT:het greenwal-gebouw

Nadere informatie

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent

Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed. Arnold Janssens, UGent Schimmelvorming en koudebrugproblematiek bij erfgoed Arnold Janssens, UGent Stelling 1 Schimmelgroei is het gevolg van oppervlaktecondensatie Stelling 2 De aanwezigheid van enkel glas verhindert het ontstaan

Nadere informatie

Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken

Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken Lerarenopleiding Demodag 1 - Daken 17 november 2015 Marcus Peeters & Stijn Van der Meersch Deel 1 Platte daken Demodag 1 17/11/2015 2 Inhoud 1. Goede dakopbouwen 2. Bouwelementen 3. Bouwknopen Demodag

Nadere informatie

1a. 3a Er zijn twee overgangsweerstanden van 0,13 Alleen de vloerdelen zorgen voor een R waarde.

1a. 3a Er zijn twee overgangsweerstanden van 0,13 Alleen de vloerdelen zorgen voor een R waarde. T io Uitwerking Her tentamen Bouwkundige HTI 1a. 3a Er zijn twee overgangsweerstanden van 0,13 3b Alleen de vloerdelen zorgen voor een R waarde. De T io van de vloer wordt T io = 16,7 o C. Dit is voor

Nadere informatie

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20 Januari 2016 Vrijdag 1-jan 6:44 8:50 11:41 12:44 14:55 16:41 18:45 Zaterdag 2-jan 6:44 8:50 11:41 12:45 14:56 16:42 18:46 Zondag 3-jan 6:44 8:50 11:42 12:45 14:57 16:43 18:47 Maandag 4-jan 6:44 8:49 11:42

Nadere informatie

Warmtetransport & thermische isolatie

Warmtetransport & thermische isolatie Warmtetransport & thermische isolatie Hoofdstuk 1 Cauberg-Huygen 1 Warmte De drie warmtetransport-mechanismen mechanismen Warmteoverdracht van/naar constructies Berekening warmteweerstand constructies

Nadere informatie

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid.

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid. 8. Luchtvochtigheid relatieve vochtigheid p e 100 % p absolute vochtigheid = dichtheid van waterdamp dauwpuntstemperatuur T d = de temperatuur waarbij de heersende waterdampdruk de maximale dampdruk is.

Nadere informatie

3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN

3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN Technische documentatie V CE 2004 Hygrische eigenschappen 21 3. HYGRISCHE EIGENSCHAPPEN 3.1 Het vochtgehalte Het vochtgehalte wordt bij geëxpandeerd polystyreen weergegeven in volume % m.a.w. m 3 vocht

Nadere informatie

Damptransport Declercq Johan.xls. RV temp. p verzadiging p D % o C Pa. binnen 60 23 2791 1674,8 p D2. buiten 89-10 268 238,7 p D1.

Damptransport Declercq Johan.xls. RV temp. p verzadiging p D % o C Pa. binnen 60 23 2791 1674,8 p D2. buiten 89-10 268 238,7 p D1. 89-10 268 238,7 p D1 Pa 60 23 2791 1674,8 p D2 temperatuur 46,1-10,00 238,7 268 grenslaag 0,01 45,1 0,040 0,040-9,80 238,7 273 waterdichtingsmembraan 0,003 44,8 0,23 0,013 0,053-9,73-9,76 5,830 66667 1166,01

Nadere informatie

Intelligent luchtdicht renoveren

Intelligent luchtdicht renoveren Isoleren voor morgen Geselecteerde merken voor een duurzame constructie Intelligent luchtdicht renoveren Belang van luchtdichtheid bij isolatie (niet enkele energieverlies, condens,...) Hoe luchtdicht

Nadere informatie

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen

1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen 1.2. Isolatie- en dichtingsmaterialen MATERIALEN VOOR WARMTE-ISOLATIE 3 4 2 Warmtetransport in een poreus materiaal 1 DROOG 1. geleiding door de materiaalmatrix 2. geleiding door het poriëngas 3. convectie

Nadere informatie

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4)

H4 weer totaal.notebook. December 13, 2013. dec 4 20:10. dec 12 10:50. dec 12 11:03. dec 15 15:01. Luchtdruk. Het Weer (hoofdstuk 4) Het Weer (hoofdstuk 4) Luchtdruk Om te begrijpen wat voor weer het is en ook wat voor weer er komt zijn een paar dingen belangrijk Luchtdruk windsnelheid en windrichting temperatuur luchtvochtigheid dec

Nadere informatie

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba Heeft luchtdicht bouwen wel zin? HEEFT LUCHTDICHT BOUWEN WEL ZIN? WAAROM? - Europees streven naar energieneutrale gebouwen tegen 2020 - bouwregelgeving volgt en verlaagt gestaag het toegelaten E-peil -

Nadere informatie

VOCHTTRANSPORTEIGENSCHAPPEN VAN CAPILLAIRE ONDERDAKMATERIALEN. deel 1

VOCHTTRANSPORTEIGENSCHAPPEN VAN CAPILLAIRE ONDERDAKMATERIALEN. deel 1 UNIVERSITEIT GENT Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Architectuur en Stedenbouw voorzitter: Prof. Dr. B. Verschaffel Academiejaar 2005 2006 VOCHTTRANSPORTEIGENSCHAPPEN VAN CAPILLAIRE ONDERDAKMATERIALEN

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.500 / BV / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Vocht Inleiding Vocht kan de

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde plat dak

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde plat dak Duurzaam bouwen Het geïsoleerde plat dak 1 Het platte dak Dak: bovenste deel van de gebouwschil buitenklimaat binnenklimaat 2 Het platte dak Dak: bovenste deel van de gebouwschil waterdicht + winddicht

Nadere informatie

Isolatierapport. +31(0)

Isolatierapport.  +31(0) Isolatierapport www.novariet.nl +31(0)599 41 74 44 Verschil tussen RC-waarde Novariet en Natuurriet In dit nieuwsitem wordt uitgelegd hoe het is gesteld met de RC-waarde van het Novariet dak ten opzichte

Nadere informatie

WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN

WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN DEPARTMENT OF ARCHITECTURE AND URBAN PLANNING RESEARCH GROUP BUILDING PHYSICS AND CONSTRUCTION WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN Prof. Nathan Van Den Bossche - WATERDICHTHEID - HYGROTHERMISCH GEDRAG 3 INLEIDING

Nadere informatie

Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015

Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015 Samenstelling Levensloop Platina Fonds in 2015 januari 813,401 535,514 1,568 1,350,482.89 10,416.12 februari 835,453 519,550 4,203 1,359,207.13 9,964.25 maart 877,904 524,371 3,271 1,405,545.28 10,002.50

Nadere informatie

Het hedendaagse hellende dak

Het hedendaagse hellende dak Het hedendaagse hellende dak Basisregels voor een goede opbouw ir. Marcus Peeters, lector / onderzoeker pba Bouw Odisee AALST campus Dirk Martens Basisopvatting en aandachtspunten Dakstructuur - daktimmer

Nadere informatie

Condensatie, condensdruppels

Condensatie, condensdruppels Anti-condensvlies Condensatie, condensdruppels Lucht kan afhankelijk van de ruimtetemperatuur maar een bepaalde hoeveelheid waterdamp opnemen. Hoe hoger de temperatuur, hoe hoger het maximale watergehalte

Nadere informatie

Details maken het verschil. Isolatie en luchtdichtheid zijn vooral een aandachtspunt. Isolatie en luchtdichtheid

Details maken het verschil. Isolatie en luchtdichtheid zijn vooral een aandachtspunt. Isolatie en luchtdichtheid nulenergierenovatie ENERGIE TEKST EN FOTO S: Leen Peeters Isolatie en luchtdichtheid Details maken het verschil In deze reeks volgen we een project van ontwerpfase tot effectieve oplevering. Alleen is

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE PASSIEF LAGE ENERGIE Leefmilieu Brussel ISOLATIE : THEORETISCHE INLEIDING Marny DI PIETRANTONIO Plate-forme Maison Passive asbl Doelstellingen van de presentatie De

Nadere informatie

Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen

Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen LBFLaboratory of Building Physics Kasteelpark Arenberg 40, bus 2447 BE-3001 Leuven (Heverlee) Belgium Evaluaties van prestaties en risico s: methoden en modellen S.Roels Laboratorium Bouwfysica, Departement

Nadere informatie

14/11/2016 WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN INLEIDING HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE. Prof. Nathan Van Den Bossche

14/11/2016 WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN INLEIDING HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE HET WEER IN BELGIE. Prof. Nathan Van Den Bossche DEPARTMENT OF ARCHITECTURE AND URBAN PLANNING RESEARCH GROUP BUILDING PHYSICS AND CONSTRUCTION WATERDICHTHEID RAAMAANSLUITINGEN Prof. Nathan Van Den Bossche INLEIDING HET WEER IN BELGIE 3 4 HET WEER IN

Nadere informatie

Correct isoleren van een hellend dak

Correct isoleren van een hellend dak Correct isoleren van een hellend dak MilieuAdviesWinkel 04/03/2009 Peter Herman MilieuAdviesWinkel Gratis infoloket voor vragen over duurzaam wonen en leven Project van het Gents MilieuFront MilieuAdviesWinkel

Nadere informatie

Condensatie op dubbele beglazingen

Condensatie op dubbele beglazingen Algemeen Het verschijnsel oppervlaktecondensatie op dubbele komt voor in drie vormen, te weten: op de buitenzijde of positie 1; op de spouwzijdes 2 en 3 van de dubbele beglazing; op de binnenzijde of positie

Nadere informatie

: dikte van laag [m] : lambda waarde c.q. warmtegeleidingscoëfficiënt van het materiaal van de laag [W/mK]

: dikte van laag [m] : lambda waarde c.q. warmtegeleidingscoëfficiënt van het materiaal van de laag [W/mK] cv Postbus 299 3000 AG ROTTERDAM telefoon: 010 2430176 telefax: 010 2430917 ING bank: 4209573 KvK: 24481815 E-mail: info@bouwcentrum-advies.nl Bouwfysica Warmteweerstand 1. De warmteweerstand R m [m²k/w]

Nadere informatie

Chemical. 5 laags damp- en luchtdichte bouwfolie voor energieneutraal en passief bouwen

Chemical. 5 laags damp- en luchtdichte bouwfolie voor energieneutraal en passief bouwen Cruysberghs bvba Chemical Producent van bouwchemische specialiteiten Erkend BASF Construc on Chemicals partner Dealer van PCI tegellijmsystemen en bouwchemische hulpstoffen Voor bouwprofessionals Reaxyl

Nadere informatie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie

Kees van der Linden. - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Kees van der Linden - isoleren van de gebouwschil algemeen (ppt VENIN) - spouwmuur na-isolatie (onderzoek Milieu Centraal/RVO/BZK) - discussie Feiten en fabels over na-isolatie van spouwmuren Aanpak onderzoek

Nadere informatie

1. De warmtedoorgangscoëfficiënt volgens de methode CEN/TC 89 N 478 E: eis U-waarde: < 3,0 W/m 2 K (raamprofiel + glas)

1. De warmtedoorgangscoëfficiënt volgens de methode CEN/TC 89 N 478 E: eis U-waarde: < 3,0 W/m 2 K (raamprofiel + glas) Het ANCONA 70 mm systeem. Berekening van de warmtedoorgangscoëfficiënt en bouwfysische beoordeling van aluminium profielen met thermische onderbreking van Janssens n.v.. Omega-steeg met isolatie vulling.

Nadere informatie

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~

. Nummer de bladzijden; schrijf duidelijk en leesbaar. ~~ TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Examen/tentamen: Faculteit Bouwkunde Vakgroep FAGO FAGO/HS - - - - Bouwfysica: Codenummer: Datum: Tijd: Warmte en Vocht 78270 26juni2002 14:00-17:00 uur. Zet op elk blad

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: A2M. Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel. Keuze van isolatie vanuit hygrothermisch oogpunt.

Opleiding Duurzaam Gebouw: A2M. Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel. Keuze van isolatie vanuit hygrothermisch oogpunt. Opleiding Duurzaam Gebouw: Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Keuze van isolatie vanuit hygrothermisch oogpunt A2M Aline BRANDERS Architect-partner A2M Doelstelling van de presentatie Begrijpen

Nadere informatie

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin...

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Woonvocht en oppervlaktecondensatie De mens zelf produceert steeds een hoeveelheid waterdamp door

Nadere informatie

Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN

Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN Bouwfysica: NATUURKUNDIGE ELEMENTEN DIE MET HET BOUWEN VERBAND HOUDEN NATUURKUNDIGE ELEMENTEN Warmte Vocht Warmtetransport Bij warmteverschillen zal er altijd een beweging komen om evenwicht te creëren

Nadere informatie

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken Het compacte dak Probleemstelling platte daken Platte daken zijn aan de buitenkant steeds voorzien van een soepele waterdichting die altijd sterk dampremmend is (met een µd-waarde van minimaal 15m tot

Nadere informatie

Commissioning & Leidingisolatie De impact van isolatie

Commissioning & Leidingisolatie De impact van isolatie Commissioning & Leidingisolatie De impact van isolatie taking care of energy and the environment Nelienke Bosch en Marc Volder, Thermaflex DGBW, 28/09/2016 Commissioning Kwaliteitsbeheersing en prestatieborging.

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 7 april 2014 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten

Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten P O C K E T Binnenisolatie bij renovatie Binnenisolatiesystemen en aandachtspunten 1 Thermobel Dé referentie in isolatieglas Al 75 jaar blinkt AGC Glass Europe (voorheen Glaverbel) uit in de productie

Nadere informatie

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten)

NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur. Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) NEVAC examen Middelbare Vacuümtechniek Vrijdag 11 april 2003, 14:00-16:30 uur Dit examen bestaat uit 4 vraagstukken en 5 pagina s Vraagstuk 1 (MV-03-1) (15 punten) Uitstoken en lekkage a) Na enige uren

Nadere informatie

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken

Het compacte dak. Probleemstelling platte daken Het compacte dak Probleemstelling platte daken Platte daken zijn aan de buitenkant steeds voorzien van een soepele waterdichting die altijd sterk dampremmend is (met een µd-waarde van minimaal 15m tot

Nadere informatie

Luchtvochtigheid en temperatuur

Luchtvochtigheid en temperatuur Luchtvochtigheid en temperatuur Een plant moet groeien. Voor die groei heeft de plant onder meer voedingszouten en water nodig uit de bodem of het substraat. De opname van voedingszouten en water gebeurt

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen

Bewust Duurzaam Bouwen. Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen Bewust Duurzaam Bouwen Deel 2: basisprincipes energiebewust bouwen 1 Bron: energiesparen.be/kalender 2 ventileren gezond aangenaam comfortabel isoleren luchtdicht bouwen 3 2. Basisprincipes energiebewust

Nadere informatie

(Auteursrecht EUROSENSE, 2016)

(Auteursrecht EUROSENSE, 2016) Dakramen bestaan hoofdzakelijk uit glas. Er bestaan veel verschillende glassoorten met diverse thermische eigenschappen en dus een andere thermische radiatie. Het is dan ook onmogelijk om een rechtlijnige

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel ISOLATIE : THEORETISCHE INLEIDING Emmanuel S HEEREN Plate-forme Maison Passive asbl Doelstellingen van de presentatie De basisnoties aanleren over

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel ISOLATIE : THEORETISCHE INLEIDING Emmanuel S HEEREN Plate-forme Maison Passive asbl Doelstellingen van de presentatie De basisnoties aanleren over

Nadere informatie

Isolatie door stilstaande lucht

Isolatie door stilstaande lucht Grondslagen / De ideale opbouw 44 De ideale opbouw Schutz im Winter Rücktrocknung im Sommer De werking van alle thermische isolatie berust op luchtinsluiting in het isolatiemateriaal (cellulosevlokken,

Nadere informatie

Technieken voor ontvochtiging

Technieken voor ontvochtiging Technieken voor ontvochtiging Energiek Event 5 April 2018, Bram Vanthoor en Feije de Zwart Inhoud Technieken voor ontvochtiging Achtergrond Gepresenteerde technieken Buitenlucht inblazen Verticale schermventilatoren

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes. Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove, Onderzoeksgroep Bouwfysica UGent IWT Proeftuinen Woningrenovatie 2014-2019 Context woonerf de Schipjes in Brugge

Nadere informatie

De platte daken. Warm daksysteem. Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem

De platte daken. Warm daksysteem. Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem De platte daken Warm daksysteem Omgekeerd daksysteem Duo daksysteem Warm daksysteem 1 Bescherming 2 Waterdichting 3 Isolatie 4 Dampscherm 5 Onderstel 1 Kompakt daksysteem 1 Bescherming 2 Waterdichting

Nadere informatie

Daken. 6.1. Platte daken. 6.2. Hellende daken. 6.3. Metalen daken. Warm dak Omgekeerd dak

Daken. 6.1. Platte daken. 6.2. Hellende daken. 6.3. Metalen daken. Warm dak Omgekeerd dak Daken 6.1. Platte daken Warm dak Omgekeerd dak 6.2. Hellende daken 6.3. Metalen daken 6.1. Platte daken plat dak = regendicht + waterdicht AFDICHTINGEN Vier variabelen: - aantal lagen éénlaags, tweelaags

Nadere informatie

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL

Opleiding. Duurzaam gebouw : ENERGIE. Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL. Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Opleiding Duurzaam gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel WORKSHOP GEBOUWSCHIL Thomas GOETGHEBUER MATRICIEL Presentatie van het project 2 Presentatie van het project 3 Presentatie van het project 4 Presentatie

Nadere informatie

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 215 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE Evy Vereecken, Staf Roels Afdeling Bouwfysica Departement Bouwkunde KU Leuven, Belgium

Nadere informatie

Condensatie op mijn ramen

Condensatie op mijn ramen 1-5 De vorming van condensatie op je ramen is niet altijd te wijten aan een fout aan je ramen, het kan het gevolg zijn van een natuurlijk fenomeen. Hoe ontstaat condensatie? Lucht kan, volgens zijn temperatuur,

Nadere informatie

Actieve 5 de gevels Renoveren van theorie naar praktijk

Actieve 5 de gevels Renoveren van theorie naar praktijk Actieve 5 de gevels Renoveren van theorie naar praktijk ir. Marcus Peeters lector onderzoeker: pba Bouw pba Vastgoed coördinator onderzoekskern DUBiT: Duurzaam Bouw je in Team Odisee Hogeschool campus

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: A2M. Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel. Isolatie van muren: hoe kiezen? Aline BRANDERS

Opleiding Duurzaam Gebouw: A2M. Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel. Isolatie van muren: hoe kiezen? Aline BRANDERS Opleiding Duurzaam Gebouw: Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Isolatie van muren: hoe kiezen? A2M Aline BRANDERS Architect-partner A2M Doelstelling van de presentatie Begrijpen welke gevolgen

Nadere informatie

ISOLATIE EN RENOVATIE

ISOLATIE EN RENOVATIE ISOLATIE EN RENOVATIE ZONNE-ENERGIE - ISOLATIE - VERWARMING DAKWERKEN - RENOVATIE - ELEKTRICITEIT Dakvensters EEN GEZOND BINNENKLIMAAT Ongeveer 50% van de tijd brengen we binnenshuis door. De kwaliteit

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

wind- en luchtdicht, dampopen en koudebrugvrij isoleren

wind- en luchtdicht, dampopen en koudebrugvrij isoleren wind- en luchtdicht, dampopen en koudebrugvrij isoleren Confederatie Bouw 6 november 2008 Waarom isoleren? 1. financieeli 2. strategisch 3. ecologisch 4. comfort 1 Waarom isoleren? 2. strategisch 1. op

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde hellend dak

Duurzaam bouwen. Het geïsoleerde hellend dak Duurzaam bouwen Het geïsoleerde hellend dak 1 Het geïsoleerde hellende dak Bron: WTCB TV 202 2 Dakstructuur - daktimmer muurplaat gebint gordingen nokgording kepers spanten zelfdragende dakplaten 3 Bron:

Nadere informatie

Bouwfysica. Koudebruggen. Definitie koudebruggen. Effecten van koudebruggen

Bouwfysica. Koudebruggen. Definitie koudebruggen. Effecten van koudebruggen Koudebruggen Definitie koudebruggen Een koudebrug in een constructie is heel algemeen te definiëren als: een gedeelte in de constructie waar een grotere warmtetransmissie van binnen naar buiten plaatsvindt

Nadere informatie

Deel 1 Spouwmuur & ETICS

Deel 1 Spouwmuur & ETICS Lerarenopleiding Demodag 3 - Gevels 24 november 2015 Marcus Peeters & Stijn Van der Meersch Deel 1 Spouwmuur & ETICS Demodag 3 24/11/2015 2 Inhoud 1. Spouwmuur 2. ETICS Demodag 3 24/11/2015 3 1 Inhoud

Nadere informatie

Het Mollierdiagram in theorie en praktijk

Het Mollierdiagram in theorie en praktijk Deel 1. Het Mollierdiagram Het Mollierdiagram in theorie en praktijk Samenstelling: P. G. H. Uges Inleiding Door het gebruik van natuurlijke koudemiddelen staat nu ook water (R718) als koudemiddel in de

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter stookolie

Nadere informatie

Duurzaam bouwen. Muren

Duurzaam bouwen. Muren Duurzaam bouwen Muren 1 % zonder isolatie Muren isoleren waar staan we?? 100 80 60 40 20 0 1998 2001 2003 2005 2008 2020 2 Ouderdom woning 3 Energieverlies per 100 m² ca. 1500 m³ aardgas of 1500 liter

Nadere informatie

C o n s t r u c t i e s 1

C o n s t r u c t i e s 1 Individuele taak constructies Andreas Geldof Bouwheer: Lecobouw BVBA Architect: Hans Geldof Aannemer: Ronny Bernaert Ligging: Handzamestraat 3, 8840 Staden C onstructies 1 Opzoekingswerk WTCB, korte samenvatting

Nadere informatie

Tips voor de plaatsing van zonnepanelen op industriële platte daken

Tips voor de plaatsing van zonnepanelen op industriële platte daken Tips voor de plaatsing van zonnepanelen op industriële platte daken - Bouwkundige aspecten - ir. Marcus Peeters Odisee-hogeschool Campus Dirk Martens Aalst pba Bouw pba Vastgoed / onderzoekskern DUBiT

Nadere informatie

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Bijlage 7 Gemeenschappelijke bepalingen

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Bijlage 7 Gemeenschappelijke bepalingen 24 & 30 november 2012 Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Bijlage 7 Gemeenschappelijke bepalingen Bijlage 7 Inhoud Inleiding tot de problematiek Algemene principes - toepassingsgebied

Nadere informatie

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes

Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Superisolerende materialen, toepassing in proeftuinproject de Schipjes Elisa Van Kenhove Onderzoeksgroep Bouwfysica, Constructie en Klimaatbeheersing Vakgroep Architectuur & Stedenbouw Faculteit Ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam gebouw: Renovatie met een hoge energie-efficiëntie: technische details Leefmilieu Brussel ISOLATIE VAN MUREN BIJ RENOVATIE Pierre DEMESMAECKER Institut de Conseil et d Etudes en Développement

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Isolatiematerialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel ISOLEREN VAN HELLENDE EN PLATTE DAKEN IN HOUT Paul Eykens ISOPROC / INNOVISO Doelstelling van de presentatie Criteria aanreiken

Nadere informatie

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Ir. Arch. Wouter Hilderson, technisch adviseur Wouter.hilderson@passiefhuisplatform.be

Nadere informatie

Luchtdicht Bouwen. Stappenplan voor een optimale afdichting

Luchtdicht Bouwen. Stappenplan voor een optimale afdichting Luchtdicht Bouwen Stappenplan voor een optimale afdichting tremco illbruck expertise in luchtdicht bouwen Duurzaam bouwen, Passiefhuis, nul-energiewoningen en klimaatneutraal bouwen zijn momenteel veel

Nadere informatie

4 Is dit dakdeel een dakraam, lichtstraat, groendak, schoorsteen, ventilatie, dakrand of volledig bedekt met zonnepanelen, groendak, kiezels of water?

4 Is dit dakdeel een dakraam, lichtstraat, groendak, schoorsteen, ventilatie, dakrand of volledig bedekt met zonnepanelen, groendak, kiezels of water? 1 2 5 stappen om de kwaliteit van je dakisolatie te kennen Zoek je straat en tracht makkelijk herkenbare elementen of structuren terug te vinden: de vorm van je huis, de schoorsteen, een dakraam, ventilatieafvoer

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Atmosfeer 11 mei 2017 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur

Tentamen Inleiding Atmosfeer 11 mei 2017 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM en REGISTRATIENUMMER in de linkerbovenhoek van elk in te leveren foliovel (de foliovellen

Nadere informatie

welkom! algemene bouwkunde ipd-opleidingen breda

welkom! algemene bouwkunde ipd-opleidingen breda welkom! algemene bouwkunde ipd-opleidingen breda 1 lesstof in de lessenreeks behandeld. 22 september! inleiding!!! hoofdstuk 1!! wonen woonvormen regelgeving!!! hoofdstuk 1!! bouwmethoden!!! hoofdstuk

Nadere informatie

Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken

Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken Isoleren voor morgen Neutraal expertisecentrum voor isolatie, lucht-, wind- en regendichting, controle Renovatiemogelijkheden bij houten platte daken Paul Eykens Gedelegeerd bestuurder ISOPROC CVBA en

Nadere informatie

Chemical CO². Negative

Chemical CO². Negative Cruysberghs bvba Chemical Producent van bouwchemische specialiteiten REAXYL Bouwchemie Erkend BASF Construc on Chemicals partner Dealer van PCI tegellijmsystemen en bouwchemische hulpstoffen Voor bouwprofessionals

Nadere informatie

De massadichtheid, dichtheid of soortelijke massa van een stof is de massa die aanwezig is in een bepaald

De massadichtheid, dichtheid of soortelijke massa van een stof is de massa die aanwezig is in een bepaald Hieronder wordt uitgelegd wat massadichtheid betekent. De massadichtheid, dichtheid of soortelijke massa van een stof is de massa die aanwezig is in een bepaald volume. De massadichtheid is dus bijvoorbeeld

Nadere informatie

Luchtdichtheid bij houtbouw. arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten

Luchtdichtheid bij houtbouw. arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten Luchtdichtheid bij houtbouw arch. Piet Kerckhof Aché Ligno Architecten Agenda 1. Luchtdichtheid 3. Andere houtbouwmethodes 4. Gevelbekleding 1. Luchtdichtheid Verliezen via K-15 (PHP) K-30 (LEW) K-45 (max.)

Nadere informatie

+31 (0)900 1200 003 E:

+31 (0)900 1200 003 E: Luchtvochtigheidsmeter XA1000 Luchtvochtigheidsmeter voor zeer nauwkeurige meting van temperatuur en rel. vochtigheid / Geïntegreerde luchtdruksensor / Online- & Offline gegevensregistratie / Briljante

Nadere informatie

Klimaatbeheersing (1)

Klimaatbeheersing (1) Klimaatbeheersing (1) E. Gernaat (ISBN 978-90-808907-6-3) Uitgave 2016 1 Introductie klimaatbeheersing Verwarming en koeling als klimaatbeheersing zijn zaken die te maken hebben met het behaaglijkeidsgevoel

Nadere informatie