Bron: Nieuwsblad 23/10/2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bron: Nieuwsblad 23/10/2007"

Transcriptie

1 'Na Lou Reed mag Sting ook eens komen' Gent Jan Palfijnziekenhuis opent 'stemcentrum' Of ze nu Sting heten of Natalia, les geven of telefonist zijn, steeds meer mensen krijgen te maken met stemproblemen. Het Jan Palfijnziekenhuis heeft nu, als eerste in Vlaanderen, een stemcentrum uitgebouwd. Tom Dams Vier op de tien leerkrachten krijgen te maken met stemproblemen, blijkt uit enquêtes, en voor 10 procent worden die zelfs zo zwaar dat ze - al dan niet tijdelijk - geen les meer kunnen geven. 'En het probleem groeit nog', zegt dokter Mieke Moerman van het Jan Palfijnziekenhuis. 'Vroeger kregen wij wekelijks een 150 mensen over de vloer op consultaties, nu zijn er dat al 250 tot 280. Mensen worden ouder - en op latere leeftijd loop je een hoger risico op stemproblemen - en bovendien zijn er steeds meer mensen die hun stem nodig hebben bij hun beroep.' Om die mensen sneller te helpen, heeft Jan Palfijn nu een foniatrisch centrum opgericht. 'Uniek bij ons is dat we in één consultatie de neus-, keel- en oorarts en de logopedist naast elkaar zetten', zegt Dick De Bruycker. 'In andere ziekenhuizen ga je naar de een en word je dan doorgestuurd naar de ander. Bovendien werken we hier al een hele tijd nauw samen, waardoor we in ons ziekenhuis heel wat ervaring hebben opgebouwd rond deze problemen.' Zo moe In het stemcentrum van Jan Palfijn kunnen patiënten terecht die al zware stemproblemen hebben, maar mensen kunnen er ook terecht voor advies. 'Sommige mensen klagen dat hun stem 'savonds zo moe is', zegt dokter Moerman. 'Wij kijken dan na of ze hun stem goed gebruiken.' 'Ook lerarenopleidingen werken meer en meer met ons samen', klinkt het nog. 'Als ze in de opleiding merken dat hun studenten problemen hebben of dreigen te krijgen met hun stem, sturen ze ze naar ons door. Wij even dan advies, leren hen op een andere manier met hun stem omgaan. En in heel uitzonderlijke gevallen adviseren we zelfs om een andere studierichting te kiezen.' Het foniatrisch centrum moet mensen uit heel Oost-Vlaanderen bereiken, zegt OCMW-voorzitter Geert Versnick (Open VLD). 'Wat we hier aanbieden is uniek en zet Jan Palfijn op de kaart. Of we willen dat de Natalia's van deze wereld naar hier komen als ze worstelen met hun stem? Waarom niet. We hadden hier al de vrouw van Lou Reed voor haar heup, Sting kan dus gerust eens langslopen als zijn stem het nog eens begeeft.' Bron: Nieuwsblad 23/10/2007 AZ Jan Palfijn opent stemkliniek Eerste Vlaams ziekenhuis dat persoonlijk stemonderzoek uitvoert Gent Wie met stemproblemen kampt, kan voortaan in het Foniatrisch Centrum van het AZ Jan Palfijn in Gent terecht. Daar kan men een mouw passen aan alle stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. «Dit centrum is er niet alleen voor zangers die last hebben van de stembanden zoals Natalia of Sting. Ook leraren, advocaten, telefonisten, journalisten of politici kunnen

2 hier hun stem laten testen en krijgen meteen een diagnose mee naar huis», zeggen dokters Mieke Moerman en Dick De Bruycker. ERIK DE TROYER «Er zijn nog meer stemklinieken in het land, maar nergens anders gebeurt het onderzoek zo volledig en persoonlijk als bij ons», legt dokter Moerman uit. «Ten allen tijde zijn er twee specialisten aanwezig bij het onderzoek. We letten zowel op de staat van de stembanden, als op de uitspraak, de ademhaling enzovoort. Na de tests krijg je meteen een diagnose. Bij de andere stemklinieken laat zo'n diagnose nog een tijdje op zich wachten omdat er eerst nog een logopedist moet geraadpleegd worden. Bij ons gebeurt dat allemaal in één keer. Soms volgt er een behandeling, maar dat hoeft niet.» «Steeds meer jobs vereisen een heel intensief gebruik van de stembanden. Denk maar aan leraars die vaak klagen over heesheid. Vaak heeft dat gewoon te maken met een slechte manier van de stem gebruiken. Enkele technische trucs kunnen dan al beterschap brengen.» Radio2-presentatrice Trui De Maré was één van de eerste patiënten van het foniatrisch centrum. «Ik moet soms enkele uren na mekaar presenteren en ik kreeg daar aardig wat last van. Aanvankelijk stak ik het op de droge lucht, maar er bleek meer aan de hand. Ik had een zwelling op de stembanden. Ik ben toen geopereerd en heb nadien geleerd mijn stem dragender te maken. Nu kan ik zonder te forceren op een luide fuif door de muziek doorbabbelen terwijl ik vroeger mijn stembanden zou gepijnigd hebben door luider te spreken.» 50 euro Een diagnose van de stembanden laten maken, kost zo'n 50 euro, terugbetaling door het ziekenfonds al inbegrepen. «We produceren hier natuurlijk geen operazangers bij de vleet. Wie hier binnenkomt zonder zangtalent stapt niet buiten met zangtalent. Daarvoor heeft men perfecte stembanden nodig en die kunnen wij niet leveren. We kunnen wel helpen bij het beheersen van de stem», zegt dokter Dick De Bruycker. Bron: Het Laatste Nieuws 23/10/2007 Anders leren spreken in Jan Palfijn Gent Wie stemproblemen heeft, kan voortaan terecht bij het gespecialiseerde centrum van het Gentse ziekenhuis Jan Palfijn. Daar hebben logopedisten en foniatoren de handen in elkaar geslagen. GENT Niet enkel zangers en acteurs hebben te kampen met een hese stem. Ook leraren, telefonisten, logopedisten, politici en advocaten worden met stemproblemen geconfronteerd. 'Iets minder dan de helft van de leraren heeft er last van. Een tiende geeft toe al stemproblemen gehad te hebben tijdens de lerarenopleiding zelf. Dan worden ze naar ons doorgestuurd. Wij leren hen op een andere manier met hun stem omgaan maar in uitzonderlijke gevallen raden we hen toch aan een andere studierichting te kiezen', zegt dokter Mieke Moerman, foniator en hoofden halschirurg van het AZ Jan Palfijn in Gent. 'Mensen hebben een stemprobleem wanneer zij niet meer in staat zijn hun stem te gebruiken zoals zij dat willen. Een leerkracht zal weliswaar

3 meer van zijn stembanden eisen dan iemand die zijn stem niet zo frequent hoeft te gebruiken. Gedragsmatige afwijkingen hebben vooral een verkeerd stemgebruik als oorzaak. Maar ook de luchtomstandigheden waarin de stem gebruikt wordt, heeft een impact op het al dan niet ontwikkelen van een probleem. Krijt bijvoorbeeld tast de slijmvliezen aan. Als leerkracht is het dus aangeraden om af en toe afstand te nemen van het krijtbord of even de klas te verlaten', aldus Moerman. Het Gentse centrum krijgt ook mensen over de vloer die hun stem voor hun beroep niet uitzonderlijk veel moeten gebruiken. Nele Maesen, een studente die actief is als leidster, kreeg vorig jaar te horen dat er stemknobbels bij haar werden ontdekt. Hobby's als leidster zijn en turnles geven, kwamen haar stem niet ten goede. Door anders te leren spreken, heeft Nele al een grote vooruitgang geboekt. Voor mensen bij wie structurele afwijkingen ontdekt worden, helpt het oefenen op stemgebruik echter niet. Vaak moeten zij dan ook onder het mes. VRT-radiojournaliste Trui De Maré weet wat dat inhoudt. Jarenlang had ze systematisch te laag gepraat. Na de operatie leerde ze haar stem op een heel nieuwe manier gebruiken. 'Dat ik mijn stem anders gebruik, merkte ik dit weekend nog. Ik ben naar een fuif geweest met veel lawaai. Vroeger zou ik dan twee dagen mijn stem kwijt geweest zijn. Ik heb geleerd om niet meer boven dat lawaai uit te schreeuwen maar door het lawaai heen te praten.' Steeds meer mensen hebben klachten over hun stem. Dat komt omdat meer mensen hun stem nodig hebben voor hun beroep. Hoe ouder je wordt, hoe hoger het risico op stemproblemen. Forceer de stem nooit, las rustpauzes in als je praat, en haal adem van beneden uit. In plaats van te roepen kan je even in de handen klappen of fluiten om aandacht te trekken. 'Het lijfelijke samenzitten tijdens één consultatie van de neus- keel- en oorarts en logopedist biedt een meerwaarde aan dit centrum. In andere ziekenhuizen word je vaak van de een naar de ander doorgestuurd. Hier wordt heel nauw samengewerkt. Er wordt een stemtest afgenomen en de patiënt krijgt zowel het resultaat als het advies onmiddellijk mee naar huis', zegt Moerman. Het foniatrisch centrum werkt ook met patiënten die na een herseninfarct niet meer kunnen spreken, ouderen bij wie het spraakvermogen uitvalt, of patiënten die na het verwijderen van een tumor slikproblemen hebben. 'Het foniatrisch centrum moet mensen uit heel Oost-Vlaanderen bereiken', zegt OCMW-voorzitter Geert Versnick (Open VLD). 'Wat we hier aanbieden, is uniek en zet Jan Palfijn op de kaart. Of we willen dat de Natalia's van deze wereld naar hier komen als ze worstelen met hun stem? Waarom niet.' (tod, svt) Bron: De Standaard 23/10/2007

4 SPEECH NAAR AANLEIDING VAN OPENING EN PERSVOORSTELLING Geachte aanwezigen, Als voorzitter van Jan Palfijn heb ik het genoegen jullie te verwelkomen bij de voorstelling van het Foniatrisch Centrum Gent. Foniatrie is de tak van de Neus-, Keel- en Oorheelkunde die zich specifiek verdiept in stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. Hieruit blijkt een nauwe verwantschap met Logopedie, maar daar worden ook nog reken-, lees-, schrijf- en andere problemen behandeld. Beide diensten hebben beslist om op het gebied van stem-, spraak-, taal- en slikproblemen nauw samen te werken. Deze unieke samenwerking tussen de dienst Neus, Keel en Oor en de dienst Logopedie resulteerde in de oprichting van het Foniatrisch Centrum Gent. Patiënten die in het foniatrisch centrum terechtkomen, worden tijdens één consultatie onderzocht door zowel een keel-, neus-,oorarts/foniater als door een logopedist. Het samenbrengen van de knowhow van de verschillende gespecialiseerde artsen en het samenvoegen van de verschillende onderzoeken zorgen er voor dat de patiënt een nog betere dienstverlening aangeboden wordt. Wie hier op onderzoek komt, gaat dankzij de multidisciplinaire consultatie naar huis met een uitgebreid verslag met daarin resultaten, bevindingen, richtlijnen en eventuele voorstellen tot therapie. Voor de patiënt betekent deze intense samenwerking alvast een enorme tijdswinst. Vroeger werden al dergelijke onderzoeken apart op de verschillende diensten gevoerd waardoor ze meer tijd in beslag namen en soms meer belastend waren voor de patiënten. Recent aangekochte apparatuur zorgt er ook voor dat er volgens de modernste technieken kan gewerkt worden. Het foniatrisch centrum komt er om op een gepaste manier een antwoord te kunnen bieden op de toenemende aandacht voor stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. Veel mensen kampen met een stemprobleem. Denken we maar aan zangeres Nathalia en onlangs Sting, waardoor de concerten van The Police moest geannuleerd worden. Maar stemoverbelasting is niet iets waar alleen zangers mee te maken krijgen. Een studie van het universitair ziekenhuis van Antwerpen toonde vorig jaar aan dat 4 op de 10 leerkrachten ernstige stemproblemen hebben, waarvan 10 procent zeer ernstige problemen hebben en zelfs in die mate dat ze niet meer kunnen lesgeven. Ook de cijfers van de dienst Logopedie van ons ziekenhuis liegen er niet om. Daar waar vroeger per week 150 tot 180 mensen op consultatie bij de dienst Logopedie kwamen, steeg dat aantal de laatste jaren naar 250 tot 280 per week. Een foniatrisch centrum dat een diagnose stelt, een therapie voorstelt of advies verleent, is dus aangewezen. Het foniatrisch centrum kan in vele gevallen helpen. Leraars die met een hese stem krijgen af te rekenen, kunnen op eenvoudige manier geholpen worden. Voor zangers en acteurs wordt een scenario uitgeschreven met richtlijnen om de stem minimaal te belasten. Maar ook anderen met een stemberoep zoals telefonisten, journalisten, advocaten, verkopers, logopedisten en politici kunnen in het foniatrisch centrum hun stem onder de loep te laten nemen. Preventief optreden kan dikwijls veel ellende voorkomen.

5 Het foniatrisch centrum is er ook voor patiënten die na een herseninfarct niet meer kunnen spreken, voor ouderen bij wie het spraakvermogen uitvalt, voor wie na het verwijderen van een tumor slikproblemen heeft, Met de oprichting van het centrum onderstreept Jan Palfijn haar reputatie van vernieuwend en toonaangevend ziekenhuis. Daarbij primeert de doelstelling om een betaalbare zorg op mensenmaat aan te bieden. Ik dank u en verleen nu graag het woord aan mevrouw Trui De Maré. Zij zal vertellen over haar behandeling in het ziekenhuis. Geert Versnick, voorzitter

STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN

STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN 1018 Inleiding U bent op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde wegens stemproblemen. Bij stemproblemen kunt u in uw spreken en dus in uw functioneren worden belemmerd.

Nadere informatie

Stemproblemen bij volwassenen

Stemproblemen bij volwassenen Keel-, Neus- en Oorheelkunde Stemproblemen bij volwassenen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe maakt u geluid?... 3 Stemstoornissen... 3 Oorzaken... 3 Ontsteking van de stembanden... 3 Irritatie van

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Stemproblemen bij volwassenen

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Stemproblemen bij volwassenen kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Stemproblemen bij volwassenen Hoe belangrijk is spreken? Spreken is bij mensen het meest gebruikte communicatiemiddel. In veel beroepen moeten

Nadere informatie

KNO. Stemproblemen bij volwassenen

KNO. Stemproblemen bij volwassenen KNO Stemproblemen bij volwassenen Stemproblemen bij volwassenen De Keel- Neus- Oorarts heeft u onderzocht en verteld wat de oorzaak van uw stemprobleem is en wat er aan gedaan kan worden. In deze folder

Nadere informatie

Stemproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Stemproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Stemproblemen U heeft last van stemproblemen en bent verwezen naar het stemspreekuur. In deze folder leest u meer hierover. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hoe belangrijk

Nadere informatie

Uitgebreid stemonderzoek door de logopedist

Uitgebreid stemonderzoek door de logopedist Uitgebreid stemonderzoek door de logopedist 2 Uw KNO-arts heeft voorgesteld om vanwege uw stemklachten een uitgebreid stemonderzoek door de logopedist te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

Zorg voor eigen stem

Zorg voor eigen stem Zorg voor eigen stem Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde Veel mensen die hun stem dagelijks (professioneel) gebruiken hebben nog weinig inzicht in de functie van de stem: om stemproblemen te voorkomen

Nadere informatie

Stemproblemen bij volwassenen

Stemproblemen bij volwassenen KNO-heelkunde Stemproblemen bij volwassenen Oorzaken en behandeling van een hese stem U bent bij de KNO-arts geweest i.v.m. stemproblemen. In deze folder informeren wij u over stemproblemen bij volwassen

Nadere informatie

Logopedie bij stemproblemen: wat nu?

Logopedie bij stemproblemen: wat nu? Logopedie bij stemproblemen: wat nu? Inleiding U bent verwezen naar de logopedist in verband met stemproblemen. Deze leert u een juiste spreek- en ademtechniek aan zodat de stemklachten verminderen. Deze

Nadere informatie

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN 541 Inleiding U bent op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde wegens spraak- of stemproblemen van uw kind. Kinderen die slecht spreken kunnen zich vaak

Nadere informatie

Opbouw van de stem na een stembandoperatie

Opbouw van de stem na een stembandoperatie Opbouw van de stem na een stembandoperatie Logopedie Beter voor elkaar 2 Stembandoperatie Opbouw van de stem na stembandoperatie U wordt geopereerd aan uw stembanden. De ingreep zelf neemt niet veel tijd

Nadere informatie

Stemproblemen bij volwassenen

Stemproblemen bij volwassenen Stemproblemen bij volwassenen Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde In deze folder informeren wij u over stemproblemen bij volwassenen. Hoe maakt u stemgeluid? Geluid ontstaat in het strottenhoofd (adamsappel).

Nadere informatie

Stemproblemen bij volwassenen

Stemproblemen bij volwassenen Stemproblemen bij volwassenen 2 Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw stemklachten een onderzoek en of behandeling door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

K.N.O. Stemproblemen bij volwassenen

K.N.O. Stemproblemen bij volwassenen K.N.O. Stemproblemen bij volwassenen Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over stemproblemen bij volwassen personen. Als u recent bij de KNO-arts bent geweest wegens moeilijkheden met uw stem,

Nadere informatie

KNO. Stemproblemen bij volwassenen

KNO. Stemproblemen bij volwassenen KNO Stemproblemen bij volwassenen Stemproblemen bij volwassenen In deze folder vindt u informatie over stemproblemen bij volwassenen. U kunt lezen hoe een stem functioneert en welke stoornissen er zijn.

Nadere informatie

Meer dan Vlaamse leraren sukkelen met hun stem

Meer dan Vlaamse leraren sukkelen met hun stem Corbis Meer dan 30.000 Vlaamse leraren sukkelen met hun stem Een derde van de leraren heeft last met zijn stem. Een op de vijf heeft zelfs een echt stemprobleem. In Vlaanderen zou het om 30.000 tot 50.000

Nadere informatie

Een operatie aan de stemplooien

Een operatie aan de stemplooien i Patiënteninformatie Dienst Logopedie & NKO Een operatie aan de stemplooien GezondheidsZorg met een Ziel De stemplooien en de stem De stemplooien bevinden zich in het strottenhoofd (ter hoogte van de

Nadere informatie

Stem Logopedie Postadres Bezoekadres

Stem Logopedie Postadres Bezoekadres Stem Logopedie Colofon Dit is een uitgave van gemeente De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht T 0297 29 16 16 E gemeente@derondevenen.nl Deze folder is er om u zo helder en duidelijk mogelijk te

Nadere informatie

Operatie aan de stembanden

Operatie aan de stembanden Keel-, neus- en oorheelkunde Operatie aan de stembanden De KNO-arts heeft een afwijking gezien op uw stembanden. Deze afwijking kan problemen veroorzaken op uw stemgeluid. U krijgt een operatie om de stembanden

Nadere informatie

Wat na cochleaire implantatie?

Wat na cochleaire implantatie? hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Wat na cochleaire implantatie? UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Wat na cochleaire implantatie: praktisch Revalidatie Medische revalidatie Na

Nadere informatie

KNO. Spraak-, stem- en taalstoornissen bij kinderen

KNO. Spraak-, stem- en taalstoornissen bij kinderen KNO Spraak-, stem- en taalstoornissen bij kinderen Inhoudsopgave Inleiding... 4 Hoe belangrijk is spreken?... 4 Spraakstoornissen... 5 Articulatieproblemen...5 Stotteren...6 Stemstoornissen... 7 Kinderheesheid...7

Nadere informatie

GeZo GE n ZON d DHEI H D eid Stembanden 16 mei 2013

GeZo GE n ZON d DHEI H D eid Stembanden 16 mei 2013 GEZONDHEID 16 mei 2013 tekst Jessie van den Broek beeld Esther Dijkstra De van elke leraar: stembandenpech Keelpijn, schor klinken, s avonds na een dag voor de klas geen stem meer over hebben. Herkenbaar?

Nadere informatie

Stem-, spraak- en taalstoornissen

Stem-, spraak- en taalstoornissen KNO-HEELKUNDE Stem-, spraak- en taalstoornissen Oorzaken en behandeling van vertraagde taalontwikkeling bij kinderen U bent bij de kno-arts geweest i.v.m. stem- of spraakproblemen van uw kind. Deze folder

Nadere informatie

Spraak-, stem- en taal- stoornissen bij kinderen

Spraak-, stem- en taal- stoornissen bij kinderen Spraak-, stem- en taal- stoornissen bij kinderen Deze folder geeft u informatie over stemproblemen bij kinderen. Als u recent bij een keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent geweest wegens spraak- of stemproblemen

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN

PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren over logopedie bij stemproblemen. Wij adviseren

Nadere informatie

Het voorkomen van stemstoornissen

Het voorkomen van stemstoornissen Het voorkomen van stemstoornissen Logopedie Beter voor elkaar 2 Preventie van stemstoornissen Stemhygiëne is de zorg voor een gezonde stem. Met stemhygiëne worden maatregelen bedoeld die de gezondheid

Nadere informatie

Stembesparende maatregelen na een stembandoperatie Logopedie

Stembesparende maatregelen na een stembandoperatie Logopedie Stembesparende maatregelen na een stembandoperatie Logopedie Beter voor elkaar 2 Stembesparende maatregelen na een stembandoperatie U hebt een stembandoperatie ondergaan. Afhankelijk van onder andere de

Nadere informatie

Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis

Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis Gehoor-en Spraak Centrum (GSC) Sophia Kinderziekenhuis U en uw kind hebben een afspraak op het Gehoor- en Spraak Centrum (GSC) van de afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde van het Erasmus MC - Sophia.

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson of een vorm van atypisch parkinsonisme. In deze folder vindt

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt!

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Cliënten informatie Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Ernstige chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Heeft u ernstige chronische rug-, bekken- en/of

Nadere informatie

Cochleair implantaat

Cochleair implantaat hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Cochleair implantaat Vooronderzoeken UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cochleair implantaat: vooronderzoeken Voor de beslissing wordt genomen

Nadere informatie

Logopedie bij laryngectomie

Logopedie bij laryngectomie hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Logopedie bij laryngectomie UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde en Hoofd- en Halschirurgie Logopedie bij laryngectomie Inleiding In deze brochure

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT Verstaanbaar spreken bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Logopedie en PLVT Voor wie is deze informatie bedoeld? U heeft de ziekte van Parkinson of een vorm van atypische parkinsonisme

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie 2 LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

Het oncologisch begeleidingsteam

Het oncologisch begeleidingsteam 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 Het oncologisch

Nadere informatie

Lees voor meer informatie over de verschillende adem- en stemproblemen hieronder verder.

Lees voor meer informatie over de verschillende adem- en stemproblemen hieronder verder. 1 Problemen met adem en stem Mensen praten dan hees, schor, hebben pijn bij het praten of zijn de stem helemaal kwijt en kunnen alleen nog maar fluisteren. Zowel kinderen als volwassenen kunnen problemen

Nadere informatie

Stemwerkschrift. Inhoud

Stemwerkschrift. Inhoud Stemwerkschrift Inhoud Allerlei dingen, die slecht zijn voor je stem Schreeuwen Voor je ouders Schreeuwen Schrapen en kuchen Voor je ouders Schrapen en kuchen Gekke stemmetjes nadoen Voor je ouders Gekke

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Amandelen verwijderen bij kinderen

Amandelen verwijderen bij kinderen Amandelen verwijderen bij kinderen Wanneer en hoe worden de neus- en keelamandelen verwijderd Binnenkort worden bij uw kind de amandelen verwijderd. In deze folder kunt u meer lezen over deze behandeling.

Nadere informatie

Brok in de keel. Havenziekenhuis

Brok in de keel. Havenziekenhuis Brok in de keel In deze folder staat beschreven wat een brok in de keel inhoudt en wat hiervan de oorzaak kan zijn. Uw KNO-arts kan de brok in de keel op verschillende manieren onderzoeken. Welke manieren

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. De geriatrische interne liaison (=GIL)

PATIËNTEN INFORMATIE. De geriatrische interne liaison (=GIL) PATIËNTEN INFORMATIE De geriatrische interne liaison (=GIL) Beste mevrouw, mijnheer In deze brochure geven we je graag meer uitleg over de geriatrische interne liaison. Heb je na het lezen van deze informatie

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

> Dysfagie (slikstoornissen)

> Dysfagie (slikstoornissen) www.azstlucas.be > Dienst logopedie 2 1. Wat is dysfagie? 3 2. Wat is een normaal slikproces? 4 3. Wat zijn de voornaamste oorzaken van een slikprobleem? 5 4. Overzicht van frequent voorkomende problemen

Nadere informatie

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Vitaal thuis Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Acht disciplines onder één dak Warande biedt ouderen in Zeist, Houten, Bilthoven en op de Utrechtse Heuvelrug woon-, service- en zorgarrangementen

Nadere informatie

Het verpleegkundig spreekuur Pelviene Oncologie

Het verpleegkundig spreekuur Pelviene Oncologie Het verpleegkundig spreekuur Pelviene Oncologie 1. De verpleegkundig consulenten pelviene oncologie: wie zijn we? De verpleegkundig consulenten organiseren het verpleegkundig spreekuur in de multidisciplinaire

Nadere informatie

Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie

Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde U heeft met uw specialist afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie).

Nadere informatie

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11

campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 0000/157/1 - GZA - juni 2015 campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen tel. + 32 3 285 20 00 campus Sint-Jozef

Nadere informatie

Operatie aan de stembanden Microlaryngoscopie

Operatie aan de stembanden Microlaryngoscopie Operatie aan de stembanden Microlaryngoscopie Binnenkort wordt u opgenomen in verband met een operatie aan uw stembanden, een zogenaamde microlaryngoscopie. Deze folder geeft informatie over de operatie

Nadere informatie

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 1 Lees onderstaande tekst. Daarna ga je zelf een soortgelijke tekst schrijven.

Nadere informatie

LAWAAIBESCHERMING. Geniet van muziek, maar met mate

LAWAAIBESCHERMING. Geniet van muziek, maar met mate LAWAAIBESCHERMING Geniet van muziek, maar met mate LAWAAIBESCHERMING Geniet van muziek, maar met mate In het dagelijks leven wordt u vaak blootgesteld aan lawaai: op concerten, festivals, fuiven, in de

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over een brok in de keel. Diaconessenhuis Leiden Klachten Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel mensen zijn hierover

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Dysartrie Informatie voor patiënten F0804-3060 augustus 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

K.N.O. Brok in de keel

K.N.O. Brok in de keel K.N.O. Brok in de keel Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over de klacht van een brokgevoel in de keel. Als u recent met deze klacht bij de KNO-arts bent geweest, dan kunt u daarover wat

Nadere informatie

Dagbehandeling Somatiek

Dagbehandeling Somatiek Dagbehandeling Somatiek Dagbehandeling Somatiek Een langdurige ziekte of handicap kan uw leven behoorlijk op zijn kop zetten. Maar met wat extra zorg kunt u vaak gewoon thuis blijven wonen en aan het dagelijks

Nadere informatie

Logopedie na een beroerte

Logopedie na een beroerte Logopedie na een beroerte Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2011 pavo 0473 Inleiding Veel mensen hebben na een beroerte problemen met praten of slikken. De neuroloog regelt dat u hiervoor naar de logopedist

Nadere informatie

Snel herstel en weer regie over uw eigen leven

Snel herstel en weer regie over uw eigen leven Revalidatie Snel herstel en weer regie over uw eigen leven Revalideren bij TriviumMeulenbeltZorg (TMZ) Een volledig op uw situatie afgestemd revalidatieplan Uw mantelzorgers worden nauw betrokken Vertrouw

Nadere informatie

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie)

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarom deze operatie?... 3 Om een diagnose te stellen... 3 Om stemproblemen te verhelpen...

Nadere informatie

De Heupen. Werkstuk : De Heupen

De Heupen. Werkstuk : De Heupen De Heupen Werkstuk : De Heupen Door : Hannah Bukkems Datum : 26 februari 2016 1 Hoofdstuk 1 Waarom doe ik een spreekbeurt over heupen? Als kind heb ik vroeger een heupafwijking gehad. Toen ik bijna een

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

De behandelaren van Archipel

De behandelaren van Archipel De behandelaren van Archipel Arts, psycholoog, fysio- en ergotherapeut, logopedist, diëtist, muziektherapeut, maatschappelijk werker het gevoel van samen 'Oók als u behandeling nodig heeft wilt u zelf

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

Campagne Ken je Stem 2008

Campagne Ken je Stem 2008 Campagne Ken je Stem 2008 De NVLF heeft de campagne Ken je Stem ontwikkeld in verband met de Werelddag van de Stem. Deze dag wordt jaarlijks op 16 april gehouden. Via het menu (links) komt u alles te weten

Nadere informatie

Neusamandel verwijderen bij kinderen

Neusamandel verwijderen bij kinderen Keel-, neus- en oorheelkunde Kindergeneeskunde Neusamandel verwijderen bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Binnenkort verwijdert de KNO-arts bij uw kind de neusamandel. De

Nadere informatie

Geplande opname Intensive Care

Geplande opname Intensive Care Geplande opname Intensive Care U heeft gehoord dat u na de operatie op een Intensive Care (IC) - unit van de afdeling Intensive Care van het Radboudumc komt te liggen. Belangrijke functies van uw lichaam

Nadere informatie

inwendige gehoorgang richting de hersenstam en de kleine hersenen. De hoek tussen de hersenstam en de kleine hersenen wordt wel de brughoek genoemd.

inwendige gehoorgang richting de hersenstam en de kleine hersenen. De hoek tussen de hersenstam en de kleine hersenen wordt wel de brughoek genoemd. De brughoektumor Inleiding Uw KNO-arts heeft een zelfdzame afwijking, een brughoektumor bij u vastgesteld. In deze folder geven we u informatie over deze afwijking en hoe deze behandeld kan worden. Wat

Nadere informatie

Brokgevoel in de keel

Brokgevoel in de keel Brokgevoel in de keel Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 0737 Inleiding U bent bij de kno-arts onder behandeling omdat u een brokgevoel in uw keel heeft. In deze folder leest u algemene informatie

Nadere informatie

Ken je stem. Voor U. Docenten, telefonistes, verkopers, vertegenwoordigers, coaches, trainers, instructeurs, zangers...

Ken je stem. Voor U. Docenten, telefonistes, verkopers, vertegenwoordigers, coaches, trainers, instructeurs, zangers... Ken je stem In Nederland werken meer mensen met hun stem dan met hun handen. Er zijn tientallen beroepen waar de stem het belangrijkste instrument is. Een aantal beroepssectoren bestaat uitsluitend bij

Nadere informatie

Informatiebrochure Dysartrie. [Geef tekst op] Pagina 1

Informatiebrochure Dysartrie. [Geef tekst op] Pagina 1 Informatiebrochure Dysartrie [Geef tekst op] Pagina 1 UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel

Nadere informatie

Abdominale, kinder- en reconstructieve heelkunde

Abdominale, kinder- en reconstructieve heelkunde PATIËNTENINFO Slokdarmkanker slokdarmresectie of verwijdering Abdominale, kinder- en reconstructieve heelkunde Beste patiënt Welkom op de dienst abdominale, kinder- en reconstructieve heelkunde van het

Nadere informatie

Kijkoperatie van de stembanden. (microlaryngoscopie)

Kijkoperatie van de stembanden. (microlaryngoscopie) Kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie) Inleiding U heeft met uw medisch specialist afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie).

Nadere informatie

Het verpleegkundig spreekuur Borstkliniek

Het verpleegkundig spreekuur Borstkliniek Het verpleegkundig spreekuur Borstkliniek 1. De borstverpleegkundigen: wie zijn we? De borstverpleegkundigen organiseren het verpleegkundig spreekuur in de Borstkliniek. We werken nauw samen met de artsen,

Nadere informatie

Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling

Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling Door Multiple Sclerose (MS) kunnen verschillende klachten ontstaan die het voor u moeilijker kunnen maken om u goed te uiten. Dit gebeurt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Dysartrie. Logopedie

Dysartrie. Logopedie Dysartrie Logopedie Inhoudsopgave 1 Wat is dysartrie?... 2 2 Gevolgen van dysartrie... 3 3 Behandeling van dysartrie... 4 Onderzoek... 4 Behandeling... 4 4 Richtlijnen voor een betere communicatie... 5

Nadere informatie

Contacten die het verschil maken

Contacten die het verschil maken n ie u w s b r ie f Spotlight on Anke Van Der Heijden, Case Manager FOCUS VAN DE MAAND: Contacten die het verschil maken de best doctors stichting: in Mei 2014 Ik hoor regelmatig van patiënten dat ze het

Nadere informatie

STUDIES EN BEROEPEN. Wat moet je doen?

STUDIES EN BEROEPEN. Wat moet je doen? STUDIES EN BEROEPEN Welke opleiding moet je doen om dokter te worden? Wat doet een ingenieur? Waar werkt een secretaresse? Welk beroep wil jij doen? Wat moet jij studeren? Wat moet je doen? 1. Verbind

Nadere informatie

Behandeling & Therapie. Zo lang mogelijk zelfstandig en vitaal

Behandeling & Therapie. Zo lang mogelijk zelfstandig en vitaal EXP PERT Behandeling & Therapie Zo lang mogelijk zelfstandig en vitaal RSZK Behandeling & Therapie Bent u nog thuiswonend en doet u graag zoveel mogelijk zelf? Maar merkt u dat uw gezondheid u beperkt

Nadere informatie

Screening op prostaatkanker

Screening op prostaatkanker Screening op prostaatkanker Informatie voor mannen die een PSA-test overwegen of aanvragen. Wat we weten en wat we niet weten: zaken om over na te denken alvorens te besluiten een PSA-test te laten uitvoeren.

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013

Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013 1 jaarverslag 2013 Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013 1 INLEIDING We willen u met dit document inzicht geven in de activiteiten van het Maria Middelares Hartcentrum Gent in 2013. Volgende onderwerpen komen

Nadere informatie

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten LOGOPEDIE Slikproblemen Bij opgenomen patiënten Slikproblemen Omdat u problemen hebt met slikken, krijgt u aangepast eten en/of drinken. Uw logopedist adviseert u daarover het volgende: Overleg altijd

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum

patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum inhoud Wat 02 Multidisciplinair consult 02 Team 03 Waar vind ik de afdeling 06 Hoe contacteren 07 Afspraken 08 1 Wat De digestieve oncologie houdt zich bezig

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Ontslag van Intensive Care of Medium Care-IC naar verpleegafdeling

Patiënteninformatie. Ontslag van Intensive Care of Medium Care-IC naar verpleegafdeling Patiënteninformatie Ontslag van Intensive Care of Medium Care-IC naar verpleegafdeling Ontslag van Intensive Care of Medium Care-IC naar verpleegafdeling 1 Ontslag van Intensive Care of Medium Care-IC

Nadere informatie

Lesbrief 1. Bij de huisarts

Lesbrief 1. Bij de huisarts Thema Gezondheid Lesbrief 1. Bij de huisarts Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met de huisarts. Uw klachten beschrijven. Vragen stellen aan de huisarts. Vragen van de huisarts beantwoorden. Veel

Nadere informatie

In het ziekenhuis. Deze les hoort bij dit boek

In het ziekenhuis. Deze les hoort bij dit boek In het ziekenhuis Deze les hoort bij dit boek en gaat o.a. over het ziekenhuis van 50 jaar geleden (de tijd waarin het boek zich afspeelt) en hoe het er nu aan toe gaat. De les kan gebruikt worden als

Nadere informatie

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst voor kinderen die op bezoek komen kritieke diensten Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst Inhoud Voorwoord Welkomstwoordje van Raf 3 Stel jezelf even

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Ziekte van Menière U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u de ziekte van Menière heeft. In deze folder vindt u informatie over de oorzaak, de diagnose en de behandeling van deze aandoening. Neem

Nadere informatie

Stemtraining met yoga in Italië 9-15 juli 2017

Stemtraining met yoga in Italië 9-15 juli 2017 Stemtraining met yoga in Italië 9-15 juli 2017 Van 9 t.e.m 15 juli organiseren we een intensieve stemtraining in het prachtige Italië. We leren je je stem juist te gebruiken in een ontspannen sfeer en

Nadere informatie

Preface by Mara Behlau, PhD 11

Preface by Mara Behlau, PhD 11 Inhoud 5 Inhoud Preface by Mara Behlau, PhD 11 Situering 13 Louis Heylen, Hoofdstuk 1: Wat weten we over de stem? 15 Deel 1: Aspecten van de stem 15 Louis Heylen 1. De stem: geluid en spiegel 15 2. Zoveel

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Stoma. Havenziekenhuis

Stoma. Havenziekenhuis Stoma U heeft van uw arts gehoord dat er bij u een stoma moet worden aangelegd of dat de kans op een stoma bij uw operatie aanwezig is. In deze folder kunt u de informatie over het aanleggen van een stoma

Nadere informatie

AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND AANGEZICHTSVERLAMMING Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Een aangezichtsverlamming is een verlamming van de aangezichtszenuw. Een ander woord voor aangezichtszenuw is nervus facialis.

Nadere informatie

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen COPD Patiënten informatiefolder Wat is COPD? COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Klachten zijn

Nadere informatie

Welkom op de intensive care

Welkom op de intensive care Intensive Care Welkom op de intensive care Voorlichtingsboekje voor kinderen van 6 t/m 12 jaar over de Intensive Care 1 Inleiding voor ouders/verzorgers Welkom op de intensive care. Vanwege een ernstige

Nadere informatie