BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie"

Transcriptie

1 Code for a Sustainable Built Environment BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten Beoordelingsrichtlijn september 2014 versie 1.01 BREEAM-NL project De Monarch te Den Haag (nieuwbouw en renovatie) Met hoofdstukindeling en interpretatiedocumenten door: aanvullende vragen of opmerkingen of Esther Ruijgvoorn Albert-Jan Vermeulen BRE Global Ltd

2 Code for a Sustainable Built Environment BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten Beoordelingsrichtlijn 2014 versie 1.01 september 2014 Uitgave: Vlasmarkt 1c - 4e verdieping, 3011 PW Rotterdam BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 3 van 322

3 Wijzigingen BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie Alle wijzigingen van versie tot versie worden gepubliceerd op Versie Datum van uitgifte Opmerkingen 2014 v1.0 8 september v september 2014 tekstuele verbeteringen Bezoekadres: Vlasmarkt 1c, 4e verdieping 3011 PW ROTTERDAM voor algemene informatie voor inhoudelijke vragen / opmerkingen Telefoon: +31(0) BRE Global Ltd De BREEAM-naam en het BREEAM-logo zijn geregistreerde handelsmerken van BRE, Engeland. De BREEAM-NL naam en het BREEAM-NL logo zijn geregistreerde handelsmerken van DGBC. Pagina 4 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

4 Over DGBC en BREEAM Stichting De (DGBC) is een onafhankelijke stichting die het BREEAM-NL duurzaamheidkeurmerk heeft ontwikkeld voor Nederlandse gebouwen, gebieden en infrastructuur. Zij verstrekt certificaten aan projecten waarvan de mate van duurzaamheid is beoordeeld volgens vooraf gestelde criteria die zijn vastgelegd in een Beoordelingsrichtlijn (BRL). De BREEAM-NL familie van keurmerken is volledig gebaseerd op, en volgt in zeer grote mate, het internationale BREEAM, ontwikkeld door de BRE in Engeland (zie verder onder BREEAM). In de voorliggende beoordelingsrichtlijn, genaamd BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie, vindt u alle informatie over de Nederlandse versie van het keurmerk voor nieuw ontwikkelde of gerenoveerde gebouwen. Het keurmerk voor bestaande gebouwen is genaamd BREEAM-NL In-Use, voor sloop BREEAM-NL Sloop en Demontage en dat voor gebiedsontwikkeling heet BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling. Dit document behandeld uitsluitend BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie. Het is van groot belang het schema te kiezen dat past bij uw project; neemt u bij twijfel contact op met DGBC. Voor meer informatie over BREEAM-NL en de keurmerken kunt u terecht op BREEAM Het keurmerk BREEAM staat voor Building Research Establishment Environmental Assessment Method en is een meetinstrument voor de beoordeling van de duurzaamheid van projecten. Bij het beoordelen van bestaande gebouwen kunnen, naast het gebouw zelf, ook het beheer en het gebruik van dat gebouw meegenomen worden. BREEAM is in 1991 ontwikkeld door het Centre for Sustainable Construction, onderdeel van het Engelse Building Research Establishment Global (BRE Global Engeland). Schemabeheer BREEAM-NL wordt ontwikkeld en beheerd door DGBC onder licentie van BRE Global Ltd. Nederland is formeel door de BRE erkend als National Scheme Operator (Schemabeheerder) en is derhalve als enige partij in Nederland gerechtigd dit keurmerk beheren. DGBC is als Schemabeheerder verantwoordelijk voor de inhoud en het goed functioneren van de BREEAM-NL Beoordelingsrichtlijnen. De interne organisatie is daartoe verdeeld in een projectbureau, een bestuur en een onafhankelijk College van Deskundigen (CvD). Het CvD heeft als primaire taak het bewaken van de kwaliteit en het functioneren van de BREEAM-NL schema s. Het CvD stelt zich daartoe onafhankelijk op ten opzichte van zowel projectbureau als bestuur. Zowel het CvD als het bestuur zijn -onbezoldigd- samengesteld op basis van het all parties concerned principe en vertegenwoordigen derhalve de relevante belanghebbende partijen. Om de onafhankelijkheid van toetsing te borgen wordt voor de BREEAM-NL keurmerken een drie-partijencertificeringsysteem gehanteerd. Het project (gebouw, gebied, infra-werk) bouwt het dossier op en onderbouwt de beoogde score met bewijsmateriaal; een onafhankelijk assessor toetst de juistheid en volledigheid van het dossier en stelt de kwalificatie van het project vast; DGBC toetst steekproefsgewijs het werk van de assessor. DGBC wordt in haar activiteiten ondersteund door een groot aantal organisaties die allen een duurzaamheidsambitie hebben en de doelstellingen van DGBC onderschrijven. Deze participanten zijn actief bij de ontwikkeling en de voortdurende verbetering betrokken. Meer informatie over DGBC en over participatiemogelijkheden vindt u op onze website BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 5 van 322

5 Colofon De DGBC is veel dank verschuldigd aan BRE Global voor hun voortdurende inzet voor internationale, relevante keurmerken, aan onze participanten die het doorontwikkelen van BREEAM-NL financieel mogelijk maken, en aan alle personen die feedback en aanbevelingen leverden. Veel daarvan is in de creditteksten verwerkt. U kunt input (blijven) leveren via aangezien deze beoordelingsrichtlijn grotendeels via een open source -benadering totstandkomt, met behulp van kennis en expertise uit de markt. Ten tijde van de afronding van deze versie van de beoordelingsrichtlijn is een groot aantal deskundige en ervaren personen betrokken geweest. Niet in de laatste plaats het College van Deskundigen en de Adviesgroep Nieuwbouw, die continu de kwaliteit van het keurmerk door het jaar heen borgen en richting geven in het ontwikkelproces: College van deskundigen prof. dr. ir. J.W.F. Wamelink, TU Delft (voorzitter) H. Copier, CBRE ing. P.G.C.P. Dielissen DimensieVier ir. J.M. Elias, Unica Ecopower ir. J.A.J. Korbee, AgentschapNL R.M.G. Verbeek, Facilicom dr. ir. D.T. Welling, Redevco K.G. Westhoff, Gemeente Rotterdam Ontwikkelingsbedrijf ing. M. Baars, Search Adviesgroep nieuwbouw en grootschalige renovatie ir. J.M. Elias, Unica Ecopower (voorzitter) ir. P.W. van Calis, ARCADIS Nederland BV ing. P.G.C.P. Dielissen DimensieVier E. van Eeckhoven, C2N B.V. dr. ir. G.T. Luiten, TNO Bouw & Ondergrond MRE J. Luykx, Lx Real Estate ir. M.G. van Rhenen, OVG projectontwikkeling ir. I.C. Strom, Royal HaskoningDHV B.V. ir. E.M.M. Willems, Caubergh-Huygen Raadgevende Ingenieurs ir. F.T.S. Zegers, E4S Consult ir. I.M. Kuijpers-Van Gaalen, DGMR Bouw B.V. ing. M. de Graaf, BAM Advies & Engineering De inhoud van deze beoordelingsrichtlijn is gecontroleerd en goedgekeurd door de Adviesgroep Nieuwbouw, het College van Deskundigen en BRE Global. Verder zijn er meerdere adviesbureaus geweest die inhoudelijk hebben ondersteund bij de vertaling en de ontwikkeling. Bij het schrijven van de creditteksten zijn de volgende personen betrokken geweest: Springer, ir. M. Calis, ir. P.W. van Coppens, G Adamasgroep Arcadis B.V. Arcadis B.V. Wolfs, M Balvers, ir. J.R. van Boerstra, ir. A.C. Arcadis B.V. BBA Binnenmilieu BBA Binnenmilieu Pagina 6 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

6 Tillaart Leij, MSc. H. van der Hoogers, A Vos, ir. M. Eeckhoven, E. van Maingay-Frijters, ir. E.E.S. Elkhuizen, P.A. Berg, ir. R. van den Buurman, P. Sommeijer, ir. M. Kuijpers-Van Gaalen, ir. I.M. Loos, ir. R.R.M. van der Zonneveld, P. Zegers, ir. F.T.S. Rienstra, J. Ivanovic, A. Strom, ir. I.C. BD Architectuur Build2Live Builddesk Bureau Nieman C2N B.V. C2N B.V. COFELY GDF SUEZ Deerns Deerns Deerns DGMR Bouw B.V. DGMR Bouw B.V. Duurzaamheidscoach.nl E4S Consult Ecofys Netherlands B.V. Forta Nova HaskoningDHV B.V. Woersem, I. van Katwijk, R. Bots, S.W.C.M. Wienen, M.W.C. Haas, prof. dr. ir. E.M. Kuindersma, ing. P. Eijdems, ir. H.H.E.W. Wormgoor, ir. W.D. Treep, MSc. D. Zeguers, ir. J. Boer, ing. H.C.M. van den Glaudemans, ing. L. G. Kooken, J.E. Koster, S.J. Kurvers, ing. S.R. Elias, ir. J.M. Anink, ir. D.A.F. HaskoningDHV B.V. INBO architecten Innax Group B.V. Innax Group B.V. NIBE Nieman-Kettlitz P2P-consult Peutz B.V. Philips Lighting Philips Lighting Search B.V. Search B.V. Search B.V. Slimbouwen TU Delft Unica Ecopower B.V. W/E Adviseurs En tevens leden van de Nederlandse Brancheorganisatie voor Gebouw Automatisering; Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Grootkeukenapparatuur (NVLG); Nederlandse Licht Associatie (NLA). Annemarie van Doorn, Directeur Maarten Dansen, Operationeel Manager Edwin van Noort, Projectmanager Rianne de Jong, Ondersteuning en testprotocol Daarnaast is de DGBC veel dank verschuldigd aan BRE Global en aan alle personen en participanten die via de klankbordgroepen, pilots en op andere wijze feedback en aanbevelingen hebben geleverd. Veel daarvan is in de credits van deze versie verwerkt. Indien u zelf ook nadere input wenst te leveren is dat mogelijk, aangezien de beoordelingsrichtlijn grotendeels via een open source -benadering tot stand komt waarbij hulp, kennis en expertise uit de markt zeer waardevol is. Input kunt u leveren via BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 7 van 322

7 Pagina 8 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

8 Algemene informatie Er worden steeds hogere eisen gesteld aan de duurzaamheid van gebouwen. In Nederland waren de eisen voor duurzame gebouwen tot voor kort niet geharmoniseerd. Door implementatie van de BREEAM-systematiek is een goed beoordelingskader beschikbaar om de duurzaamheidsprestatie van gebouwen op een onafhankelijke en eenduidige wijze vast te stellen. BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie sluit aan op de door BRE Global ontwikkelde internationale Code for a Sustainable Built Environment (CSBE). CSBE vormt ook de basis voor de andere BREEAM keurmerken, zoals bijvoorbeeld BREEAM-NOR, BREEAM-DE, BREEAM-ES, BREEAM-SE en natuurlijk BREEAM-NL in Nederland. De internationale Code for a Sustainable Built Environment (CSBE) is een kader voor duurzaamheid beoordeling. De CSBE zijn strategische uitgangspunten en eisen die een geïntegreerde aanpak definiëren voor het ontwerp, beheer, evaluatie en certificatie van de ecologische, sociale en economische gevolgen van de gebouwde omgeving. Op het hoogste niveau van deze code wordt er een visie gevormd voor een duurzame gebouwde omgeving. CSBE wordt vervolgens geïnterpreteerd in een Core Technical Standard en een Core Process Standard, beiden ondersteund door de Core Science base. De BREEAM Core Standard bestaat uit twee aparte, maar gerelateerde documenten. Enerzijds zijn dit de technische eisen in de Core Technical Standard (CTS) en anderzijds de proces eisen in de Core Process Standards (CPS). Deze documenten bevatten lijsten met eisen waaraan een Scheme Operator (zoals de DGBC dat is voor Nederland) moet voldoen om de naam BREEAM te mogen voeren. BREEAM-NL Experts & Assessoren Waar BREEAM International auditors kent, wordt in Nederland onderscheid gemaakt tussen experts en assessoren. De expert ondersteunt de opdrachtgever met betrekking tot de vereisten van het BREEAM-NL certificaat. Tevens kan de expert op deze manier voorwerk doen voor de assessor bij de opbouw van een dossier met bewijsmateriaal. Op basis van dit dossier doet een onafhankelijke assessor de definitieve BREEAM-NL beoordeling. De expert mag werkzaam zijn bij de eigenaar/ ontwikkelaar / opdrachtgever / gebruiker of als externe deskundige worden ingehuurd. De BREEAM-NL Assessor is een onafhankelijke, gekwalificeerde en bij de DGBC geregistreerde beoordelaar met betrekking tot BREEAM-NL, werkzaam voor een Licentiehoudende Organisatie. De assessor is te allen tijde eindverantwoordelijk voor het beoordelingsrapport op basis waarvan de DGBC vaststelt of een certificaat verleend kan worden. NB: de expertrol is geen formele rol die vereist is in het certificeringsproces. De DGBC heeft deze rol geïntroduceerd in aanvulling op het Britse systeem, maar het is geen vereiste voor certificering dat een dergelijke rol aanwezig is. De gebruiker van deze beoordelingsrichtlijn wordt geacht op de hoogte zijn van de inhoud van de BREEAM-NL Gebruikershandleiding, waarin in detail staan vermeld de werkwijze, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, wijze van indienen van beoordelingsrapporten, versienummering, registratie enz. De BREEAM-NL Gebruikershandleiding gaat, bij eventuele tegenstrijdigheden in procedures, boven de beoordelingsrichtlijn. De BREEAM-NL Gebruikershandleiding is op de BREEAM-NL website te raadplegen en te downloaden. Intellectueel eigendom Deze beoordelingsrichtlijn, de Operations Manual en gerelateerd materiaal dat op de DGBC websites wordt gepubliceerd en beschikbaar wordt gesteld voor downloads, mag vrijelijk gebruikt worden maar blijft intellectueel eigendom van BRE Global. Dit materiaal mag niet in een misleidende context of voor commerciële doeleinden gebruikt worden. Als het materiaal aan anderen beschikbaar gesteld wordt, dan is bronvermelding vereist. BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 9 van 322

9 Pagina 10 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

10 Inhoudsopgave Wijzigingen BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie... 4 Over DGBC en BREEAM... 5 Colofon... 6 Algemene informatie... 9 Inleiding Inleiding Wat zijn BREEAM en BREEAM-NL? Betrouwbaarheid van BREEAM Samenvatting van onderwerpen in de BREEAM-NL-beoordelingsrichtlijn Scope (reikwijdte) Onderwerp van beoordeling Gebouwdefinitie Scope van BREEAM-NL op creditniveau Projectfasen Ontwerp- & opleveringsfase Projecttypen die met BREEAM-NL beoordeeld kunnen worden Toekenning score middels greenlease Gebruiksfuncties die met BREEAM-NL beoordeeld kunnen worden Score en kwalificatie Drempelwaarden per kwalificatie Weging Bijzondere credits Hoe komt een BREEAM-NL kwalificatie tot stand? BREEAM-NL-kwalificatie outstanding Begrippenlijst Leeswijzer Management...41 MAN 1 Prestatieborging MAN 2 Bouwplaats en omgeving MAN 3 Milieu-impact bouwplaats MAN 4 Gebruikershandleiding MAN 6 Consultatie MAN 8 Veiligheid MAN 9 Kennisoverdracht MAN 11 Onderhoudsgemak MAN 12 Levenscycluskostenanalyse Gezondheid...75 HEA 1 Daglichttoetreding HEA 2 Uitzicht BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 11 van 322

11 HEA 3 Tegengaan lichthinder HEA 4 Hoogfrequente verlichting HEA 5 Kunstverlichting binnen en buiten HEA 6 Lichtregeling HEA 7 Spuiventilatie HEA 8 Interne luchtkwaliteit HEA 9 Vluchtige organische verbindingen HEA 10 Thermisch comfort HEA 11 Temperatuurregeling HEA 13 Akoestiek HEA 14 Privébuitenruimte HEA 15 Toegankelijkheid Energie ENE 1 Energie-efficiëntie ENE 2a Subbemetering energiegebruiken (overige functies) ENE 2b Subbemetering energiegebruiken (woningen) ENE 4 Energiezuinige buitenverlichting ENE 5 Toepassing hernieuwbare energie ENE 6 Minimalisatie luchtinfiltratie laad-/losplatforms ENE 7a Energiezuinige koel- en vriesopslag (overige functies) ENE 7b Energiezuinige koel- en vriesopslag (winkel en logies) ENE 8 Energiezuinige liften ENE 9 Energiezuinige roltrappen en rolpaden ENE 26 Waarborging thermische kwaliteit gebouwschil Transport TRA 1a Aanbod van openbaar vervoer (kantoor, onderwijs en industrie) TRA 1b Aanbod van openbaar vervoer (winkel, logies en bijeenkomst) TRA 1c Aanbod van openbaar vervoer (woningen) TRA 2 Afstand tot basisvoorzieningen TRA 3a Alternatief vervoer (overige functies) TRA 3b Alternatief vervoer (woningen) TRA 4 Voetgangers- en fietsersveiligheid TRA 5 Vervoersplan en parkeerbeleid TRA 7 Vervoersinformatiepunt TRA 8 Toelevering en manoeuvreren Water WAT 1a Waterverbruik (overig functies) WAT 1b Waterverbruik (woningen) WAT 2 Watermeter Pagina 12 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

12 WAT 3 Lekdetectie hoofdwateraansluiting WAT 4 Zelfsluitende watertoevoer sanitair WAT 5 Recycling van water WAT 6 Irrigatiesystemen WAT 7 Voertuigwasservice Materialen MAT 1 Bouwmaterialen MAT 5 Onderbouwde herkomst van materialen MAT 7 Robuust ontwerpen MAT 8 Gebouwflexibiliteit Afval WST 1 Afvalmanagement op de bouwplaats WST 2 Gebruik van gerecycled materiaal WST 3a Opslagruimte voor herbruikbaar afval (overige functies) WST 3b Opslagruimte voor herbruikbaar afval (woningen) WST 5 Compost WST 6 Inrichting Landgebruik en ecologie LE 1 Hergebruik van land LE 2 Verontreinigde bodem LE 3 Aanwezige planten en dieren op de bouwlocatie LE 4 Planten en dieren als medegebruiker van het plangebied LE 6 Duurzaam medegebruik van planten en dieren op de lange termijn LE 9 Efficiënt grondgebruik Vervuiling POL 1 GWP van koudemiddelen voor klimatisering POL 2 Voorkomen van lekkages van koudemiddelen POL 3 GWP van koudemiddelen voor koel- en vriesopslag POL 4 Ruimteverwarminggerelateerde Nox-emissies POL 6 Afstromend regenwater POL 7 Minimalisering lichtvervuiling POL 8 Geluidsoverlast Bijlagen Bijlage 1 - Natuurrapportage Bijlage 2 - Technische checklist A Bijlage 3 - Technische checklist A Bijlage 4 - Technische checklist A BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 13 van 322

13 Pagina 14 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

14 Inleiding BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 15 van 322

15 1. Inleiding 1.1. Wat zijn BREEAM en BREEAM-NL? BREEAM (Building Research Establishment s Environmental Assessment Method) is de leidende en wereldwijd meest gebruikte methode voor de duurzaamheidsprestaties van gebouwen. Het zet de standaard voor best-practice in duurzaam ontwerp en is de de-facto maatlat geworden om de duurzaamheidsprestatie van een vastgoedasset te beschrijven. De doelen en doelstellingen van BREEAM zijn: Doelen van BREEAM Het realiseren van duurzame gebouwen met minimale impact op het milieu. Het mogelijk maken gebouwen te onderscheiden naar hun duurzaamheid. Het voorzien in een geloofwaardig keurmerk voor duurzame gebouwen. Het stimuleren van de vraag naar duurzame gebouwen. Doelstellingen van BREEAM Voorzien in markterkenning van gebouwen met lage milieu-impact. Ervoor zorgen dat best practices in gebouwen worden geïncorporeerd. Het zetten van standaards en het stellen van criteria die uitstijgen boven de wettelijke vereisten, en de markt ertoe uit te dagen innovatieve oplossingen te leveren die de duurzaamheidsprestaties van gebouwen optimaliseren. [positief geformuleerd] Het vergroten van het bewustzijn van eigenaren, gebruikers, ontwikkelaars en beheerders ten aanzien van de voordelen van gebouwen met een beperkte milieu-impact Betrouwbaarheid van BREEAM Technische betrouwbaarheid BREEAM-NL is gebaseerd op de in Engeland uitgebreid geteste en toegepaste BREEAM-standaard. In Engeland zijn al meer dan gebouwen met BREEAM gecertificeerd en zijn ruim huizen en utiliteitsgebouwen geregistreerd om met BREEAM beoordeeld te worden. BREEAM is gebaseerd op objectieve criteria die goede duurzame prestaties waarderen. Er is consensus over het belang van te beoordelen onderwerpen en hun significante bijdrage aan duurzaamheid. Onderwerpen moeten te beoordelen zijn in de relevante stadia van de levensduur van het gebouw. Prestaties zijn waar mogelijk gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. Duurzaamheidsprestaties moeten de wettelijke eisen overstijgen en innovatie bevorderen. Verbeteringen die door BREEAM-NL worden gestimuleerd, moeten bereikbaar en kosteneffectief zijn. Daar waar specifieke doelen niet beschreven kunnen worden op basis van wetenschappelijke gegevens, worden logische en praktische maatregelen aanbevolen die de duurzaamheidsprestaties van het gebouw en de gebruikers verhogen. Commerciële betrouwbaarheid Beoordelingen worden uitgevoerd door organisaties en personen die daartoe opgeleid zijn door DGBC onder licentie van BRE Global. Dit zorgt voor: marktwerking. Pagina 16 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

16 betrokkenheid vanuit de hele sector. assessoren die werken volgens dezelfde kwaliteitstandaard. Certificatie wordt uitgevoerd door DGBC onder licentie van BRE Global. DGBC werkt onder licentie van de UKASaccreditatie verleend aan BRE Global, waarmee een hoge kwaliteitstandaard is gewaarborgd Samenvatting van onderwerpen in de BREEAM-NL-beoordelingsrichtlijn De beoordeling van een gebouw (plus bouwkavel) vindt plaats op basis van een zogenaamde creditlijst. De Nederlandse creditlijst is toegespitst op Nederlandse wet- en regelgeving, praktijkrichtlijnen en bouwpraktijk, waarbij consistentie met de internationale BREEAM-versie in onderwerpen en beoordelingen wordt bewaakt door BRE Global. De toe te kennen punten kunnen per type gebouw verschillen. De aanvrager geeft in zijn dossier per onderdeel van het gebouw aan welk gebouwtype van toepassing is. De actuele versie van deze beoordelingsrichtlijn is te raadplegen op en te downloaden van Gebouwen inclusief de bouwkavel kunnen worden beoordeeld in de ontwikkel- en opleverfasen op basis van onderwerpen, gegroepeerd in de volgende categorieën: Management Gezondheid Energie Transport Water Materialen Afval Landgebruik en ecologie Vervuiling Elke categorie en elk onderwerp (genaamd credit ) zijn in deze beoordelingsrichtlijn in detail uitgewerkt. Voor elke credit zijn duurzaamheidsdoelstellingen gedefinieerd, en criteria waaraan moet worden voldaan. Indien aantoonbaar aan de criteria is voldaan, kunnen punten worden toegekend. De duurzaamheidsdoelstellingen stijgen uit boven het wettelijk minimum zoals vastgelegd in het Bouwbesluit of andere wet- en regelgeving. BREEAM-NL-certificering heet daarom bovenwettelijk en is dan ook een vrijwillige keus van de gebouweigenaar/opdrachtgever. De doelstellingen zijn gebaseerd op actuele praktijkrichtlijnen (best practices). De meeste credits kennen keuzevrijheid, hetgeen inhoudt dat ontwikkel- en bouwteams zelf kunnen kiezen voor welke credits zij de punten willen behalen en zodoende een totaalscore willen opbouwen. Voor een aantal onderwerpen geldt een minimumstandaard die behaald moet worden teneinde een bepaalde totaalscore te behalen. Dit zijn verplichte credits, zie hoofdstuk 3. Als alle onderwerpen binnen een categorie zijn beoordeeld, dan kan een categoriescore worden vastgesteld, waarna een categorieweging wordt toegepast (zie tabel 5). De gewogen categoriescores worden dan opgeteld en leiden zo tot een totale score, waarbij eventueel nog aanvullende BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 17 van 322

17 scores komen voor toegekende innovatiecredits en zogenoemde exemplary performance ofwel buitengewone prestatie. Deze totaalscore leidt uiteindelijk tot een kwalificatie. De beoordelingen/assessments van gebouwen resulteren in een definitief rapport en, indien aan alle voorwaarden zoals vermeld in de BREEAM-NL gebruikershandleiding is voldaan, een BREEAM-NL-certificaat, waarin de duurzaamheidsprestaties van het beoordeelde gebouw worden vermeld op de onderwerpen uit het normenkader. Voor een volledig certificeringstraject van een project is de BREEAM-NL gebruikershandleiding een verplicht te hanteren document. Daarin staat onder andere dat een onafhankelijke beoordeling dient te worden uitgevoerd door een BREEAM- NL assessor en dat DGBC kwaliteitscontroles (QA Quality Assurance) uitvoert op het door de assessor ingeleverde rapport. De gebruikershandleiding is te vinden op Pagina 18 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

18 2. Scope (reikwijdte) In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de scope, de reikwijdte, van de beoordelingsrichtlijn, en de gebouwtypen Onderwerp van beoordeling Deze beoordelingsrichtlijn (BRL) is bedoeld voor de beoordeling van vastgoedobjecten in het kader van BREEAM-NL. Bij een positief resultaat van de beoordeling wordt een BREEAM-NL certificaat afgegeven met daarop de op het object van toepassing zijnde kwalificatie. Bij registratie van het object ter beoordeling wordt vastgesteld volgens welke versie het object beoordeeld dient te worden. De vigerende versie op basis waarvan de beoordeling heeft plaatsgevonden, wordt weergegeven op het BREEAM-NL-certificaat. Af te geven BREEAM-NL-certificaten voor opgeleverde gebouwen vormen een momentopname en vertegenwoordigen derhalve de tijdens het beoordelingsproces vastgestelde mate van duurzaamheid. De tijdelijke BREEAM-NL-certificaten voor de ontwerpfase vervallen bij afgifte van het oplevercertificaat van het betreffende gebouw. Alle BREEAM-assessments in Nederland moeten met de BREEAM-NL-beoordelingsrichtlijn uitgevoerd worden, dus niet met bijvoorbeeld BREEAM International of BREEAM Europe. Deze overeenkomst hebben DGBC en BRE gesloten. Indien een gebouw niet onder de scope van deze beoordelingsrichtlijn valt, dan kan een maatwerktraject gestart worden, bekend als BREEAM bespoke. Hierover dient met DGBC contact op te worden genomen en DGBC zal Gebouwdefinitie Een gebouw wordt integraal beoordeeld op de volgende elementen: 1. Bouwkundige elementen (tussenvloeren, gevels, dak, ramen, draagstructuur). 2. Installaties (verlichting, verwarming, koeling, ventilatie). 3. Afwerking (binnenwanden, vloerafwerking enz.). 4. Het bij het gebouw horende terrein (bouwkavel) Scope van BREEAM-NL op creditniveau In principe wordt de scope van een credit binnen de credit omschreven. Indien er twijfel bestaat of een bepaald aspect wel of niet onder de scope van de credit valt, dient de volgende tabel met NL-SfB-codes gebruikt te worden. NL-SfB is de in Nederland meest gebruikte methode van indeling van bouwdelen. Een vinkje in de kolom Scope betekent dat het element binnen de algehele scope van BREEAM-NL nieuwbouw valt. Code Omschrijving Scope 10 Onderbouw v 11 Bodemvoorzieningen v 13 Vloeren op grondslag v 16 Funderingsconstructie v 17 Paalfundering v 19 Onderbouw algemeen v 20 Bovenbouw v BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 19 van 322

19 Code Omschrijving Scope 21 Buitenwanden v 22 Binnenwanden v 23 Vloeren, galerijen v 24 Trappen, hellingen v 27 Daken v 28 Hoofddraagconstructies v 30 Afbouw v 31 Wandopeningen, buiten v 32 Wandopeningen, binnen v 33 Vloeropeningen v 34 Balustrades e.d. v 35 Plafonds v 37 Dakopeningen v 38 Inbouwpakketten anders dan 31 t/m 37 v 39 Afbouw v 40 Afwerkingen v 41 Buitenwandafwerkingen v 42 Binnenwandafwerkingen v 43 Vloerafwerkingen v 44 Trap- en hellingafwerkingen v 45 Plafondafwerkingen v 47 Dakafwerkingen v 48 Afwerkingspakketten v 49 Afwerking algemeen v 50 Mechanische installaties v 51 Warmteopwerkingsinstallaties v 52 Rioleringsinstallaties v 53 Waterinstallaties v 54 Gasinstallaties v 55 Koelinstallaties v 56 Warmtedistributie-installaties v 57 Luchtbehandelingsinstallaties v 58 Klimaatregelingsinstallaties v 59 Mechanische installaties v 60 Elektrische installaties v 61 Centrale elektrotechnische installaties v 62 Krachtstroominstallaties v 63 Verlichtingsinstallaties v 64 Communicatie-installaties v 65 Beveiligingsinstallaties v 66 Transportinstallaties v 69 Elektrische installaties algemeen v 70 Vaste inrichtingen v 71 Vaste verkeersvoorzieningen v 72 Vaste gebruikersvoorzieningen v 73 Vaste keukenvoorzieningen v 74 Vaste sanitaire voorzieningen v 75 Vaste onderhoudsvoorzieningen v 76 Vaste opslagvoorzieningen v Pagina 20 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

20 Code Omschrijving Scope 79 Vaste inrichtingen v 80 Losse inrichting - 81 Losse inventaris voor verkeersruimten - 82 Losse inventaris voor gebruiksruimten - 83 Losse keukeninventaris - 84 Losse sanitaire inventaris - 85 Losse schoonmaakinventaris - 86 Losse opberginventaris - 89 Losse inventaris - 90 Terrein v 91 Grondvoorzieningen v 92 Opstallen v 93 Omheiningen v 94 Terreinafwerkingen v 95 Terreininstallaties, werktuigkundig v 96 Terreininstallaties, elektrotechnisch v 97 Terreininrichting standaard v 98 Terreininrichting bijzonder v 99 Terrein algemeen v Tabel 1 NL-Sfb codering versus de scope van BREEAM-NL 2.4. Projectfasen Ontwerp- & opleveringsfase Voor de volgende fasen in het ontwikkel- en bouwproces van vastgoed kan een BREEAM-NL-beoordeling van een gebouw (en de bouwkavel) gedaan worden: Ontwerpfase: leidt tot een voorlopig BREEAM-NL-ontwerpcertificaat. Opleveringsfase: leidt tot een definitief BREEAM-NL-oplevercertificaat. Ontwerpfase: tijdelijk certificaat De eisen in de ontwerpfase vertegenwoordigen de duurzaamheidsambities van het gebouw, niet de feitelijke prestaties. De beoordeling in deze fase vertegenwoordigt dus niet de definitieve BREEAM-NL-beoordeling van het gebouw zoals dat opgeleverd dan wel in gebruik genomen wordt. Om een formele BREEAM-NL-beoordeling in de ontwerpfase te kunnen doen, moet het ontwerpproces zo ver gevorderd zijn dat voor een goede beoordeling voldoende onderbouwend bewijsmateriaal aanwezig is. Eerder zal veelal niet mogelijk zijn omdat er dan nog onvoldoende toetsbaar bewijsmateriaal voorhanden is. Er zijn dan te veel onzekerheden, waardoor het risico op verschillen tussen ontwerp en oplevering toeneemt. Bovendien worden uitvoerende partijen dan te vroeg in het proces gedwongen keuzes te maken die beter later gemaakt kunnen worden, hetgeen de flexibiliteit van het ontwerpproces kan schaden. DGBC benadrukt daarbij dat BREEAM-NL wel vroegtijdig in het proces moet worden meegenomen om later een goede beoordeling haalbaar te maken, dus bij voorkeur al in de initiatieffase, het schetsontwerp of de VO-fase (voorlopig ontwerp). Merk op dat het voor de opdrachtgever van groot belang is dat de kwaliteit van het bewijsmateriaal ten behoeve van het ontwerpcertficaat goed en duidelijk is voor de uitvoerende partijen, opdat het risico op falen in de uitvoering wordt geminimaliseerd. Hoe meer onzekerheden in de ontwerpfase, hoe groter de kans op verschillen in uitkomsten tussen tijdelijk en definitief certificaat. BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 21 van 322

21 Het tijdelijke certificaat vervalt zodra het feitelijke gebouw beoordeeld is na oplevering en een definitief certificaat heeft ontvangen. Het tijdelijke certificaat kan door de eigenaar/ontwikkelaar gebruikt worden voor bijvoorbeeld de communicatie met beleggers, huurders, vergunningverleners, gebruikers en financiële instellingen. In de communicatie moet altijd vermeld worden dat het gaat om een ontwerpcertificaat, er mag niet gesuggereerd worden dat het een oplevercertificaat is. Er zit geen geldigheidsduur aan het tijdelijke certificaat. Wel moet het ontwerp-/bouwteam zich realiseren dat eisen in de loop van de tijd strenger zullen worden en dat naarmate er meer tijd zit tussen ontwerp- en opleverfase, het minder zeker is dat na oplevering dezelfde score behaald zal kunnen worden. Opleveringsfase: definitief certificaat De definitieve beoordeling betreft de duurzaamheidsprestaties van het gebouw na oplevering zoals dat in gebruik genomen wordt, dus nadat de bouwwerkzaamheden in praktische zin afgerond zijn. Een beoordeling van aspecten die alleen tijdens de bouw kunnen plaatsvinden, wordt gedurende het proces gedocumenteerd door de expert en een eindcontrole hierop wordt uitgevoerd door de assessor. Dit betreft voornamelijk credits binnen de categorie Management. De beoordeling van de overige credits wordt uitgevoerd na afronding van de bouwwerkzaamheden en vóór ingebruikname* van het gebouw. De assessor kan deze credits tijdens de bouwfase op de bouwplaats controleren. Een oplevercertificaat kan maximaal 12 maanden na feitelijke ingebruikname nog worden behaald. Daarna is het geen nieuwbouw meer maar een bestaand gebouw. *ingebruikname: onder gebruikname wordt hier de feitelijke bezetting van het gebouw bedoeld. Anders gezegd: De beoordeling voor het definitieve certificaat bevat de toestand van het gebouw bij ingebruikname. De beoordeling in de opleveringsfase kan op twee manieren uitgevoerd worden: 1. Een opleveringsbeoordeling op basis van een ontwerpbeoordeling. 2. Een zelfstandige opleveringsbeoordeling. Ad. 1. In een opleveringsbeoordeling van een gebouw waarvoor in de ontwerpfase een voorlopig BREEAM- NL-certificaat afgegeven is, wordt beoordeeld of het gebouw ook daadwerkelijk conform ontwerp gerealiseerd is. Afwijkingen dienen te worden onderbouwd. De uiteindelijke beoordeling geldt logischerwijs het opgeleverde gebouw. Ad. 2. Als er geen eerdere ontwerpbeoordeling is geweest, dient een volledige opleveringsbeoordeling uitgevoerd te worden. Indien bij een credit vermeldt wordt dat afwijkingen ten opzichte van de ontwerpfase benoemd dienen te worden terwijl er geen ontwerpfasebeoordeling is geweest, dan dient aangetoond te worden dat aan alle eisen voldaan wordt, ondersteund door het bewijsmateriaal van de Opleverfase. In beide gevallen dient zowel het bewijsmateriaal dat noodzakelijk is voor een ontwerpbeoordeling als dat voor een opleveringsbeoordeling getoetst te worden. Een opleveringsbeoordeling vindt plaats op de vigerende BREEAM-NL beoordelingsrichtlijn op het moment van projectregistratie. De opleveringsbeoordeling levert het definitieve BREEAM-NL-certificaat op, dat de ontwikkelaar/ eigenaar het recht geeft het BREEAM-NL-keurmerk te voeren voor het betreffende object. In het geval van een ontwerpcertificaat dient men nadrukkelijk te vermelden dat het om een ontwerpcertificaat gaat Projecttypen die met BREEAM-NL beoordeeld kunnen worden Gebouwbeoordelingen kunnen met BREEAM-NL alleen voor de volgende typen bouwprojecten uitgevoerd worden: Nieuwbouw. Grootschalige renovatie van bestaande gebouwen. Nieuwbouwuitbreiding aan een bestaand gebouw. Pagina 22 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

22 Bestaande gebouwen vallen hier dus buiten. Hiervoor is een aparte methodiek (BREEAM-NL In-Use) ontwikkeld. Grootschalige renovatie van bestaande gebouwen Het betreft hier grootschalige renovatie met wijziging van de gebouwschil (gevels, vloer, dak, ramen, deuren) en de installaties (verlichting, verwarming, koeling, ventilatie) met als doel levensduurverlenging van het gebouw. Kleinschalige renovatie BREEAM-NL is niet ontworpen om kleinschalige renovaties van bestaande gebouwen te beoordelen, dat wil zeggen renovaties die niet leiden tot een wijziging van de thermische schil en installaties of een verandering van de gebruiksfunctie van het gebouw. Nieuwbouwuitbreiding aan een bestaand gebouw Het gaat hier om beoordeling van een nieuwbouwuitbreiding aan een bestaand gebouw eventueel in combinatie met renovatie van het bestaande gebouw. Indien de nieuwbouwuitbreiding afzonderlijk beoordeeld wordt, is het, in die gevallen waarin de nieuwbouw gebruikmaakt van installaties en/of faciliteiten in het bestaande gebouw, noodzakelijk deze in de beoordeling mee te nemen. In aanvullingen op de criteria-eisen worden hiervoor richtlijnen gegeven Toekenning score middels greenlease Als ontwikkelaars/bouwers casco gebouwen realiseren waarin door toekomstige huurders/gebruikers de afwerking/ inrichting aangebracht wordt, ontstaat er een bijzondere situatie. De ontwikkelaar/bouwer heeft dan minder invloed op de afwerking/inrichting. Een BREEAM-NL-beoordeling omvat echter integraal zowel het casco als de afwerking. Bij de eindbeoordeling van een gebouw kunnen de afwerkingselementen daarom niet weggelaten worden. De mogelijkheid bestaat dat op het uiteindelijke certificaat bij oplevering alsnog de volledige score wordt weergegeven door middels greenlease aan te tonen dat credits alsnog behaald worden na oplevering. A Definitieve opleveringscertificering van casco gebouwen met greenlease. Voor een aantal van de BREEAM-NL-criteria in een cascosituatie is het niet mogelijk om aan te tonen dat men bij oplevering aan criteria voldoet omdat de BREEAM-certificering veelal uitgaat van casco plus afwerking (inrichtingspakket). Een aantal beslissingen en maatregelen moet door de toekomstige huurder worden genomen. Voor een aantal credits waar dit op van toepassing is, kan er via een alternatieve weg aan de bewijslast worden voldaan: een greenleaseconstructie. Bij oplevering dient 100% van de netto verhuurbare vloeroppervlakte aan de crediteisen te voldoen, om het volledige aantal punten voor een credit te kunnen behalen. Dit kan op drie manieren, of een combinatie hiervan: 1. Verhuurd en afgewerkt/ingericht: de afwerking en inrichting dienen aan alle eisen te voldoen, zoals dit ook voor een regulier project zou gelden. 2. Verhuurd en bij oplevering niet afgewerkt/ingericht: via een getekende greenleaseovereenkomst tussen de eigenaar en de toekomstige huurder(s) kan voor de in Tabel 2 genoemde credits aan de eisen worden voldaan. 3. Huurder onbekend: de eigenaar moet een bindende rechtsgeldige verklaring leveren aan de DGBC waarin vermeld staat dat: a. de eigenaar zelf zorg zal dragen voor de benodigde maatregelen op het moment dat er een definitieve huurder in beeld is. Deze verklaring verplicht de eigenaar om aan de criteria van een BREEAM-NL-richtlijn te voldoen, ten tijde van de inhuizing van de huurder. BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 23 van 322

23 OF b. de eigenaar bij verhuur een greenleaseovereenkomst zal sluiten als onderdeel van de huurovereenkomst. Deze greenleaseovereenkomst verplicht de huurder(s) om aan de criteria van een BREEAM-NL-richtlijn te voldoen. De greenlease, een bindende rechtsgeldige overeenkomst van de eigenaar met de huurder, of groene clausules/ onderdelen in een standaardhuurovereenkomst, kan worden gebruikt als bewijs bij de desbetreffende BREEAM-NL creditcriteria voor zowel de ontwerp- als de opleverfase. De crediteisen in de greenleaseovereenkomst dienen helder omschreven te zijn en voorzien van maatregelen om naleving te garanderen, via incentives of een boeteclausule. Er wordt daarnaast een overlegorgaan in het leven geroepen waarin eigenaar en huurder(s) zitting hebben en waarin de naleving wordt gewaarborgd. Indien er niet aan deze eisen wordt voldaan, kunnen er geen punten worden toegekend. De onderstaande tabel geeft de BREEAM-NL-nieuwbouwcredits weer waar de drie bovengenoemde opties op van toepassing zijn. Credit Mogelijk in greenleaseovereenkomst Man 4 Gebruikershandleiding ja Hea 4 Hoogfrequente verlichting ja Hea 5 Kunstverlichting binnen en buiten ja Hea 6 Lichtregeling ja Hea 8 Interne luchtkwaliteit ja Hea 9 Vluchtige organische verbindingen ja Hea 11 Temperatuurregeling ja Ene 2 Subbemetering energieverbruiken ja Ene 4 Energiezuinige buitenverlichting ja Ene 7 Energiezuinige koel- en vriesopslag ja POL 3 GWP van koudemiddelen voor warenkoeling ja POL 7 Minimalisering lichtvervuiling ja Tabel 2: Credits die gedekt kunnen worden middels een greenleaseconstructie Voor ondersteuning bij het maken van een greenleasecontract kan men gebruikmaken van de greenleasemenukaart van het Platform Duurzame Huisvesting (http://www.platformduurzamehuisvesting.nl/). Naast de greenleasemogelijkheden kan bij ingebruikname maximaal 1 jaar na oplevering voor hercertificering worden gekozen. In dit geval vindt er een tweede volledige opleverassessment plaats nadat de huurder(s) het gebouw hebben ingericht. B Definitieve opleveringscertificering van casco gebouwen met meerdere huurders (multi-tennant). In het geval van grootschalige ontwikkelingen waarbij meerdere huurders een verschillend inrichtingspakket aanbrengen, kan de situatie ontstaan dat een enkele huurder of groep van huurders niet kan voldoen aan de creditcriteria of zijn verplichtingen niet nakomt. Aangezien voor de meeste credits voor 100% van het oppervlak aan de criteria-eisen moet worden voldaan, kunnen dergelijke situaties ertoe leiden dat het gehele project een credit niet kan behalen. Voor de credits zoals beschreven in Tabel 2, kan bij casco gebouwen met meerdere huurders het volledige aantal punten worden toegekend indien > 75% van de netto verhuurbare oppervlakte bij oplevering voldoet aan de crediteisen. Dit kan op de drie manieren, of een combinatie daarvan, zoals beschreven bij A Definitieve opleveringscertificering van casco gebouwen met greenlease. Pagina 24 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

24 2.7. Gebruiksfuncties die met BREEAM-NL beoordeeld kunnen worden Deze beoordelingsrichtlijn is momenteel bruikbaar voor de beoordeling van onderstaande gebruiksfuncties van een gebouw: 1. Kantoorfunctie 2. Winkelfunctie 3. Onderwijsfunctie 4. Industriefunctie (bedrijfsgebouwen), waarbij de beoordeling betrekking heeft op de gebouwgebonden milieuprestatie en niet op de industriële processen die plaatsvinden 5. Woonfunctie 6. Logiesfunctie 7. Bijeenkomstfunctie Binnen de verschillende onderwerpen binnen BREEAM NL worden aan de bij het gebouwtype behorende hoofdgebruiksfunctie specifieke eisen gesteld. Volgens het Bouwbesluit is de gebouwfunctie de functie die aan een gebouw of ruimte in een gebouw is toegekend. De gebouwfunctie betreft de gedeelten van één of meer bouwwerken op een perceel of standplaats, die dezelfde gebruiksbestemming hebben en die tezamen een gebruikseenheid vormen. Gebruiksfunctie Omschrijving Voorbeelden Woonfunctie Gebruiksfunctie voor het wonen. Scope van deze BRL Vrijstaande woning, eengezinswoning, flat- of portiekwoning, appartement, woonzorgcomplex. Bijeenkomstfunctie Celfunctie Gebruiksfunctie voor het samenkomen van personen voor kunst, cultuur, godsdienst, communicatie, kinderopvang, het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse of het aanschouwen van sport. Gebruiksfunctie voor dwangverblijf van personen. Bespoke Bejaardentehuis, verzorgingstehuis, woonwagen. Scope van deze BRL Wijkgebouw, de eetzalen van een restaurant, kantine, cursusruimte, vergaderzaal van een kantoor of restaurant, kinderdagverblijf, kinderopvangruimte van een crèche, ruimte voor kaart- en bordspelen, expositieruimte, conferentieruimte, leeszaal bibliotheek, café. Bespoke Tribune in een sportgebouw, bioscoop, theater, casino, kerk, discotheek, schouwburgzaal, tentoonstellingsgebouw, museum, beursgebouw. Scope van deze BRL Niet van toepassing Bespoke Gevangenis- of een politiecel, ophoudruimte, een cel op een station. BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 25 van 322

25 Gebruiksfunctie Omschrijving Voorbeelden Gezondheidszorgfunctie Industriefunctie Gebruiksfunctie voor medisch onderzoek, verpleging, verzorging of behandeling. Gebruiksfunctie voor het bedrijfsmatig bewerken of opslaan van materialen en goederen, of voor agrarische doeleinden. Scope van deze BRL Niet van toepassing Bespoke Ruimte voor de behandeling of verpleging van patiënten in een ziekenhuis, verpleeghuis, psychiatrische inrichting, medisch centrum, polikliniek, praktijkruimte van een huisarts, fysiotherapeut of tandarts. Operatiekamer, praktijkruimte van een dierenarts/dierenkliniek, verpleegafdeling van een woonzorgcomplex. Scope van deze BRL Werkplaats, magazijn, fabriek (lichte industrie), (gekoelde) opslagruimte in een pakhuis, keuken van een restaurant, atelier Datacenter (aparte BRL Bespoke Laboratorium, fabriek (zware industrie). Kantoorfunctie Gebruiksfunctie voor kantoorwerkzaamheden Niet te certificeren Stal voor opslag van goederen, stal voor houden van dieren, opslagloods, tuinbouwkas. Scope van deze BRL Administratiekantoor, bankgebouw, gemeentehuis, kantoortje bij winkel, kantoortje aan een woning, etc. Logiesfunctie Onderwijsfunctie Gebruiksfunctie voor het bieden van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan personen. Gebruiksfunctie voor het geven van onderwijs. Bespoke - Scope van deze BRL Hotel, motel, pension, opvangcentrum voor tijdelijk verblijf van mensen. Bespoke Zomerhuisje/vakantiehuisje, trekkershut, stacaravan. Scope van deze BRL Klaslokaal in een schoolgebouw, collegezaal, lerarenkamer. Sportfunctie Gebruiksfunctie voor het beoefenen van sport. Bespoke - Scope van deze BRL Niet van toepassing Bespoke Zwembad, manege, tennishal, gymnastieklokaal, squashbaan, sporthal, overdekte wielerbaan, fitnesscentrum, bowlingbaan, biljartzaal, schietbaan, overdekt voetbalstadion (excl. tribune), kleedkamers bij sportfunctie. Pagina 26 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

26 Gebruiksfunctie Omschrijving Voorbeelden Winkelfunctie Gebruiksfunctie voor het verhandelen van materialen, goederen of diensten. Scope van deze BRL Winkelcentrum, warenhuis, supermarkt, pedicure, reisbureau, showroom, kapsalon, apotheek, Bibliotheek (uitleendeel), etc. Overige gebruiksfunctie Gebruiksfunctie voor activiteiten waarbij het verblijven van personen een ondergeschikte rol speelt. Bespoke tankstation, stationsloket. Scope van deze BRL Parkeergarage, bergruimte of garage bij een woning (als onderdeel van een andere gebruiksfunctie, niet op zichzelf certificeerbaar, waarbij genoemde ruimten maximaal 1/3 van het totale BVO bedragen). Bespoke Op zichzelf staande parkeergarage of parkeergarage die meer dan 2/3 van het totale BVO van een gebouw bedraagt, ruimte voor personenvervoer (luchthaven, station enz.). Bouwwerk geen gebouw zijnde Bouwwerk of gedeelte daarvan, voor zover dat geen gebouw of onderdeel daarvan is. Niet te certificeren Trafohuisje, telefooncel, tuinbouwkas bij een woning (niet beroepsmatig), sanitair gebouw op een camping, wachtlokaal voor passagiers op een station, bushokje, overkapt perron. Scope van deze BRL Balkon en carport (als onderdeel van een andere gebruiksfunctie, niet op zichzelf certificeerbaar). Bespoke Tribune van een niet overdekt stadion. Niet te certificeren tabel 3: gebruiksfuncties als scope van de BRL Brug, wegtunnel, steiger niet drijvend uitgevoerd, erfafscheiding/schutting, speeltoestel zoals schommel, antenne-installatie, zendmast, gemetselde vijver, dierenhok van enige omvang, kademuur, viaduct. Indien er functietypen ontbreken in de tabel en men is niet zeker of het beoordeeld kan worden met deze BRL, kan men contact opnemen met Verstrek daarbij ook de nodige projectinformatie en omschrijvingen. Overige gebouwen/breeam-nl bespoke (maatwerk) Met deze versie kunnen geen andere gebouwtypen beoordeeld worden dan hierboven in de tabel vermeld onder scope van deze BRL. Voor het beoordelen van gebouwtypen die buiten de scope van deze beoordelingsrichtlijn vallen en onder de kop bespoke zijn geplaatste dient een maatwerkprocedure (bespoke) aangevraagd te worden. In dat geval wordt er door DGBC, met inspraak van het ontwerpteam, gekeken welke credits en eisen er uit deze beoordelingsrichtlijn relevant zijn voor dat specifieke gebouw, en welke credits en eisen er nog ontbreken. Zo wordt er een beoordelingsrichtlijn ontwikkeld die alleen voor dat project geldt. Naarmate er voldoende ervaring is opgedaan met een nieuw gebouwtype kan dit worden toegevoegd aan de beoordelingsrichtlijn. Aan de bespoke-procedure zijn extra kosten verbonden, die BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 27 van 322

27 afhankelijk zijn van de complexiteit van het gebouw, de functie(s) en de bijzonderheden met betrekking tot duurzaamheid. Voor meer informatie dient contact opgenomen te worden met de DGBC Mixed-use/gecombineerd gebruik Gebouwen waarin meerdere van de genoemde gebruiksfuncties gecombineerd zijn, kunnen ook met deze lijst beoordeeld worden. Een kantoorgebouw met kantine is bijvoorbeeld een mixed-use gebouw Kantoorfunctie + Bijeenkomstfunctie. In de assessmenttool kan aangegeven worden hoeveel m2 van iedere gebouwfunctie is opgenomen. Voor specifieke credits worden dan voor de verschillende gebouwfuncties andere eisen gesteld of wordt om aanvullende informatie gevraagd. De weging van scores voor verschillende gebouwfuncties wordt dan naar rato van het BVO van elke functie beoordeeld. In onderstaande paragrafen wordt per functietype nader ingegaan op mixed-use. Indien gebruiksfuncties niet beschikbaar zijn in de standaardschema s van BREEAM-NL Nieuwbouw, kunnen deze mogelijk beoordeeld te worden op basis van de hoofdfunctie van het gebouw, maar het kan ook leiden tot een mixed-use standaard/bespoke. Bij twijfel dient met DGBC contact opgenomen te worden. Credits onder te verdelen naar functie Het merendeel van de credits is van toepassing op het gehele gebouw en terrein. In Tabel 8 vindt u een lijst met credits die functiespecifiek kunnen zijn en niet van toepassing op het gebouw/terrein als geheel. Als voorbeeld: indien een mixed-use gebouw een laad-/losplatform heeft, mag de credit ENE 6 Luchtinfiltratie laad-/ losplatforms niet specifiek aan één functie worden toegeschreven en gefilterd worden voor de overige functies. De credit geldt voor het gehele gebouw. Pagina 28 van 322 BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 Versie 1.01

28 3. Score en kwalificatie Dit hoofdstuk licht toe hoe een BREEAM-NL-kwalificatie wordt uitgerekend van een beoordeeld gebouw. Een aantal elementen bepaalt de uiteindelijke BREEAM-NL-kwalificatie (Engels: rating ): Drempelwaarden per kwalificatie. Weging. Minimumstandaards (verplichte credits). Innovatiecredits. Let op: om de score voor een credit te kunnen behalen dient altijd aan de volledige credit te zijn voldaan, dus zowel aan het doel, de eisen en de criteria als aan het bewijsmateriaal. Uitsluitend aan het gevraagde bewijsmateriaal voldoen is niet noodzakelijkerwijs genoeg om de credit door DGBC goedgekeurd te krijgen. Dit wordt hier expliciet vermeld omdat het wel voorkomt dat met het sec voldoen aan het gevraagde bewijsmateriaal het doel van de credit toch niet is behaald. DGBC zal altijd de gehele credittekst beschouwen en vaststellen of de credit wel of niet kan worden goedgekeurd Drempelwaarden per kwalificatie De behaalde eindscore wordt volgens de onderstaande tabel omgezet in een BREEAM-NL-kwalificatie: BREEAM-NL kwalificatie Sterren Score Pass 30% Good 45% Very good 55% Excellent 70% Outstanding* 85% tabel 4 *Voor de kwalificatie outstanding zijn aanvullende eisen verplicht; dit wordt verderop toegelicht. De uiteindelijk behaalde score wordt vermeld op het certificaat Weging De uiteindelijke totaalscore wordt bepaald door de behaalde scores per categorie op te tellen. Deze scores worden vermenigvuldigd met een wegingpercentage dat geldt per categorie. De weegfactoren volgen uit consensus gebaseerd op onderzoek binnen verschillende groepen, zoals overheid, leveranciers, fabrikanten en kennisinstellingen. Dit onderzoek is door BRE uitgevoerd om het relatieve belang (gewicht) van elke categorie vast te stellen. In Nederland is vooralsnog geen eigen onderzoek/stakeholderanalyse uitgevoerd en daarom wordt dezelfde weging aangehouden als voor BREEAM International. Het betreft hier dus eerder consensus dan wetenschappelijke wegingen. De wegingspercentages zouden in de loop van de tijd kunnen wijzigen indien BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 versie 1.01 Pagina 29 van 322

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN 2010 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN Beoordelingsrichtlijn Nieuwbouw Versie 1.0, oktober 2009 Uitgave: Dutch Green Building Council Postbus 1819 3000 BV Rotterdam www.dgbc.nl Nadruk verboden De

Nadere informatie

BREEAM-NL 2010 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN. Beoordelingsrichtlijn Nieuwbouw. Versie 1.11, maart 2010

BREEAM-NL 2010 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN. Beoordelingsrichtlijn Nieuwbouw. Versie 1.11, maart 2010 BREEAM-NL 2010 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN Beoordelingsrichtlijn Nieuwbouw Versie 1.11, maart 2010 Uitgave: Dutch Green Building Council Postbus 1819 3000 BV Rotterdam Versie 1.11 2010 BRE

Nadere informatie

Nieuwbouw Jaguar Landrover Kia Apeldoorn. Breeam Casestudy

Nieuwbouw Jaguar Landrover Kia Apeldoorn. Breeam Casestudy Projectdata Opdrachtgever Website Project Gebouwtype Locatie Architect Omvang Oplevering BRL-versie Certificaat Van Mossel - Jaguar Landrover Kia Apeldoorn www.van-mossel.nl nieuwbouw retail / industrie

Nadere informatie

BREEAM-NL Nieuwbouw. Wijzigingen naar BRL-2011 v1.0 3 augustus 2011. BREEAM-Bespoke toegevoegd Mixed-use gebouwen toegelicht

BREEAM-NL Nieuwbouw. Wijzigingen naar BRL-2011 v1.0 3 augustus 2011. BREEAM-Bespoke toegevoegd Mixed-use gebouwen toegelicht BREEAM-NL Nieuwbouw Wijzigingen naar BRL-2011 v1.0 3 augustus 2011 Credit Titel Wijziging General - - - Woningen eisen bij 'Aanvullingen op criteria eisen ' is verwijderd waar niet relevant Tekstuele wijzigingen,

Nadere informatie

Nieuwbouw Toyota Lexus Arnhem. Breeam Gebouwinformatie

Nieuwbouw Toyota Lexus Arnhem. Breeam Gebouwinformatie 1. Projectdata Opdrachtgever Website Project Gebouwtype Locatie Architect Omvang Oplevering BRL-versie Certificaat Louwman - Toyota Lexus Arnhem www.toyota-arnhem.nl nieuwbouw retail / industrie / kantoren

Nadere informatie

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN e-pub Met interpretatiedocument 20 maart 2015 aanvullende vragen of opmerkingen info@mat25.eu of Esther Ruijgvoorn 06-23565425 Albert-Jan Vermeulen 06-23824405 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN Beoordelingsrichtlijn

Nadere informatie

BREEAM Casestudy. Mr T - Amsterdam

BREEAM Casestudy. Mr T - Amsterdam BREEAM Casestudy ten behoeve van het renovatieproject Mr T - Amsterdam Projectomschrijving Impact Vastgoed B.V. is namens Mr T (Investments) B.V. voornemens de locatie Meester Treublaan 7, verder genoemd

Nadere informatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie 1. Projectdata Opdrachtgever Website Project Gebouwtype Locatie Architect Omvang Oplevering BRL-versie Certificaat NV. Holmatro www.holmatro.com/nl uitbreiding kantoren / industrie Zalmweg, Raamsdonkveer

Nadere informatie

van aken architecten BREEAM CASESTUDY 1067 VERBOUWING KANTOORGEBOUW KONINGSWEG 101 S- HERTOGENBOSCH

van aken architecten BREEAM CASESTUDY 1067 VERBOUWING KANTOORGEBOUW KONINGSWEG 101 S- HERTOGENBOSCH van aken architecten BREEAM CASESTUDY 1067 VERBOUWING KANTOORGEBOUW KONINGSWEG 101 S- HERTOGENBOSCH 23-11- 2012 casestudy t.b.v. bewijslast ontwerpfase MAN 9 projectnaam: opdrachtgever: locatie: Verbouwing

Nadere informatie

BREEAM-NL Algemeen Oktober 2013. Part of the BRE Trust

BREEAM-NL Algemeen Oktober 2013. Part of the BRE Trust BREEAM-NL Algemeen Oktober 2013 Part of the BRE Trust Dutch Green Building Council Algemeen Opgericht 1 juni 2008 Marktinitiatief: zorg voor één gemeenschappelijke taal voor duurzaamheid in vastgoed Onafhankelijke

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst Duurzaam integraal ontwerpen

Netwerkbijeenkomst Duurzaam integraal ontwerpen Netwerkbijeenkomst Duurzaam integraal ontwerpen 18 november 2009 Deerns raadgevende ingenieurs bv Klokgebouw 125 Strijp-S S Terrein 5617 AB Eindhoven Tel. 088 374 0220 Ir. E. Lousberg Ir. E. Kerkhof Ir.

Nadere informatie

BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie

BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie Code for a Sustainable Built Environment www.breeam.org www.breeam.nl BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten Beoordelingsrichtlijn 2014 versie 2 BREEAM-NL project De Monarch

Nadere informatie

1. Meten van duurzaamheid 2. Het instrument BREEAM 3. BREEAM: hoe werkt het? 4. Proces en kwaliteitsborging 13-10-2015 3

1. Meten van duurzaamheid 2. Het instrument BREEAM 3. BREEAM: hoe werkt het? 4. Proces en kwaliteitsborging 13-10-2015 3 1 2 Meten is weten 1. Meten van duurzaamheid 2. Het instrument BREEAM 3. BREEAM: hoe werkt het? 4. Proces en kwaliteitsborging 13-10-2015 3 Waarde duurzaam gebouw JLL nov 2013: Twee-derde van ondervraagden

Nadere informatie

BREEAM Danone Casestudy MAN 9

BREEAM Danone Casestudy MAN 9 Beschrijving van het project Danone Nutricia realiseert aan de Schuttersweg 12 in Haps (gemeente Cuijk) een nieuwe fabriek en kantoorgebouw. Het kantoorgebouw wordt BREEAM gecertificeerd. In het kantoorgebouw

Nadere informatie

BREEAM NL en de relatie tot bodemenergie

BREEAM NL en de relatie tot bodemenergie BREEAM NL en de relatie tot bodemenergie Edwin van Noort Dutch Green Building Council Inleiding tot BREEAM NL DGBC is opgericht in juni 2008 Marktinitiatief: zorg voor 1 gemeenschappelijke taal in vastgoed

Nadere informatie

BREEAM Casestudy. Blaak 16 - Rotterdam

BREEAM Casestudy. Blaak 16 - Rotterdam BREEAM Casestudy ten behoeve van het renovatieproject Blaak 16 - Rotterdam Projectomschrijving Zestien B.V. (ontwikkelcombinatie van Cairn Real Estate B.V. en Kadans Vastgoed B.V.) is voornemens de locatie

Nadere informatie

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL Management 9 Kennisoverdracht d.d. 12 augustus 2015 Case-study Valkenburgerstraat Omschrijving van het project Het programma bestaat uit een driesterren- en een viersterrenhotel. Het driesterrenhotel heeft

Nadere informatie

Netwerk Groene Bureaus Themabijeenkomst BREEAM-NL 6 december Jeroen van Haasteren

Netwerk Groene Bureaus Themabijeenkomst BREEAM-NL 6 december Jeroen van Haasteren Netwerk Groene Bureaus Themabijeenkomst BREEAM-NL 6 december 2013 Jeroen van Haasteren !! Programma 1. Intro DGBC 2. Waarom en hoe verduurzamen? 3. Hoe werkt certificeren? 4. Ecologische credits in operationele

Nadere informatie

Aanvullende interpretatie greenleaseovereenkomst

Aanvullende interpretatie greenleaseovereenkomst Aanvullende interpretatie greenleaseovereenkomst Versie 1.0, november 2014 Aanvullende interpretatie greenleaseovereenkomst M IDDELS HET INTERPRETATIEDOCUMENT, TE DOWNLOADEN OP BREEAM.NL, IS DEZE AANVULLENDE

Nadere informatie

BREEAM-NL Infra. Keurmerk voor duurzame infrastructuur. Jeroen van Haasteren DGBC

BREEAM-NL Infra. Keurmerk voor duurzame infrastructuur. Jeroen van Haasteren DGBC BREEAM-NL Infra Keurmerk voor duurzame infrastructuur Jeroen van Haasteren DGBC Inhoud Introductie DGBC Introductie BREEAM Toelichting BREEAM-NL Infra Tot slot Vragen De Dutch Green Building Council Primaire

Nadere informatie

Informatieblad BREEAM-NL voor bouwbedrijven BREEAM-NL VOOR BOUW BEDRIJVEN

Informatieblad BREEAM-NL voor bouwbedrijven BREEAM-NL VOOR BOUW BEDRIJVEN Informatieblad BREEAM-NL voor bouwbedrijven BREEAM-NL VOOR BOUW BEDRIJVEN Inhoudsopgave Aanleiding en doel 1 Ontwikkeling BREEAM in Nederland 2 Het certificeringsproces 2.1 Score 2.2 Beschikbare hulpmiddelen

Nadere informatie

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL

Casestudy Valkenburgerstraat BREEAM-NL Management 9 Kennisoverdracht d.d. 3 maart 2016 Case-study Valkenburgerstraat Omschrijving van het project Het programma bestaat uit een driesterren- en een viersterrenhotel. Het driesterrenhotel heeft

Nadere informatie

Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat?

Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat? Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat? Donderdag 10 november Jan Kadijk, Hoofd DGBC Academy 2 3 4 6 7 8 9 DGBC: Onze rollen Stimuleren Communiceren Verbinden Inspireren Opleiden Certificeren BREEAM:

Nadere informatie

Rabobank Westelijke Mijnstreek GEBOUWINFORMATIE. Bergerweg 49 6135 KD Sittard. Gebruiksfuncties. Oppervlakte totale terrein

Rabobank Westelijke Mijnstreek GEBOUWINFORMATIE. Bergerweg 49 6135 KD Sittard. Gebruiksfuncties. Oppervlakte totale terrein Rabobank Westelijke Mijnstreek GEBOUWINFORMATIE Bergerweg 49 6135 KD Sittard Gebruiksfuncties Oppervlakte totale terrein Brutovloeroppervlakte 9.627 m2 6.820 m2 (0,68 ha) Bijeenkomstfunctie 1.632 m2 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Versie 4.0 oktober 2016

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Versie 4.0 oktober 2016 oktober 2016 Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits LET OP: NEEM ALTIJD CONTACT OP MET DE DGBC INDIEN U VAN PLAN BENT EEN INNOVATIECREDIT IN TE DIENEN. I NDIEN DE INNOVATIECREDIT PAS WORDT INGEDIEND SAMEN

Nadere informatie

2. Omschrijving en kenmerken van de nieuwbouw Noorderpoort Bornholmstraat

2. Omschrijving en kenmerken van de nieuwbouw Noorderpoort Bornholmstraat N O T I T I E Datum 26 augustus 2014 Kenmerk 131004 Notitie - Tekst website NP Project NP Bornholmstraat, Groningen Betreft Voorstel Casestudy t.b.v. publicatie op website 1. Inleiding Door de uitwisseling

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 30 juni Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01

Interpretatiedocument update: 30 juni Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01 Interpretatiedocument update: 30 juni 2015 Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01 Toelichting Dit document bevat interpretaties van voor de meest actuele versie van BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie

Nadere informatie

Gebouwen met combinaties van gebruiksfuncties

Gebouwen met combinaties van gebruiksfuncties Welke utiliteitsgebouwen(delen) zijn energielabelplichtig? Een (utiliteits)gebouw moet op een transactiemoment (verkoop, verhuur of oplevermoment) voorzien zijn van een energielabel. Het energielabel is

Nadere informatie

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013 Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits 28 oktober 2013 Deze procedure is onderdeel van het DGBC-certificeringsysteem Datum 1 november 2012 6 juni 2013 Oktober 2013 Wijziging(en) 1. Deze tabel toegevoegd;

Nadere informatie

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN

KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN 2010 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN Beoordelingsrichtlijn Nieuwbouw Versie 1.0, oktober 2009 Uitgave: Dutch Green Building Council Postbus 1819 3000 BV Rotterdam www.dgbc.nl Nadruk verboden Inleiding

Nadere informatie

BREEAM-NL 2012 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN. Beoordelingsrichtlijn Datacenters. Versie 1.0, Februari 2012

BREEAM-NL 2012 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN. Beoordelingsrichtlijn Datacenters. Versie 1.0, Februari 2012 BRL-2012 V1.0 BREEAM-NL 2012 KEURMERK VOOR DUURZAME VASTGOEDOBJECTEN Beoordelingsrichtlijn Datacenters Versie 1.0, Februari 2012 Uitgave: Dutch Green Building Council Postbus 1819 3000 BV Rotterdam Breeam-NL

Nadere informatie

Uw verbindende schakel Bij BREEAM-NL projecten Nieuwbouw & renovatie

Uw verbindende schakel Bij BREEAM-NL projecten Nieuwbouw & renovatie Uw verbindende schakel Bij BREEAM-NL projecten Nieuwbouw & renovatie Inhoud Inhoud...1 Wat is BREEAM...2 Referentielijst...3 1. Management...4 2. Gezondheid...4 3. Energie...5 4. Transport...5 5. Water...5

Nadere informatie

BREEAM-NL, Waarom een label voor duurzaamheid?

BREEAM-NL, Waarom een label voor duurzaamheid? BREEAM-NL, Waarom een label voor duurzaamheid? René Hersbach Managing Director Projects, ING Real Estate Development / Bestuurslid DGBC Waarom een label voor duurzaamheid? ING Real Estate wil voorloper

Nadere informatie

BREEAM NL Nieuwbouw. Management 12% Gezondheid en Welzijn 15% Energie 19% Transport 8% Water 6% Materialen 12.5% Afval 7.5% 10% Landgebruik & Ecologie

BREEAM NL Nieuwbouw. Management 12% Gezondheid en Welzijn 15% Energie 19% Transport 8% Water 6% Materialen 12.5% Afval 7.5% 10% Landgebruik & Ecologie BREEAM NL Nieuwbouw Categorie Weging Management 12% Gezondheid en Welzijn 15% Waste Land Use & Ecology Pollution Energie 19% Materials Transport 8% Management Water 6% Materialen 12.5% Afval 7.5% Water

Nadere informatie

Casestudy Scherpenhuizen B.V. De Schakel 7 te Eindhoven.

Casestudy Scherpenhuizen B.V. De Schakel 7 te Eindhoven. Casestudy Scherpenhuizen B.V. De Schakel 7 te Eindhoven. Beschrijving van het project Scherpenhuizen is gespecialiseerd in de im- en export, groothandel verpakken, op- en overslag en distributie van groente,

Nadere informatie

BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages. 2013 v1.0 Beta

BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages. 2013 v1.0 Beta BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages 2013 v1.0 Beta Keurmerk voor duurzaam vastgoed voor drie onderdelen: Asset Beheer (Building Management) Beoordelingsrichtlijn Bestaande Gebouwen Afdrukdatum: 18 juli 2013

Nadere informatie

Nieuwbouw Faxx gebouw, Veemarktkwartier Tilburg

Nieuwbouw Faxx gebouw, Veemarktkwartier Tilburg Nieuwbouw Faxx gebouw, Veemarktkwartier Tilburg BREEAM Excellent**** 6 juli 2015 Voorstellen Andre Dröge Adviseur duurzame leefomgeving o.a. BREEAM-NL assessor/expert Nieuwbouw en in-use Trainer assessoren

Nadere informatie

Nieuwbouw Ontwerpcertificaat

Nieuwbouw Ontwerpcertificaat Nieuwbouw Ontwerpcertificaat Hiermee wordt verklaard dat: Nieuwbouw distributiecentrum met kantoor te Zwijndrecht is beoordeeld op basis van het schema: Nieuwbouw Ontwerpfase 2011 v1.0 door een BREEAM-NL-assessor

Nadere informatie

BREEAM-NL Algemeen Februari Part of the BRE Trust

BREEAM-NL Algemeen Februari Part of the BRE Trust BREEAM-NL Algemeen Februari 2016 Part of the BRE Trust Dutch Green Building Council Algemeen Opgericht 1 juni 2008 Marktinitiatief: zorg voor één gemeenschappelijke taal voor duurzaamheid in vastgoed Onafhankelijke

Nadere informatie

Casestudy Faxx-locatie

Casestudy Faxx-locatie Casestudy Faxx-locatie Van de Ven Bouw en Ontwikkeling 28-4-2014 Inhoud Algemeen... 3 Projectgegevens... 4 BREEAM-NL... 5 Specifieke ontwerpmaatregelen... 6 Specifieke uitvoeringsmaatregelen... 6 Reductie

Nadere informatie

Casestudy Renovatie Rabobank Tilburg

Casestudy Renovatie Rabobank Tilburg Onderwerp: Casestudy Renovatie Rabobank Tilburg Aanleiding Het bestaande gebouw aan de Spoorlaan 300 in Tilburg is vanuit het oogpunt van comfort voor de gebouwgebruiker niet meer optimaal. Er zijn tochtklachten

Nadere informatie

RAPPORT BOUWKOSTEN GEGEVENS PARAAF. illustratie

RAPPORT BOUWKOSTEN GEGEVENS PARAAF. illustratie RAPPORT BOUWKOSTEN illustratie GEGEVENS Project algemeen Projectnummer 13000B Opdrachtgever Olivier Bouwdeel Fase Algemene indirecte werkzaamheden Referentienummer 13000BZ050132011/0393/0393 Datum 17 mei

Nadere informatie

duurzaamheidsscores Stadhuiskwartier Deventer

duurzaamheidsscores Stadhuiskwartier Deventer Stadhuiskwartier Deventer BAM Utiliteitsbouw heeft zich gecommitteerd aan de 5 pijlers van Bewuste Bouwers Uitgegeven: 01 januari 2014 Geldig tot: 31 december 2014 Directie Bewuste Bouwers: Voorwaarden

Nadere informatie

Het Biodiversdak binnen BREEAM. Een advies van de Helpdesk Bedrijfsleven & Biodiversiteit

Het Biodiversdak binnen BREEAM. Een advies van de Helpdesk Bedrijfsleven & Biodiversiteit Het Biodiversdak binnen BREEAM Een advies van de Helpdesk Bedrijfsleven & Biodiversiteit 8 juli 2014 De Helpdesk Bedrijfsleven & Biodiversiteit, een initiatief van het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen

Nadere informatie

WTC Utrecht - Casestudy MAN 9

WTC Utrecht - Casestudy MAN 9 WTC Utrecht - Casestudy MAN 9 In het kader van de BREEAM-NL 2011, beoordelingsrichtlijn nieuwbouw, credit MAN 9 publiceren van gebouwinformatie, wordt in dit document een casestudy weergegeven. In de casestudy

Nadere informatie

Khuene + Nagel Schiphol. Figuur 1: Artis Impressie

Khuene + Nagel Schiphol. Figuur 1: Artis Impressie Project: Khuene + Nagel Schiphol Figuur 1: Artis Impressie WDP realiseert op het Schiphol Logistics Park een modern en duurzaam distributiecentrum van 2 circa 16645 m, zie Figuur 12. Figuur 2: Situatieschets

Nadere informatie

e-pub BREEAM-NL In-Use Keurmerk voor duurzame vastgoed voor drie onderdelen: Asset, Beheer en Gebruik Beoordelingsrichtlijn 2014 versie 1.

e-pub BREEAM-NL In-Use Keurmerk voor duurzame vastgoed voor drie onderdelen: Asset, Beheer en Gebruik Beoordelingsrichtlijn 2014 versie 1. Code for a Sustainable Built Environment www.breeam.org www.breeam.nl epub BREEAMNL InUse aanvullende vragen of opmerkingen info@mat25.eu of Esther Ruijgvoorn 0623565425 AlbertJan Vermeulen 0623824405

Nadere informatie

BREEAM-NL CASE STUDY (MAN9)

BREEAM-NL CASE STUDY (MAN9) BREEAM-NL CASE STUDY (MAN9) Citroëngebouwen te Amsterdam 27-11-2015 Pagina 1 van 7 Inhoud 1. Project, Organisatie en Breeam... 3 2. Ontwerpmaatregelen... 3 3. Onderverdeling van het aantal vierkante meters...

Nadere informatie

Instructie verlengen en hercertificeren van BREEAM- NL In-Use. Versie 1.0, november 2015

Instructie verlengen en hercertificeren van BREEAM- NL In-Use. Versie 1.0, november 2015 Instructie verlengen en hercertificeren van BREEAM- NL In-Use, november 2015 Instructie verlengen en hercertificeren BREEAM-NL In-Use Dit document omschrijft de wijze waarop BREEAM-NL In-Use certificaten

Nadere informatie

BREEAM-NL Inuse. 2012 v1.0

BREEAM-NL Inuse. 2012 v1.0 BREEAM-NL Inuse 2012 v1.0 Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten, Asset, Management & Operational Beoordelingsrichtlijn Bestaande Gebouwen Afdrukdatum: 5 juni 2012 Uitgave: Stichting Dutch Green Building

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 8 januari 2016. Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01

Interpretatiedocument update: 8 januari 2016. Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01 Interpretatiedocument update: 8 januari 2016 Schema BREEAM-NL Nieuwbouw en Renovatie 2014 v1.01 Toelichting Dit document bevat interpretaties van voor de meest actuele versie van BREEAM-NL Nieuwbouw en

Nadere informatie

Bijlage F1. Referentielijst voor museumgebouwen. Versie Toepasbaar voor BREEAM-NL In-Use 2014 Uitgiftedattum: 7 januari 2014

Bijlage F1. Referentielijst voor museumgebouwen. Versie Toepasbaar voor BREEAM-NL In-Use 2014 Uitgiftedattum: 7 januari 2014 Bijlage F1 Referentielijst voor museumgebouwen Versie 1.0.2 Toepasbaar voor BREEAM-NL In-Use 2014 Uitgiftedattum: 7 januari 2014 Dutch Green Building Council Bijlage voor BREEAM-NL In-Use 2014 Versie 1.0

Nadere informatie

201205709 - Korte Beestenmarkt 1-5 Bouwkostenraming op basis van elementenraming

201205709 - Korte Beestenmarkt 1-5 Bouwkostenraming op basis van elementenraming soort Niveau 3 Bouwkosten in elementen 2 BOUWKUNDIGE WERKEN 2.A CONSTRUCTIE ONDERBOUW 10 Sloopwerkzaamheden - 11 Bodemvoorzieningen 107,0 m² 16,12 1.725 13 Vloeren op grondslag 107,0 m² 115,94 12.405 16

Nadere informatie

BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages. 2013 v0.2 Beta

BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages. 2013 v0.2 Beta BREEAM-NL IN-USE Parkeergarages 2013 v0.2 Beta Keurmerk voor duurzaam vastgoed voor drie onderdelen: Asset Beheer (Building Management) Beoordelingsrichtlijn Bestaande Gebouwen Afdrukdatum: 28 augustus

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek centrum te Venlo TRAVELLER. Casestudie

Nieuwbouw logistiek centrum te Venlo TRAVELLER. Casestudie Nieuwbouw logistiek centrum te Venlo TRAVELLER Casestudie 2 INHOUD GEBOUWINFORMATIE... 3 INNOVATIE EN MILIEUVRIENDELIJKE ONTWERPMAATREGELEN... 4 MILIEU-IMPACT REDUCTIE BOUWPLAATS:... 4 BREEAM-NL ASPECTEN:...

Nadere informatie

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers Omschrijving van het project Rabobank Dommelstreek heeft in Geldrop het bestaand kantoor herontwikkeld. Er is een kantoor ontstaan met alle faciliteiten onder één dak. Een vernieuwde omgeving die beter

Nadere informatie

Verduurzaming Gouvernement

Verduurzaming Gouvernement Verduurzaming Gouvernement Agenda Welkomstwoord Omschrijving van de case door Provincie Limburg Van vraagstelling naar aanpak BREEAM als leidraad Analyse en scenario s Duurzaamheidskeuzes (interactief

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek centrum te s Heerenberg

Nieuwbouw logistiek centrum te s Heerenberg Nieuwbouw logistiek centrum te s Heerenberg Casestudie 2 INHOUD GEBOUWINFORMATIE... 3 INNOVATIE EN MILIEUVRIENDELIJKE ONTWERPMAATREGELEN... 4 MILIEU-IMPACT REDUCTIE BOUWPLAATS:... 4 BREEAM-NL ASPECTEN:...

Nadere informatie

BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik 2011 v2.1

BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik 2011 v2.1 BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik 2011 v2.1 06 February 2012 BREEAM-NL Bestaande Bouw en Gebruik 2011 v2.1 Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten, inclusief het beheer en gebruik Beoordelingsrichtlijn

Nadere informatie

Bouwbesluit. Wettelijke regelingen

Bouwbesluit. Wettelijke regelingen Bouwbesluit Wettelijke regelingen Woningwet Bouwbesluit Ministeriële regeling bouwbesluit Nederlandse normen: NEN s Nederlandse praktijkrichtlijnen: NPR Kwaliteitsverklaringen Cauberg-Huygen 2 Bouwbesluit:

Nadere informatie

Stappenplan BREEAM-NL In-Use

Stappenplan BREEAM-NL In-Use Versie 1.0, augustus 2016 BREEAM-NL In-Use faciliteert een integrale benadering op duurzaamheid voor bestaande bouw met drie onderdelen (asset, beheer en gebruik) met doorrekening op de negen aandachtsgebieden.

Nadere informatie

Hertek Projecteringswijzer

Hertek Projecteringswijzer Voor u ligt de Hertek Projecteringswijzer voor brandmeld- en ontruimingsalarminstallaties. Met deze wijzer stelt u voor elke situatie vast of er een dergelijke installatie is vereist op basis van het Bouwbesluit

Nadere informatie

201113376 - Bronovolaan 5 Bouwkostenraming op basis van elementenraming

201113376 - Bronovolaan 5 Bouwkostenraming op basis van elementenraming bruto inhoud BIH m³ bebouwd oppervlak TBB 1.093 m² aantal bouwlagen onder peil 1 lagen aantal bouwlagen boven peil 4 lagen geveloppervlak dicht BGD 1.012 m² geveloppervlak open BGO 322 m² bruto dakoppervlak

Nadere informatie

De duurzame renovatie van het a.s.r. kantoor. Iris Oort Adjunct directeur Business Support a.s.r. 8 oktober 2015

De duurzame renovatie van het a.s.r. kantoor. Iris Oort Adjunct directeur Business Support a.s.r. 8 oktober 2015 De duurzame renovatie van het a.s.r. kantoor Iris Oort Adjunct directeur Business Support a.s.r. 8 oktober 2015 Wie zijn wij? a.s.r. helpen door te doen, zonder verspilling 1974 De werkvloer toen.. Keuze

Nadere informatie

Multi Purpose Building Eindhoven Airport. Casestudy

Multi Purpose Building Eindhoven Airport. Casestudy Multi Purpose Building Eindhoven Airport Casestudy 22 juni 2016 Beschrijving van het project Op het terrein voor de terminal van Eindhoven Airport wordt een Multi Purpose Building (MPB) gerealiseerd. Dit

Nadere informatie

Wettelijke regelingen

Wettelijke regelingen Bouwbesluit Wettelijke regelingen Woningwet Bouwbesluit Ministeriële regeling bouwbesluit Nederlandse normen: NEN s Nederlandse praktijkrichtlijnen: NPR Kwaliteitsverklaringen Cauberg-Huygen 2 Bouwbesluit:

Nadere informatie

Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering

Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering Datum: Mei 2013 Onderwerp: Mogelijke bijdrage MOSO aan hogere BREEAM-NL certificering De toepassing van verschillende MOSO bamboe producten kan een bijdrage leveren aan een hogere BREEAM NL classificering

Nadere informatie

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden ELEKTRISCHE INSTALLATIES (procescertificaat) BRL 6000 Ontwerpen, installeren en beheren van installatie Deel 00 Algemeen deel (2005-11) Deel 01 Ontwerpen en installeren van elektriciteits-installaties

Nadere informatie

Bijlage MAN 9: case study Imaging Center VUmc

Bijlage MAN 9: case study Imaging Center VUmc Imaging Center VUmc Amsterdam VUmc wil leidend blijven op het gebied van medische beeldvorming. Al haar activiteiten die te maken hebben met beeldvormende technieken worden samengebracht in één nieuw Imaging

Nadere informatie

BREEAM-NL BRL-2010. WST - Afval. 7. Afval. Versie 1.0 Pagina 233/345

BREEAM-NL BRL-2010. WST - Afval. 7. Afval. Versie 1.0 Pagina 233/345 7. Afval Versie 1.0 Pagina 233/345 WST 1 Afvalmanagement op de bouwplaats Doel van de credit Efficiënt grondstofgebruik bevorderen door zinvol en effectief afvalmanagement op de bouwplaats. Creditcriteria

Nadere informatie

Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel

Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel 63 Dé BREEAM Uitdaging het onderzoeksvoorstel BREEAM-NL In Use is, als het gaat om de gebouwde omgeving te verduurzamen, een heel bruikbaar instrument. Wij, Sannie Verweij van Gebouwinzicht en Robert Sengers

Nadere informatie

BREEAM-NL In-Use. 2012 v1.02

BREEAM-NL In-Use. 2012 v1.02 BREEAM-NL In-Use 2012 v1.02 Keurmerk voor duurzame vastgoedobjecten, Asset, Building Management & Organisational Beoordelingsrichtlijn Bestaande Gebouwen Afdrukdatum: 12 juni 2012 Uitgave: Stichting Dutch

Nadere informatie

Inleiding prestatieborging / commissioning

Inleiding prestatieborging / commissioning Inleiding prestatieborging / commissioning 1 2 1. Waarom prestatieborging 2. Wat is commissioning 3. Wat levert commissioning op 4. De markt en commissioning 1. Waarom prestatieborging Maar goed dat de

Nadere informatie

201105781 - Thorbeckelaan, Den Haag Bouwkostenraming op basis van Quickscan

201105781 - Thorbeckelaan, Den Haag Bouwkostenraming op basis van Quickscan 201105781 - Thorbeckelaan, Den Haag Bouwkostenraming op basis van Quickscan adres Thorbeckelaan, Den Haag Sloopwerkzaamheden bruto vloeroppervlak BVO 14.302 m² bruto inhoud BIH - m³ aantal bouwlagen onder

Nadere informatie

Discussiebijeenkomst Breeam In-Use Wat levert het op voor de gebruiker?

Discussiebijeenkomst Breeam In-Use Wat levert het op voor de gebruiker? Dutch Green Building Week, 16 september 2013 ANWB & Techniplan Adviseurs 1. Introductie (15.15 15.25 uur) 2. Vraagstelling DGBC Stefan van Uffelen (15.25 15.30 uur) 3.1. Discussie in workshopvorm deel

Nadere informatie

NIEUWE HUISVESTING TRIODOS BANK --- BREEAM ambitie Outstanding (*****) MAN9 Kennisoverdracht

NIEUWE HUISVESTING TRIODOS BANK --- BREEAM ambitie Outstanding (*****) MAN9 Kennisoverdracht 1 NIEUWE HUISVESTING TRIODOS BANK --- BREEAM ambitie Outstanding (*****) MAN9 Kennisoverdracht 2 1.0 Projectdata --- 3 1.0 Projectdata --- Segment -- Kantoren Huurder -- Triodos Bank Locatie -- Utrechtse

Nadere informatie

100% 90% winnaar. Dutch Health Tec Academy, Utrecht. Voor minder dan de helft van de nieuwbouwprijs, mooi onderwijsgebouw neergezet

100% 90% winnaar. Dutch Health Tec Academy, Utrecht. Voor minder dan de helft van de nieuwbouwprijs, mooi onderwijsgebouw neergezet Dutch Health Tec Academy, Utrecht 100% transformatie van leegstaande bedrijfshal met kantoor naar onderwijsgebouw en kenniscentrum 90% hergebruik van bestaand casco winnaar van de VGME Award 2011 Voor

Nadere informatie

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017 TVVL lezing EAE BREEAM 15 feb 2017 introductie Jean Frantzen Adviseur Duurzaam Bouwen DGMR Bouw bv Breeam Expert 2 Inhoud Intro Duurzaam? Doelen stellen Meten Breeam Breeam voor EAE 3 Waarom de bouw verduurzamen?

Nadere informatie

Bouwbesluitgegevens ALGEMENE RUIMTE

Bouwbesluitgegevens ALGEMENE RUIMTE Bouwbesluitgegevens ALGEMENE RUIMTE Project: Herontwikkeling terrein De Oude Melkfabriek aan de Leunseweg te Leunen. Opdrachtgever: Hoex-Maessen VOF Franklinstraat 1, 5807 GJ Oostrum Projectnummer: 15-556

Nadere informatie

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden

Beschouwde afdelingen van het Bouwbesluit afdeling artikel; leden WARMTEPOMPTOESTELLEN (procescertificaat) BRL 6000 Ontwerpen, installeren en beheren van installaties Deel 00 Algemeen deel (200511) Deel 12 Installeren van individuele warmtepompboilers van woningen (200511)

Nadere informatie

MEMO. Distributiecentrum NewLogic VIII bedrijventerrein Kraaiven te Tilburg. Case Study BREEAM-NL Nieuwbouw. DC NewLogic VIII.

MEMO. Distributiecentrum NewLogic VIII bedrijventerrein Kraaiven te Tilburg. Case Study BREEAM-NL Nieuwbouw. DC NewLogic VIII. MEMO Project Onderwerp Van Datum DC NewLogic VIII Case Study BREEAM-NL Nieuwbouw M. Brokken 29 februari 2016 Distributiecentrum NewLogic VIII bedrijventerrein Kraaiven te Tilburg Titel DC NewLogic VIII

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek centrum te Zwijndrecht. Bring Cargo. Casestudie

Nieuwbouw logistiek centrum te Zwijndrecht. Bring Cargo. Casestudie Nieuwbouw logistiek centrum te Zwijndrecht Bring Cargo Casestudie 2 Inhoud GEBOUWINFORMATIE...3 INNOVATIE EN MILIEUVRIENDELIJKE ONTWERPMAATREGELEN...4 MILIEU-IMPACT REDUCTIE BOUWPLAATS:...4 BREEAM-NL ASPECTEN:...4

Nadere informatie

BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling 2012. Keurmerk voor Duurzame Gebiedsontwikkeling. Beoordelingsrichtlijn Gebieden

BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling 2012. Keurmerk voor Duurzame Gebiedsontwikkeling. Beoordelingsrichtlijn Gebieden BREEAM-NL Gebiedsontwikkeling 2012 Keurmerk voor Duurzame Gebiedsontwikkeling Beoordelingsrichtlijn Gebieden Versie 1.0, augustus 2012 Uitgave: Dutch Green Building Council Postbus 1819 3000 BV Rotterdam

Nadere informatie

Herontwikkeling Heineken Hoek Kleine-Gartmanplantsoen 1-3 te Amsterdam. Gebouwinformatie ten behoeve van BREEAM-NL 23 juni 2016

Herontwikkeling Heineken Hoek Kleine-Gartmanplantsoen 1-3 te Amsterdam. Gebouwinformatie ten behoeve van BREEAM-NL 23 juni 2016 Herontwikkeling Heineken Hoek Kleine-Gartmanplantsoen 1-3 te Amsterdam Gebouwinformatie ten behoeve van BREEAM-NL 23 juni 2016 1. PROJECTDATA Opdrachtgever/ontwikkelaar Caransa Groep B.V. Exploitant Heineken

Nadere informatie

INZENDING ARC AWARD ARCHITECTUUR 2015 ROC FRIESE POORT, SECTOR ZORG & WELZIJN NIEUWBOUW GEBOUW VOOR ROC ZORG & WELZIJN EN CAMPUSTERREIN

INZENDING ARC AWARD ARCHITECTUUR 2015 ROC FRIESE POORT, SECTOR ZORG & WELZIJN NIEUWBOUW GEBOUW VOOR ROC ZORG & WELZIJN EN CAMPUSTERREIN NIEUWBOUW GEBOUW VOOR ROC ZORG & WELZIJN EN CAMPUSTERREIN NAAM PROJECT ROC Friese Poort, sector Zorg & Welzijn PLAATS Drachten ONTWERP DP6 architectuurstudio Doelenplein 6 2611 BP Delft Postbus 2969 2601

Nadere informatie

CASESTUDY STUDY PROLOGIS DC 4 TE TILBURG

CASESTUDY STUDY PROLOGIS DC 4 TE TILBURG CASESTUDY STUDY PROLOGIS DC 4 TE TILBURG Project: Prologis Tilburg DC 4 Adres: Asteriastraat 4 te Tilburg Datum: 19-08 08-2015 Onderdeel: MAN 9 Publiceren van gebouwinformatie Omschrijving project: Het

Nadere informatie

Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem. BREEAM-NL kwalificatie Excellent

Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem. BREEAM-NL kwalificatie Excellent Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem BREEAM-NL kwalificatie Excellent Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain is het revisie- en moderniseringsbedrijf voor onderdelen en de wagons van treinen.

Nadere informatie

1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST

1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST 1.8 DUURZAME SLOOP HEEFT DE TOEKOMST Peter Diepenhorst, ontwikkelingsmanager Delta Projectontwikkeling Stefan van Uffelen, directeur Dutch Green Building Council Jan van t Westeinde, senior manager Sustainability

Nadere informatie

EPBD keuring van airconditioningsystemen

EPBD keuring van airconditioningsystemen EPBD keuring van airconditioningsystemen Interpretatierichtlijn 1 december 2014 Pagina 1 van 1 Colofon Versie 3.2 Datum: 1 december 2014 Documentnummer: Auteurs: A0102-128v3.2 Ing. D.J. Groen (Uneto -VNI)

Nadere informatie

Uw aanspreekpunt. voor

Uw aanspreekpunt. voor Uw aanspreekpunt voor Nieman & Tauw hebben de krachten gebundeld. Twee gerenommeerde ingenieursbureaus met een gemeenschappelijke visie over het ontzorgen van de klant en het integraal adviseren. Om de

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 17 maart 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0

Interpretatiedocument update: 17 maart 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Interpretatiedocument update: 17 maart 2015 Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Dit document bevat interpretaties van actuele versies van de BREEAM-NL In-Use Beoordelingsrichtlijn. Voor een beoordeling geldt

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 30 juni 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0

Interpretatiedocument update: 30 juni 2015. Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Interpretatiedocument update: 30 juni 2015 Schema BREEAM-NL In-Use 2014 v1.0 Dit document bevat interpretaties van actuele versies van de BREEAM-NL In-Use Beoordelingsrichtlijn. Voor een beoordeling geldt

Nadere informatie

Stappenplan BREEAM-NL In-Use

Stappenplan BREEAM-NL In-Use BREEAM NL InUse faciliteert een integrale benadering op duurzaamheid voor bestaande bouw met drie onderdelen (asset, beheer en gebruik) met doorrekening op de negen aandachtsgebieden. Om een gefundeerde

Nadere informatie

Casestudy Stadskantoor Almelo

Casestudy Stadskantoor Almelo Casestudy Stadskantoor Almelo Omschrijving Aan de Joke Smitstraat te Almelo wordt namens de gemeente Almelo een nieuw stadskantoor gerealiseerd. In het gebouw zullen alle ambtenaren en het college van

Nadere informatie

VRIJBLIJVENDE INFORMATIE

VRIJBLIJVENDE INFORMATIE VRIJBLIJVENDE INFORMATIE Stadion Galgenwaard, Herculesplein 353, 3584 AA Utrecht Postbus 85379, 3508 AJ Utrecht T (030) 23 22 303 F (030) 23 69 003 E bedrijven@ansdewijn.nl www.ansdewijn.nl KvK Utrecht

Nadere informatie

Interpretatiedocument update: 21 juni 2013. Schema BREEAM-NL Nieuwbouw

Interpretatiedocument update: 21 juni 2013. Schema BREEAM-NL Nieuwbouw Interpretatiedocument update: 21 juni 2013 Schema BREEAM-NL Nieuwbouw Toelichting Dit document bevat interpretaties van actuele versies van de BREEAM-NL Nieuwbouw Beoordelingsrichtlijn. Voor een beoordeling

Nadere informatie

Getuigenis van een assessor

Getuigenis van een assessor De rol van de aannemer bij certificatie van duurzame gebouwen workshop WTCB Innoviris Leefmilieu Brussel Confederatie Bouw Getuigenis van een assessor Ellen De Bolster 12 juni 2013 Inhoudstabel BREEAM

Nadere informatie

BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM

BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM VAN DE GEMEENTE ETTERBEEK Technisch rapport betreffende de energie- en milieuprestatie-indicatoren Juni 2015 Verspreiding: Jaspers-Eyers Architects Bureau d Architecture

Nadere informatie

BREEAM-NL In-Use. Keurmerk voor bestaande duurzame vastgoedobjecten. Beoordelingsrichtlijn 2016 versie 1.0

BREEAM-NL In-Use. Keurmerk voor bestaande duurzame vastgoedobjecten. Beoordelingsrichtlijn 2016 versie 1.0 Code for a Sustainable Built Environment www.breeam.org www.breeam.nl BREEAM-NL In-Use Keurmerk voor bestaande duurzame vastgoedobjecten Beoordelingsrichtlijn 2016 versie 1.0 BRE Global Ltd. 2012. Code

Nadere informatie