Behandelprogramma ALS PSMA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Behandelprogramma ALS PSMA"

Transcriptie

1 Heliomare Relweg EC Wijk aan Zee T E Behandelprogramma ALS PSMA Doel van dit document: Betreft de diagnosegroep(en): Richtinggevend ALS PSMA M. Bloem, fysiotherapie M. Hekking, maatschappelijk werk R. Hermans, ergotherapie N. Jordanov, diëtiek R. Margry, revalidatiearts B.Veenstra, logopedie R. Korse, afdeling kwaliteit I. Monster, behandelteammanager Behandelprogramma ALS PSMA 1

2 Index VOORWOORD... 3 INLEIDING... 4 BEHANDELPROGRAMMA... 4 BEHANDELPROTOCOL... 4 BEHANDELPLAN... 4 ZORGPAD ORIËNTATIE MARKTORIËNTATIE DOELGROEP HULPVRAAG VAN DE DOELGROEP GEWENSTE UITKOMSTEN ZORGVISIE IN- EN EXCLUSIECRITERIA BEHANDELPROCES INLEIDING FASERING VAN HET BEHANDELPROCES BESCHRIJVING INTERVENTIES PER FASE ZORGPAD DISTAAL ZORGPAD BULBAIR BEHANDELFREQUENTIE IN MINUTEN Zorgpad Distaal Zorgpad Bulbair EVALUATIE BEHANDELPROCES COMMUNICATIE KLINIMETRIE ORGANISATIE SPECIFIEKE DESKUNDIGHEDEN IN HET TEAM DESKUNDIGHEID PER TEAMLID RANDVOORWAARDEN EVALUATIE INHOUD BEHANDELPROGRAMMA FIATTERING, PROGRAMMA-EIGENAAR, DATERING BIJLAGEN BIJLAGE 1: STROOMSCHEMA ZORGPADEN ALS BIJLAGE 2 GEWENSTE UITKOMSTEN LITERATUUR Behandelprogramma ALS PSMA 2

3 Voorwoord Amyotrofische Lateraal Sclerose en de aanverwante ziektebeelden zijn aandoeningen die al jaren door Heliomare intensief zijn begeleid. Al in 2001 werd het eerste behandelprotocol, gemaakt op basis van de richtlijnen, opgesteld door de VSN. Eerder was er al een beslissingen ondersteunende richtlijn in Heliomare. Het ALS-team, onderdeel van het revalidatiedagbehandelingteam, ziet het behandelen en begeleiden van deze relatief kleine patiëntengroep als een belangrijke en dankbare taak. Deze patiënten worden door een selectie van therapeuten behandeld die daardoor knowhow opbouwen. In het huidige tijdsgewricht wordt in toenemende mate belang gehecht aan het aansturen van de behandelprocessen vanuit managerial perspective. Inzicht moet worden gegeven wat de gemiddelde patiënt van een diagnosegroep aan personeelsinzet vraagt. Plantechnisch worden richtlijnen gevraagd die patiëntenstromen reguleren. Gegevens die hieruit naar voren komen zullen op de langere termijn waarschijnlijk ook gebruikt gaan worden ten behoeve van de financiering van behandelingen. De leden van de projectgroep die de opdracht kreeg om een behandelprogramma met zogenaamde zorgpaden op te zetten voor deze doelgroep heeft deze taak als niet eenvoudig gezien. De groep patiënten op jaarbasis is klein en divers, zodat een grote gemene deler niet makkelijk te vinden is. Anderzijds ziet de projectgroep ook dat we moeten streven om aan de eisen van deze tijd te voldoen en hebben we veel energie gestoken om ook voor deze patiëntengroep een en ander uit te werken. Uiteindelijk hebben we gekozen voor twee zorgpaden, één voor ALS-patiënten met bulbair debuut en één voor distaal debuut, omdat de inzet van de verschillende disciplines hierbij wezenlijk anders is. Onderstaand vindt u het uitgewerkte behandelprogramma voor ALS/PSMA. De projectgroep ziet het als zeer goed mogelijk dat bij evaluatie de zorgpaden te divers blijken om de beschreven zorgpaden te handhaven, zodat mogelijk in de toekomst voor deze groep uiteindelijk toch gekozen moet worden voor een minder gedetailleerde procesbeschrijving. Als in dit document gesproken wordt over ALS, wordt ook bedoeld de daaraan verwante aandoeningen, zoals PSMA. Behandelprogramma ALS PSMA 3

4 Inleiding Behandelprogramma Een behandelprogramma heeft tot doel de behandeling van een specifieke diagnosegroep binnen een organisatie te structureren, te sturen en inzichtelijk te maken voor teamleden. Een behandelprogramma is een beschrijving van een behandelaanbod voor een specifieke diagnosegroep. Een behandelprogramma beslaat in tegenstelling tot een protocol altijd het hele revalidatieproces. Het beschrijft op hoofdlijnen wat er gebeurt. Een behandelprogramma is richtinggevend. Een behandelprogramma wordt vastgesteld door MT cluster, of MT Revalidatie en Sport. Behandelprotocol Een protocol is een vastgestelde, stapsgewijze doelgerichte beschrijving van het (multi)disciplinair zorginhoudelijk handelen. Het gaat om de behandeling en handelingen ten aanzien van individuele patiënten, meestal met betrekking tot een deeldoelstelling. Er wordt concreet aangegeven wie welke handeling doet, op welk moment en op welke manier. Een protocol kan van toepassing zijn binnen meerdere behandelprogramma s en/of modules. Een protocol wordt vastgesteld door de documenteigenaar. Een protocol is verplichtend. Behandelplan Een behandelplan is gericht op de individuele patiënt. Het wordt gemaakt door het behandelteam in overleg met de patiënt. In het behandelplan worden doelen en termijnen aangegeven en wordt verwezen naar delen uit het behandelprogramma. Zorgpad In een zorgpad worden logistieke processen op basis van diagnosegroepen vastgelegd met bijbehorende verantwoordelijkheden. Het traject van de patiënt in zijn geheel is onderwerp van de sturing, vanaf de inschrijving tot en met het afsluiten van de behandeling. Standaardisatie richt zich met name op de organisatie (logistiek) van het behandeltraject en niet op de inhoud ervan. Daarbij wordt steeds gedifferentieerd naar patiëntendoelgroepen. Een zorgpad is onderdeel van het primaire proces en wordt beschreven in een behandelprogramma. Een patiënt heeft ten alle tijde keuzevrijheid om in overleg met de revalidatiearts van het pad af te wijken. Behandelprogramma ALS PSMA 4

5 Oriëntatie 1.1 Marktoriëntatie Heliomare is als revalidatiecentrum voor ALS-patiënten verbonden met het ALS Centrum Nederland (het samenwerkingsverband van drie universitaire centra: UMC Utrecht, AMC Amsterdam, UMC St. Radboud in Nijmegen). Heliomare is als zodanig gepositioneerd tussen meerdere revalidatiecentra/afdelingen voor ALS-patiënten: Medisch Centrum Alkmaar, Waterlandziekenhuis Purmerend, Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis. Vanuit die optiek fungeren we met name voor ons direct adherentie gebied. Landelijk worden er op jaarbasis 300 tot 450 mensen gediagnosticeerd met ALS. Hiervan worden 6 tot 10 patiënten verwezen naar Heliomare, die kortere of langere periode behandeld worden, De laatste jaren lijkt er een lichte toename van incidentie van ALS waarneembaar in de regio. Ontwikkelingen die op relatief korte termijn in Heliomare zullen plaatsvinden is de uitbreidende zorg rond beademingspatiënten door Respicare (afdeling van Heliomare) in samenwerking met de centra voor thuisbeademing. Te verwachten is dat over één à twee jaar een beademingsafdeling binnen Heliomare functioneel is. Dit loopt parallel met de landelijke ontwikkeling dat meer ALS-patiënten voor beademing kiezen. Respicare zal geen regionale maar een landelijke functie krijgen. In dit licht valt te verwachten dat meer patiënten naar Heliomare verwezen zullen worden, primair door het ALS Centrum, dan wel secundair door de omringende revalidatiecentra, om alleen het traject rond de beademing vorm te geven. Naar schatting zullen dit er, als de beademingsafdeling goed functioneert, tientallen zijn op jaarbasis. Dus voor de instroom van de beschreven zorgpaden valt op korte termijn geen grote verandering in patiënten aantallen te verwachten, wel zal door de activiteiten van Respicare een instroom voor de beademingsafdeling van ALS-patiënten te verwachten zijn. 1.2 Doelgroep Volwassenen bij wie de diagnose Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS), Progressieve Spinale Musculaire Atrofie (PSMA) of een aanverwante aandoening is vastgesteld. 1.3 Hulpvraag van de doelgroep Directe en indirecte interventie gericht op hulpvragen van de patiënt en/of omgeving liggen onder andere op de volgende gebieden: Mobiliteit Functies en basisvaardigheden Vermoeidheid en uithoudingsvermogen Persoonlijke verzorging Cognitieve en gedragsmatige gevolgen Behandelprogramma ALS PSMA 5

6 Mentale en emotionele gevolgen Communicatie Eten en drinken Vitale capaciteit/ademhaling Mantelzorg Relaties en sociale contacten Complicaties Dagbesteding 24-uurs voorzieningen (verpleeghuizen) 1.4. Gewenste uitkomsten Patiënt en naastbetrokkenen voelen zich tijdens het behandelproces veilig, vertrouwd en gesteund. Patiënt en naastbetrokkenen krijgen relevante informatie en begeleiding naar hun behoefte. Hulpmiddelen/(woon)voorzieningen zijn voor of enkele weken tijdens het ontstaan van beperkingen gerealiseerd. Verwijzing Pegsonde gerealiseerd voor het ontstaan van ernstige mate van problematiek. Verwijzing Centrum voor Thuis Beademing is gerealiseerd voor het ontstaan van forse respiratoire insufficiëntie. De nabestaanden hebben nazorg gekregen en zijn eventueel verwezen. Eén van de zorgpaden is grotendeels gevolgd. Evaluatie van de gewenste uitkomsten van het behandelprogramma worden gemeten tijdens de behandeling (UPB`s als moment) en bij het Evaluatief UPB wanneer er aanwijzingen zijn dat de behandeling niet naar wens verloopt. Zie hoofdstuk 2.4. en bijlage Zorgvisie In de behandeling van ALS staat de kwaliteit van leven voor de patiënt en zijn omgeving centraal. Wij willen de patiënt zorg op maat bieden, waarbij de nieuwste landelijke ontwikkelingen en inzichten t.a.v. de diagnose, de behandeling en begeleiding van mensen met ALS centraal staan. De organisatie en inhoud van het behandelprogramma zijn daarbij afgestemd op de wensen, behoeften en hulpvragen van de patiënt, rekening houdend met de fysieke en mentale belastbaarheid van de patiënt en op de mogelijkheden van de naastbetrokkenen. Bij de behandeling wordt de samenwerking aangegaan met andere zorgpartners. Met deze integrale benadering willen wij overzichtelijke zorg op maat bieden die tevens in efficiënte banen wordt geleid. Onze deskundigheid en attitude is erop gericht dat de patiënt en de naastbetrokkenen zich door ons gesteund voelen bij het maken van weloverwogen keuzes ten aanzien van de behandelmogelijkheden. Daarbij hebben wij een respectvolle bejegening naar de patiënt en waarborgen wij zijn privacy. Het behandelteam zet zich in voor optimale samenwerking en werkt samen op actieve wijze met alle zorgpartners in de eerste, tweede en derde lijnzorg. De samenwerking van het behandelteam is gericht op een goede service, is betrouwbaar en accuraat. In onze verslaglegging geven wij weer in welke fase van het ziekteproces de patiënt zich bevindt en hoe de voortgang in het behandelproces is. Behandelprogramma ALS PSMA 6

7 Vanwege de specifieke hulp- en zorgvraag van ALS-patiënten is een ALS-team samengesteld, bestaande uit de disciplines revalidatiegeneeskunde, ergotherapie, maatschappelijk werk, logopedie, diëtetiek en fysiotherapie. Andere disciplines, zoals revalidatietechniek, psychologie en bewegingsagogie kunnen op indicatie ingeschakeld worden. Het ALS-team bespreekt de in behandeling zijnde patiënten naar behoefte, minimaal eenmaal in de 3 maanden. Het ALS-team beschikt over relevante kennis en technische en professionele vaardigheden. Het team verplicht zich tot deskundigheidsbevordering, zoals intervisie met collegae, deelname aan relevante congressen en symposia georganiseerd door ALS-expertisecentra en onderhoud op actieve wijze contacten met deze expertisecentra. Het behandelprogramma moet bijdragen aan een betere professionele zorg aan de patiënt en zijn systeem en daarbij inzichtelijk maken welke zorg wij kunnen bieden. Daarnaast is het behandeltraject logisch en doelmatig georganiseerd, waarbij zorgvraag en zorgaanbod goed op elkaar zijn afgestemd (het zgn. zorgpad). Wij willen toetsbare kwaliteit, meetbare resultaten en transparantie van ons behandelaanbod. Indien gewenst verleent Heliomare nazorg aan de nabestaanden. Het stervensproces zelf zal meestal door de huisarts of verpleeghuisarts begeleid worden, hierbij kan Heliomare desgewenst wel steun blijven bieden. Het behandelprogramma is per 1 juli 2011 volledig geïmplementeerd intern en extern. Na 2 jaar is er een evaluatie van dit programma en zal deze op een symposium worden gepresenteerd. Tevens is er in Heliomare (afdeling Respicare), de ambitie om een afdeling voor het controleren en instellen van beademing op te zetten, in samenwerking met de centra voor thuisbeademing. De ALS-patiënten die non-invasieve beademing wensen zullen op termijn hiervoor binnen Heliomare terecht kunnen. 1.6 In- en exclusiecriteria Inclusiecriteria: - Patiënt heeft ALS/PSMA of een vergelijkbare snelprogressieve musculaire aandoening èn - Multidisciplinaire behandeling is gewenst èn - Patiënt wil door Heliomare behandeld worden. Exclusiecriteria: - Multidisciplinaire behandeling is in deze (vroege) fase nog niet nodig òf - Patiënt wil alleen op deelprobleem behandeld worden (bv: zij-instroom Respicare behandeling met hoofdbehandeling elders, patiënt wil alleen advies t.a.v. hulpmiddelen) òf - Patiënt is niet verzekerd voor behandeling (bijv. bij verblijf in AWBZ-instelling). Behandelprogramma ALS PSMA 7

8 2. Behandelproces 2.1 Inleiding fasering van het behandelproces Fasering De behandeling loopt van aanmelding tot overlijden. Het revalidatieproces wordt opgedeeld in fasen (F1 t/m F6), waarbij eind fase F2 bepaald wordt welk zorgpad de patiënt volgt in fase 3. Fase 4 t/m 6 is voor beide zorgpaden gelijk. Revalidatiearts en behandelende disciplines bepalen tijdens UPB welke fase de patiënt zich bevindt of gaat bevinden en sluiten dat kort met het secretariaat. Tabel 1. Fasering globaal F0 F1 F2 F3 F4 F5 F6 Aanmeldingsfase Consultfase Onderzoekfase en keuze zorgpad Behandelfase Zorgpad Distaal zorgpaden F3-1a Distale problematiek met hoge behandel freq. F3-1b Distale problematiek met lage behandel freq. Laatste levensfase patiënt Nazorgfase Evaluatiefase Zorgpad Bulbair F3-2a Bulbaire problematiek F3-2b Bulbaire problematiek en bewegingsfunctie stoornissen. F3-3 Forse distale en bulbaire problematiek Schematisch zijn beide zorgpaden als volgt weer te geven. Zie bijlage 1 voor de volledig uitgewerkte versie. Aanmelding Indicatie Onderzoek fase Behandelfase Nazorgfase Ontslagfase Bulbair Alleen bulbaire problematiek Bulbaire en beginnende bewegingsfunctie stoornissen Distale problematiek hoge behandel frequentie Forse distale en bulbaire problematiek Laatste levensfase Distaal Distale problematiek lage behandel frequentie Figuur 1. Fasering van het zorgpad schematisch Behandelprogramma ALS PSMA 8

9 2.2 Beschrijving interventies per fase De beschrijving van de interventies zijn onderverdeeld in 2 verschillende zorgpaden: 1. Zorgpad distaal 2. Zorgpad bulbair Zorgpad distaal F0: De aanmeldingsfase Deze fase loopt vanaf aanmelding patiënt bij Heliomare tot de aanmelding van de patiënt voor de consultfase. Discipline Aanmeldingsfase MS Bij telefonische en/of schriftelijke aanmelding met spoed een afspraak inplannen bij de RA en bij telefonische aanmelding verzoeken dat patiëntgegevens worden gefaxt. Tijd RA is gepland, status en formulieren liggen klaar. Indien patiënt en/of familie belt direct contact opnemen met arts. Indien er zich een dringende situatie aandient de arts bellen (oppiepen). Bij afwezigheid van artsen de patiënt doorverwijzen naar de huisarts. Spreekuur inplannen indien patiënt nog belastbaar genoeg is. F1: Consult Deze fase loopt vanaf het eerste contact revalidatiearts met de patiënt tot de aanmelding van de patiënt voor de onderzoekfase. Discipline Consultfase RA Inventarisatie van de problematiek door anamnese, lichamelijk onderzoek en beoordeling gegevens. Besluit (in overleg met patiënt) voor al dan niet revalidatietraject. Opstarten logistieke procedure. Eventueel doorverwijzen naar externe specialisten. Bekend maken met patiëntenverenigingen. Longfunctie onderzoek aanvragen. Orthese overwegen. MS Therapierecept typekamer, therapieën in ecaris. Plannen PC bij start onderzoeksfase en 1 ste UPB plannen. Patiënt op het team zetten om arts de patiënt te laten introduceren op het team. Via de mail planning aansturen om met spoed F2 onderzoeksfase te laten beginnen (urgentie 0, spoed ALS vermelden). Uitnodiging COU (1 ste UPB) zonder vragenlijst patiënt verzenden. PL Met spoed ALS-behandelaren koppelen aan de patiënt (urgentie 0) Contact opnemen met de VGC`ers van afd. MW, ET en FT om af te stemmen welke aandachtspersoon de patiënt gaat behandelen Behandelprogramma ALS PSMA 9

10 (caseload verdelen therapeuten) Patiëntenvoorlichting inschakelen F2: Onderzoeksfase Deze fase loopt vanaf het eerste contact met de ALS-behandelaren tot en met het eerste 1 ste UPB en duurt 2 weken. Discipline Onderzoeksfase en besluit keuze zorgpad RA Aansturen revalidatieproces (doorgeven vervolg zorgpad, airstacken etc.) Voorzitten UPB s. Eindverantwoordelijk voor verwijzingen elders. Vraagbaak voor patiënt en familie. Op eerste team informeren behandelaren over type ALS, prognose en wensen patiënt.. Behandelaars informeren tot hoeverre patiënt geïnformeerd is (wil zijn) over de ziekte, de complicaties en de prognose kent. Eventueel huisbezoek samen met MW en de huisarts initiëren. MS PC plannen in de 1 e week van de behandeling. Planning 2 e UPB. Bij stoppen therapieën de RDB openhouden zodat therapeuten zelf patiënt kunnen blijven inplannen. UPB-verslag verzenden naar de huisarts en eventuele 1 e lijns werkers. Op verzoek van RA een huisbezoek inplannen met de MW en huisarts. ET Inventariseren beperkingen en participatieproblemen en hulpvragen patiënt. Inventariseren cliëntsysteem (soc. omgeving/mantelzorg), belastbaarheid cliëntsysteem, in overleg MW. Vroegtijdig inschatten en adviseren van noodzakelijke hulpmiddelen/voorzieningen (middels thuisbehandeling) i.v.m. snelle progressie en patiënt hierin begeleiden. Inplannen gezamenlijk thuisbehandeling met de gemeente (WMO) bij woningbelemmeringen, verplaatsing- en vervoersproblemen. FT Inventariseren hulpvraag patiënt. Meten lichaamsgewicht: Bij gewichtsafname > 5% binnen 1 maand of 10% in 1 jaar, signaleringsfunctie naar DT. In kaart brengen functies: - Spierkracht (grote spiergroepen, handfunctie). - Spierlengte en spasme. - Pijn niveau - Is er sprake van een capsulitis - Sensorische functies (tast, propriocepsis). - Ademhaling en hoesttechnieken doornemen. - Evenwicht en balans. - Algehele lichamelijke conditie. In kaart brengen van beperkingen in activiteiten en participatie: - Algemeen functioneren. - Loopfunctie. - Transfers. - Hulpmiddelen (in overleg ET). Indicatie stellen BA-activiteiten en/of hydrotherapie. MW Inschatting draaglast, draagkracht, draagvlak van patiënt en naastbetrokkenen (mantelzorgers). Behandelprogramma ALS PSMA 10

11 Inzicht in coping. Inzicht in hulpvraag. Voorlichting patiëntenorganisaties. Logo Inventariseren hulpvraag op het gebied van eten en drinken, spreken en communicatie en/of ademhaling. Inventariseren klachten op het gebied van eten en drinken. Inventariseren klachten op het gebied van spreken en communicatie. Inventariseren klachten op het gebied van ademhaling. Eventuele logopedische interventie bespreken met patiënt + omgeving. DT Inventariseren hulpvraag op gebied van eten, drinken, slikken. Wegen, meten energiebehoefte berekenen. Voedingsanamnese afnemen. O.b.v. anamnese adviezen geven passend bij de evt. reeds bestaande klachten. Zo nodig dieetmeerkosten vergoeding regelen en aanvraag dieetpreparaten doen. F3: Behandelfase Deze fase start als de patiënt in behandeling wordt genomen na de onderzoeksfase. De behandeling verloopt in verschillende subfasen. Disc Behandelfase: Zorgpad Distaal F3-1a Distale problematiek met hoge behandelfreq. RA Aansturen revalidatieproces (doorgeven vervolg zorgpad, airstacken etc.). Voorzitten UPB s. Eindverantwoordelijk voor verwijzingen elders. Vraagbaak voor patiënt en familie. Huisbezoek met MW en de huisarts initiëren. MS 1x per 6 weken ALS team inplannen op maandagochtend van 8:30-8:45 (RA+ALS behandelaren disciplines) Indien patiënt en/of familie belt contact opnemen met arts en/of behandelaren. Indien er zich een dringende situatie aandient de arts bellen (oppiepen). Bij afwezigheid van artsen de patiënt doorverwijzen naar de huisarts. Op verzoek van RA een huisbezoek inplannen met de huisarts en het MW. Spreekuurbezoek inplannen op aangeven RA indien patiënt nog belastbaar genoeg is. ET Ergonomische aanpassingen (houding, dagindeling). Signalerende taak naar andere disciplines. Leren omgaan met begrensde mogelijkheden en eigen grenzen. Ondersteunen acceptatie hulpmiddelen/voorz. Informeren over ALS/PSMA samenhangende te verwachten problemen bij de patiënt en zijn/haar woonomgeving. Indien noodzakelijk: - Aanvraag zit- en/of verplaatsingvoorziening(en) voor in de woning (RH). - Inventariseren van indeling, ruimte en bouwkundige aspecten en mogelijkheden van de woning in samenwerking met de gemeente (gezamenlijk huisbezoek). - Aanvraag woningaanpassingen, verplaatsingsmiddel(en), vervoersvoorziening(en) (WMO). FT Indien FT in Heliomare: - Behandelprogramma opstellen voor behoud van functie. - Oefenen van transfers (van grond, etc.). - Adviseren in activiteiten en belastingspatroon. - Signalerende taak naar andere disciplines (ademhaling, slikken, slapen, etc.). - Wegen en zo nodig DT inschakelen. Behandelprogramma ALS PSMA 11

12 Indien FT in periferie: - Contact opnemen perifere FT. - Overleg FT periferie, verstrekken van informatie en vraagbaak blijven. VP X MW Voorlichting/ondersteuning/bemiddeling bij hulp/zorg. Ondersteuning bij het maken van keuzes (patiënt en naastbetrokkene) Wilsbeschikking. Regelingen voor nabestaanden. Verliesverwerking (patiënt en naastbetrokkene). Aanpassing aan veranderende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Psychosociale hulpverlening bij interfererende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Signalerende functie m.b.t. behandeling. Logo X DT Interventies o.b.v. gewichtsverlies; - Voorkomen katabolisme. - Handhaven/bereiken zo optimaal mogelijke voedingstoestand. - Praktische eetadviezen geven. - Bevorderen defaecatie zonder stoornissen. - Indien nodig dieetmeerkosten vergoeding regelen en aanvraag dieetpreparaten doen. - Bij bijkomende slik- en eetproblematiek indicatie maagsonde in samenwerking met RA en LO. PL Op aanwijzen van het behandelteam/secretariaat de patiënt structureel uitplannen. Betrokken behandelaren kunnen zelf ook planningsoverdrachten indienen bij de planning; thuisbehandelingen en telefonische behandelingen/consulten. Inplannen AW- tijd (additionele werkzaamheden), zie hfst 2.3. F3-1b Distale problematiek met lage behandelfreq. RA Aansturen revalidatieproces (doorgeven vervolg zorgpad, airstacken etc.). Voorzitten UPB s. Eindverantwoordelijk voor verwijzingen elders. Vraagbaak voor patiënt en familie. Op team informeren over prognose, informatielevel van patiënt en wensen patiënt. Huisbezoek MW en de huisarts initiëren. Met intervallen van 6 tot 12 weken contact, desgewenst vaker. Wel met interval van 6 tot 12 weken UPB. MS Indien patiënt en/of familie belt contact opnemen met arts en/of behandelaren. Indien er zich een dringende situatie aandient de arts bellen (oppiepen). Bij afwezigheid van RM, TvB of een andere arts de patiënt doorverwijzen naar de huisarts. Op verzoek van RA een huisbezoek inplannen met de huisarts als dat nog niet is gebeurd in de voorgaande fase. Spreekuurbezoek inplannen of op verzoek van RA een huisbezoek/telefonisch consult inplannen n.a.v. een UPB. ET Ergonomische aanpassingen (houding, dagindeling). Signalerende taak naar andere disciplines. Leren omgaan met begrensde mogelijkheden en eigen grenzen. Ondersteunen acceptatie hulpmiddelen/voorzieningen. Informeren over ALS/PSMA samenhangende te verwachten problemen bij de patiënt en zijn/haar woonomgeving. Indien noodzakelijk: - Aanvraag zit- en/of verplaatsingvoorziening(en) voor in de woning (RH). - Inventariseren van indeling, ruimte en bouwkundige aspecten en mogelijkheden van de woning in samenwerking met de gemeente (gez. huisbezoek). - Aanvraag woningaanpassingen, verplaatsingsmiddel(en), vervoersvoorziening(en) Behandelprogramma ALS PSMA 12

13 (WMO). FT Indien FT in Heliomare: - Behandelprogramma opstellen voor behoud van functie. - Oefenen van transfers (van grond, etc.). - Adviseren in activiteiten en belastingspatroon. - Signalerende taak naar andere disciplines (ademhaling, slikken, slapen, etc.). - Wegen en zo nodig DT inschakelen. Indien FT in periferie: - Contact opnemen perifere FT. - Overleg FT periferie, verstrekken van informatie en vraagbaak blijven. VP X MW Voorlichting/ondersteuning/bemiddeling bij hulp/zorg. Ondersteuning bij het maken van keuzes (patiënt en naastbetrokkene). Wilsbeschikking. Regelingen voor nabestaanden. Verliesverwerking (patiënt en naastbetrokkene). Aanpassing aan veranderende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Psychosociale hulpverlening bij interfererende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Signalerende functie m.b.t. behandeling. Logo X DT Interventies o.b.v. gewichtsverlies: - Voorkomen katabolisme. - Handhaven/bereiken zo optimaal mogelijke voedingstoestand. - Praktische eetadviezen geven. - Bevorderen defaecatie zonder stoornissen. - Indien nodig dieetmeerkosten vergoeding regelen en aanvraag dieetpreparaten doen. - Bij bijkomende slik- en eetproblematiek indicatie maagsonde in samenwerking met RA en LO. PL Op aanwijzen van het behandelteam/secretariaat de patiënt structureel uitplannen. F3-3 Forse distale en bulbaire problematiek RA Aansturen revalidatieproces (doorgeven vervolg zorgpad, airstacken etc.). Voorzitten UPB s. Eindverantwoordelijk voor verwijzingen elders. Vraagbaak voor patiënt en familie. Op team informeren over prognose, informatielevel van patiënt en wensen patiënt. Huisbezoek MW en de huisarts. Afstemming met huisarts. MS Indien patiënt en/of familie belt contact opnemen met arts en/of behandelaren. Indien er zich een dringende situatie aandient de arts bellen (oppiepen). Bij afwezigheid van RM, TvB of een andere arts de patiënt doorverwijzen naar de huisarts. Op verzoek van RA huisbezoek(en) inplannen. ET Ergonomische aanpassingen (houding, dagindeling). Signalerende taak naar andere disciplines. Leren omgaan met begrensde mogelijkheden en eigen grenzen. Ondersteunen acceptatie hulpmiddelen/voorzieningen. Informeren over ALS/PSMA samenhangende te verwachten problemen bij de patiënt en zijn/haar woonomgeving. Woonvoorzieningen zijn gerealiseerd. Verplaatsingsmiddel(en), vervoersvoorziening(en) binnen en buitenshuis gerealiseerd. Specifieke aandacht aan communicatiehulpmiddel (bediening), omgevingsbesturing, houdingsadviezen gericht op comfort bij liggen (voorkomen pijn, decubitus, benauwdheid) en zitten (pijn, adequaat zitten). Behandelprogramma ALS PSMA 13

14 Instructie en begeleiding van hulp en ondersteuning van patiënt aan het cliëntsysteem, wijkverpleging e.a. FT Behandelen op vraag en oproep. Indien FT in periferie: - Contact opnemen perifere FT. - Overleg FT periferie, verstrekken van informatie en vraagbaak blijven. MW Voorlichting/ondersteuning/bemiddeling bij hulp/zorg. Ondersteuning bij het maken van keuzes (patiënt en naastbetrokkene). Wilsbeschikking. Regelingen voor nabestaanden. Verliesverwerking (patiënt en naastbetrokkene). Aanpassing aan veranderende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Psychosociale hulpverlening bij interfererende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Signalerende functie m.b.t. behandeling. Logo Voorlichting/advies veranderingen/beperkingen op het gebied van eten/drinken, spreken, communicatie en ademing. Aanpassingen,compensatietechnieken en hulpmiddelen aan patiënt en omgeving m.b.t. eten en drinken,mondverzorging en communicatie. In samenwerking met DT en ET. Indicatie maagsonde in samenwerking met RA en DT. Passing regelen. Communicatiehulpmiddel, in samenwerking met ET. Optimaliseren eten en drinken, adem/stemkoppeling, spreken en communicatie en hoest-/snuittechniek. Optimaliseren verstaanbaarheid en waar nodig leren gebruik maken van communicatiehulpmiddel(en). Indien slijmvorming/speekselvloed. - medicatie (RA). - aanvragen uitzuigapparaat (RA/LO). DT Interventies o.b.v. gewichtsverlies: - Voorkomen katabolisme. - Handhaven/bereiken zo optimaal mogelijke voedingstoestand. - Praktische eetadviezen geven. - Bevorderen defaecatie zonder stoornissen. - Indien nodig dieetmeerkosten vergoeding regelen en aanvraag dieetpreparaten doen. - Bij bijkomende slik- en eetproblematiek indicatie maagsonde in samenwerking met RA en LO. PL Betrokken behandelaren kunnen zelf ook planningsoverdrachten indienen bij de planning; thuisbehandelingen en telefonische behandelingen/consulten. Inplannen AW- tijd (additionele werkzaamheden), zie hfst 2.3. F4: Laatste levensfase patiënt Deze fase start als de patiënt volledig bedlegerig en/of zittend functioneert. Laatste levensfase RA Afstemming huisarts. MS Indien patiënt en/of familie belt contact opnemen met arts en/of behandelaren. Indien er zich een dringende situatie aandient de arts bellen (oppiepen). Bij afwezigheid van RM, TvB of een andere arts de patiënt doorverwijzen naar de huisarts. Bespreekpunt! Op verzoek van RA huisbezoek(en) inplannen. Behandelprogramma ALS PSMA 14

15 ET Behandeling, begeleiding en/of ondersteuning bij acute, nieuw optredende problemen van de patiënt bij liggen, zitten, gebruikersproblemen bij hulpmiddelen en voorzieningen voor de zelfredzaamheid van de patiënt en/of de verzorging van de patiënt. FT Eventueel op oproep behandelen aan huis (in overleg met RA). Bij voorkeur perifere fysiotherapeut inschakelen. Logo Ingaan op vragen van de patiënt en zijn omgeving (telefonisch/thuisbehandelen) m.b.t. eten en drinken, spreken en communicatie en/of ademing. Evt. beoordelen orale vocht- en voedingsintake, in samenwerking met DT. DT Telefonische controle met familie van patiënt (alleen indien nodig of zeer gewenst thuisbehandelen). Navragen: Obstipatie, zo nodig advies tot bevorderen dagelijkse defaecatie bij ademhalingsinsufficiëntie. Dieetmeerkosten vergoeding zo nodig aanpassen en/of verlengen. MW Inschatting draaglast, draagkracht, draagvlak. Voorlichting/ondersteuning/bemiddeling bij hulp/zorg. Ondersteuning bij het maken van keuzes (patiënt en naastbetrokkene). Verliesverwerking (patiënt en naastbetrokkene). Aanpassing aan veranderende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Psychosociale hulpverlening bij interfererende omstandigheden (patiënt en naastbetrokkene). Signalerende functie m.b.t. behandeling. PL Betrokken behandelaren dienen zelf planningsoverdrachten in bij de planning; thuisbehandelingen en telefonische behandelingen/consulten. F5: Nazorgfase Deze fase start als de patiënt is overleden. Nazorgfase Alg. Indien een familielid of naastbetrokkene jou belt dat de patiënt is overleden en jij bent als teamlid de eerste die dit hoort, bied je aan dat je dit wilt doorgeven aan de betrokken teamleden. RA RA geeft het team door dat de patiënt is overleden. MS In Ecaris overlijdensdatum vermelden. Indien de familie of naastbetrokkene(n) het overlijden doorgeven dit doorgeven aan de RA en teamleden. Met spoed de planning berichten dat patiënt is overleden aan betrokken teamleden per mail. MW Inschatting draaglast, draagkracht, draagvlak. Rouwverwerking nabestaanden met eventueel verwijzing. Rouwkaart namens team. ET Ondersteunen van het cliëntsysteem bij teruggave van voorzieningen aan de gemeente en zorgverzekeraar (waaronder ook communicatiehulpmiddel). Logo FT DT X X X PL Patiënt met spoed uitplannen uit Ecaris indien de patiënt nog opgeroepen wordt. F6: Evaluatiefase Behandelprogramma ALS PSMA 15

ALS-team Radboud universitair medisch centrum

ALS-team Radboud universitair medisch centrum ALS-team Intake Behandeling door het ALS-team begint na de diagnose met een intakegesprek met de revalidatiearts en/of zorgcoordinatorzorgcoördinator. De revalidatiearts verzamelt met u gegevens over

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA. Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie

Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA. Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie U heeft de diagnose Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) of Progressieve Spinale Musculaire

Nadere informatie

ALS team REVALIDATIE. Revalidatie bij ALS en PSMA. Inleiding

ALS team REVALIDATIE. Revalidatie bij ALS en PSMA. Inleiding REVALIDATIE ALS team Revalidatie bij ALS en PSMA Inleiding ALS en PSMA zijn ziekten die niet vaak voorkomen. Het zijn spierziekten (neuromusculaire aandoeningen), die leiden tot het onvoldoende of niet

Nadere informatie

Behandelprogramma. Dwarslaesie

Behandelprogramma. Dwarslaesie Behandelprogramma Dwarslaesie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij Adelante

Nadere informatie

Neurologie. Het ALS team

Neurologie. Het ALS team Neurologie Het ALS team Neurologie Inleiding In deze folder staat informatie over het ALS team van het UMCG. Dit team ziet patiënten met de ziekte Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) of de daarop gelijkende

Nadere informatie

Revalidatie en therapie. Poliklinische revalidatie na CVA

Revalidatie en therapie. Poliklinische revalidatie na CVA Revalidatie en therapie Poliklinische revalidatie na CVA Inhoudsopgave Inleiding...4 Wat is een CVA?...4 Wat kunt u verwachten?...5 Het behandelproces...5 Observatiefase...5 Behandelfase...6 Nazorgfase...6

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling

Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme. Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme Informatie en behandeling Ziekte van Parkinson en Parkinsonisme De ziekte van Parkinson is een chronische progressieve neurologische aandoening. Bij deze ziekte gaat

Nadere informatie

Projectgroep. Willemijn Faber, RA Joke Boerrigter, MW Lonny Mulder, PS Arjan van den Bosch, ET Ruth Sijsma, FT Marjo Butter, VP Renate Korse, QF

Projectgroep. Willemijn Faber, RA Joke Boerrigter, MW Lonny Mulder, PS Arjan van den Bosch, ET Ruth Sijsma, FT Marjo Butter, VP Renate Korse, QF Heliomare Relweg 51 1949 EC Wijk aan Zee T 088 920 88 88 E Info-revalidatie@heliomare.nl Behandelprogramma Multiple Sclerose kliniek, team 2 Doel van dit document: Betreft de diagnosegroep(en): Richtinggevend

Nadere informatie

Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en behandeling

Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en behandeling Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) Informatie en Amyotrofische Lateraal Sclerose Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS) is een neuromusculaire aandoening. Het is een ziekte van zenuwcellen die leidt

Nadere informatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie

Poliklinische medisch specialistische revalidatie Poliklinische medisch specialistische revalidatie Revalidatie verbetert uw leefsituatie Door middel van deze informatiefolder informeren wij u over de poliklinische medisch specialistische revalidatiebehandeling.

Nadere informatie

Behandeling bij ALS en PSMA

Behandeling bij ALS en PSMA Behandeling bij ALS en PSMA Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is ALS en PMSA? 3 Wat kunt u verwachten van het ALS/PSMA-team? 3 Uw vragen 6 Notities 7 Colofon Redactie: polikliniek revalidatie

Nadere informatie

ALS Centrum Nederland

ALS Centrum Nederland ALS Centrum Nederland In deze brochure vertellen wij over ALS (amyotrofische laterale sclerose) en over ALS Centrum Nederland. Wij spreken over ALS maar bedoelen dan ook PSMA (progressieve spinale musculaire

Nadere informatie

Behandeling van patiënten met een beroerte

Behandeling van patiënten met een beroerte Revalidatie Behandeling van patiënten met een beroerte Een beroerte heeft vaak grote gevolgen. Een beschadiging van de linker hersenhelft heeft andere gevolgen voor het dagelijks functioneren van de patiënt,

Nadere informatie

De behandelaren van Archipel

De behandelaren van Archipel De behandelaren van Archipel Arts, psycholoog, fysio- en ergotherapeut, logopedist, diëtist, muziektherapeut, maatschappelijk werker het gevoel van samen 'Oók als u behandeling nodig heeft wilt u zelf

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Revalidatie en therapie. Behandelprogramma Parkinson

Revalidatie en therapie. Behandelprogramma Parkinson Revalidatie en therapie Behandelprogramma Parkinson Inhoudsopgave Inleiding...4 De ziekte van Parkinson...4 Het Parkinsonbehandelteam...5 De revalidatiearts...6 De fysiotherapeut...6 De ergotherapeut...6

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie voor kinderen en jongeren

Poliklinische revalidatie voor kinderen en jongeren Poliklinische revalidatie voor kinderen en jongeren 1 De revalidatiearts heeft uw kind een poliklinische revalidatiebehandeling voorgesteld. Wij kunnen ons voorstellen dat er veel vragen op u afkomen.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA

PATIËNTEN INFORMATIE. Pijnrevalidatie. Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA PATIËNTEN INFORMATIE Pijnrevalidatie Locatie Spijkenisse Medisch Centrum VAN WEEL-BETHESDA In deze folder geven het Maasstad Ziekenhuis, het Spijkenisse Medisch Centrum en Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis

Nadere informatie

Revalidatie COPD. Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ)

Revalidatie COPD. Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ) Revalidatie COPD Geriatrische Revalidatiezorg (GRZ) U wordt momenteel in het ziekenhuis behandeld voor uw COPD-klachten. Wij bieden u de mogelijkheid om deel te nemen aan het revalidatieprogramma bij Zuyderland

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling

Poliklinische revalidatiebehandeling Poliklinische revalidatiebehandeling bij Amyotrofische Lateraal Sclerose Poliklinische revalidatie bij Amyotrofische Lateraal Sclerose (a.l.s.) Bij u is de diagnose Amyotrofische Lateraal Sclerose (A.L.S.)

Nadere informatie

Richtlijn Ergotherapie bij ALS. Werkkaarten

Richtlijn Ergotherapie bij ALS. Werkkaarten Richtlijn Ergotherapie bij ALS Werkkaarten Auteurs: J. Oudenaarden, MSc, ergotherapeut Reade, centrum voor revalidatie en reumatologie, Amsterdam Drs. S. Offeringa, logopedist, spraak-/taalpatholoog AMC,

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden?

De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? De ziekte van Parkinson Wat kan Amaris Theodotion u bieden? Informatie voor cliënten, patiënten, familieleden en mantelzorgers WAT KAN DE PARKINSON PROJECTGROEP (PPG) VOOR U ALS PARKINSON-PATIËNTEN BETEKENEN?

Nadere informatie

Volwassenen met cerebrale parese. Revalidatie

Volwassenen met cerebrale parese. Revalidatie Volwassenen met cerebrale parese Revalidatie Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is cerebrale parese? 3 Houding en beweging 3 Denkfuncties 3 Voor wie is dit revalidatieprogramma? 3 Welke vragen kunnen aan bod

Nadere informatie

Folder voor jongere en ouders/verzorgers Behandeling van jongeren met Onbegrepen Lichamelijke Klachten

Folder voor jongere en ouders/verzorgers Behandeling van jongeren met Onbegrepen Lichamelijke Klachten Folder voor jongere en ouders/verzorgers Behandeling van jongeren met Onbegrepen Lichamelijke Klachten 1 2 Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is bedoeld voor jongeren en hun ouders die door de

Nadere informatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie Multiple Sclerose Poliklinische revalidatie Voor wie is deze folder? Bij u is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. De aandoening Multiple Sclerose kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijks

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie Behandeling

Poliklinische Revalidatie Behandeling Poliklinische Revalidatie Behandeling Binnenkort komt u naar het Maasziekenhuis Pantein voor een Poliklinische Revalidatie Behandeling (PRB). In deze folder krijgt u informatie over deze behandeling, over

Nadere informatie

Kinderrevalidatie. Afdeling Revalidatie & Therapie

Kinderrevalidatie. Afdeling Revalidatie & Therapie Kinderrevalidatie Afdeling Revalidatie & Therapie Uw kind is verwezen naar de revalidatiearts van het Waterlandziekenhuis. In deze folder vindt u informatie over het consult bij de revalidatiearts en over

Nadere informatie

Oncologische revalidatie

Oncologische revalidatie Oncologische revalidatie Inleiding Kanker verandert uw leven van de één op de andere dag. De afdeling Revalidatie van Zuyderland Medisch Centrum Heerlen heeft een gespecialiseerd behandelteam voor mensen

Nadere informatie

Therapeutische peutergroepen. Algemene informatie

Therapeutische peutergroepen. Algemene informatie Therapeutische peutergroepen Algemene informatie Therapeutische peutergroep Behandeling op een therapeutische peutergroep (TPG) bestaat uit een intensief revalidatieprogramma voor kinderen van ongeveer

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers Libra R&A locatie Blixembosch Specialistische Cognitieve Revalidatie Informatie voor verwijzers Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch heeft voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH)

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Longrevalidatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Longrevalidatie PATIËNTEN INFORMATIE Longrevalidatie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het longrevalidatieprogramma. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord. Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Revalidatiebehandeling bij reumatische aandoeningen Wat is waar? Secretariaat B3 Röntgenafdeling A2.22 Activiteitentherapie A1.42 Fysiotherapie D2 wachtruimte

Nadere informatie

Gezondheids centrum. advies, therapie en behandeling door onze experts. Gezondheidscentrum Valkenhof

Gezondheids centrum. advies, therapie en behandeling door onze experts. Gezondheidscentrum Valkenhof Gezondheids centrum advies, therapie en behandeling door onze experts 1 Gezondheidscentrum Valkenhof Inhoud Verwijzing en vergoeding Fysiotherapie Diëtetiek Ergotherapie Logopedie Specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Vragenlijst Poliklinische revalidatie volwassenen met een spierziekte

Vragenlijst Poliklinische revalidatie volwassenen met een spierziekte Vragenlijst Poliklinische revalidatie volwassenen met een spierziekte Toelichting bij de vragenlijst Doelgroep en doel van het onderzoek De VSN gaat de komende periode haar website vernieuwen. Op deze

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Hypermobiliteit

PATIËNTEN INFORMATIE. Hypermobiliteit PATIËNTEN INFORMATIE Hypermobiliteit 2 PATIËNTENINFORMATIE In deze folder willen wij de behandeling van klachten ten gevolge van hypermobiliteit in ons revalidatiecentrum toelichten. Inleiding Ten gevolge

Nadere informatie

Polikliniek Reumatologie

Polikliniek Reumatologie Patiënteninformatie Polikliniek Reumatologie Informatie over uw onderzoek op de polikliniek Reumatologie 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Reumatologie 4 Op de polikliniek Reumatologie 5 Waar moet

Nadere informatie

Neuromusculair behandelteam (NMA) Revalidatie

Neuromusculair behandelteam (NMA) Revalidatie Neuromusculair behandelteam (NMA) Revalidatie In overleg met uw neuroloog bent u uitgenodigd voor het neuromusculaire aandoeningen (NMA) behandel team. Het team maakt deel uit van de afdeling Revalidatie

Nadere informatie

Algemene informatie 1

Algemene informatie 1 Algemene informatie 1 2 Inhoudsopgave Blz. Kinder en jeugdrevalidatie in het Scheper Ziekenhuis 4 Algemene informatie 4 Revalidatie, wat is dat? 4 De medewerkers van het kinder en jeugdrevalidateam 5 Uw

Nadere informatie

Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor mensen met een spierziekte. Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief

Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor mensen met een spierziekte. Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor mensen met een spierziekte Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief Inhoud INLEIDING 3 Gebruik van de set kwaliteitscriteria vanuit patiëntperspectief 3 Leeswijzer

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling

Poliklinische revalidatiebehandeling Poliklinische revalidatiebehandeling bij pijn Revalidatieprogramma voor mensen met complexe pijnproblematiek Naast revalidatieprogramma s voor mensen met problemen op het gebied van houding en beweging

Nadere informatie

Gezondheids centrum advies, therapie en behandeling door onze experts

Gezondheids centrum advies, therapie en behandeling door onze experts Gezondheids centrum advies, therapie en behandeling door onze experts Gezondheidscentrum Valkenhof Inhoud Verwijzing en vergoeding Fysiotherapie Diëtetiek Ergotherapie Logopedie Specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Revalideren. op de Patiënteneenheid Dwarslaesie

Revalideren. op de Patiënteneenheid Dwarslaesie Revalideren op de Patiënteneenheid Dwarslaesie Inleiding U revalideert in de Sint Maartenskliniek of u gaat binnenkort revalideren in de Sint Maartenskliniek op de Patiënteneenheid (PE) Dwarslaesie. Tijdens

Nadere informatie

Spreekuur Neuro Musculaire Aandoeningen

Spreekuur Neuro Musculaire Aandoeningen Spreekuur Neuro Musculaire Aandoeningen Inhoud Inleiding 3 Het spreekuur 3 De deskundigen 3 Aanmelden en intake 5 Afspraak maken 6 De Sint Maartenskliniek 6 Colofon 7 Inleiding U en uw kind hebben een

Nadere informatie

Protocol voor de revalidatie bij Amyotrofische Lateraal Sclerose

Protocol voor de revalidatie bij Amyotrofische Lateraal Sclerose Protocol voor de revalidatie bij Amyotrofische Lateraal Sclerose ALS Heliomare revalidatie Relweg 51 1949 EC Wijk aan Zee T (0251) 28 88 88 E info-revalidatie@heliomare.nl I www.heliomare.nl 2 Protocol

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

Revalidatieprogramma

Revalidatieprogramma Revalidatiegeneeskunde Revalidatieprogramma Chronische pijn Deze folder geeft u algemene informatie over revalidatie bij chronische pijn. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met uw

Nadere informatie

Kinder- en jeugdrevalidatie. Ziekenhuislocatie Scheper

Kinder- en jeugdrevalidatie. Ziekenhuislocatie Scheper Kinder- en jeugdrevalidatie Ziekenhuislocatie Scheper 2 Inhoudsopgave Blz. Kinder- en jeugdrevalidatie in ziekenhuislocatie Scheper 4 Algemene informatie 4 Revalidatie, wat is dat? 4 De medewerkers van

Nadere informatie

Amputatie, traumatologie en orthopedie (ATO)

Amputatie, traumatologie en orthopedie (ATO) Behandelprogramma Amputatie, traumatologie en orthopedie (ATO) Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw

Nadere informatie

Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014

Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014 Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014 Uitgangspunten: Beweeginterventies zijn het geheel van activiteiten dat tot doel heeft een bijdrage te leveren aan het voorkomen,

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Informatie voor ouders/verzorgers Uw kind wordt aangereden door een auto, valt hard van

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling. met longkanker

Poliklinische revalidatiebehandeling. met longkanker Poliklinische revalidatiebehandeling in verband met longkanker POLIKLINISCHE REVALIDATIEBEHANDELING NA OPERATIE IN VERBAND MET LONGKANKER Bij u is de diagnose longkanker vastgesteld. De longarts heeft

Nadere informatie

Zorgen rond kanker. Bij wie van ons kunt u terecht?

Zorgen rond kanker. Bij wie van ons kunt u terecht? Zorgen rond kanker Bij wie van ons kunt u terecht? Zorgen rond kanker Bij u is kanker geconstateerd. Tijdens of na uw ziekte kunt u te maken krijgen met situaties waar u geen raad mee weet, ook wanneer

Nadere informatie

Chronische pijn. Informatie en behandeling

Chronische pijn. Informatie en behandeling Chronische pijn Informatie en behandeling Chronische pijn Bij chronische pijn is meer aan de hand dan alleen lichamelijk letsel. We spreken van chronische pijn als pijnklachten langer blijven bestaan dan

Nadere informatie

POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING

POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de poliklinische revalidatie behandeling. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig

Nadere informatie

Multidisciplinaire Parkinson Screening

Multidisciplinaire Parkinson Screening Multidisciplinaire Parkinson Screening Multidisciplinaire Parkinson Screening 1. Inleiding 3 2. Het Multidisciplinair Parkinson Team 3 3. Werkwijze 4 4. De Neuro Day Care 5 5. Het onderzoek 5 6. Tot slot

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Behandeling en Zorg na een beroerte

Behandeling en Zorg na een beroerte Behandeling en Zorg na een beroerte Belangrijke telefoonnummers Afdeling Stroke-Unit: 0513 685 625 CVA Verpleegkundige Tjongerschans 06 20 01 87 18 SSHV : Stichting samenwerkende Hersenletsel verenigingen

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals

De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals De rol van de parkinsonverpleegkundige en de samenwerking met andere zorgprofessionals M.M. Hemmelder 20 juni 2013 Inhoud Parkinsonverpleegkundige Belangrijkste aandachtspunten per fase diagnose vroege

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Is longrevalidatie iets voor u?

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Is longrevalidatie iets voor u? UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Is longrevalidatie iets voor u? Stap 1 van het longrevalidatietraject UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Een chronische longaandoening

Nadere informatie

Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor kinderen met een spierziekte. Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief

Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor kinderen met een spierziekte. Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief Kwaliteitscriteria revalidatiezorg voor kinderen met een spierziekte Geformuleerd vanuit patiëntenperspectief Inhoud INLEIDING 3 Gebruik van de set kwaliteitscriteria vanuit patiëntperspectief 3 Leeswijzer

Nadere informatie

Revalidatie bij kanker

Revalidatie bij kanker REVALIDATIE Revalidatie bij kanker De mogelijkheden BEHANDELING Revalidatie bij kanker U kunt in het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor verschillende revalidatieprogramma s bij kanker. Revalidatie bij

Nadere informatie

Polikliniek Revalidatie

Polikliniek Revalidatie Revalidatie Geneeskunde Polikliniek Revalidatie Volwassenen Inleiding Uw revalidatiearts heeft in overleg met u besloten dat u in aanmerking komt voor poliklinische revalidatie. U revalideert om te herstellen

Nadere informatie

Zorgpad Oncologische Revalidatie

Zorgpad Oncologische Revalidatie Zorgpad Oncologische Revalidatie Algemene informatie Binnenkort start u met een poliklinische oncologische revalidatiebehandeling in het Laurentius Ziekenhuis te Roermond. Revalideren betekent beter leren

Nadere informatie

Inclusiecriteria/ indicatie

Inclusiecriteria/ indicatie Kwaliteitscriteria Groepsrevalidatie Oncologie/Stichting Herstel & Balans, Utrecht 2003 Kwaliteitscriteria Groepsrevalidatie Oncologie Herstel & Balans/2003 Deze kwaliteitscriteria zijn vastgesteld door

Nadere informatie

Werken aan effectief en doelgericht. herstel. Verwijzers

Werken aan effectief en doelgericht. herstel. Verwijzers Werken aan effectief en doelgericht herstel Verwijzers BeLife centrum voor bewegen Medische specialistische revalidatiezorg BeLife biedt medische specialistische revalidatiezorg en reïntegratieprogramma

Nadere informatie

> Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling. voor mensen met de ziekte van Parkinson

> Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling. voor mensen met de ziekte van Parkinson > Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling voor mensen met de ziekte van Parkinson Inleiding Deze folder geeft informatie over het zorgaanbod van MeanderGroep voor cliënten met de ziekte van Parkinson. De

Nadere informatie

Revalidatie dagbehandeling. Revalidatie & Therapie

Revalidatie dagbehandeling. Revalidatie & Therapie Revalidatie dagbehandeling Revalidatie & Therapie Wat is revalidatie? Als gevolg van een ziekte, een ongeval of een aangeboren aandoening kunnen er stoornissen ontstaan in het bewegingsapparaat of zenuwstelsel.

Nadere informatie

Poliklinische kinderrevalidatie

Poliklinische kinderrevalidatie Poliklinische kinderrevalidatie POLIKLINISCHE KINDERREVALIDATIE Het Kennemer Gasthuis heeft de mogelijkheid om kinderen in de leeftijd van 0 tot ongeveer 16 jaar poliklinisch te revalideren. Het gaat

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren Libra R&A locatie Leijpark Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie klinische opname kinderen/jongeren Deze folder is bedoeld voor kinderen/jongeren (of hun ouders/verzorgers) die met de diagnose

Nadere informatie

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg binnen het st. Anna Ziekenhuis en de eerste lijn Input huidig procesverloop: Doorlopen

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling

Poliklinische revalidatiebehandeling REVALIDATIE Poliklinische revalidatiebehandeling BEHANDELING Poliklinische revalidatiebehandeling Uw huisarts of specialist heeft u doorverwezen naar de revalidatiearts. Deze heeft u onderzocht en adviseert

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Longrevalidatie. in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis

Libra R&A locatie Leijpark. Longrevalidatie. in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis Libra R&A locatie Leijpark Longrevalidatie in samenwerking met het specialisme longziekten van het St. Elisabeth Ziekenhuis Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark organiseert in samenwerking met

Nadere informatie

Libra R&A Revalidatie. Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten. bij kinderen en jongeren

Libra R&A Revalidatie. Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten. bij kinderen en jongeren Libra R&A Revalidatie Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten bij kinderen en jongeren Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren (of ouders/verzorgers), die in behandeling zijn bij

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Richtlijnen/afspraken met betrekking overdracht van de coördinatie van zorg naar de thuissituatie. Protocol thuiszorg, 1 december 2004 Opgesteld

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt. Musici & Revalidatie. Laat zien wat je kunt

Informatie voor de patiënt. Musici & Revalidatie. Laat zien wat je kunt Informatie voor de patiënt Musici & Revalidatie Laat zien wat je kunt Musici & Revalidatie U bespeelt een muziekinstrument uit liefhebberij of beroepsmatig, en ondervindt op de één of andere manier beperkingen

Nadere informatie

Voedingskundige ondersteuning bij ALS

Voedingskundige ondersteuning bij ALS Voedingskundige ondersteuning bij ALS Post-HBO cursus Voeding bij Spierziekten 4 juni 2009 Nicole Broekman-Peters, diëtist UMCU en De Hoogstraat Contact: n.broekman-peters@umcutrecht.nl Inhoud Diëtistisch/methodisch

Nadere informatie

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn.

In deze folder leest u meer over het doel en de mogelijkheden van het programma en welke hulpverleners erbij betrokken zijn. Hartrevalidatie Inleiding De cardioloog, de hartfalenverpleegkundige of de ICD-verpleegkundige heeft u geadviseerd het poliklinische hartrevalidatieprogramma te gaan volgen. Het hartrevalidatie-programma

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1 INLEIDING Het Multidisciplinair Overleg (MDO) krijgt een steeds grotere rol binnen Ketenzorg, redenen hiervoor zijn:

Nadere informatie

Oncologische Revalidatie

Oncologische Revalidatie Libra R&A Revalidatie Oncologische Revalidatie Herstellen na kanker Uw primaire behandelingen in het ziekenhuis zijn achter de rug en u probeert de draad van uw leven weer op te pakken. Dat blijkt niet

Nadere informatie

Spierziekten De Hoogstraat denkt met ons mee en helpt met praktische oplossingen

Spierziekten De Hoogstraat denkt met ons mee en helpt met praktische oplossingen Spierziekten De Hoogstraat denkt met ons mee en helpt met praktische oplossingen Deze folder is voor iedereen die meer wil weten over spierziekten en de behandelmogelijkheden bij de divisie kinder- en

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie Revalideren bij of na kanker UMCG Centrum voor Revalidatie Oncologische Revalidatie Revalideren bij of na kanker 1 Oncologische Revalidatie 2 UMCG

Nadere informatie

COPD-revalidatie. Revalidatieprogramma voor longpatiënten

COPD-revalidatie. Revalidatieprogramma voor longpatiënten COPD-revalidatie Revalidatieprogramma voor longpatiënten COPD is een verzamelnaam voor een chronische aandoening van de ademhalingsorganen, namelijk chronische bronchitis en longemfyseem. Symptomen van

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Visie Sophia Revalidatie biedt revalidatie op specialistisch niveau voor kinderen en volwassenen. Het doel van revalidatiezorg is de patiënt te helpen de door haar/hem

Nadere informatie

Multidisciplinaire Parkinson Screening

Multidisciplinaire Parkinson Screening Revalidatie Geneeskunde Multidisciplinaire Parkinson Screening Inleiding Uw revalidatiearts heeft u aangemeld voor de Multidisciplinaire Parkinson Screening. Multidisciplinair betekent dat u door verschillende

Nadere informatie

Vragenlijst Poliklinische revalidatie kinderen met een spierziekte

Vragenlijst Poliklinische revalidatie kinderen met een spierziekte Vragenlijst Poliklinische revalidatie kinderen met een spierziekte Def versie 23 januari 2012 Toelichting bij de vragenlijst Doelgroep en doel van het onderzoek De VSN gaat de komende periode haar website

Nadere informatie

Ambulante behandeling

Ambulante behandeling Ambulante behandeling Ouderen Ambulante behandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen heeft verschillende

Nadere informatie

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld.

Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. Diagnose Parkinson, en dan? De brochure is bedoeld voor mensen waarbij de ziekte van Parkinson is vastgesteld. 1 2 Wat is Parkinson? De ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening die ontstaat

Nadere informatie

vind. De mogelijkheden voor zorg en steun. Informatie over: Oncologische aandoeningen

vind. De mogelijkheden voor zorg en steun. Informatie over: Oncologische aandoeningen vind. Informatie over: Oncologische aandoeningen De mogelijkheden voor zorg en steun. Door een oncologische aandoening kan een intensieve periode aanbreken. Laurens helpt u. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Voedingsinterventie bij spierziekten

Voedingsinterventie bij spierziekten Post HBO cursus Accreditatie voor diëtisten (8 punten) is aangevraagd bij de StADAP. Schrijf u nu in op www.pitactief.nl Voedingsinterventie bij spierziekten ook in de periferie Donderdag 4 juni 2009 NDC

Nadere informatie

Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos

Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren Reigerbos Chronische pijn en chronische vermoeidheid bij jongeren. Ik werd eindelijk serieus genomen. Revalidatiecentrum voor kinderen en jeugd Reigerbos,

Nadere informatie

Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda

Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda Revalidatie bij handletsel Revalidatiecentrum Breda Inleiding U bent naar de revalidatiearts van Revant Revalidatiecentrum Breda doorverwezen, omdat u onlangs een letsel of een operatieve behandeling heeft

Nadere informatie

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2 Afdeling Neurologie Inleiding U bent of uw partner is opgenomen in het ziekenhuis met een acuut neurologisch ziektebeeld. Dit is plotseling ontstaan en is een ingrijpende gebeurtenis. Deze brochure geeft

Nadere informatie

Revalidatie. Fibromyalgieprogramma

Revalidatie. Fibromyalgieprogramma Revalidatie Fibromyalgieprogramma Inleiding Sinds een aantal jaren kent Heliomare revalidatie het speciale programma Leren omgaan met fibromyalgie. Dit programma is in het leven geroepen om op maat gesneden

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie

Poliklinische revalidatie Poliklinische revalidatie Inleiding U bent aangemeld voor een poliklinische revalidatiebehandeling in Zuyderland Medisch Centrum Heerlen. Wij willen u met deze brochure informeren over de afdeling Revalidatie

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie