Bron: Nieuwsblad 23/10/2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bron: Nieuwsblad 23/10/2007"

Transcriptie

1 'Na Lou Reed mag Sting ook eens komen' Gent Jan Palfijnziekenhuis opent 'stemcentrum' Of ze nu Sting heten of Natalia, les geven of telefonist zijn, steeds meer mensen krijgen te maken met stemproblemen. Het Jan Palfijnziekenhuis heeft nu, als eerste in Vlaanderen, een stemcentrum uitgebouwd. Tom Dams Vier op de tien leerkrachten krijgen te maken met stemproblemen, blijkt uit enquêtes, en voor 10 procent worden die zelfs zo zwaar dat ze - al dan niet tijdelijk - geen les meer kunnen geven. 'En het probleem groeit nog', zegt dokter Mieke Moerman van het Jan Palfijnziekenhuis. 'Vroeger kregen wij wekelijks een 150 mensen over de vloer op consultaties, nu zijn er dat al 250 tot 280. Mensen worden ouder - en op latere leeftijd loop je een hoger risico op stemproblemen - en bovendien zijn er steeds meer mensen die hun stem nodig hebben bij hun beroep.' Om die mensen sneller te helpen, heeft Jan Palfijn nu een foniatrisch centrum opgericht. 'Uniek bij ons is dat we in één consultatie de neus-, keel- en oorarts en de logopedist naast elkaar zetten', zegt Dick De Bruycker. 'In andere ziekenhuizen ga je naar de een en word je dan doorgestuurd naar de ander. Bovendien werken we hier al een hele tijd nauw samen, waardoor we in ons ziekenhuis heel wat ervaring hebben opgebouwd rond deze problemen.' Zo moe In het stemcentrum van Jan Palfijn kunnen patiënten terecht die al zware stemproblemen hebben, maar mensen kunnen er ook terecht voor advies. 'Sommige mensen klagen dat hun stem 'savonds zo moe is', zegt dokter Moerman. 'Wij kijken dan na of ze hun stem goed gebruiken.' 'Ook lerarenopleidingen werken meer en meer met ons samen', klinkt het nog. 'Als ze in de opleiding merken dat hun studenten problemen hebben of dreigen te krijgen met hun stem, sturen ze ze naar ons door. Wij even dan advies, leren hen op een andere manier met hun stem omgaan. En in heel uitzonderlijke gevallen adviseren we zelfs om een andere studierichting te kiezen.' Het foniatrisch centrum moet mensen uit heel Oost-Vlaanderen bereiken, zegt OCMW-voorzitter Geert Versnick (Open VLD). 'Wat we hier aanbieden is uniek en zet Jan Palfijn op de kaart. Of we willen dat de Natalia's van deze wereld naar hier komen als ze worstelen met hun stem? Waarom niet. We hadden hier al de vrouw van Lou Reed voor haar heup, Sting kan dus gerust eens langslopen als zijn stem het nog eens begeeft.' Bron: Nieuwsblad 23/10/2007 AZ Jan Palfijn opent stemkliniek Eerste Vlaams ziekenhuis dat persoonlijk stemonderzoek uitvoert Gent Wie met stemproblemen kampt, kan voortaan in het Foniatrisch Centrum van het AZ Jan Palfijn in Gent terecht. Daar kan men een mouw passen aan alle stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. «Dit centrum is er niet alleen voor zangers die last hebben van de stembanden zoals Natalia of Sting. Ook leraren, advocaten, telefonisten, journalisten of politici kunnen

2 hier hun stem laten testen en krijgen meteen een diagnose mee naar huis», zeggen dokters Mieke Moerman en Dick De Bruycker. ERIK DE TROYER «Er zijn nog meer stemklinieken in het land, maar nergens anders gebeurt het onderzoek zo volledig en persoonlijk als bij ons», legt dokter Moerman uit. «Ten allen tijde zijn er twee specialisten aanwezig bij het onderzoek. We letten zowel op de staat van de stembanden, als op de uitspraak, de ademhaling enzovoort. Na de tests krijg je meteen een diagnose. Bij de andere stemklinieken laat zo'n diagnose nog een tijdje op zich wachten omdat er eerst nog een logopedist moet geraadpleegd worden. Bij ons gebeurt dat allemaal in één keer. Soms volgt er een behandeling, maar dat hoeft niet.» «Steeds meer jobs vereisen een heel intensief gebruik van de stembanden. Denk maar aan leraars die vaak klagen over heesheid. Vaak heeft dat gewoon te maken met een slechte manier van de stem gebruiken. Enkele technische trucs kunnen dan al beterschap brengen.» Radio2-presentatrice Trui De Maré was één van de eerste patiënten van het foniatrisch centrum. «Ik moet soms enkele uren na mekaar presenteren en ik kreeg daar aardig wat last van. Aanvankelijk stak ik het op de droge lucht, maar er bleek meer aan de hand. Ik had een zwelling op de stembanden. Ik ben toen geopereerd en heb nadien geleerd mijn stem dragender te maken. Nu kan ik zonder te forceren op een luide fuif door de muziek doorbabbelen terwijl ik vroeger mijn stembanden zou gepijnigd hebben door luider te spreken.» 50 euro Een diagnose van de stembanden laten maken, kost zo'n 50 euro, terugbetaling door het ziekenfonds al inbegrepen. «We produceren hier natuurlijk geen operazangers bij de vleet. Wie hier binnenkomt zonder zangtalent stapt niet buiten met zangtalent. Daarvoor heeft men perfecte stembanden nodig en die kunnen wij niet leveren. We kunnen wel helpen bij het beheersen van de stem», zegt dokter Dick De Bruycker. Bron: Het Laatste Nieuws 23/10/2007 Anders leren spreken in Jan Palfijn Gent Wie stemproblemen heeft, kan voortaan terecht bij het gespecialiseerde centrum van het Gentse ziekenhuis Jan Palfijn. Daar hebben logopedisten en foniatoren de handen in elkaar geslagen. GENT Niet enkel zangers en acteurs hebben te kampen met een hese stem. Ook leraren, telefonisten, logopedisten, politici en advocaten worden met stemproblemen geconfronteerd. 'Iets minder dan de helft van de leraren heeft er last van. Een tiende geeft toe al stemproblemen gehad te hebben tijdens de lerarenopleiding zelf. Dan worden ze naar ons doorgestuurd. Wij leren hen op een andere manier met hun stem omgaan maar in uitzonderlijke gevallen raden we hen toch aan een andere studierichting te kiezen', zegt dokter Mieke Moerman, foniator en hoofden halschirurg van het AZ Jan Palfijn in Gent. 'Mensen hebben een stemprobleem wanneer zij niet meer in staat zijn hun stem te gebruiken zoals zij dat willen. Een leerkracht zal weliswaar

3 meer van zijn stembanden eisen dan iemand die zijn stem niet zo frequent hoeft te gebruiken. Gedragsmatige afwijkingen hebben vooral een verkeerd stemgebruik als oorzaak. Maar ook de luchtomstandigheden waarin de stem gebruikt wordt, heeft een impact op het al dan niet ontwikkelen van een probleem. Krijt bijvoorbeeld tast de slijmvliezen aan. Als leerkracht is het dus aangeraden om af en toe afstand te nemen van het krijtbord of even de klas te verlaten', aldus Moerman. Het Gentse centrum krijgt ook mensen over de vloer die hun stem voor hun beroep niet uitzonderlijk veel moeten gebruiken. Nele Maesen, een studente die actief is als leidster, kreeg vorig jaar te horen dat er stemknobbels bij haar werden ontdekt. Hobby's als leidster zijn en turnles geven, kwamen haar stem niet ten goede. Door anders te leren spreken, heeft Nele al een grote vooruitgang geboekt. Voor mensen bij wie structurele afwijkingen ontdekt worden, helpt het oefenen op stemgebruik echter niet. Vaak moeten zij dan ook onder het mes. VRT-radiojournaliste Trui De Maré weet wat dat inhoudt. Jarenlang had ze systematisch te laag gepraat. Na de operatie leerde ze haar stem op een heel nieuwe manier gebruiken. 'Dat ik mijn stem anders gebruik, merkte ik dit weekend nog. Ik ben naar een fuif geweest met veel lawaai. Vroeger zou ik dan twee dagen mijn stem kwijt geweest zijn. Ik heb geleerd om niet meer boven dat lawaai uit te schreeuwen maar door het lawaai heen te praten.' Steeds meer mensen hebben klachten over hun stem. Dat komt omdat meer mensen hun stem nodig hebben voor hun beroep. Hoe ouder je wordt, hoe hoger het risico op stemproblemen. Forceer de stem nooit, las rustpauzes in als je praat, en haal adem van beneden uit. In plaats van te roepen kan je even in de handen klappen of fluiten om aandacht te trekken. 'Het lijfelijke samenzitten tijdens één consultatie van de neus- keel- en oorarts en logopedist biedt een meerwaarde aan dit centrum. In andere ziekenhuizen word je vaak van de een naar de ander doorgestuurd. Hier wordt heel nauw samengewerkt. Er wordt een stemtest afgenomen en de patiënt krijgt zowel het resultaat als het advies onmiddellijk mee naar huis', zegt Moerman. Het foniatrisch centrum werkt ook met patiënten die na een herseninfarct niet meer kunnen spreken, ouderen bij wie het spraakvermogen uitvalt, of patiënten die na het verwijderen van een tumor slikproblemen hebben. 'Het foniatrisch centrum moet mensen uit heel Oost-Vlaanderen bereiken', zegt OCMW-voorzitter Geert Versnick (Open VLD). 'Wat we hier aanbieden, is uniek en zet Jan Palfijn op de kaart. Of we willen dat de Natalia's van deze wereld naar hier komen als ze worstelen met hun stem? Waarom niet.' (tod, svt) Bron: De Standaard 23/10/2007

4 SPEECH NAAR AANLEIDING VAN OPENING EN PERSVOORSTELLING Geachte aanwezigen, Als voorzitter van Jan Palfijn heb ik het genoegen jullie te verwelkomen bij de voorstelling van het Foniatrisch Centrum Gent. Foniatrie is de tak van de Neus-, Keel- en Oorheelkunde die zich specifiek verdiept in stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. Hieruit blijkt een nauwe verwantschap met Logopedie, maar daar worden ook nog reken-, lees-, schrijf- en andere problemen behandeld. Beide diensten hebben beslist om op het gebied van stem-, spraak-, taal- en slikproblemen nauw samen te werken. Deze unieke samenwerking tussen de dienst Neus, Keel en Oor en de dienst Logopedie resulteerde in de oprichting van het Foniatrisch Centrum Gent. Patiënten die in het foniatrisch centrum terechtkomen, worden tijdens één consultatie onderzocht door zowel een keel-, neus-,oorarts/foniater als door een logopedist. Het samenbrengen van de knowhow van de verschillende gespecialiseerde artsen en het samenvoegen van de verschillende onderzoeken zorgen er voor dat de patiënt een nog betere dienstverlening aangeboden wordt. Wie hier op onderzoek komt, gaat dankzij de multidisciplinaire consultatie naar huis met een uitgebreid verslag met daarin resultaten, bevindingen, richtlijnen en eventuele voorstellen tot therapie. Voor de patiënt betekent deze intense samenwerking alvast een enorme tijdswinst. Vroeger werden al dergelijke onderzoeken apart op de verschillende diensten gevoerd waardoor ze meer tijd in beslag namen en soms meer belastend waren voor de patiënten. Recent aangekochte apparatuur zorgt er ook voor dat er volgens de modernste technieken kan gewerkt worden. Het foniatrisch centrum komt er om op een gepaste manier een antwoord te kunnen bieden op de toenemende aandacht voor stem-, spraak-, taal- en slikstoornissen. Veel mensen kampen met een stemprobleem. Denken we maar aan zangeres Nathalia en onlangs Sting, waardoor de concerten van The Police moest geannuleerd worden. Maar stemoverbelasting is niet iets waar alleen zangers mee te maken krijgen. Een studie van het universitair ziekenhuis van Antwerpen toonde vorig jaar aan dat 4 op de 10 leerkrachten ernstige stemproblemen hebben, waarvan 10 procent zeer ernstige problemen hebben en zelfs in die mate dat ze niet meer kunnen lesgeven. Ook de cijfers van de dienst Logopedie van ons ziekenhuis liegen er niet om. Daar waar vroeger per week 150 tot 180 mensen op consultatie bij de dienst Logopedie kwamen, steeg dat aantal de laatste jaren naar 250 tot 280 per week. Een foniatrisch centrum dat een diagnose stelt, een therapie voorstelt of advies verleent, is dus aangewezen. Het foniatrisch centrum kan in vele gevallen helpen. Leraars die met een hese stem krijgen af te rekenen, kunnen op eenvoudige manier geholpen worden. Voor zangers en acteurs wordt een scenario uitgeschreven met richtlijnen om de stem minimaal te belasten. Maar ook anderen met een stemberoep zoals telefonisten, journalisten, advocaten, verkopers, logopedisten en politici kunnen in het foniatrisch centrum hun stem onder de loep te laten nemen. Preventief optreden kan dikwijls veel ellende voorkomen.

5 Het foniatrisch centrum is er ook voor patiënten die na een herseninfarct niet meer kunnen spreken, voor ouderen bij wie het spraakvermogen uitvalt, voor wie na het verwijderen van een tumor slikproblemen heeft, Met de oprichting van het centrum onderstreept Jan Palfijn haar reputatie van vernieuwend en toonaangevend ziekenhuis. Daarbij primeert de doelstelling om een betaalbare zorg op mensenmaat aan te bieden. Ik dank u en verleen nu graag het woord aan mevrouw Trui De Maré. Zij zal vertellen over haar behandeling in het ziekenhuis. Geert Versnick, voorzitter

STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN

STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN STEMPROBLEMEN BIJ VOLWASSENEN 1018 Inleiding U bent op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde wegens stemproblemen. Bij stemproblemen kunt u in uw spreken en dus in uw functioneren worden belemmerd.

Nadere informatie

KNO. Stemproblemen bij volwassenen

KNO. Stemproblemen bij volwassenen KNO Stemproblemen bij volwassenen Stemproblemen bij volwassenen De Keel- Neus- Oorarts heeft u onderzocht en verteld wat de oorzaak van uw stemprobleem is en wat er aan gedaan kan worden. In deze folder

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

Zorg voor eigen stem

Zorg voor eigen stem Zorg voor eigen stem Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde Veel mensen die hun stem dagelijks (professioneel) gebruiken hebben nog weinig inzicht in de functie van de stem: om stemproblemen te voorkomen

Nadere informatie

Stemproblemen bij volwassenen

Stemproblemen bij volwassenen KNO-heelkunde Stemproblemen bij volwassenen Oorzaken en behandeling van een hese stem U bent bij de KNO-arts geweest i.v.m. stemproblemen. In deze folder informeren wij u over stemproblemen bij volwassen

Nadere informatie

Logopedie bij stemproblemen: wat nu?

Logopedie bij stemproblemen: wat nu? Logopedie bij stemproblemen: wat nu? Inleiding U bent verwezen naar de logopedist in verband met stemproblemen. Deze leert u een juiste spreek- en ademtechniek aan zodat de stemklachten verminderen. Deze

Nadere informatie

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN

SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN SPRAAK-, STEM- EN TAALSTOORNISSEN BIJ KINDEREN 541 Inleiding U bent op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde wegens spraak- of stemproblemen van uw kind. Kinderen die slecht spreken kunnen zich vaak

Nadere informatie

Een operatie aan de stemplooien

Een operatie aan de stemplooien i Patiënteninformatie Dienst Logopedie & NKO Een operatie aan de stemplooien GezondheidsZorg met een Ziel De stemplooien en de stem De stemplooien bevinden zich in het strottenhoofd (ter hoogte van de

Nadere informatie

Wat na cochleaire implantatie?

Wat na cochleaire implantatie? hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Wat na cochleaire implantatie? UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Wat na cochleaire implantatie: praktisch Revalidatie Medische revalidatie Na

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN

PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN LOGOPEDIE BIJ STEMPROBLEMEN Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren over logopedie bij stemproblemen. Wij adviseren

Nadere informatie

Het voorkomen van stemstoornissen

Het voorkomen van stemstoornissen Het voorkomen van stemstoornissen Logopedie Beter voor elkaar 2 Preventie van stemstoornissen Stemhygiëne is de zorg voor een gezonde stem. Met stemhygiëne worden maatregelen bedoeld die de gezondheid

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson of een vorm van atypisch parkinsonisme. In deze folder vindt

Nadere informatie

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt!

Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Cliënten informatie Aanpak chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Mentaal & fysiek Het Rughuis helpt! Ernstige chronische rug-, bekken- en/of nekklachten Heeft u ernstige chronische rug-, bekken- en/of

Nadere informatie

Stemwerkschrift. Inhoud

Stemwerkschrift. Inhoud Stemwerkschrift Inhoud Allerlei dingen, die slecht zijn voor je stem Schreeuwen Voor je ouders Schreeuwen Schrapen en kuchen Voor je ouders Schrapen en kuchen Gekke stemmetjes nadoen Voor je ouders Gekke

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT Verstaanbaar spreken bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Logopedie en PLVT Voor wie is deze informatie bedoeld? U heeft de ziekte van Parkinson of een vorm van atypische parkinsonisme

Nadere informatie

Brok in de keel. Havenziekenhuis

Brok in de keel. Havenziekenhuis Brok in de keel In deze folder staat beschreven wat een brok in de keel inhoudt en wat hiervan de oorzaak kan zijn. Uw KNO-arts kan de brok in de keel op verschillende manieren onderzoeken. Welke manieren

Nadere informatie

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie)

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarom deze operatie?... 3 Om een diagnose te stellen... 3 Om stemproblemen te verhelpen...

Nadere informatie

Ken je stem. Voor U. Docenten, telefonistes, verkopers, vertegenwoordigers, coaches, trainers, instructeurs, zangers...

Ken je stem. Voor U. Docenten, telefonistes, verkopers, vertegenwoordigers, coaches, trainers, instructeurs, zangers... Ken je stem In Nederland werken meer mensen met hun stem dan met hun handen. Er zijn tientallen beroepen waar de stem het belangrijkste instrument is. Een aantal beroepssectoren bestaat uitsluitend bij

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie

PATIËNTENINFORMATIE. LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie PATIËNTENINFORMATIE LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie 2 LOGOPEDIE BIJ SLIKPROBLEMEN Dysfagie en Aerofagie Algemeen Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over een brok in de keel. Diaconessenhuis Leiden Klachten Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel mensen zijn hierover

Nadere informatie

Amandelen verwijderen bij kinderen

Amandelen verwijderen bij kinderen Amandelen verwijderen bij kinderen Wanneer en hoe worden de neus- en keelamandelen verwijderd Binnenkort worden bij uw kind de amandelen verwijderd. In deze folder kunt u meer lezen over deze behandeling.

Nadere informatie

Kijkoperatie van de stembanden. (microlaryngoscopie)

Kijkoperatie van de stembanden. (microlaryngoscopie) Kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie) Inleiding U heeft met uw medisch specialist afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie).

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

STUDIES EN BEROEPEN. Wat moet je doen?

STUDIES EN BEROEPEN. Wat moet je doen? STUDIES EN BEROEPEN Welke opleiding moet je doen om dokter te worden? Wat doet een ingenieur? Waar werkt een secretaresse? Welk beroep wil jij doen? Wat moet jij studeren? Wat moet je doen? 1. Verbind

Nadere informatie

patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum

patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum patiëntenbrochure digestief oncologisch centrum inhoud Wat 02 Multidisciplinair consult 02 Team 03 Waar vind ik de afdeling 06 Hoe contacteren 07 Afspraken 08 1 Wat De digestieve oncologie houdt zich bezig

Nadere informatie

Preface by Mara Behlau, PhD 11

Preface by Mara Behlau, PhD 11 Inhoud 5 Inhoud Preface by Mara Behlau, PhD 11 Situering 13 Louis Heylen, Hoofdstuk 1: Wat weten we over de stem? 15 Deel 1: Aspecten van de stem 15 Louis Heylen 1. De stem: geluid en spiegel 15 2. Zoveel

Nadere informatie

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen

Vitaal thuis. Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Vitaal thuis Zorgadvies, preventie en behandeling voor ouderen Acht disciplines onder één dak Warande biedt ouderen in Zeist, Houten, Bilthoven en op de Utrechtse Heuvelrug woon-, service- en zorgarrangementen

Nadere informatie

Campagne Ken je Stem 2008

Campagne Ken je Stem 2008 Campagne Ken je Stem 2008 De NVLF heeft de campagne Ken je Stem ontwikkeld in verband met de Werelddag van de Stem. Deze dag wordt jaarlijks op 16 april gehouden. Via het menu (links) komt u alles te weten

Nadere informatie

Brokgevoel in de keel

Brokgevoel in de keel Brokgevoel in de keel Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 0737 Inleiding U bent bij de kno-arts onder behandeling omdat u een brokgevoel in uw keel heeft. In deze folder leest u algemene informatie

Nadere informatie

SLIKSTOORNISSEN DYSFAGIE. - Patiëntinformatie -

SLIKSTOORNISSEN DYSFAGIE. - Patiëntinformatie - SLIKSTOORNISSEN DYSFAGIE - Patiëntinformatie - Inleiding Beste patiënt, beste familieleden, Deze brochure bieden we u aan omdat u of uw familielid problemen ondervindt bij het slikken. Deze brochure is

Nadere informatie

Dysartrie. Logopedie

Dysartrie. Logopedie Dysartrie Logopedie Inhoudsopgave 1 Wat is dysartrie?... 2 2 Gevolgen van dysartrie... 3 3 Behandeling van dysartrie... 4 Onderzoek... 4 Behandeling... 4 4 Richtlijnen voor een betere communicatie... 5

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor.

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Stem Adem-/ en stemproblematiek Heesheid Adembeheersing als voorbereiding op zingen Hyperventilatie Spreken in het openbaar Stemproblemen en stemverandering bijv. bij transseksualiteit, pubertijd Symptomen:

Nadere informatie

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten LOGOPEDIE Slikproblemen Bij opgenomen patiënten Slikproblemen Omdat u problemen hebt met slikken, krijgt u aangepast eten en/of drinken. Uw logopedist adviseert u daarover het volgende: Overleg altijd

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst voor kinderen die op bezoek komen kritieke diensten Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst Inhoud Voorwoord Welkomstwoordje van Raf 3 Stel jezelf even

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

De Heupen. Werkstuk : De Heupen

De Heupen. Werkstuk : De Heupen De Heupen Werkstuk : De Heupen Door : Hannah Bukkems Datum : 26 februari 2016 1 Hoofdstuk 1 Waarom doe ik een spreekbeurt over heupen? Als kind heb ik vroeger een heupafwijking gehad. Toen ik bijna een

Nadere informatie

Negatieve overtuigingen

Negatieve overtuigingen Negatieve overtuigingen N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst, of wanneer

Nadere informatie

Toestemming voor obductie. Informatie voor nabestaanden 1

Toestemming voor obductie. Informatie voor nabestaanden 1 Toestemming voor obductie Informatie voor nabestaanden 1 1 Voor de nabestaanden van overleden kinderen bestaat een aparte informatiefolder Universitair Medisch Centrum Groningen Inleiding Een arts heeft

Nadere informatie

1. De algemeen geldende regels.

1. De algemeen geldende regels. Je kunt je stem veel leed besparen door een paar eenvoudige regeltjes te hanteren. Verkeerde gewoontes, na-apen van andere sprekers, verkeerde ideeën, geven dikwijls overbelasting van de stem. Meestal

Nadere informatie

Word vrijwilliger Word vrijwilliger op de Palliatieve Eenheid op de Palliatieve Eenheid

Word vrijwilliger Word vrijwilliger op de Palliatieve Eenheid op de Palliatieve Eenheid Word vrijwilliger Word vrijwilliger op de Palliatieve Eenheid op de Palliatieve Eenheid INFORMATIE VOOR VRIJWILLIGERS INHOUDSTAFEL Vrijwilligers, een onmisbare schakel 3 1. Wat is palliatieve zorg? 4 2.

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen

Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen Folder voor ouders en kind Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Wat is

Nadere informatie

Muziekvakexamens 2010

Muziekvakexamens 2010 Muziekvakexamens 2010 Speciale onderwijsleer Methodiek Solozang - Lichte muziek Vrijdag 10 december Tijdstip: 12.00-13.30 uur Naam: Woonplaats: Gebruik het bijgevoegde gelinieerde papier voor beantwoording

Nadere informatie

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken.

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken. Slikstoornissen 2 Deze folder is bedoeld voor patiënten met slikproblemen en hun omgeving. Er wordt uitleg gegeven over hoe het komt dat iemand zich verslikt. Ook wordt aangegeven wat de risico s zijn

Nadere informatie

1 Wat is dysfagie?... 2. 2 Kenmerken van dysfagie... 3. 3 Gevolgen van dysfagie... 3. 4 Behandeling van dysfagie... 4

1 Wat is dysfagie?... 2. 2 Kenmerken van dysfagie... 3. 3 Gevolgen van dysfagie... 3. 4 Behandeling van dysfagie... 4 Dysfagie Logopedie Inhoudsopgave 1 Wat is dysfagie?... 2 2 Kenmerken van dysfagie... 3 3 Gevolgen van dysfagie... 3 4 Behandeling van dysfagie... 4 5 Tips tijdens het eten en drinken... 5 1 Wat is dysfagie?

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

Operatie aan de keelamandelen

Operatie aan de keelamandelen Operatie aan de keelamandelen J03.007-16 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 3 Wat zijn amandelen en wat is hun functie?... 3 Amandelen zitten in... 3 De neus-keelholte... 3 De keel... 3 Achter

Nadere informatie

Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013

Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013 1 jaarverslag 2013 Jaarverslag Hartcentrum Gent 2013 1 INLEIDING We willen u met dit document inzicht geven in de activiteiten van het Maria Middelares Hartcentrum Gent in 2013. Volgende onderwerpen komen

Nadere informatie

Boterdiep Oost. Kortdurend verblijf voor observatie, onderzoek en revalidatie HEYMANSCENTRUM

Boterdiep Oost. Kortdurend verblijf voor observatie, onderzoek en revalidatie HEYMANSCENTRUM Boterdiep Oost Kortdurend verblijf voor observatie, onderzoek en revalidatie HEYMANSCENTRUM Boterdiep Oost is de revalidatieafdeling met een Plus. Hier kunt u terecht als u meer zorg en begeleiding nodig

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Hieronder vindt u de resultaten van de Borstkliniek van az Sint-Blasius. De Borstkliniek werd opgestart in 2002 en behandelt jaarlijks ruim 200 nieuwe patiënten

Nadere informatie

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen COPD Patiënten informatiefolder Wat is COPD? COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Klachten zijn

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie)

Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie) Keel- Neus- Oorheelkunde Poliklinische antisnurkbehandeling (Celon Coblatie) Inleiding In deze folder kunt u lezen over de oorzaken van snurken en wat de behandeling die u binnenkort ondergaat, inhoudt.

Nadere informatie

CVA-revalidatie in het Heymanscentrum

CVA-revalidatie in het Heymanscentrum CVA-revalidatie in het Heymanscentrum Revalidatie na een beroerte U ligt in het ziekenhuis omdat u een beroerte (CVA) heeft gehad. Binnenkort is het zover dat u het ziekenhuis kunt verlaten en een begin

Nadere informatie

Specialist voor hand- & polszorg

Specialist voor hand- & polszorg Specialist voor hand- & polszorg De juiste diagnose, de juiste ingreep en de juiste therapie: daarin schuilt het geheim voor een snel en goed herstel. Er zijn in Nederland maar weinig plastisch chirurgen

Nadere informatie

AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Gezondheidszorg en medische begeleiding 2015-2016 1

AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Gezondheidszorg en medische begeleiding 2015-2016 1 AP- Koninklijk Conservatorium Antwerpen Vademecum Gezondheidszorg en medische begeleiding 2015-2016 1 Inhoudstafel 1. Gezondheidszorg en medische begeleiding 3 2. EHBO 3 3. Spoed 3 4. Kiné in huis 4 5.

Nadere informatie

mammaprint adviezen hernia-operatie borstkanker ZorgSaam

mammaprint adviezen hernia-operatie borstkanker ZorgSaam mammaprint adviezen na een bij hernia-operatie borstkanker ZorgSaam 1 2 Mammaprint Deze folder geeft u informatie over de Mammaprint, een laboratoriumtest die kan worden ingezet bij de behandeling van

Nadere informatie

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot.

2.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. Fase.4 Tekstopbouw In deze paragraaf oefen je in het schrijven van een tekst met een indeling in inleiding, kern en slot. 1 1 Lees onderstaande tekst. Daarna ga je zelf een soortgelijke tekst schrijven.

Nadere informatie

Samenvatting van het projectverslag. Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis

Samenvatting van het projectverslag. Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis Samenvatting van het projectverslag Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis Op basisschool D n Heiakker in Deurne i.s.m. Triade Ambulante

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken Inhoud 01 Vooronderzoeken... 04 02 Operatie... 08 03 Kosten... 08 04 Contactgegevens... 10 05 Schema... 11 01. Vooronderzoeken

Nadere informatie

Screening op prostaatkanker

Screening op prostaatkanker Screening op prostaatkanker Informatie voor mannen die een PSA-test overwegen of aanvragen. Wat we weten en wat we niet weten: zaken om over na te denken alvorens te besluiten een PSA-test te laten uitvoeren.

Nadere informatie

Connect logopedie. Logopedie? Heeft mijn kind niet nodig. Hij/zij praat heel goed.

Connect logopedie. Logopedie? Heeft mijn kind niet nodig. Hij/zij praat heel goed. Connect logopedie Hartelijk welkom bij Connect logopedie! Connect betekent verbinden. De verbinding tussen u en anderen bestaat in de basis door goede communicatie. Als u en/of uw naasten behoefte hebben

Nadere informatie

verpleegeenheid inwendige geneeskunde - heelkunde

verpleegeenheid inwendige geneeskunde - heelkunde verpleegeenheid inwendige geneeskunde - heelkunde Hartelijk welkom in de verpleegeenheid inwendige geneeskunde - heelkunde Met deze brochure willen wij u kennis laten maken met de verpleegeenheid, het

Nadere informatie

HOE MOET HET NU VERDER?

HOE MOET HET NU VERDER? EEN MELANOOM HOE MOET HET NU VERDER? Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over huidkanker of een melanoom. We geven u vooral de belangrijkste en zeker de juiste informatie mee.

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 woensdag 13 mei 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 woensdag 13 mei 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 1 woensdag 13 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Waar staan wij voor. Wie zijn wij

Waar staan wij voor. Wie zijn wij Medische dienst Waar staan wij voor Revalidatie: Het medisch team waakt over de therapeutische revalidatie en de algemene gezondheidstoestand van uw kind. Informatie: Wij geven medisch en therapeutisch

Nadere informatie

patiënt gezorgd, en kan daardoor uw vragen optimaal beantwoorden.

patiënt gezorgd, en kan daardoor uw vragen optimaal beantwoorden. Intensive care 2 Een opname op de afdeling intensive care vindt plaats als de vitale functies, zoals bloedsomloop en ademhaling, intensief bewaakt en/of behandeld moeten worden. Dit kan nodig zijn na een

Nadere informatie

Advies- en behandelcentrum. Logopedie. Communiceren op maat

Advies- en behandelcentrum. Logopedie. Communiceren op maat Advies- en behandelcentrum Logopedie Communiceren op maat Wat is logopedie? Logopedie binnen het Advies- en behan del centrum houdt zich bezig met advisering, onderzoek en behandeling van stoornissen en

Nadere informatie

Het is van groot belang dat u beide brochures goed doorleest en de aanwijzingen opvolgt.

Het is van groot belang dat u beide brochures goed doorleest en de aanwijzingen opvolgt. Trommelvliesbuisjes Inleiding De keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) heeft voorgesteld om bij uw kind trommelvliesbuisjes te plaatsen. In deze brochure wordt specifieke informatie gegeven over de gang van

Nadere informatie

Contacten die het verschil maken

Contacten die het verschil maken n ie u w s b r ie f Spotlight on Anke Van Der Heijden, Case Manager FOCUS VAN DE MAAND: Contacten die het verschil maken de best doctors stichting: in Mei 2014 Ik hoor regelmatig van patiënten dat ze het

Nadere informatie

Buisjeswijzer. Keel- neus- en oorheelkunde

Buisjeswijzer. Keel- neus- en oorheelkunde 1/5 Keel- neus- en oorheelkunde Buisjeswijzer Inleiding Uw kind heeft een trommelvliesbuisje laten plaatsen. In deze brochure krijgt u praktische adviezen aangeboden. Informatie over de ingreep zelf kunt

Nadere informatie

De afdelingen Intensive Care en High Care

De afdelingen Intensive Care en High Care De afdelingen Intensive Care en High Care Locatie Dordwijk Informatie voor patiënten Inleiding U heeft onlangs van uw arts gehoord, dat u na uw behandeling of operatie tijdelijk wordt opgenomen op de

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische

Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische bewegingen Akinesie Bevriezen Rigiditeit Verhoogde spiertonus,

Nadere informatie

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG is een praktijk voor paramedische zorg in de regio waar diëtisten, ergotherapeuten, logopedisten, fysiotherapeuten, psychologen en specialisten

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Behandeling voor uw zelfstandigheid

Behandeling voor uw zelfstandigheid Behandeling voor uw zelfstandigheid Fysiotherapie Ergotherapie Diëtetiek Logopedie Behandeling of advies is vaak de oplossing Iedereen wil graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Misschien geldt dit

Nadere informatie

Nazorg na amandelen knippen kind. Keel-, Neus- en Oorheelkunde

Nazorg na amandelen knippen kind. Keel-, Neus- en Oorheelkunde Nazorg na amandelen knippen kind Keel-, Neus- en Oorheelkunde Beter voor elkaar 2 Inleiding Omdat bij onderzoek van uw kind gebleken is dat zowel de keel- als neusamandelen klachten veroorzaken, heeft

Nadere informatie

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Logopedie na cochleaire implantatie UZ Gent, Centrum voor Gehoor- en Spraakrevalidatie Ter Sprake Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Logopedie na cochleaire

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie PATIËNTEN INFORMATIE Kiné na een hysterectomie 2 Mevrouw De revalidatie na de operatie is een belangrijk onderdeel van je genezing. Met deze folder willen we je alvast wat goede raad meegeven: Oefen je

Nadere informatie

Janine Pas Zangpedagoog

Janine Pas Zangpedagoog Janine Pas Zangpedagoog Nieuw in Haarlem! Zangschool InCanto. Drievoudig gediplomeerd zangpedagoog Janine Pas opent haar nieuwe zangpraktijk in Haarlem. Zangschool InCanto verzorgt uw: Privé- duo- en groepslessen

Nadere informatie

Spreken Wat is een dysartrie?

Spreken Wat is een dysartrie? Dysartrie 2 Dysartrie is de algemene term voor een motorische spraakstoornis als gevolg van neurologische problematiek. Deze folder is bedoeld voor patiënten met een dysartrie en hun omgeving. Er staat

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Tonsillectomie. (Verwijderen keelamandelen)

Sophia Kinderziekenhuis. Tonsillectomie. (Verwijderen keelamandelen) Sophia Kinderziekenhuis Tonsillectomie (Verwijderen keelamandelen) Binnenkort komt u met uw kind naar het Erasmus MC-Sophia. De KNO-arts heeft het advies gegeven om bij uw kind de keelamandelen te verwijderen

Nadere informatie

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid SIS-kaart dringende medische hulp handicap gezinsplanning mutualiteit medisch centrum apotheek ziekenhuis dokter van wacht Gezondheid Ik leef in België. Heb ik recht op gezondheidszorg? In België heeft

Nadere informatie

Fysiotherapie. Fysiotherapie na HNP. www.catharinaziekenhuis.nl

Fysiotherapie. Fysiotherapie na HNP. www.catharinaziekenhuis.nl Fysiotherapie Fysiotherapie na HNP www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl FYS005 / Fysiotherapie na HNP / 01-06-2013 2 Fysiotherapie na HNP U wordt

Nadere informatie

LOGOPEDIEPRAKTIJK FRIJNS-VAN PUTTEN. www.mijnlogopedist.nl. Dijkgravenlaan 73, 2352 RN Leiderdorp. www.mijnlogopedist.nl

LOGOPEDIEPRAKTIJK FRIJNS-VAN PUTTEN. www.mijnlogopedist.nl. Dijkgravenlaan 73, 2352 RN Leiderdorp. www.mijnlogopedist.nl LOGOPEDIEPRAKTIJK FRIJNS-VAN PUTTEN Een begrip in Leiderdorp sinds 1991, 2352 RN Leiderdorp Lid van de Nederlandse Vereniging van Logopedie en Foniatrie Over de praktijk Praktijk Logopediepraktijk Frijns-van

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Brok in de keel. Keel-, neus- en oorheelkunde

Brok in de keel. Keel-, neus- en oorheelkunde Keel-, neus- en oorheelkunde Brok in de keel Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over de klacht van een brokgevoel in de keel. Als u recent met deze klacht bij een Keel-, Neus- en Oorarts

Nadere informatie

Diabetes Insipidus ANTWOORDKAART

Diabetes Insipidus ANTWOORDKAART Diabetes Insipidus Deze uitgave is mogelijk gemaakt door: Novartis Pharma B.V., producent van Sandostatine (octreotide) Postbus 241, 6800 LZ Arnhem, tel. (026) 37 82 100 Illustraties: Jack Prince DE NEDERLANDSE

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose Inleiding In overleg

Nadere informatie

Vragenlijst. Uw bijdrage helpt te weten waar de noden van ouderen liggen zodat er beter op hen kan ingespeeld worden.

Vragenlijst. Uw bijdrage helpt te weten waar de noden van ouderen liggen zodat er beter op hen kan ingespeeld worden. Vragenlijst Beste mevrouw, meneer In het kader van mijn thesis Digitale vaardigheden van 65-plussers heb ik deze vragenlijst opgesteld voor zowel gebruikers als niet-gebruikers van internet Dit werk kan

Nadere informatie

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling in het onderwijs Congres Huiselijk geweld en kindermishandeling 18 november 2013, NBC Nieuwegein Chaja Deen en Marij Bosdriesz Programma Meldcode in de

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie