Belangrijke gebeurtenissen in Kerncijfers 5 Missie, profiel, visie en strategie 7 Organisatie en personalia 8

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Belangrijke gebeurtenissen in 2009 4 Kerncijfers 5 Missie, profiel, visie en strategie 7 Organisatie en personalia 8"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2009

2

3

4 Zevenmaal viel hij dit jaar, de Jackpot van de Staatsloterij. Vier keer op een heel lot en driemaal op 1/5e lot. Dat was nog nooit eerder gebeurd in het bijna twintigjarig bestaan van de Jackpot. Prijswinnaarbegeleider Arjan van t Veer: Zo zie je dat statistieken van alles kunnen voorspellen, maar de werkelijkheid is vaak anders. De spelregels bepalen dat de Jackpot bij een stand van 27,5 miljoen getrokken moet worden uit de verkochte lotnummers. Als sprake is van een hoge jackpot die er zeker uit gaat spelen veel meer mensen mee. Na de trekking van 10 augustus barstte een discussie los omdat hij op 1/5e lot viel en dus 5,5 miljoen werd uitgekeerd. We hebben in een landelijke campagne uitgelegd hoe de procedure in elkaar zit. Ook in september en oktober viel hij op 1/5e lot en pas in november op een heel lot. Zowel voor de prijswinnaar als voor ons was het een heel bijzonder moment. Voor ons omdat het de hoogste Jackpot tot nu toe was en vanwege de commotie de maanden daarvoor. Voor de prijswinnaar omdat hij tot dan toe blij was met een maandelijkse prijs van tien of 100 euro en nu ineens 27,5 miljoen op zijn rekening kreeg bijgeschreven! Ik zie het als een groot voorrecht dat ik 27,5 miljoen mocht weggeven, maar het is ook geweldig om al die andere prijswinnaars gedurende het jaar blij te mogen maken. Daarom blijf ik zeggen: ik heb de leukste baan van Nederland! 2 Nederlandse Staatsloterij

5 Jaarverslag 2009 Belangrijke gebeurtenissen in Kerncijfers 5 Missie, profiel, visie en strategie 7 Organisatie en personalia 8 Bericht van de raad van commissarissen 11 Strategie 11 Corporate governance 12 Vergaderingen 12 Managementteam 12 Samenstelling raad van commissarissen 12 Verslag audit committee 12 Verslag remuneratiecommissie 13 Jaarrekening 13 Verslag van de algemeen directeur 15 Een turbulent jaar 15 Behaalde resultaten 15 Commerciële activiteiten 16 Marktontwikkelingen en liberalisering 17 Maatschappelijke verantwoordelijkheid 17 Organisatie en medewerkers 20 Nieuw loterijsysteem 20 Vooruitzichten 20 Corporate Governance 22 Naleving en handhaving van de Code 22 Tegenstrijdige belangen 25 Hoofdlijnen interne governance 25 Compliancehandboek 27 Relevant normenkader en beleid 27 Risico s en risicobeheersing 30 Strategische risico s 30 Operationele risico s 30 Financiële risico s 30 Werking risicobeheersings- en controlesysteem 31 Jaarrekening Overige gegevens 52 In overeenstemming met de statuten heeft de minister van Financiën de jaarrekening vast gesteld in een gezamenlijke vergadering met de raad van commissarissen en het managementteam van de Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij op 22 maart 2010.

6 Belangrijke gebeurtenissen in 2009 De omzet steeg met 7,7% van 826,2 miljoen naar 889,7 miljoen. Het bruto uitkeringspercentage steeg van 67,0% in 2008 naar 69,5% in Verhoging Jackpotinleg van 1,50 naar 2 (Staatslot met Jackpot 15). Beginstand Jackpot verhoogd van 5 miljoen naar 7,5 miljoen. Per 1 juli uitbreiding prijzenpakket met extra prijzen van 250 euro en 30 prijzen van euro. Jackpot viel zevenmaal, viermaal op een heel lot en driemaal op een vijfde lot. Op 10 november viel de hoogste Jackpot tot nu toe: 27,5 miljoen belastingvrij. Lancering campagne en website en Ruim toeschouwers op Museumplein Amsterdam bij Staatsloterij Oud & Nieuw feest. Invoering nieuw loterij-(ict-)systeem uitgesteld tot april Nederlandse Staatsloterij

7 Kerncijfers (x miljoen) Omzet per loterijproduct Staatsloterij 704,6 654,7 595,5 550,7 486,8 Oudejaarsloterij 141,5 122, ,4 118,4 Dayzers 43,6 49,3 52,9 59,5 67,4 Totaal Nederlandse Staatsloterij 889,7 826,2 772,4 737,6 672,6 Resultaat vóór belastingen en vóór afdracht 146,3 141,8 161,5 145,6 137,9 Resultaat vóór belastingen en vóór afdracht (als % van de omzet) 16,4 17,2 20,9 19,7 20,5 Resultaat ná belastingen en ná afdracht 12,9 3,9 14,0 9,0 6,7 Voor- en slotafdracht aan ministerie van Financiën, inclusief belastingen en ná resultaatbestemming 143,2 140,3 153,7 138,8 131,9 Prijzengeld, inclusief kansspelbelasting 618,6 553,8 512,6 482,3 416,3 Uitkeringspercentage 69,5 67,0 66,4 65,4 61,9 Aantal medewerkers (ultimo het jaar) Omzet Kosten Prijzengeld, inclusief kansspelbelasting In miljoenen euro s Kosten (als % van de omzet) Uitkeringspercentage % ,9 65,4 66,4 67,0 69, ,4 15,7 14,1 17,0 15, Jaarverslag

8 Vraag het de Staatsloterij Op 4 september 2009 werd de campagne vraag het de Staatsloterij gelanceerd. Die kwam niet ineens uit de lucht vallen, maar was het gevolg van een reputatieonderzoek onder klanten aan het begin van het jaar. Daaruit bleek dat er nogal wat vragen leefden onder onze deelnemers, onder andere over hoe nu die trekking werkt. 6 Nederlandse Staatsloterij Omdat wij het erg belangrijk vinden om open en transparant te zijn, werd deze campagne opgezet die alle vragen van de klanten wilde beantwoorden, aldus David Selier, verantwoordelijk voor de corporate communicatie van de Nederlandse Staatsloterij. Er werden advertenties voorbereid en een website ontwikkeld. Toen na 10 augustus de media-aandacht losbarstte over de Jackpot die op een 1/5e lot viel, hebben we de campagne, die zo goed als klaar was, nog eens tegen het licht gehouden. We hebben een extra advertentie ingezet en vragen en filmpjes aan de site toegevoegd. De campagne past bij onze visie om te luisteren naar onze klanten. Als klanten na hun bezoek aan toch nog vragen hebben, kunnen zij die via de site stellen. De antwoorden daarop worden weer toe gevoegd. Tot nu toe heeft de site ruim unieke bezoekers gehad, die allemaal ruim de tijd namen om de filmpjes te bekijken en antwoord kregen op hun vragen. Naast de website zijn in anderhalve week tijd vier verschillende advertenties in landelijke dagbladen verschenen waarin wij uitlegden hoe onze Jackpot nu eigenlijk opbouwt, hoe de trekking werkt en waarom onze prijswinnaars anoniem blijven. Het motto van deze campagne is dat de Nederlandse Staatsloterij niets te verbergen heeft. Dat zullen wij ook in onze toekomstige corporate communicatie centraal stellen.

9 Missie, profiel, visie en strategie Als dé nationale loterij bieden we spelers de grootste prijzen en de hoogste winkansen. Hierdoor verstevigen we onze positie als de grootste kansspelaanbieder van Nederland. Het is de ambitie van de Nederlandse Staatsloterij om met een wendbare en weerbare organisatie voortdurend te anticiperen op de uitdagingen die de kansspelmarkt ons nu en in de toekomst biedt, met inachtneming van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Profiel De Nederlandse Staatsloterij werd in 1726 als eerste nationale loterij in Nederland opgericht door de toenmalige bestuurders van De Zeven Provinciën. De doelstelling was om extra fondsen te verwerven en tegelijkertijd de wildgroei aan kleine, provinciale en illegale loterijen te stoppen. De trekking vond plaats in de Ridderzaal en dat is zo gebleven tot In 1992 werd de Nederlandse Staatsloterij, tot dat moment een onderdeel van het ministerie van Financiën, verzelfstandigd. De minister van Financiën treedt namens de overheid op als aandeelhouder en benoemt de leden van de raad van commissarissen, die namens hem toezicht houden op de gang van zaken en het beleid van de organisatie. De minister van Justitie beheert de vergunning en is verantwoordelijk voor de wettelijke regulering van kansspelen, met als adviserend en toezichthoudend orgaan het College van toezicht op de kansspelen. Binnen de kaders van de Wet op de kansspelen en de verleende vergunning organiseert de Nederlandse Staatsloterij twaalfmaal per jaar, op elke 10e van de maand, een trekking. Daarnaast organiseert de Nederlandse Staatsloterij speciale trekkingen ter gelegenheid van Koninginnedag op 30 april en Oudjaar op 31 december. Dayzers kent een wekelijkse trekking. Staatsloten en Dayzersloten worden verkocht via een landelijk netwerk van verkooppunten, via abonnementen en via internet. De Nederlandse Staatsloterij geeft mede uitvoering aan het kansspelbeleid van de overheid dat zich concentreert op drie kernpunten: bescherming van consumenten, voorkoming van gokverslaving en het tegengaan van criminaliteit. De Nederlandse Staatsloterij is, ultimo 2009, werkgever van 130 medewerkers en gevestigd in Den Haag. De verkoop van Staatsloten vindt plaats in ruim verkooppunten. Visie en strategie De Staatsloterij is de loterij van Nederland met het grootste prijzenpakket, de hoogste winkans en het hoogste uitkeringspercentage. Vanuit haar rol en positie ziet de Nederlandse Staatsloterij het als haar opdracht een optimale balans te creëren tussen de geleverde kwaliteit van haar dienstverlening en een zo breed mogelijke maatschappelijke acceptatie. De strategie van de organisatie is erop gericht de beste producten te bieden in de Nederlandse loterijomgeving met een uitstekende toegankelijkheid. Continue verbetering van het verkoopproces en een fijnmazig netwerk van verkooppunten zijn belangrijke strategische factoren. De Nederlandse Staatsloterij staat midden in de maatschappij en heeft dan ook eind 2007 als eerste loterij in Nederland de Responsible Gaming Standards ondertekend zoals die zijn geformuleerd door European Lotteries (EL). Onder het motto weet wat je speelt is een programma in gang gezet rondom verantwoord speelgedrag. Jaarverslag

10 Organisatie en personalia Het managementteam, bestaande uit de algemeen directeur, de manager Financiën, de manager Marketing & Sales en de manager Operatie, leidt in operationele zin de organisatie. Besluitvorming vindt in het managementteam zo veel mogelijk plaats op basis van consensus. De kernverantwoordelijkheden van het managementteam bestaan uit: het creëren van balans tussen de ambities van de organisatie en maatschappelijke verantwoordelijkheid; het identificeren en volgen van belangrijke externe (maatschappelijke) ontwikkelingen en indien noodzakelijk en/of wenselijk actie ondernemen; het ontwikkelen, implementeren en toezien op de uitvoering van de gekozen strategie en doelstellingen en het evalueren en eventueel bij sturen daarvan; het uitvoeren van risicoanalyses ten behoeve van de vaststelling van strategische en operationele risico s en het managen daarvan; voorwaarden scheppen om te komen tot een professionele organisatie met inachtneming van de kernwaarden betrouwbaar, betrokken, ambitieus, optimistisch en verbeeldingskracht en met oog voor de persoonlijke ontwikkeling van de medewerkers. Organogram Algemeen Directeur Manager Financiën Manager Marketing & Sales Manager Operatie Internal Audit Project Management Corporate Communicatie Sponsoring & Relatiemarketing Proces & Security Coördinatie Demand & Supply Management Corporate Affairs & J uridische HR Zaken Financiële Administratie Business Control Marketing Sales & Trade Marketing Klant- & Spelmanagement ICT Beheer 8 Nederlandse Staatsloterij

11 Personalia managementteam Y.R.C. (Yvonne) van Oort (1953) is sinds 2005 algemeen directeur en enig statutair bestuurder van de Nederlandse Staatsloterij. Voordat zij bij de Nederlandse Staatsloterij in dienst trad, was zij onder meer werkzaam bij Uitgeverij Unieboek/Van Reemst (onderdeel van PCM te Amsterdam) in de functie algemeen directeur. Haar laatste functie was algemeen directeur van de boekenclub ECI/Euroboek (Nederland en België), destijds onderdeel van het mediaconcern Bertelsmann. Zij heeft de Nederlandse nationaliteit. De benoemingstermijn is drie jaar. Nevenfuncties: lid van de raad van commissarissen en lid van het audit committee van het Centraal Boekhuis te Culemborg. Benoemd sinds 1 juli 2006; lid van het bestuur en tevens penningmeester van het Fonds voor de Letteren te Amsterdam. Benoemd sinds 1 juli Ir. E.C.J.M. (Elyan) Zegers CMA (1968) is sinds 2003 werkzaam bij de Nederlandse Staatsloterij; sinds 2006 in de functie van manager Financiën. Voordat zij in dienst trad bij de Nederlandse Staatsloterij, is zij werkzaam geweest bij Fokker, Robeco en Arthur Andersen. Zij heeft de Nederlandse nationaliteit. Mr. J. (Joris) van Dijk (1974) is sinds 2004 werkzaam bij de Nederlandse Staatsloterij; sinds 2007 als manager Marketing & Sales. Daarvoor was hij werkzaam bij Winkelman & van Hessen en Satellite Newspapers. Hij heeft de Nederlandse nationaliteit. Na het vertrek van de voormalig manager Operatie in februari 2009 is ervoor gekozen deze functie niet direct in te vullen, aangezien door de introductie van een nieuw loterijsysteem deze functie fors zou wijzigen. In 2010 zal deze functie weer worden ingevuld. Van links naar rechts: Yvonne van Oort, Joris van Dijk en Elyan Zegers Jaarverslag

12 Personalia raad van commissarissen (Alle commissarissen zijn benoemd voor een termijn van vier jaar) Drs. J.E. (Jaap) Lagerweij (1947, Nederlandse nationaliteit) Benoemd per 1 maart 2006 Voorzitter audit committee (sinds 15 maart 2007) Commissaris Quantore Europe B.V. Commissaris Cool Cat Fashion B.V. Commissaris Beerens Groep Commissaris SNS REAAL Commissaris Macintosh Retail Group NV Prof. dr. H.M. (Henriette) Prast (1955, Nederlandse nationaliteit) Benoemd per 1 oktober 2007 Lid audit committee (sinds 1 oktober 2007) Hoogleraar Persoonlijke Financiële Planning Universiteit van Tilburg Lid Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid Lid Monitoring Commissie Corporate Governance Lid Monitoring Commissie Bankencode Lid Curatorium De Baak Managementcentrum VNO NCW CentER Fellow Columnist Het Financieele Dagblad Bestuurslid NIBUD Lid Raad van Advies Actuarieel Genootschap Mr. W.F.C. (Willem) Stevens (1938, Nederlandse nationaliteit) Benoemd per 1 september 2004 Vice-voorzitter raad van commissarissen Lid selectie- en benoemingscommissie Advocaat en belastingadviseur Commissaris N.V. Luchthaven Schiphol Commissaris TBI Holdings B.V. Commissaris Nationale Stichting tot Exploitatie van Casinospelen in Nederland (Holland Casino) Lid Raad van Toezicht Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam Vice-voorzitter Het Concertgebouw Fonds Lid Raad van Advies NIVRA Drs. J.A. (Hans) Kamps (1952, Nederlandse nationaliteit) Benoemd per 1 oktober 2007 Voorzitter remuneratiecommissie Voorzitter Algemene Bond Uitzendondernemingen Voorzitter Jeugdzorg Nederland Commissaris FD Mediagroep Kroonlid SER Medeoprichter Vakcolleges Drs. H.H. (Haddo) Meijer (1944, Nederlandse nationaliteit) Benoemd per 27 april 2005 Voorzitter raad van commissarissen (sinds 15 maart 2007) Voorzitter selectie- en benoemingscommissie Lid remuneratiecommissie Voorzitter Bestuur Stichting Nedlloyd Pensioenfonds Voorzitter Raad van Toezicht Amphia Ziekenhuis Voorzitter Raad van Toezicht Rotterdamse Schouwburg Lid Bestuur Stichting Preferente Aandelen Heijmans Lid Raad van Commissarissen Kuijpers Installaties Van links naar rechts: Haddo Meijer, Hans Kamps, Willem Stevens, Henriette Prast en Jaap Lagerweij 10

13 Bericht van de raad van commissarissen Het jaar 2009 was opnieuw een financieel sterk jaar voor de Nederlandse Staatsloterij. De economische crisis bleek geen negatief effect te hebben op de omzet. Deze kwam zelfs nog hoger uit dan in 2008, mede dankzij de overtuigende en consistente wijze waarop de strategie ook dit jaar weer is uitgevoerd. Het enkele jaren geleden ingezette beleid is gericht op product leadership. Daarvoor is een heldere samenhang tussen product, distributie, communicatie en maatschappelijke verantwoordelijkheid onontbeerlijk. Dat beleid is ook de ruggengraat gebleken voor het met succes doorstaan van de negatieve publiciteit in het derde kwartaal. Het heeft wel duidelijk gemaakt dat de communicatie meer aandacht behoeft. In dat kader was reeds een campagne in voorbereiding om de communicatie rondom het product te verbeteren. Deze campagne kon dan ook onmiddellijk gelanceerd worden, na 10 augustus. De raad van commissarissen heeft groot respect voor de manier waarop de directie, het managementteam en de medewerkers onder deze omstandigheden hebben gewerkt. De raad kijkt ook met waardering en respect terug op de samenwerking met het ministerie van Financiën. Ook is erop toegezien dat niet alleen het ministerie van Financiën, maar ook het College van toezicht op de kansspelen en het projectbureau kansspelen voortdurend en op tijd geïnformeerd werden. Het moge duidelijk zijn dat de Nederlandse Staatsloterij binnen de daarvoor geldende regelgeving, de ambitie heeft om ieder jaar meer prijzengeld uit te kunnen keren. Het uitkeringspercentage is zelfs nog nooit zo hoog geweest. Van elke ingelegde euro wordt ruim 69 cent (inclusief kansspelbelasting) uitgekeerd in de vorm van prijzen. Daarnaast wordt de behaalde winst, dus na aftrek van prijzengeld en kosten, via het ministerie van Financiën grotendeels weer geïnvesteerd in de samenleving. Met het recorduitkeringspercentage van 69,5% lijken de grenzen binnen het huidige kansspelbeleid bereikt. Gezien het restrictief kansspelbeleid van de overheid zal daar naar verwachting op korte termijn geen verandering in komen. Daarom zal het komende jaar ingezet worden op behoud van marktaandeel. Strategie In het verslagjaar heeft de raad aandacht gegeven aan de mogelijke gevolgen van een eventuele liberalisering en/of controlled opening van de kansspelmarkt in Nederland en in Europa. Het beleid tot en met 2010 was gericht op het verder verstevigen van de positie, met name op de gebieden product, marketing, distributie en communicatie. In de loop van 2010 zal het kabinet zijn plannen voor eventuele aanpassingen van het kansspelstelsel presenteren. Zodra de plannen duidelijk zijn, zal het beleid voor de komende jaren worden uitgestippeld, waarbij maatschappelijk verantwoord ondernemen en transparantie belangrijke uitgangspunten zullen zijn. Door het koersvaste beleid van de afgelopen jaren is de Nederlandse Staatsloterij op alle beleidsterreinen uitstekend gepositioneerd. Een onderdeel van de voorbereiding op de toekomst is de implementatie van een nieuw loterij-(ict-)systeem. In het kader van de continuïteit van de bedrijfsvoering houdt de raad onder meer toezicht op de voortgang van de voorbereidingen en de afbreukrisico s. Gezien de afhankelijkheid van dit systeem voor de algehele bedrijfsvoering, is een voldoende mate van zekerheid voor een succesvolle overgang randvoorwaardelijk. Jaarverslag

14 Gezien de positie van de Nederlandse Staatsloterij in de Nederlandse samenleving is de raad van commissarissen van mening dat maatschappelijke verantwoordelijkheid een belangrijk aspect is bij al haar activiteiten. Ook tijdens de bespreking over het jaarplan 2010 is maatschappelijke verantwoordelijkheid nadrukkelijk aan de orde geweest, onder andere ten aanzien van het verdiepen van de marketing- en salestrategie. Het uitgangspunt voor 2010 is gebalanceerde groei, waarbij financiële, publieke en kwaliteitsdoelstellingen met elkaar in evenwicht zijn. Corporate governance De Nederlandse Staatsloterij rapporteert op pagina 22 over de naleving van de principes voor goed ondernemingsbestuur zoals vastgelegd in de Nederlandse Corporate Governance Code. In het eerste halfjaar van 2009 werd een remuneratiecommissie ingesteld met als doel het voorbereiden van een voorstel voor het beloningsbeleid vanaf januari De remuneratiecommissie bestaat uit drs. J.A. Kamps (voorzitter) en drs. H.H. Meijer. In december 2009 is tevens een selectie- en benoemingscommissie ingesteld. Deze commissie bestaat uit drs. H.H. Meijer (voorzitter) en mr. W.F.C. Stevens en heeft tot doel tijdig te voorzien in een geschikte kandidaat voor de functie van algemeen directeur. Het contract met de huidige statutair directeur eindigt per einde De raad van commissarissen houdt toezicht op en adviseert de directie. Belangrijke aspecten zijn risicohouding en de koersvastheid waarmee de strategie ten uitvoer wordt gelegd. De ingestelde commissies vervullen daarin een belangrijke rol. sen (individueel) en tevens het functioneren van de directie besproken. Tevens werd besloten het functioneren van de raad en de samenwerking met de directie in onderlinge samenhang, met externe begeleiding, te toetsen. Managementteam De algemeen directeur vormt samen met de manager Financiën, de manager Marketing & Sales en de manager Operatie het managementteam van de Nederlandse Staatsloterij. Alleen de algemeen directeur heeft statutaire bevoegdheden. De drie MTleden wonen samen met de algemeen directeur de vergaderingen van de raad van commissarissen bij. Sinds 1 februari 2009 is de positie manager Operatie vacant. De verwachting is dat deze functie medio 2010 weer definitief zal zijn ingevuld. De raad van commissarissen heeft grote waardering voor de energie, toewijding en koersvastheid waarmee de algemeen directeur en haar managementteam de organisatie aansturen. Samenstelling raad van commissarissen De raad van commissarissen van de Nederlandse Staatsloterij bestaat uit vijf leden. De samenstelling van de raad is in 2009 ongewijzigd gebleven. De raad wordt gevormd door de heer drs. H.H. Meijer (voorzitter), de heer mr. W.F.C. Stevens (vice-voorzitter), de heer drs. J.E. Lagerweij, mevrouw prof. dr. H.M. Prast en de heer drs. J.A. Kamps. Vergaderingen De raad kwam in 2009 viermaal in vergadering bijeen, waarvan tweemaal met het ministerie van Financiën. Daarnaast kwam de raad in 2009 viermaal in besloten vergadering bijeen. Tijdens reguliere vergaderingen kwamen onder meer de onder strategie genoemde onderwerpen intensief aan bod. Daarnaast werd het jaarplan met daarin opgenomen de operationele, financiële en publieke doelstellingen besproken. Verder volgde de raad de omzet- en resultaatontwikkeling aan de hand van kwartaalrapportages. Tijdens de vergadering van maart 2009 is het functioneren van de commissaris- Verslag audit committee De raad van commissarissen heeft, conform de bestpracticebepalingen van de corporate governance code, specifieke voorbereidende taken aan het audit committee gedelegeerd. Deze taken hebben betrekking op de strategie en de daaruit voortvloeiende risico s voor de Nederlandse Staatsloterij, de kwaliteit van de interne beheersing en sturing, de kwaliteit van de (interne en externe) verslaggeving en de naleving van wet- en regelgeving. Met het instellen van een afzonderlijk audit committee wordt de toezichthoudende taak van de raad efficiënt vormgegeven. Een proactieve rol van het audit committee leidt tot 12 Nederlandse Staatsloterij Bericht van de raad van commissarissen

15 kwaliteitsverbetering van de (financiële) informatievoorziening en bevordert een effectieve interne beheersing en besturing. Het audit committee rapporteert zijn bevindingen en doet voorstellen aan de voltallige raad. De raad als geheel is verantwoordelijk voor zijn taken en de in dit kader door het audit committee uitgevoerde werkzaamheden. Het audit committee bestaat uit drs. J.E. Lagerweij (voorzitter) en prof. dr. H.M. Prast. In 2009 is de audit committee driemaal bijeengeweest. Tijdens deze vergaderingen zijn de interne en externe (financiële) verslaggeving, waaronder het conceptjaarverslag 2008 inclusief de jaarrekening, het jaarplan voor 2010 en de begroting voor 2010 aan bod gekomen. Tevens heeft het audit committee de bedrijfsbrede risicoanalyse, rapportages in het kader van interne beheersing (waaronder de auditkalender en alle auditrapportages van de afdeling Internal Audit en de externe accountant), het accountantsverslag over het boekjaar 2008 en de managementletter 2009 besproken. Het audit committee heeft tevens specifiek aandacht besteed aan de risico s die samenhangen met het project ter vervanging van het huidige loterijsysteem. Verslag remuneratiecommissie Het beloningsbeleid wordt vastgesteld door de minister van Financiën. De bezoldiging van de statutaire directie wordt door de raad van commissarissen vastgesteld, op basis van de relevante statutaire bepalingen. Het beloningsbeleid voor staatsdeelnemingen was tot nu toe gebaseerd op de mediaan in de commerciële markt. De minister van Financiën heeft als uitgangspunt voor de beloning voor de toekomstige, statutaire directie een maximum vastgesteld van (peildatum 2008). Als voorbereiding op het overleg met het ministerie heeft de remuneratiecommissie een eigen onderzoek gedaan naar de functievereisten en de weging daarvan, uitgaande van een benchmark 25% markt en 75% publiek. De uitkomst daarvan week niet significant af van het uitgangspunt van de minister van Financiën. De raad verwacht dat het nieuwe beloningsbeleid de organisatie in staat stelt de kwaliteit en de continuïteit van het topmanagement te waarborgen in de context van het huidige restrictieve kansspelbeleid. De beloningsopbouw die hierbij hoort (vaste en variabele componenten) is nog onderwerp van overleg en wordt naar verwachting in het eerste halfjaar van 2010 vastgesteld. De remuneratiecommissie kwam in 2009 driemaal bijeen. Jaarrekening Hierbij biedt de raad van commissarissen de Staat der Nederlanden de jaarrekening van de Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij over het boekjaar 2009 aan. De jaarrekening is door de algemeen directeur opgemaakt en na controle door KPMG Accountants N.V. voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. De raad heeft de jaarrekening 2009 in de vergadering van 8 maart behandeld en voorzien van een preadvies. De raad adviseert de jaarrekening vast te stellen in overeenstemming met het voorstel van de algemeen directeur. De raad stelt voor de algemeen directeur te dechargeren voor het in 2009 gevoerde beleid en de raad te dechargeren voor het toezicht daarop. In overeenstemming met de statuten dient de minister van Financiën de jaarrekening vast te stellen in een gezamenlijke vergadering met de raad en het managementteam van de Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij. Deze vergadering vindt plaats op 22 maart Den Haag, 8 maart 2010 Drs. H.H. Meijer Voorzitter raad van commissarissen Jaarverslag

16 100 x Een bijzondere Koninginnedagtrekking Hans Dikschei is verantwoordelijk voor het operationele proces en voorzitter van de trekkingscommissie. Dat wil zeggen dat hij elke 10e van de maand zorgt voor een goed verloop van het trekkingsproces, vanaf de voorbereidingen tot en met de publicatie van de trekkingslijst via diverse media. De voorbereidingen voor de Koninginnedagtrekking verliepen dit jaar echter anders dan normaal. Hans legt uit: Bij de Koninginnedagtrekking was, naast de reguliere prijzen, eenmalig een uitzonderlijk prijzenpakket te winnen, namelijk 100 x euro. Dat betekende dat tijdens de trekking 100 extra lotnummers werden getrokken. De tijdplanning van trekking tot en met publicatie is strak. Dus het was een grote uit daging om binnen de tijd 100x extra te controleren of de getrokken nummers verkocht waren (de status opzoeken in database en zo nodig opnieuw trekken). Om de trekking sneller te laten verlopen moest nieuwe software worden geïnstalleerd. Maanden vooraf is overleg gestart met de bouwer van het apparaat en met het Nederlands Meetinstituut (NMI), dat verantwoordelijk is voor de certificering ofwel de garantie dat het apparaat voldoet aan alle eisen voor een eerlijk en correct verloop van de trekking. De aanpassingen zijn door het NMI getest en goedgekeurd en de trekking verliep uiteindelijk helemaal volgens plan. Ook de publicatie van de trekkingsuitslag via de diverse media verliep probleemloos, ondanks het feit dat de lijst 100 regels langer was dan normaal. Op Koninginnedag waren maar liefst 25 medewerkers actief op het kantoor van de Nederlandse Staatsloterij. Al met al kunnen we tevreden terugkijken op een bijzondere Koninginnedagtrekking. 14 Nederlandse Staatsloterij

17 Verslag van de algemeen directeur Het jaar 2009 zal de boeken ingaan als een succesvol maar turbulent jaar voor de Nederlandse Staatsloterij, waarop met gemengde gevoelens wordt teruggekeken. Een turbulent jaar Hoogtepunten in 2009 waren het opnieuw bereiken van een recordomzet, een recordprijzengeld en wederom een stijging van het uitkeringspercentage. Dat alles maakte het mogelijk om in totaal 143,2 miljoen af te dragen aan het ministerie van Financiën dat het geld kan besteden aan maatschappelijk belangrijke zaken. Daartegenover stond echter de commotie die in augustus in de media ontstond rondom de gegarandeerde Jackpot. Dit had een enorme impact op de organisatie als geheel, maar ook op individuele medewerkers. Want al werden alle vergunninghouders afgelopen jaar geconfronteerd met het spanningsveld tussen het juridische gelijk hebben en het in de publieke opinie gelijk krijgen, als marktleider kreeg de Nederlandse Staatsloterij het in de publieke arena zwaar te verduren. Nadat de Record Jackpot op 10 augustus op een uniek verkocht deellot viel, en het restant van 22 miljoen doorschoof naar de trekking van 10 september, werden door de media de inzichtelijkheid en begrijpelijkheid van product en organisatie op niet mis te verstane wijze aan de kaak gesteld. Een uitspraak van de Reclame Code Commissie leidde tot aangepaste reclame-uitingen voor de daaropvolgende Jackpotcampagnes. Een grootschalige mediacampagne had tot doel antwoord te geven op de onder het grote publiek levende vragen. In oktober keerde het tij. In het hoger beroep tegen de uitspraak van de Reclame Code Commissie kreeg de Nederlandse Staatsloterij alsnog het juridisch gelijk aan haar zijde. En ondanks de, door de toegenomen populariteit van het 1/5e lot, verhoudingsgewijs kleine kans, viel de Jackpot van 27,5 miljoen op 10 november op een heel lot. Zo kwam de organisatie in de laatste maanden van 2009 in communicatief rustiger vaarwater. Behaalde resultaten Deelnemers Per reguliere maandtrekking speelden gemiddeld 2,2 miljoen mensen mee. Dat aantal steeg tot bijna 3 miljoen spelers als er sprake was van een gegarandeerde Jackpot. Bij een reguliere maandtrekking (elke 10e van de maand) worden ongeveer 5,1 miljoen lotnummers verkocht. Bij een trekking met een gegarandeerde Jackpot zijn dit er meer dan 11 miljoen. Van dit aantal was in % een 1/5e lot, tegenover 52% in Omzet De economische teruggang ten spijt, wist Nederland in 2009 de Staatsloterijverkooppunten meer dan ooit tevoren te vinden. Ook het abonneebestand groeide. Onder meer dankzij vier opeenvolgende trekkingen met een gegarandeerde Jackpot heeft de Nederlandse Staatsloterij, voor het vierde achtereenvolgende jaar, een recordomzet behaald. De omzet steeg in 2009 tot 889,7 miljoen (2008: 826,2 miljoen), een stijging van 7,7%. Als gevolg van de hoge Jackpotstanden nam met name de contante verkoop toe. Prijzengeld In de afgelopen vijf jaar is het uitgekeerde prijzengeld met 200 miljoen toegenomen, een stijging met bijna 50%. Het totale prijzengeld (inclusief kansspelbelasting) steeg dit jaar opnieuw en wel naar een recordhoogte van 618,6 miljoen (2008: 553,8 miljoen). Het uitkeringspercentage kwam daarmee op 69,5%, ten opzichte van 67,0% in Jaarverslag

18 Kosten De operationele kosten daalden met 5,8 miljoen ten opzichte van Significante wijzigingen waren toe te schrijven aan een stijging van de provisie en de verwerkingskosten als gevolg van de hogere (contante) omzet, hogere marketing- en verkoopkosten door media-uitingen die betrekking hadden op de hoge Jackpotstanden en de in korte tijd gerealiseerde reclamecampagne na de initiële uitspraak van de Reclame Code Commissie in augustus. Daarnaast zorgden de werkzaamheden rondom het nieuwe loterijsysteem en maatregelen die werden genomen na de negatieve publiciteit in het derde kwartaal voor hogere overige, algemene beheerkosten. Resultaat Het resultaat vóór belasting en afdracht is over 2009 uitgekomen op 146,3 miljoen (2008: 141,8 miljoen). De afdracht aan het ministerie van Financiën, inclusief belastingen, bedroeg 133,5 miljoen (2008: 137,9 miljoen). Na aftrek van het prijzengeld, de operationele kosten, de vaste afdracht aan het ministerie van Financiën en belastingen resteert een netto resultaat van 12,9 miljoen (2008: 3,9 miljoen). Van dit resultaat wordt 3,2 miljoen toegevoegd aan de reserves en wordt 9,7 miljoen additioneel afgedragen aan het ministerie van Financiën, waardoor de totale afdracht aan het ministerie uitkomt op 143,2 miljoen. Commerciële activiteiten Verkooppunten Ook dit jaar is de samenwerking tussen de verkooppunten en de Staatsloterijorganisatie uitstekend verlopen. Vooral de tabaks- en gemakszaken hebben er met hun betrokkenheid, de persoonlijke relatie tussen de winkelier en de klant, het bedenken van speciale acties en het geven van deskundig advies, voor gezorgd dat de contante verkoop van Staatsloten in 2009 is gestegen. De Nederlandse Staatsloterij heeft groot respect voor deze ondernemers. Om hen te ondersteunen is in 2009 de Staatsloterij Academie opgericht. De academie biedt de mogelijkheden tot gespecialiseerde trainingen voor de eigenaren en medewerkers van bestaande en nieuwe verkooppunten. Gedurende deze training komen niet alleen onderwerpen aan de orde die betrekking hebben op de Nederlandse Staatsloterij, zoals verantwoord spelen, maar ook op het verkoop- en winkelbeleid in het algemeen. Uitbreiding van het aantal verkooplocaties vond in 2009 vooral plaats bij supermarkten en tankstations. Marketing en sales Het marketing- en salesbeleid is gericht op gebalanceerde groei, waarin met behulp van onderzoek en analyse de mogelijkheden tot het realiseren van de ambitie in kaart worden gebracht en uitgevoerd. Verbetering van toegankelijkheid en inzicht in klantbehoeften is daarbij essentieel. Op basis van deze feiten werden in 2009 diverse succesvolle campagnes gevoerd, allemaal met als uitgangspunt dat de Staatsloterij de loterij van Nederland is, met het grootste prijzenpakket en de hoogste winkans. Een in februari 2009 gehouden grootschalig onderzoek onder klanten wees uit dat 83% van de Staatsloterijspelers de voorkeur geeft aan meer middelgrote geldprijzen. Met ingang van de trekking van juli is het prijzenpakket uitgebreid met maandelijks extra prijzen van 250 euro en 30 prijzen van euro. Ook werd het startbedrag van de Jackpot verhoogd van 5 miljoen euro naar 7,5 miljoen euro en de maximale hoogte van 25 miljoen euro naar 27,5 miljoen euro, de hoogste belastingvrije Jackpot van Nederland. Oudejaarstrekking De verkoop van Oudejaarsloten was wederom succesvol. Van de in totaal 5 miljoen beschikbare hele loten, die als heel lot of als twee halve loten verkocht werden, zijn er 4,8 miljoen verkocht. De daarmee behaalde omzet bedroeg 141,5 miljoen. Als afsluiting van het jaar organiseerde de Nederlandse Staatsloterij op 31 december het nationale Staatsloterij Oud en Nieuw feest op het Museumplein in Amsterdam met als hoofdact Marco Borsato. Het feest werd bijgewoond door naar schatting ruim mensen. Dayzers De wekelijkse spelvariant van de Staatsloterij richt zich op spelers die een hogere winkans belangrijker vinden dan hoge prijzen. In 2009 werden geen acties of campagnes gevoerd om dit product onder de aandacht te brengen. De omzet kwam uit op 43,6 miljoen ten opzichte van 49,3 miljoen in Nederlandse Staatsloterij Verslag van de algemeen directeur

19 Marktontwikkelingen en liberalisering Vanuit politiek perspectief werd in 2009 nog geen duidelijkheid gegeven over de mogelijke veranderingen in de kansspelwetgeving. De minister van Justitie is voornemens in de eerste helft van 2010 te komen met scenario s en plannen voor het toekomstig kansspelbeleid van de overheid. Verschillende Europese lidstaten, waaronder Frankrijk, Duitsland en de Scandinavische landen, werkten hard aan het gedeeltelijk liberaliseren van hun respectievelijke kansspelmarkten. Op termijn worden in die landen spelvormen zoals sommige sportweddenschappen, poker en enkele andere casinospelen via internet mogelijk. Buitenlandse aanbieders zullen in deze landen eveneens worden toegelaten. Het Europese Hof van Justitie boog zich over verschillende kansspelkwesties. Belangrijk waren de uitspraak in de Liga Portuguesa-zaak en de opinie van AG Bot in de Ladbrokes/Betfair-zaak. De lidstaten behielden hun bevoegdheden voor een nationaal kansspelbeleid. De eisen waaraan een dergelijk beleid moet voldoen, werden wel aangescherpt. van gokverslaving, criminaliteit en bescherming van minderjarigen. De netto-opbrengst dient het maatschappelijk belang. Binnen haar spelaanbod maar ook als staatsdeelneming heeft de Nederlandse Staatsloterij aandacht voor een verantwoord spelaanbod en het maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is een taak en verantwoordelijkheid van alle mangementteam-leden. De dialoog met de stakeholders richt zich op een aantal onderwerpen, die hierna worden toegelicht. Algemeen De Nederlandse Staatsloterij dient de belangen van alle stakeholders zo goed mogelijk en werkt continu aan verbetering van haar prestaties. Klanten, medewerkers, retailpartners, aandeelhouder en de maatschappij worden beschouwd als de belangrijkste stakeholders. De Nederlandse Staatsloterij zet verschillende middelen in om de dialoog met haar stakeholders vorm te geven. In dit verslag wordt in diverse hoofdstukken ingegaan op de initiatieven die op dit gebied worden genomen. Het toezicht op de kansspelen stond in 2009 ook in de belangstelling. Thans lijkt het toezicht schuil te gaan achter de discussies over de vorming van een nieuw toezichthoudend orgaan, de Kansspelautoriteit. De minister heeft aangegeven dat dit instituut er in 2010 zal komen. Verschil met de huidige situatie, waarin het toezicht wordt uitgevoerd door het College van toezicht op de kansspelen, is dat de nieuw te vormen Kansspelautoriteit financiële sancties kan opleggen bij overtreding van regels. Maatschappelijke verantwoordelijkheid Visie De Nederlandse Staatsloterij staat met haar producten midden in de maatschappij en heeft als zodanig met verschillende stakeholders te maken. Helder moet zijn wat zij doet, waarom en op welke manier. Zij is zich bewust van de belangen van al haar stakeholders. Als grootste aanbieder in de markt is de Nederlandse Staatsloterij een belangrijk instrument bij het kanaliseren van kansspelen en het tegengaan Klanten Klanten zijn voor de Nederlandse Staatsloterij de basis van bestaan. Zij hanteert daarbij de Responsible Gaming Standards en ondersteunt het kansspelbeleid van de overheid. In dat kader is de website weet wat je speelt ontwikkeld. Naar verwachting wordt het Corporate Social Responsibility-beleid van de Nederlandse Staatsloterij in 2010 door European Lotteries gecertificeerd. In 2009 is de website vraag het de staatsloterij gelanceerd, een platform voor vragen en antwoorden over de gang van zaken bij de Nederlandse Staatsloterij. Regelmatig vindt onderzoek plaats naar de tevredenheid van klanten over de dienstverlening. Naar aanleiding hiervan worden gerichte maatregelen genomen om de service te verbeteren. Via de website en persberichten krijgen klanten van de Nederlandse Staatsloterij informatie over het bedrijf. Uit onderzoek naar de effecten van nummerloterijen is gebleken dat er geen sprake is van kans op verslaving als er, zoals bij de Staatsloterij het geval is, langere tijd zit tussen het moment van Jaarverslag

20 Staatsloterij Academie: Opleidingscentrum voor verkopers Vernieuwend en uniek in Nederland: het kennis- en opleidingscentrum voor Staatslotenverkopers. Medio 2009 is de Staatsloterij Academie van start gegaan en in november werden de eerste Sales Workshops gehouden. Rob Willemsen, Senior Retail Sales & Product Trainer, stond aan de wieg van de Academie. Een langgekoesterde wens van de afdeling Sales is hiermee in vervulling gegaan. Met de Academie willen we de ondernemers optimaal ondersteunen in de verkoop van Staatsloten. Dat houdt onder meer in het vergroten van de kennis van de producten van de Staatsloterij en van het verkoop proces in het algemeen. Niet alleen de ondernemers zelf, maar ook hun medewerk(st)ers kunnen deelnemen. Ze krijgen onder andere in boeiende en leerzame programma s voorlichting en training over het gebruik van de terminals, over de producten, over landelijke, regionale of lokale acties, over de afhandeling van acties en over verkoop in het algemeen. Maar ook over een voor ons belangrijk onderwerp als het verantwoord aanbieden van Staatsloten. Aan de hand van praktijkcases worden de deelnemers voorgelicht en getraind. We spelen in op actualiteiten en nemen de kracht en vak inhoudelijke kennis van de verkopers als vertrekpunt bij trainingen en workshops. Tijdens de workshops kan al met de opgedane kennis geoefend worden. Nieuwe verkooppunten doorlopen eerst een dagtraining. De Academie is gevestigd in het kantoor van de Nederlandse Staatsloterij in Den Haag, maar de trainingen vinden ook plaats in zalen in de regio of op locatie bij grotere winkels. Deelname aan de opleidingen is gratis. De trainers van de Nederlandse Staatsloterij verzorgen de workshops, trainingen en presentaties. De eerste reacties van deelnemers waren zeer positief. 18 Nederlandse Staatsloterij

21 aankoop en het moment van trekking (de zogenaamde long odd). Het abonneebestand wordt regelmatig getoetst op eventueel afwijkende abonnementen. Medewerkers In 2009 is een nieuwe HR-visie opgesteld, die gebaseerd is op het bouwen aan een wendbare en weerbare organisatie met medewerkers die worden uitgedaagd en ondersteund om het maximale uit hun talenten te halen. Deze HR-visie heeft als doel een optimale ontwikkeling van medewerkers én van de organisatie. De organisatie hanteert regels op het gebied van integriteit. Er is een klokkenluidersregeling aanwezig en er is een vertrouwenspersoon aangesteld. Alle medewerkers ondertekenen bij aanstelling een gedragscode en moeten een bewijs van goed gedrag overleggen. Daarnaast worden de procuratieregelingen frequent getoetst. De ondernemingsraad overlegt regelmatig met de directie. Via interne communicatie, zowel mondeling als schriftelijk, worden onze medewerkers op de hoogte gehouden van de belangrijkste gebeurtenissen. Retailpartners De Nederlandse Staatsloterij treedt op reguliere basis in overleg met de hoofdkantoren van de retailketens die haar producten verkopen. Daarnaast is er regelmatig overleg met de NSO, brancheorganisatie voor de tabaksdetailhandel. Tot slot toetst de Nederlandse Staatsloterij regelmatig voorgenomen activiteiten bij afgevaardigden van de verkooporganisatie. In 2009 is de Staatsloterij Academie voor verkooppunten gestart. Winkeliers krijgen uitleg over de uitgangspunten en principes voor verkoop van loten en worden daarin ook gecoacht. Daarnaast krijgen zij ondersteuning bij het verkoopbeleid in het algemeen en hoe verantwoord speelgedrag te bevorderen. Aandeelhouder De Nederlandse Staatsloterij heeft de Nederlandse overheid als aandeelhouder en dit aandeelhouderschap is gedelegeerd aan de minister van Financiën. Viermaal per jaar vindt overleg met de aandeelhouder plaats. In het voorjaar wordt de jaarrekening vastgesteld en in het najaar worden de plannen en begroting voor het komende jaar gepresenteerd. De raad van commissarissen en de directie lichten in deze vergaderingen tevens het beleid van de onderneming toe. Weet wat je speelt Eind 2007 ondertekende de Nederlandse Staats loterij de Responsible Gaming Standards die zijn opgesteld door de Responsible Gaming Working Group van brancheorganisatie European Lotteries. De tien geformuleerde standaarden zijn gericht op het benadrukken van verantwoord speelgedrag: onderzoek om meer inzicht in kansspelen te verkrijgen; training van medewerkers; programma voor verkooppunten: weet wat je verkoopt; spelopzet: risico s vermijden; zorgen voor een zorgvuldige invoering van interactieve kansspelen; verantwoord gebruik van reclame en marketing; evenwichtig en helder beleid op het gebied van risico s voor de spelers; goede voorlichting over winkansen, uitkeringspercentages en samenstelling prijzenpakket; overleg met stakeholders; rapportage en certificering. Op de website is verdere infor matie te vinden. Daarnaast zijn deze Responsible Gaming Standards het onderdeel van het programma van de Staatsloterij Academie voor verkooppunten. Jaarverslag

22 Tijdens de overige vergaderingen wordt gesproken over de kwartaalresultaten en het kansspelbeleid. Maatschappij Regelmatig wordt contact onderhouden met politiek Den Haag, instanties binnen de Europese Unie en consumentenorganisaties. De Nederlandse Staatsloterij is lid van de internationale brancheorganisaties World Lottery Association (WLA) en European Lotteries (EL). De Nederlandse Staatsloterij is een door de WLA gecertificeerde loterij. De bedrijfsvoering van de Nederlandse Staatsloterij wordt jaarlijks door de WLA getoetst op conformiteit met de WLAnormen. Maatschappelijke ambities en prestaties worden regelmatig getoetst bij relevante stakeholders. Organisatie en medewerkers Ultimo 2009 werkten 130 medewerkers voor de Nederlandse Staatsloterij, van wie 72 vrouwen (zeven in leidinggevende posities) en 58 mannen. Zeven medewerkers hebben een niet-nederlandse achtergrond. Om in de dynamische en competitieve kansspelmarkt succesvol te blijven, bouwt de Nederlandse Staatsloterij aan een wendbare en weerbare organisatie met medewerkers die worden uitgedaagd en ondersteund om het maximale uit hun talenten te halen. Met dat doel voor ogen is in 2009 een HR-visie ontwikkeld waarin is vastgelegd wat van medewerkers op alle niveaus wordt verwacht en hoe het management hen in staat stelt die verwachting in te vullen. Uitgangspunt daarbij is dat medewerkers de kans krijgen zich voortdurend te ontwikkelen en door te groeien. Het streven is gericht op lifetime employability en niet op lifetime employment. De Nederlandse Staatsloterij is een organisatie van beperkte omvang, waardoor ambities van medewerkers niet altijd binnen de eigen organisatie kunnen worden gerealiseerd. Het managementteam ziet het daarom als zijn plicht de medewerkers te ondersteunen in hun carrière, ook als die buiten de eigen organisatie ligt. Medewerkers krijgen alle kans de persoonlijke doelstellingen zoals die zijn vastgelegd in zijn of haar persoonlijk ontwikkelplan te realiseren. Door opleiding en training, maar ook door het rouleren binnen of buiten de organisatie. Leidinggevenden worden zo veel mogelijk uit de onderneming zelf gerecruteerd. Betrouwbaarheid, betrokkenheid, ambitie, optimisme en verbeeldingskracht zijn vanzelfsprekende waarden binnen de Staatsloterijorganisatie. Ten behoeve van het werven van nieuwe medewerkers is begin 2010 de website werken bij de Staatsloterij gelanceerd. Nieuw loterijsysteem De implementatie van een nieuw loterij-(ict-)systeem, die was voorzien voor eind 2009, werd uitgesteld. Een belangrijk aspect daarbij is het abonneebestand. Alle internationale loterijsystemen gaan uit van uitsluitend contante verkoop en kennen geen of een beperkt aantal abonnees, de spelers die meespelen met een automatische machtiging. Wij verwachten dat het systeem, dat in samenwerking met de Lotto door Intralot wordt ontwikkeld, in april 2010 kan worden geïmplementeerd. Met het nieuwe systeem kunnen veranderingen sneller doorgevoerd worden, waardoor in de toekomst op nieuwe ontwikkelingen sneller kan worden ingespeeld. Vooruitzichten De in het derde kwartaal van 2009 ontstane commotie heeft eens te meer bewezen dat juridisch correct handelen niet automatisch zorgt voor begrip voor datzelfde handelen. De boodschap was kennelijk niet steeds helder genoeg. Heldere communicatie met de spelers en andere stakeholders blijft ook in 2010 een speerpunt. Doelstelling is aan alle spelersgroepen, zowel de reguliere als de incidentele, duidelijk te maken wat de Nederlandse Staatsloterij doet, hoe zij het doet en onder welke voorwaarden. Alle informatie moet via de websites te vinden zijn of eenvoudig op te vragen. In 2010 wordt het Corporate Social Responsibility-beleid van de Nederlandse Staatsloterij naar verwachting door European Lotteries gecertificeerd. Voor de detailhandel zal 2010 naar verwachting een moeilijker jaar worden, hetgeen ook zijn weerslag kan hebben op de verkoop van Staatsloten. Tegelijkertijd zal onlineverkoop belangrijker worden, naast de verkoop via verkooppunten en girale abonnementen. De grenzen aan de groei, binnen de huidige vergunning, komen in zicht. 20 Nederlandse Staatsloterij Verslag van de algemeen directeur

23 Het jaar 2009 heeft bewezen dat een belangrijke doelstelling, het bouwen van een wendbare en weerbare organisatie, is bereikt. Meer dan ooit werd een beroep gedaan op de flexibiliteit, inzet, integriteit en doortastendheid van onze medewerkers. Met trots kan worden geconstateerd dat zij die test glansrijk hebben doorstaan. Directie en managementteam zijn hen daarvoor zeer dankbaar en zien de toekomstige uitdagingen met veel vertrouwen tegemoet. Den Haag, 8 maart 2010 Y.R.C. van Oort Algemeen directeur Jaarverslag

24 Corporate Governance De Nederlandse Staatsloterij hecht veel waarde aan betrouwbaarheid en transparantie. Mede daarom volgt de Nederlandse Staatsloterij de geldende richtlijnen inzake goed bestuur. Door het naleven van de Nederlandse Corporate Governance Code (de Code) geeft de Nederlandse Staatsloterij tevens vorm aan het beleid inzake corporate governance, zoals dit geldt voor staatsdeelnemingen. Naleving en handhaving van de Code De Nederlandse Staatsloterij past vrijwel alle principes en best practices van de per 1 januari 2009 in werking getreden geactualiseerde Code toe, voor zover van toepassing. Belangrijke partijen binnen de corporate-governancestructuur van de Nederlandse Staatsloterij zijn de statutair bestuurder (de algemeen directeur), de raad van commissarissen (de raad) en de minister van Financiën. De minister van Financiën is bij de Nederlandse Staatsloterij, waar in de Code relevant, de partij die de rol van algemene vergadering van aandeelhouders op zich neemt. Algemeen directeur De statutair bestuurder (algemeen directeur) wordt benoemd door de raad van commissarissen, na voorafgaande goedkeuring van de minister van Financiën. De benoeming vindt plaats voor een periode van maximaal drie jaar. De algemeen directeur is belast met het besturen van de Nederlandse Staatsloterij. Dit houdt in dat zij verantwoordelijk is voor het opstellen en uitvoeren van de strategie, het beleid en de realisatie van de doelstellingen van de Nederlandse Staatsloterij. De algemeen directeur legt hierover verantwoording af aan de raad van commissarissen en aan de minister van Financiën. De minister van Financiën kan de algemeen directeur aanwijzingen geven ten aanzien van de algemene lijnen van het te voeren financiële beleid. Raad van commissarissen De raad van commissarissen heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van de algemeen directeur en op de algemene gang van zaken bij de Nederlandse Staatsloterij en ondersteunt de directie met advies. De raad richt zich bij de vervulling van zijn taak naar het belang van de Nederlandse Staatsloterij en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van bij de onderneming betrokkenen af. Het op het functioneren van de raad van commissarissen van toepassing zijnde reglement is op de website beschikbaar. De benoeming vindt plaats voor een periode van vier jaar. De minister van Financiën benoemt de leden van de raad op voordracht van de raad zelf. De beloning en onkostenvergoeding voor de leden van de raad worden, na voorafgaande toestemming van de minister van Financiën, aan de raad toegekend. In 2002 heeft de raad het audit committee ingesteld. De belangrijkste aandachtsgebieden zijn: de strategie en de daaruit voortvloeiende risico s voor de Nederlandse Staatsloterij, de kwaliteit van de interne beheersing en sturing, de kwaliteit van de (interne en externe) verslaggeving en de naleving van wet- en regelgeving. In de eerste helft van 2009 is een remuneratiecommissie ingesteld. Het beloningsbeleid wordt vastgesteld door de minister van Financiën. De bezoldiging van de statutaire directie wordt door de raad van commissarissen vastgesteld, op basis van de relevante statutaire bepalingen. De remuneratiecommissie heeft tot doel voorstellen voor te bereiden voor het remuneratiebeleid, die in de voltallige raad besproken worden. Daarna stelt de minister van Financiën dit vast. 22 Nederlandse Staatsloterij

Joost van den Vondel (dichter, 1587 1679) Van den Vondel is één van de vijf historische figuren die op een Staatslot staan afgebeeld.

Joost van den Vondel (dichter, 1587 1679) Van den Vondel is één van de vijf historische figuren die op een Staatslot staan afgebeeld. Jaarverslag 2010 Joost van den Vondel (dichter, 1587 1679) Van den Vondel is één van de vijf historische figuren die op een Staatslot staan afgebeeld. De overige vier zijn Willem van Oranje, Frans Hals,

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

VERGUNNING BANKGIRO LOTERIJ 2015/2016

VERGUNNING BANKGIRO LOTERIJ 2015/2016 VERGUNNING BANKGIRO LOTERIJ 2015/2016 (Geconsolideerde versie 11-06-2015) Besluit van de raad van bestuur van de kansspelautoriteit van 25 november 2014, kenmerk 8788, inzake de verlening van een vergunning

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN

Reglement Raad van Toezicht. Stichting Hogeschool Leiden CONCEPT 140331 ALGEMEEN Reglement Raad van Toezicht Stichting Hogeschool Leiden ALGEMEEN Artikel 1. Algemene bepalingen 1. Dit reglement is het Huishoudelijk Reglement van de Raad van Toezicht, bedoeld in artikel 15 van de Statuten

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

Implementatie Code Banken

Implementatie Code Banken Implementatie Code Banken Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bngbank.nl BNG Bank is een handelsnaam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, statutair gevestigd te Den Haag, KvK-nummer

Nadere informatie

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht.

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht. Beter Bed Holding N.V. Agenda Algemene Vergadering van Aandeelhouders op donderdag, 28 april 2011 om 12.30 uur bij IBN Vergadercentrum, Hockeyweg 5, 5405 NC Uden 1. Opening. 2. Bespreking jaarverslag 2010.

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen 1. Opening Agenda voor de algemene vergadering van Koninklijke Ten Cate N.V. te houden op donderdag 17 april 2014 om 14.00 uur in het Polman Stadion, Stadionlaan 1 te Almelo. 2. Mededelingen 3. Jaarverslag

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code ( Code ) is van toepassing op alle Nederlandse beursgenoteerde

Nadere informatie

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com.

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com. AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap, gevestigd te Groenlo, te houden op 16 april 2013, s morgens om 11.00 uur in de Hermitage

Nadere informatie

GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO

GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO GEDRAGSCODE VERKOOPPUNTEN VAN KANSSPELEN VAN DE LOTTO Om te zorgen voor een veilig en verantwoord spelaanbod in het winkelkanaal heeft de Lotto de Gedragscode verkooppunten van kansspelen van De Lotto

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008.

Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Bestuursreglement Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van Woningbouwvereniging Habeko wonen op 8 juli 2008. Artikel 1 Status en inhoud van het reglement 1. Dit reglement is opgesteld

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

Compliance- verklaring

Compliance- verklaring Compliance- verklaring 23 januari 2013 1 van 6 Inleiding Spaarnelanden en de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners Spaarnelanden wenst haar governance in lijn te brengen met de laatste inzichten op

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen 1 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Vaststelling reglement 3 Artikel 3 Taak van de auditcommissie 3 Artikel 4 Samenstelling, deskundigheid

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V.

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Voorwoord Dit remuneratierapport geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen in het beloningsbeleid van Loyalis N.V. over het jaar 2014. Met dit rapport wil Loyalis

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V.

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. Vastgesteld door de RvC op 13 december 2007 Reglement Audit Commissie Ballast Nedam N.V. d.d. 13 december 2007 1 / 10 INLEIDING 3 1. SAMENSTELLING 3 2. TAKEN

Nadere informatie

op woensdag, 28 april 2010 om 14.00 uur in het Hilton Hotel, Apollolaan 138, 1077 BG Amsterdam

op woensdag, 28 april 2010 om 14.00 uur in het Hilton Hotel, Apollolaan 138, 1077 BG Amsterdam AGENDA Algemene Vergadering van Aandeelhouders BETER BED HOLDING N.V. op woensdag, 28 april 2010 om 14.00 uur in het Hilton Hotel, Apollolaan 138, 1077 BG Amsterdam 1. Opening. 2. Bespreking jaarverslag

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V.

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. Definities de Vennootschap de RVC de voorzitter Directie : Bever Holding N.V. : De raad van commissarissen van de vennootschap : De voorzitter

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Uitgangspunten 1. Deze profielschets wordt gehanteerd: bij de werving en selectie van nieuwe leden van de Raad van Commissarissen; bij de discussie over de

Nadere informatie

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt.

De locatie van de vergadering wordt op 20 april 2010 via de website van de Vennootschap (investor.oce.nl) bekend gemaakt. Agenda van de Jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de naamloze vennootschap Océ N.V., gevestigd te Venlo, te houden in Venlo ten kantore van de Vennootschap op donderdag 22 april 2010,

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V.

REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. REGLEMENT AUDIT COMMISSIE BALLAST NEDAM N.V. 20 november 2015 Reglement Audit Commissie Ballast Nedam N.V. d.d. 20 november 2015 1 / 11 INLEIDING 3 1. SAMENSTELLING 3 2. TAKEN EN BEVOEGDHEDEN 3 3. TAKEN

Nadere informatie

AGENDA. 1. Opening en mededelingen.

AGENDA. 1. Opening en mededelingen. AGENDA Voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Macintosh Retail Group N.V., te houden op donderdag 30 april 2015 om 14.00 uur in het Novotel, Europaboulevard 10 te Amsterdam 1. Opening

Nadere informatie

Verslag raad van commissarissen aan aandeelhouders

Verslag raad van commissarissen aan aandeelhouders Verslag raad van commissarissen aan aandeelhouders Jaarrekening en dividendvoorstel Hierbij leggen wij de door de raad van bestuur opgestelde jaarrekening over het boekjaar 2009 aan de algemene vergadering

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

KENNISBANK - ORGANISATIE

KENNISBANK - ORGANISATIE KENNISBANK - ORGANISATIE MODEL DIRECTIEREGLEMENT STICHTING MEER DAN VOETBAL Samenvatting Het bestuur stelt een profiel voor de directie op, waarin de omvang van de directie en de vereiste kwaliteiten van

Nadere informatie

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL Dit reglement is op 12 december 2005 door de bestuursraad van Stichting De Kempel, statutair gevestigd te Helmond, kantoorhoudende te 5709

Nadere informatie

Profielschets raad van commissarissen

Profielschets raad van commissarissen Profielschets raad van commissarissen 1. Algemeen De raad van commissarissen (rvc) heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken in de woningcorporatie en de met haar

Nadere informatie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie 1. Opening AGENDA Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Brill NV te houden op woensdag 13 mei 2015 om 14.00 uur ten kantore van de Vennootschap, Plantijnstraat 2, Leiden

Nadere informatie

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel.

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel. Bijlage Code Cultural Goverance: Principes en uitwerkingen Nummer Principe De organen van de culturele instelling zijn verantwoordelijk voor de keuze van het besturingsmodel en de naleving van deze code.

Nadere informatie

Corporate Governance Reglement

Corporate Governance Reglement Corporate Governance Reglement N.V. VSH Foods Corporate Governance Reglement april 2011 1 van 9 Algemeen Dit document is een handleiding voor de inrichting van de Corporate Governance voor N.V. VSH Foods

Nadere informatie

Oudejaarstrekking 2008

Oudejaarstrekking 2008 Jaarverslag 2008 Oudejaarstrekking 2008 De Staatsloterij sloot op 31 december het jaar in Amsterdam af met een spectaculair Oudejaarsfeest op de Dam. Topacts van eigen bodem als Anouk, Bløf, Trijntje

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

Visie op belonen. Rabobank Groep

Visie op belonen. Rabobank Groep Visie op belonen Rabobank Groep 2014 1 Contactgegevens: Human Resources Rabobank Humanresourcesrabobank@rn.rabobank.nl 2 Visie op belonen Intentieverklaring De Rabobank Groep hanteert een zorgvuldig, beheerst

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie

Reglement Auditcommissie Reglement Auditcommissie Dit reglement is vastgesteld op grond van artikel 7.1 van het reglement van de raad van commissarissen. Artikel 1: Instelling, samenstelling en doelstelling 1. De raad van commissarissen

Nadere informatie

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag:

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag: Corporate governance De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur onderschrijven de belangrijkste principes van corporate governance. Goed ondernemingsbestuur is voor Neways een belangrijk uitgangspunt.

Nadere informatie

VERGUNNING SPORTPRIJSVRAGEN EN LOTTO 2015/2016

VERGUNNING SPORTPRIJSVRAGEN EN LOTTO 2015/2016 VERGUNNING SPORTPRIJSVRAGEN EN LOTTO 2015/2016 (Geconsolideerde versie 04-10-2015) Besluit van de raad van bestuur van de kansspelautoriteit van 25 november 2014, kenmerk 8785, inzake verlening van een

Nadere informatie

Nederlandse Brandwonden Stichting

Nederlandse Brandwonden Stichting Nederlandse Brandwonden Stichting REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de Raad van Toezicht op 24 april 2012 1/7 0. Inleiding 0.1 Dit reglement is opgesteld door de Raad van Toezicht (hierna RvT)

Nadere informatie

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering;

het bevorderen van de kwaliteit van DVN, door realisering van de doelen van DVN, juiste besteding van middelen en efficiënte bedrijfsvoering; Code Goed Bestuur DVN vastgesteld in de Ledenraad van 6 oktober 2012 Vooraf DVN heeft een aantal kernwaarden vastgelegd rondom de houding, gedragingen en cultuur van de vereniging DVN. Deze zijn uitgewerkt

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN

REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN Pagina 1 van 5 Artikel 1 Definities Maatschappij : ZLM Verzekeringen (OVM ZLM U.A.) RvC : Raad van Commissarissen van de maatschappij Directie

Nadere informatie

A G E N D A. 8. a. Aanwijzing inzake uitgifte van aandelen (stempunt) b. Aanwijzing inzake beperking of uitsluiting van het voorkeursrecht (stempunt)

A G E N D A. 8. a. Aanwijzing inzake uitgifte van aandelen (stempunt) b. Aanwijzing inzake beperking of uitsluiting van het voorkeursrecht (stempunt) A G E N D A voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Ballast Nedam N.V., te houden op woensdag 16 mei 2012 om 13.30 uur in het Beatrixtheater, Jaarbeursplein te Utrecht 1. Opening

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING ARTIKEL 1 DEFINITIES In dit reglement wordt verstaan onder: - Bestuur : het bestuur van de Stichting, zijnde het orgaan dat de dagelijkse en algemene leiding

Nadere informatie

CORPORATE. 1. Opening. 2. Mededelingen

CORPORATE. 1. Opening. 2. Mededelingen CORPORATE Agenda voor de algemene vergadering van aandeelhouders van Koninklijke Ten Cate N.V. te houden op donderdag 9 april 2015 om 14.00 uur in het Polman Stadion, Stadionlaan 1 te Almelo 1. Opening

Nadere informatie

-1- AGENDA. 1. Opening en mededelingen.

-1- AGENDA. 1. Opening en mededelingen. AGENDA Voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Macintosh Retail Group NV, te houden op dinsdag 22 april 2008 om 14.00 uur in het Golden Tulip Apple Park Hotel, Pierre de Coubertinweg

Nadere informatie

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB.

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB. Remuneratie disclosure 2013 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep functionarissen die in het nieuwe

Nadere informatie

A G E N D A. 9. a. Aanwijzing inzake uitgifte van aandelen (stempunt) b. Aanwijzing inzake beperking of uitsluiting van het voorkeursrecht (stempunt)

A G E N D A. 9. a. Aanwijzing inzake uitgifte van aandelen (stempunt) b. Aanwijzing inzake beperking of uitsluiting van het voorkeursrecht (stempunt) A G E N D A voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Ballast Nedam N.V., te houden op donderdag 19 mei 2011 om 13.30 uur in Artis Party- en Congrescentrum aan de Plantage Middenlaan

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004

TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP DE AGENDA VOOR DE JAARVERGADERING VAN KONINKLIJKE DSM N.V. TE HOUDEN OP 31 MAART 2004 TOELICHTING OP AGENDAPUNT 2 De Raad van Bestuur zal een toelichting geven op het jaarverslag van de

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF

Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF 1. Inleiding 1.1. In dit Reglement van de Auditcommissie van NOC*NSF worden de volgende definities gehanteerd: Algemeen Directeur : de statutair directeur, bedoeld

Nadere informatie

3. Verslag van de Raad van Commissarissen en van zijn commissies over het boekjaar 2011 (informatie)

3. Verslag van de Raad van Commissarissen en van zijn commissies over het boekjaar 2011 (informatie) Agenda AGM 2012 Vrije vertaling AGENDA Algemene Vergadering van Aandeelhouders van SBM Offshore N.V. (de "Vennootschap") te houden op woensdag 16 mei 2012, aanvang 14.30 uur, in de zaal Eduard Flipse in

Nadere informatie

Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders

Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders Agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders Die zal worden gehouden op donderdag 12 mei 2016, vanaf 14.00 uur, in het Hilton Amsterdam hotel, Apollolaan 138 te Amsterdam. 1. Toespraak

Nadere informatie

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur

Informatieprotocol. Datum: 27 april 2010 Raad van toezicht Raad van bestuur Informatieprotocol Datum: 27 april 2010 Aan: Raad van toezicht Van: Raad van bestuur Kenmerk: II-1.1/10.78.1n 1. Inleiding De RvT en de RvB van de St. Anna Zorggroep achten het van belang dat de RvT tijdig

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen van woonstichting De Zes Kernen

Reglement voor de Raad van Commissarissen van woonstichting De Zes Kernen Artikel 1 - Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld in de vergadering van de raad van commissarissen van 29 augustus 2006. 2. Dit reglement kan bij besluit van de raad van

Nadere informatie

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com.

AGENDA. Voor (het advies inzake) de routebeschrijving en bereikbaarheid met het openbaar vervoer verwijzen wij u naar onze website: www.nedap.com. AGENDA voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap, gevestigd te Groenlo, te houden op 3 april 2014, s morgens om 11.00 uur in het EYE (filmmuseum)

Nadere informatie

Remuneratie disclosure 2014

Remuneratie disclosure 2014 Remuneratie disclosure 2014 Remuneratie disclosure 2014 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep medewerkers

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

De gegevens als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek, zijn gepubliceerd op de website van de vennootschap en luiden als volgt:

De gegevens als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek, zijn gepubliceerd op de website van de vennootschap en luiden als volgt: Onderstaand zijn de gegevens vermeld als bedoeld in artikel 2: 142 lid 3 Burgerlijk Wetboek betreffende mevrouw C.M.C. Mahieu, in verband met de voorgenomen benoeming van mevrouw Mahieu tot lid raad van

Nadere informatie

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6 TOEZICHT EN TOETSING 2014 Raad van Commissarissen Stadgenoot Het toezichtskader Het toezichtskader beschrijft op hoofdlijnen het speelveld en de taken van de corporatie en omvat het geheel van spelregels

Nadere informatie

JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 2015 KONINKLIJKE AHOLD N.V.

JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 2015 KONINKLIJKE AHOLD N.V. JAARLIJKSE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 2015 KONINKLIJKE AHOLD N.V. Woensdag 15 april 2015 vanaf 14:00 Muziekgebouw aan t IJ Piet Heinkade 1 1019 BR Amsterdam 1. Opening Geen stempunt 2. Verslag

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement

Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle. 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement Bestuursreglement van Stichting deltawonen te Zwolle 1 Vaststelling en reikwijde van het bestuursreglement 1.1 Dit bestuursreglement (reglement) is opgesteld ingevolge artikel 11 lid 1 van de statuten

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014. Raad van Commissarissen GVB Holding NV

Remuneratierapport 2014. Raad van Commissarissen GVB Holding NV Raad van Commissarissen GVB Holding NV Colofon GVB Arlandaweg 100 1043 HP AMSTERDAM Directiesecretariaat Uw contact M.C.J. Schoordijk Telefoonnummer 020 4606060 Faxnummer 020 4606066 0.1 Definitief 2/9

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

VERGUNNING INSTANTLOTERIJ 2015/2016

VERGUNNING INSTANTLOTERIJ 2015/2016 VERGUNNING INSTANTLOTERIJ 2015/2016 (Geconsolideerde versie 01-06-2015) Besluit van de raad van bestuur van de kansspelautoriteit van 25 november 2014, kenmerk 8786, inzake verlening van een vergunning

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0. INLEIDING REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0.1 Dit reglement is opgesteld door de RvC ingevolge artikel 5 van het Reglement van de

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING F364/F555/31001776 Versie 28 juni 2013 REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING Begripsbepaling. Artikel 1. In dit reglement worden de volgende begrippen gehanteerd: a. stichting:

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co

Variabel beloningsbeleid Identified Staff Kempen & Co Variabel beloningsbeleid Identified Staff u 2014 heeft een zorgvuldig, beheerst en duurzaam beloningsbeleid, dat vanzelfsprekend voldoet aan de geldende wettelijke vereisten. Belangrijke doelen van dit

Nadere informatie

Commissaris reglement

Commissaris reglement Commissaris reglement Datum 24 mei 2004 Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van TenneT, Transmission System Operator B.V. (de vennootschap ) op 24 mei 2004. Artikel 1 Status en

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden.

af over het gevoerde beleid en de door de Raad van Bestuur in dat kader verrichte werkzaamheden. sdw REGLEMENT RAAD VAN BESTUUR DEFINITIES Cliëntenraad: het door de stichting ingestelde orgaan dat binnen de doelstellingen van de stichting in het bijzonder de gemeenschappelijke belangen van de cliënten

Nadere informatie

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT

REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT REGLEMENT EENHOOFDIGE RAAD VAN BESTUUR STICHTING AMERPOORT 1. Taken en verantwoordelijkheden 1. Ingevolge de statuten bestuurt de Raad van Bestuur de Stichting onder toezicht van de Raad van Toezicht.

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM 25 april 2012 pagina 2 Artikel 1 Doelstelling De Auditcommissie maakt onderdeel uit van de Raad van Commissarissen van de Stichting

Nadere informatie

Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU

Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU Van jou JoU Pieterstraat 1 3512 JT Utrecht 030-2361919 info@jou-utrecht.nl www.jou-utrecht.nl Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU Reglement 1. Dit reglement dient ter aanvulling op de statuten van

Nadere informatie

Corporate Governance Verklaring Batenburg Techniek N.V.

Corporate Governance Verklaring Batenburg Techniek N.V. Corporate Governance Verklaring Batenburg Techniek N.V. Corporate Governance Verklaring 2015 Batenburg Techniek N.V. 1 van 10 I. Gedragscodes 1.1 Mededeling over de naleving van de principes en best practice

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT STICHTING CONTRACTSPELERSFONDS KNVB Inleiding De Raad van Toezicht en het bestuur van de Stichting Contractspelersfonds KNVB (hierna respectievelijk te noemen: de Raad van Toezicht,

Nadere informatie

Auteur Inlichtingen REMUNERATIE Datum RAPPORT 2010 RAAD VAN TOEZICHT HU

Auteur Inlichtingen REMUNERATIE Datum RAPPORT 2010 RAAD VAN TOEZICHT HU Auteur REMUNERATIECOMMISSIE RAAD VAN TOEZICHT Inlichtingen E marije.vanleeuwen@hu.nl Datum 17 mei 2010 Hogeschool Utrecht, Utrecht, 2010 REMUNERATIE RAPPORT 2010 RAAD VAN TOEZICHT HU Bronvermelding is

Nadere informatie