1 e Post EAUN Meeting

Transcriptie

1 1 e Post EAUN Meeting Jeannette Verkerk, MScN, RN 23 juni V&VN urologie

2 Blaascarcinoom Niet spier-invasief Inhoud De zorg bij niet-spierinvasief blaascarcinoom Aanleiding tot de richtlijn blaasinstillaties Werkwijze richtlijnontwikkeling Conclusies en aanbevelingen 2

3 Klachten en symptomen Hematurie; altijd oncologisch tot tegendeel bewezen Mictieklachten Terugkerende urineweginfectie Pijn 3

4 Diagnose Blaascarcinoom Urotheelcelcarcinoom (UCC) 90 % Plaveiselcelcarcinoom 8 % Adenocarcinoom 2 % 4

5 Urotheelcelcarcinoom T-stadium Oppervlakkig => Niet-spierinvasief Ta/T1 en CIS Diep => Spierinvasief 5

6 Risicofactoren Roken Roken Roken Verfindustrie en rubberindustrie 6

7 Recidieven & Progressie Sylvester et al. 2006: Score systeem gebaseerd op: Aantal tumoren Tumor grootte Recidieffrequentie T stadium G stadium Aanwezigheid van gelijktijdig CIS 7

8 Risico groepen Niet-spierinvasief UCC Low risk (50%) Intermediate risk (35%) High risk (15%) 8

9 Diagnose Behandeling in één: TUR blaastumor Echter.. Zeer vaak onvolledige resectie Daarom: Betere resectie nodig! Adjuvante therapie compenseert? 9

10 Binnen 24 uur na TUR mitomycine! meta-analyse van de EORTC-GU groep (1476 patienten) Recidiefkans van 48,4 % naar 36,7 %, mediane nacontrole van 3,4 jaar Sylvester,

11 Fluorescentie cystoscopie (hexa)-5- aminolevulaanzuur (HAL of 5-ALA) Reductie van residu Uitstellen recidief Minder snel spierinvasief? Betere prognose? 11

12 Narrow Band Imaging - NBI Wit licht Papillaire tumor CIS Nog niet in de richtlijn NBI 12

13 Keuze van spoeling High risk BCG Intermediate risk BCG Mitomycine of Low risk spoelschema geen adjuvant 13

14 Mitomycine (Thiotepa, Epirubicine, Adriamycine) Werking: remt DNA-syntese Maintenance 6 maanden voor preventie recidief 14

15 BCG BacilleCalmetteGuérin Vaccin voor tbc Immunologische respons in tumor systeem Therapeutische activiteit: min 10 miljoen organismen per instillatie Preventief voor progressie Maintenance tot 3 jaar 15

16 Schema en dosering Geen wetenschappelijke onderbouwing! Empirisch vastgesteld Een gebruikelijk schema voor Mitomycine is: dosering MMC 40 mg/40 ml. Eerste spoeling binnen 24 uur na TURT, bij voorkeur dezelfde dag. Daarna: 1x MMC op t = 1, 2, 3, weken na TURT 1x MMC op t = 2, 3, 4, 5, 6 maanden na de TURT Gedurende 6 weken 1x/wk BCG. Protocollaire biopten 6 weken na laatste spoeling Als respons: onderhoudsbehandeling gedurende 1-3 jaar: 3 weken 1x/wk BCG op t = 3, 6, 12, 18, 24, 30, 36 maanden na de TURT 16

17 Wat betekent het voor de patiënt? Bij 1e TUR B Spannend: Kanker, welke soort tumor heb ik? Kan ik er dood aan gaan Of ga ik er lang last van hebben Bij 2e TUR B of later Spannend: Kanker, welke soort tumor heb ik? Routine?? 17

18 Belangrijk! TUR-B, kleine ingreep Dagopname / 1 nacht opname Spinale / epidurale anesthesie Gebruik bloedverdunners Na de operatie vaak couvelair spoelkatheter Meestal spoelen met NaCl op geleide van de kleur 18

19 Postoperatief verpleegkundig Mictieklachten Blaaskramp Urge/hoog frequente mictie Incontinentie Hematurie Erectiestoornis Ejaculatie stoornis Urineweginfectie Griepgevoel Subfebriele temp Gewrichtsklachten (niet vaak) 19

20 Postoperatieve spoeling met Mitomycine-C Binnen 24 uur na de operatie Waar? Wie doet de spoeling? Waar wordt de medicatie gemaakt? Hoe wordt de medicatie aangeleverd? Welk toedieningsysteem wordt gebruikt? Wat zijn de gevolgen van de spoeling? Welke beschermende maatregelen? Moet de patiënt nog draaien en keren? 20

21 Aanleiding voor de richtlijn Symposium Uroned 2004 Verschillende werkwijzen Verschillende protocollen Nieuwe inzichten in veilig werken met cytostatica (Arbokennisdossier Cytostatica 2009) Nieuwe Richtlijn Blaascarcinoom (2009) Medische richtlijn met hoofdstuk verpleegkundige zorgverlening 21

22 Werkwijze in het verleden BCG spoeling Mitomycine spoeling 23 juni 2011 V&VN urologie Volledige beschermingsmaatregelen 22

23 Nieuwe werkwijze met gesloten systeem BCG Medac Mitomycine in gesloten systeem 23

24 Werkwijze richtlijn (1) Formeren multidisciplinaire werkgroep Samenwerking met Knelpunteninventarisatie Elektronisch Verschillende groepen Uitgangsvragen op basis van PICO Ondersteuning vanuit CBO Literatuuronderzoek Abstracts/ Fullteksten Beoordelen artikelen 24

25 Werkwijze richtlijn (2) Schrijven conceptteksten Overig bewijs Arbokennisdossier Cytostatica B tekst Mitomycine en BCG Consensus bereiken Conclusie en aanbevelingen Voorleggen aan beroepsverenigingen voor commentaar Verwerken commentaar Autorisatie door beroepsverenigingen NVU, VHIG en V&VN Urologie Komt nog: V&VN Oncologie, NVZA en NFK 25

26 Multidisciplinaire werkgroep Verpleegkundigen Uroloog Vereniging Waterloop Arbeidshygiëne Ziekenhuishygiëne Apotheek Ondersteuning vanuit IKA 26

27 27

28 Veiligheid BCG mag in gesloten systeem (Medac) op afdeling klaargemaakt worden Kleinere dosering bij in LAF-kast Mitomycine in LAF-kast klaarmaken in gesloten systeem Bijvoorbeeld met luerlock aansluiting Katheter doorspuiten met 5 ml NaCl 0,9% Bij gesloten systeem is alleen nitril handschoenen voldoende Bij verblijfskatheter verloop tussen luerlock en conische opening katheter Bij verwijderen katheter onderlegger om katheter slaan 28

29 Informatie overdracht Checklist met afspraken opnemen in multidisciplinaire statusvoering (zorgpad) Diagnose Middel Dosering Frequentieschema Allergie Afspraak over urineonderzoek Beleving en bijwerkingen 29

30 Mitomycine in LAF-kast klaarmaken BCG in niet gesloten verpakking (Oncotyce) dus ook 30

31 Lichaamshouding Mobiliseren voorkeur Behalve bij immobiele patiënt met BCG Extra aandacht bij blaasontledigingsstoornis Verblijfsduur van 2 uur Mitomycine en BCG Stem af met patiënt of met medicatie naar huis gaat of in het ziekenhuis blijft 31

32 Bijwerkingen en complicaties Multidisciplinaire team op de hoogte van bijwerkingen heldere verantwoordelijkheden Afspraken over melding en behandeling bijwerkingen Systematisch vragen naar bijwerkingen door verpleegkundige Mitomycine Chemische cystitis meest voorkomend bij mitomycine 32

33 Bijwerkingen en complicaties BCG bijwerkingen meestal ernstiger Dosisreductie of verkorting instillatietijd bij BCG kan bijwerkingen verminderen Ofloxacine 200 mg 6-18 uur na BCGinstillatie kan bijwerkingen verminderen BCG uitstellen bij haematurie, niet intact zijn urotheel, actieve urineweginfectie, traumatische katheterisatie 33

34 Voorlichting en begeleiding Zelfstandige bijdrage aan blaasinstillaties door gespecialiseerd urologie verpleegkundige of verpleegkundig specialist Voorlichting, begeleiding en informatievoorziening Schriftelijke en mondelinge informatie aanbieden aan patiënten Gebruik hiervoor een checklist Bevestiging van informatie door behandelaar en folder behandelcentrum via website beschikbaar 34

35 Seksualiteit Blaaskanker is niet besmettelijk Tijdens BCG kuur beschermd vrijen Besmetting MMC 2 dagen TUR-B kán erectiestoornis geven 35

36 Effectiviteit Chloorhexidine kan werkzaamheid BCG beïnvloeden Gebruik katheters met hydrofiele coating en vermijd glijmiddel met chloorhexidine Ofloxacine beïnvloedt de antitumor werking van BCG niet indien 6-18 uur na instillatie gegeven 36

37 Autorisatie Vervolg Samenvattingskaart Verspreiding Oncoline Aanbieden aan beroepsorganisaties Artikel in Oncologica en Lekturo Scholing op afdelingen in ziekenhuizen via standaard presentatie Maken Engelse vertaling Plaatsen op website EAUN 37

38 1 e Post EAUN Meeting Vragen? 38