REgras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruweiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "REgras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruweiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting"

Transcriptie

1 REgras Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruweiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Een project van het Nutriënten Management Instituut NMI in opdracht van het Productschap voor de Zuivel. Wim Bussink, NMI januari 2006 Nutriënten Management Instituut NMI BV Postbus AG Wageningen tel fax internet

2 2 Sturen op Ruw eiwit NMI heeft in opdracht van het Productschap Zuivel het adviesmodel REgras ontwikkeld. Bij een meer constant ruw eiwit (RE) gehalte in gras(kuil) is het gemakkelijker krachtvoer te verstrekken met een passend eiwitgehalte voor een optimaal rantsoen. Dit leidt tot een constantere melkproductie en vereenvoudigt het realiseren van een laag ureumgetal en een lage N-excretie. Echter het RE-gehalte in gras en kuil varieert sterk gedurende het seizoen (zie figuur 1). Hoogte en tijdstip van de N-bemesting, de weersomstandigheden en de snedezwaarte bepalen het RE-gehalte. RE (g kg -1 ds) Voorjaar (Koeien & Kansen) Voorjaar (Praktijk) Zomer (Koeien & Kansen) Zomer (Praktijk) Najaar (Koeien & Kansen) Najaar (Praktijk) Figuur 1. Gemiddeld RE-gehalte (g kg -1 ds) per seizoen bij Koeien & Kansen en in de praktijk van Beter sturen op het RE-gehalte is gewenst. Zo zullen in het voorjaar bedrijven met een grasrantsoen streven naar een RE-gehalte van 150 à 160 g per kg ds. Dit wordt nu vaak niet gerealiseerd. Bedrijven met veel maïs in het rantsoen zullen streven naar een hoger gehalte. In de 2e helft van het seizoen wordt het RE-gehalte o.a. beïnvloed door de weersomstandigheden. Zo leidt warm weer en voldoende vocht tot een hoge N-mineralisatie. De N-bemestingsadviezen gaan echter uit van gemiddelde mineralisatie. Het model REgras Jaar Het model Regras bestaat uit 3 onderdelen: Met deel 1 krijgt u een globaal of gedetailleerd advies voor het beste strooimoment van de stikstofkunstmest, rekening houdend met het door u gewenste RE-gehalte, grasopbrengst en N-benutting. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de actuele en verwachte weersituatie en de bodemvruchtbaarheid. Deel 1 is operationeel vanaf begin februari tot 1 april. Met deel 2 krijgt u een indicatie wanneer de streefopbrengst gehaald wordt. Van belang is om rond dit tijdstip te weiden of te maaien. Weiden of maaien bij een hogere opbrengst dan de streefopbrengst betekent een lager RE-gehalte dan gewenst. Vroeger weiden of maaien betekent een hoger RE-gehalte. Deel 2 is operationeel in april. Deel 3 houdt rekening met variaties in de mineralisatie door gunstige of ongunstige weersomstandigheden. De N-bemesting kan hierop worden aangepast. Deel 3 is operationeel vanaf medio mei tot begin augustus.

3 3 Toelichting In hoofdstuk 1 wordt verder ingegaan op de achtergronden van het vaststellen van het beste strooi- en oogstmoment. In hoofdstuk 2 wordt verder ingegaan op de achtergronden met betrekking tot anticiperen op de N-mineralisatie gedurende het groeiseizoen.

4 4 H 1 Sturen op ruweiwit in het voorjaar Algemeen Beter sturen op RE-gehalte bij een zo goed mogelijk opbrengst in het voorjaar is mogelijk. Voor een optimale opbrengst van de 1 e snede met een gewenst ruweiwitgehalte is het van belang om op het juiste moment met de juiste hoeveelheid te bemesten rekening houdend met de weersomstandigheden en de bodemvruchtbaarheid. Vanouds is daarvoor gewerkt met Tsom-criteria (De Tsom is de som van de gemiddelde etmaaltemperaturen na 1 januari, waarbij negatieve etmaaltemperaturen niet zijn meegeteld), die zijn gebaseerd op proeven die tussen 1960 en 1983 hebben plaatsgevonden. In deze proeven is op verschillende grondsoorten en tijdstippen voor de eerste snede bemest. De opbrengstontwikkeling in de tijd werd bepaald. NMI heeft deze gegevens herbewerkt en een verfijnd Tsom advies afgeleid dat vanaf 2001 tot en met 2005 online als adviesmodel beschikbaar was. Dezelfde gegevens zijn gebruikt om niet alleen op opbrengst en stikstofbenutting te sturen, maar juist op een gewenst ruw-eiwitgehalte te kunnen sturen. Dit wordt in het navolgende toegelicht. Effect streefopbrengst en grondsoort op optimaal strooitijdstip De analyse van de proefresultaten van laat zien dat het tijdstip van bemesten afhankelijk is van de streefopbrengst van de eerste snede. Dit is schematisch weergegeven in figuur 2. Vroeg strooien bevordert de grasgroei. Bij vroeg strooien is het risico van stikstofverliezen echter groter dan bij strooien op een later tijdstip. Hierdoor is de dagelijkse grasgroei minder dan bij later gegeven stikstof. Een weidesnede van 1500 kg ds ha -1 wordt nog wel eerder gerealiseerd maar, een maaisnede van 3000 kg ds ha -1 wordt later gerealiseerd. Gemiddeld varieert het optimale strooitijdstip voor een weidesnede tussen Tsom Voor een maaisnede varieert het optimum tussen Tsom Proeven uit 1997 en 1998 bevestigen deze resultaten. Wel kunnen er verschillen zijn tussen de jaren. Verder verschilt het optimale strooitijdstip per grondsoort. De optimale Tsom tussen grondsoorten kan ongeveer 50 eenheden verschillen. drogestofopbrengst (kg per ha) weeknummer Tsom 200 Tsom 300 Figuur 2. Het effect van het bemestingstijdstip op het opbrengstverloop. Of bij het bereiken van de optimale Tsom voor een bepaalde streefopbrengst ook daadwerkelijk moet worden gestrooid, hangt af van de weersomstandigheden kort voor en na strooien. REgras houdt hier rekening mee!

5 5 Effect bodemvruchtbaarheid en bemesting op optimale strooimoment Een goede kalitoestand en kalibemesting bevordert de grasgroei en leidt tot een vroeger tijdstip van bemesten. De kalibemesting wordt vaak bepaald door de hoeveelheid dierlijke mest. Een hogere fosfaattoestand en vooral fosfaatbemesting leiden tot een vervroeging van het optimale bemestingstijdstip. In het programma is verondersteld dat er ongeveer 45 kg P 2 O 5 per ha wordt gegeven met mest en kunstmest. Meer stikstof leidt tot een groeiversnelling. Dit heeft tot gevolg dat zowel de streefopbrengst als het optimale moment van bemesten op een vroeger tijdstip bereikt wordt. REgras houdt rekening met deze effecten! Vorst en neerslag Uit de analyse bleek dat indien er een vorstperiode volgt in de eerste weken na bemesting, dit 200 tot 400 kg drogestofopbrengst per ha kost. Op basis van de vijfdaagse en van de experimentele tiendaagse weersverwachting is hier beperkt op in te spelen. Wordt namelijk vorst verwacht, dan kan men beter wachten met de eerste bemesting tot na die vorstperiode. REgras houdt hier rekening mee! Uit de analyse bleek verder dat veel neerslag in de eerste en tweede week na bemesting leidt tot een sterke opbrengstderving van soms meer dan 500 kg droge stof per ha. Dit betekent dat het van groot belang is om de vijf- tot tiendaagse weersverwachting te volgen. Zijn er aanwijzingen voor veel neerslag, dan is het beter om te wachten met bemesten. REgras houdt hier rekening mee! De neerslagvoorspellingen hebben een beperkte nauwkeurigheid. Veelal zal achteraf geconstateerd worden dat het veel geregend heeft. De vraag is dan wat te doen, bijstrooien? Bij hoeveelheden van 50 mm of meer binnen twee weken na bemesten wordt aangeraden om bij te bemesten met hooguit 35 kg stikstof per ha als dat binnen de gebruiksnormen mogelijk is. Een verdere verfijning is mogelijk maar dat hangt sterk af van de daadwerkelijke weersomstandigheden en van het tijdstip waarop gestrooid is. Veel neerslag voorafgaand aan de bemesting heeft geen negatief effect op de opbrengst maar zelfs een licht positief effect. Het effect van te vroeg of te laat strooien Te vroeg strooien kost opbrengst en geeft een lage stikstofbenutting (zie figuur 3). Te laat strooien kost ook opbrengst (zie figuur 3). Vindt u een optimale N-benutting belangrijk (meer eiwit in het gras) dan zou in 1998 Tsom 355 het optimum zijn. Het weer kan een grote invloed hebben. Strooien bij Tsom 300 was zeer ongunstig in 1998, vanwege de vele regenval (figuur 3). Dit zou een opbrengstderving van 600 kg droge stof per ha betekenen. In het advies wordt rekening gehouden met de meerdaagse weersverwachting, zodat de datum horend bij Tsom 300 niet geadviseerd wordt, maar een latere datum. Praktisch gezien betekent dit dat als u het advies krijgt om over een week te strooien en u berekent na een week opnieuw het optimale strooimoment dat dit dan best een aantal dagen later kan zijn (i.v.m. het weer).

6 6 Drogestofopbrengst (kg per ha) 1998 Stikstofbenutting (%) Tsom Tsom Figuur 3 Het effect van de Tsom op de opbrengst en de stikstofbenutting van grasland in Gewenst RE-gehalte, optimale grasopbrengst en/of optimale N-benutting De gebruiker kiest het gewenste stikstofniveau, het gewenste ruw-eiwitgehalte en geeft aan of hij een optimale grasopbrengst of een optimale stikstofbenutting wil. Het programma probeert een oplossing te vinden die voldoet aan het gewenste gehalte voor RE door de strooidatum te variëren. Lukt dit niet dan wordt het niveau van de gewenste stikstofgift en de opgegeven opbrengst iets gewijzigd, net zo lang totdat een oplossing is gevonden die voldoet aan het opgegeven RE-gehalte, bij minimale afwijkingen van de gewenste opbrengst en de opgegeven stikstofgift, waarbij wordt voldaan aan het criterium van een optimale opbrengst of een optimale N-benutting. (Wordt geen oplossing gevonden dan wordt het ruweiwitgehalte gevarieerd.) Een optimale N-benutting betekent later strooien (bij een iets lagere opbrengst) en een hoger RE-gehalte in vergelijking tot een optimale opbrengst. Om eenzelfde RE-gehalte te realiseren bij een optimale opbrengst als bij een hoge N-benutting, zal bij de laatste later worden bemest met bovendien een lagere N-gift. Een voorbeeld Wil de gebruiker een RE-gehalte van ongeveer 200 dan zou voor de situatie van 1998 zowel Tsom 200 als 275 een optie zijn. Het programma zal dan de datum die bij Tsom 275 hoort adviseren, omdat dit een hogere opbrengst oplevert. Wil de gebruiker een RE-gehalte van ongeveer 200 realiseren en een hoge stikstofbenutting, dan zal de gebruiker het advies krijgen te strooien rond de datum die bij Tsom 355 hoort. Bovendien zal de geadviseerde hoeveelheid N dan omlaag gaan naar ongeveer 100 kg N per ha om niet een te hoog REgehalte te krijgen. TABEL. Invloed van het tijdstip van bemesten voor de 1 e snede op de drogestofopbrengst, de stikstofbenutting en de financiële opbrengst van zandgrasland in 1998 bij een N-gift van 120 kg /ha. RE-gras optimale Tsom oude Tsom-advies RE-gras optimale opbrengst optimale N-benutting ,5 RE drogestofopbrengst, kg per ha stikstofbenutting, % meeropbrengst, per ha

7 7 Optimaal strooimoment en mestsoort REgras is gebaseerd op proeven over een periode van 25 jaar. In deze proeven is vooral KAS als meststof meegenomen. Andere meststoffen met meer ammonium zoals bijv zwavelzure ammoniak zijn wel meegenomen. Dit had een beperkt effect op het optimale strooimoment. Wel was de opbrengst vaak wat hoger, omdat meststoffen met meer ammonium minder uitspoelingsgevoelig zijn zodat meer stikstof tot werking kan komen. Gras/klaver REgras is gebaseerd op bemestingsproeven op grasland. Gras/klaver krijgt vooral voor de eerste snede stikstof om de groei op gang te helpen (de klaver doet dan nog weinig). Ook in deze situaties is het belangrijk om kunstmeststikstof goed in te zetten voor een productieve eerste snede. U kunt voor de eerste snede gewoon het advies opvolgen voor het vaststellen van het optimale tijdstip. Wel is het RE-gehalte van gras minder goed te voorspellen, omdat niet bekend is hoeveel klaver in het grasland zit en hoe zich dit ontwikkeld. Typische weersituaties Strooien na een natte periode (met uitzicht op een aantal dagen droog weer) geeft vaak hoge opbrengsten (het perceel moet natuurlijk wel opgedroogd zijn). Een vroege warme periode gevolgd door kou (vriesweer) drukt de opbrengst iets indien er al gestrooid is ten opzichte van wachten met strooien. Na Tsom 250 komt zelden meer een echt koude periode voor. Tip Per 1 februari kan weer dierlijke mest naar het grasland worden gebracht. Zodra het land berijdbaar is, kan hiermee direct worden begonnen, ook al is de het optimale bemestingstijdstip nog niet bereikt. De stikstof in de mest komt dan weliswaar niet direct tot werking maar blijft wel in de bodem aanwezig. Vaak is het grasland echter niet goed berijdbaar in het vroege voorjaar. De bemesting met kunstmest wordt in de praktijk dan vaak uitgesteld tot na het bemesten met dierlijke mest, ook al is het optimale bemestingstijdstip bereikt. Dit is af te raden. Het beste is om gewoon te beginnen met kunstmeststrooien, daarbij rekening houdend met de hoeveelheden werkzame N, P en K die via dierlijke mest nog wordt toegediend op het moment dat de percelen beter berijdbaar zijn. Aanbevelingen voor het bemesten van de eerste snede Bereken het optimale tijdstip van bemesten met de REgras module; Wacht niet totdat er dierlijke mest is toegediend; Wacht met strooien indien veel neerslag of een vorstperiode wordt verwacht; Bepaal het optimale tijdstip wekelijks. Het neerslagpatroon en de 10-daagse neerslagverwachting kunnen grote invloed hebben op het geadviseerde bemestingstijdstip. Voor een zo goed mogelijk resultaat van de eerste stikstofbemesting is een kali- en fosfaatbemesting overeenkomstig het advies van belang. Op zandgronden in het noorden en oosten van Nederland wordt daarbij ook een zwavelbemesting aangeraden.

8 8 H 2 Sturen op ruweiwit gedurende het groeiseizoen door beter rekening te houden met de N-mineralisatie Algemeen Van belang is om gedurende het seizoen het RE-gehalte van gras zo constant mogelijk te houden. Door gunstige weeromstandigheden kan het aanbod van stikstof uit grond en mest beduidend hoger zijn dan in adviestabellen is aangegeven, omdat deze zijn gebaseerd op de gemiddelde weerssituatie. Een extra aanbod van bijvoorbeeld 10 kg N per ha over een snede betekent al gauw gram RE extra per kg ds gras, afhankelijk van de snedezwaarte. Bij een opname van 13 kg drogestof uit weidegras betekent dit een extra opname van gram RE. Dit leidt het tot een hogere ureumgehalte in de melk. Gras dient een zekere hoeveelheid stikstof op te nemen om een bepaalde snedeopbrengst met een gewenst RE-gehalte te produceren. Deze stikstof is afkomstig uit: nalevering uit de bodem (NLV). Op jaarbasis varieert deze tussen de 50 en 300 kg N per ha afhankelijk van de grondsoort en het weer dierlijke mest en de stikstofgift via kunstmest Bodem In het N-bemestingadvies is per NLV-klasse aangegeven hoeveel N nodig is per snede en per opbrengstniveau. Daarbij wordt direct rekening gehouden met het N-leverend vermogen van de grond, de hoeveelheid stikstof die gedurende het seizoen via mineralisatie beschikbaar komt voor het gewas. Deze is gebaseerd op de gemiddelde weerssituatie. In werkelijkheid wijkt het weer iets of sterk af van de gemiddelde weersituatie. Dit betekent dat de N-levering uit grond af kan wijken van het gemiddelde. Warmere omstandigheden geven bij voldoende vocht vaak een hogere stikstofmineralisatie dan normaal en dus meer beschikbaar stikstof uit de grond. Koudere omstandigheden geven een lagere stikstofmineralisatie dan normaal en dus minder beschikbaar stikstof uit de grond. Regras houdt hier rekening mee. Op basis van de weersituatie over de afgelopen weken en de 10 daagse voorspelling wordt berekend hoeveel kg N er per ha en per maand en per ha extra (of minder) mineraliseert (Postma, 2003). Dierlijke mest Een deel van de stikstof in dierlijke mest is organische gebonden en komt door mineralisatie voor een groot deel beschikbaar gedurende het groeiseizoen. De snelheid van mineralisatie hangt onder andere af van de temperatuur. Bij de bemestingadvisering en de vaststelling van de N-mineralisatie uit mest is uitgegaan van het gemiddelde weersverloop over het seizoen. Een afwijkend temperatuursverloop heeft invloed op de hoeveelheid N die via mineralisatie beschikbaar komt in de maanden na toedienen van mest. Regras berekend hoeveel er meer of minder mineraliseert uit mest op basis van de werkelijke weerssituatie. Lichter of zwaarder maaien In de praktijk gebeurt het vaak dat lichter of zwaarder wordt gemaaid (geweid) dan waarbij in de planning van de bemesting is gerekend. Lichter maaien betekent dat niet alle stikstof is opgenomen door het gewas. Een deel is nog beschikbaar en dient gekort te worden op de bemesting van de volgende snede. Te zwaar maaien betekent dat het gras extra stikstof heeft onttrokken. Deze dient te worden aangevuld bij de volgende bemesting (zie Bemestingadviesbasis). Als u aangeeft dat de voorgaande snede lichter of zwaarder is geoogst houdt REgras hier rekening mee door een verhoging of verlaging van de eerst volgende gift met 30% van de laatste kunstmestgift.

9 9 Het programma Bij het openen van het programma krijgt u globaal een indruk hoeveel de mineralisatie afwijkt uit grond en mest afwijkt ten opzichte van normaal. Daarbij zijn respectievelijke 2 en 3 tijdstippen van mesttoediening verondersteld. Door aan te klikken op uw regio kunt u in detail aangegeven wanneer er bemest is met dierlijke mest en hoeveel en of de zwaarte van de laatste snede conform de planning was. REgras berekent hoeveel kg N per ha en per maand er meer of minder mineraliseert uit de bodem op basis van de 10 daagse weersverwachting en het temperatuursverloop over de afgelopen 2 weken. Dit levert een correctie op voor de te geven stikstofgift, uitgedrukt in kg per ha per maand. Op basis van het tijdstip van mesttoedienen, de hoeveelheid mest, de mestsoort en de samenstelling wordt berekend hoeveel er mineraliseert uit mest en hoeveel dit afwijkt ten opzichte van een normaal weersverloop. De berekende afwijking over de afgelopen twee weken en de komende 10 dagen wordt gebruikt als correctie op de stikstofgift, uitgedrukt in kg per ha per maand. Daarnaast wordt rekening gehouden met te lichte of te zware sneden. Deze hoeveelheden stikstof worden gesommeerd en daarmee hebt u een advies met welke hoeveelheid stikstof u de eerstvolgende stikstofbemesting kunt aanpassen. Verder wordt aangegeven tot welke verhoging of verlaging dit leidt van het RE-gehalte van gras indien het bemestingsadvies niet wordt aangepast. Referentie Postma R (2002). Organische stofopbouw en N-mineralisatie op kernbedrijven: toetsing model Janssen. Rapport Telen met Toekomst OV203, Plant Research International, Wageningen. pp. 40

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Soil for life RE-gras Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Een project van het Nutriënten Management Instituut NMI in opdracht van het Productschap

Nadere informatie

Te kort aan (kunst)mest? Hoe verdeel ik de kunstmest dynamisch?

Te kort aan (kunst)mest? Hoe verdeel ik de kunstmest dynamisch? Te kort aan (kunst)mest? Hoe verdeel ik de kunstmest dynamisch? Wim Bussink, NMI Nijkerk, 20 februari 2014 Complementair aan CBGV werk Materiaal deels deze afkomstig uit studies met PZ financiering Elke

Nadere informatie

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium 2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium Het natriumadvies voor grasland is niet gericht op verhoging van de opbrengst, maar wordt uitsluitend gegeven met het oog op de gezondheidstoestand van het rundvee

Nadere informatie

2.2 Grasland met klaver

2.2 Grasland met klaver 2.2 Grasland met klaver Tot grasland met klaver wordt gerekend grasland met gemiddeld op jaarbasis meer dan 10 15 procent klaver. 2.2-1 2.2.1 Grasland met klaver: Kalk In deze paragraaf wordt alleen de

Nadere informatie

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Naar 95% benutting van N uit kunstmest Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Opbouw presentatie Hoezo 95% benutting? Waarom nieuw onderzoek aan vloeibare kunstmest?

Nadere informatie

Evenredig korten over alle sneden De eerste en tweede snede volgens advies bemesten en de overige sneden extra korten

Evenredig korten over alle sneden De eerste en tweede snede volgens advies bemesten en de overige sneden extra korten 2.1.2 Grasland zonder klaver: Stikstof Het stikstofbemestingsadvies wordt gestuurd door de stikstofjaargift en het stikstofleverend vermogen van de grond (NLV). De stikstofjaargift is de vooraf geplande

Nadere informatie

Bemesting Gras Hogere ruwvoeropbrengst

Bemesting Gras Hogere ruwvoeropbrengst Bemesting Gras 2017 Hogere ruwvoeropbrengst oktober 2016 Top Flow entec fl voor in drijfmest Top Flow entec fl: hogere benutting stikstof uit drijfmest Plant N 2 O lachgas Organische stikstof Mineralisatie

Nadere informatie

NutriNorm.nl. Op NutriNorm vindt u praktische en onafhankelijke informatie over bemesting, meststoffen, bodem en strooien.

NutriNorm.nl. Op NutriNorm vindt u praktische en onafhankelijke informatie over bemesting, meststoffen, bodem en strooien. NutriNorm.nl Op NutriNorm vindt u praktische en onafhankelijke informatie over bemesting, meststoffen, bodem en strooien. Wij werken samen met onze kennispartners: Eurofins Agro, WageningenUR, Louis Bolk

Nadere informatie

Bemesting en uitbating gras(klaver)

Bemesting en uitbating gras(klaver) Bemesting en uitbating gras(klaver) Alex De Vliegher ILVO-Plant T&O Melle, 10 november 2011 Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid Plant www.ilvo.vlaanderen.be Beleidsdomein Landbouw en

Nadere informatie

Strategieën voor graslandbemesting

Strategieën voor graslandbemesting Strategieën voor graslandbemesting Auteurs An Schellekens Joos Latré In samenwerking met Luc Van Dijck 7/04/2014 www.lcvvzw.be 2 / 8 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 5 Effecten van soort van

Nadere informatie

7.1 Grasgroei Groei eerste snede

7.1 Grasgroei Groei eerste snede Grasgroei en graslandgebruik: Grasgroei Graslandgebruik Perceelsgrootte Dit hoofdstuk bevat informatie die u nodig heeft bij het opstellen en analyseren van weide gebruiksplannen. Het hoofdstuk is gesplitst

Nadere informatie

2 Grasland. November

2 Grasland. November 2 Grasland De adviezen in dit hoofdstuk hebben betrekking op grasland; grasland zonder klaver (paragraaf 1.1), grasland met klaver (paragraaf 0) en graslandvernieuwing (paragraaf 2.3). Deze adviezen gelden

Nadere informatie

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Inleiding De CBGV baseert haar adviezen bij voorkeur op zoveel mogelijk proefresultaten. Resultaten moeten daarbij

Nadere informatie

Resultaten KringloopWijzers 2016

Resultaten KringloopWijzers 2016 Resultaten KringloopWijzers 2016 7 september 2017 Gerjan Hilhorst WLR - De Marke Het belang van lage verliezen Mineralenverliezen belasten het milieu EU beleid: beperken verliezen uit landbouw Streven:

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot Uw klantnummer: 5001382 Postbus 170 NL- 6700 AD Wageningen T +31 (0)88 876 1010 E klantenservice@blgg.agroxpertus.com I blgg.agroxpertus.nl T monstername:

Nadere informatie

Meer gras met minder stikstof

Meer gras met minder stikstof Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen op grasland, 2001 en 2002 januari 2003 Rapport 15 Koeien & Kansen; Pioniers duurzame melkveehouderij Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen

Nadere informatie

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Natuur en Landschap Pleasure green Milieu Tonnis van Dijk Nutriënten Management Instituut NMI 3 november 2011 Beperkingen in bemesting Europese regelgeving:

Nadere informatie

Adding sustainability to productivity

Adding sustainability to productivity Precisiebemesting van gras en mais 28/11/2014 Bemesting in de 21 e eeuw : Smart Fertilization Adding sustainability to productivity 1 Precisiebemesting van gras en mais 28/11/2014 Duurzaam bemesten van

Nadere informatie

Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf

Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf Pilotveehouder Henk van Dijk Proeftuinadviseur Gerrit de Lange Countus Accountants Proeftuin Natura 2000 Overijssel wordt mede mogelijk gemaakt door: 8

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

c.c. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw S.A.M. Dijksma Postbus EX Den Haag Bilthoven, 29 augustus 2016

c.c. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw S.A.M. Dijksma Postbus EX Den Haag Bilthoven, 29 augustus 2016 Technische commissie bodem Postbus 30947 T 070 4566596 2500 GX Den Haag E info@tcbodem.nl Staatssecretaris van Economische Zaken De heer ir. M.H.P van Dam Postbus 20401 2500 EK Den Haag c.c. De Staatssecretaris

Nadere informatie

klaver melkveebedrijf Groene van motor De groene motor van het melkveebedrijf

klaver melkveebedrijf Groene van motor De groene motor van het melkveebedrijf De groene motor van het melkveebedrijf Door Minas neemt het gebruik van kunstmeststikstof af en komt het gebruik van klaver als groene motor achter de Gras & graslandproductie steeds meer in beeld. Deze

Nadere informatie

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Opbrengstproeven De Marke en Den Eelder 2015 en 2016 Meting NH 3 emissie De Marke

Nadere informatie

Compleet weiden Combi weiden Compact weiden. WeideKompas

Compleet weiden Combi weiden Compact weiden. WeideKompas WeideKompas Compleet weiden Compact weiden Kompas WeideKompas Beweiden is een keuze die u als veehouder zelf maakt. Wilt u starten met beweiden of wilt u meer rendement uit weidegang halen? WeideKompas

Nadere informatie

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Auteurs Gert Van de Ven, An Schellekens Wendy Odeurs Joos Latré 14/03/2014 www.lcvvzw.be 2 / 8 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Adviezen...

Nadere informatie

Meer gras met minder stikstof

Meer gras met minder stikstof Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen op grasland, 2001 en 2002 j anuari 200 3 Rapport 1 5 Koeien & Kansen; Pioniers duurzame melkveehouderij Meer gras met minder stikstof Voorjaarsmeststoffen

Nadere informatie

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Auteur Alex De Vliegher 16/04/2014 www.lcvvzw.be 2 / 7 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Wanneer grasland vernieuwen in het najaar? Wanneer in het voorjaar?...

Nadere informatie

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115 voorste deel Onderzoek Onderzoek-/ordernr: Datum monstername: Datum verslag: 110027/001746286 07-10-2010 22-10-2010 Monster genomen bij: A. Dierhouder 8822 XX ARUM Grondsoort: Bemonsterde laag: Monster

Nadere informatie

Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei?

Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei? Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei? VKNN Bert Philipsen, zomer 2017 De KringloopWijzer Beoordeling van kengetallen II De KLW en Weidegang projecten: Wat is een goed KringloopWijzer

Nadere informatie

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie

EM Onderzoek op blijvend grasland

EM Onderzoek op blijvend grasland /9/3 EM Onderzoek op blijvend grasland HOMEPAGE EMRO Nederland Agriton.com EM Onderzoek op blijvend grasland Wageningen, februari 999 EMRO Nederland Dr. Ir. M.G.M. Bruggenwert EM onderzoek op grasland.

Nadere informatie

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Aart Evers, Michel de Haan en Gerjan Hilhorst In 2014 is het mestbeleid behoorlijk gewijzigd. Dit leidt in het algemeen tot meer mestafvoer

Nadere informatie

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen Resultaten uit onderzoek PPO en andere WUR-instituten Willem van Geel, PPO-AGV, 8-11-2012, Bergeijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit

Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit Samenvatting en conclusies van rapport 1364.N.09 Type en toedieningsvorm van N- kunstmest; Effecten op gewas- en eiwitproductie en -kwaliteit Auteur(s): ir. D.J. den Boer (NMI); ing. G. Holshof (Livestock

Nadere informatie

Weersinvloeden op oogst Actualiteiten Ruwvoerteelten. Weersinvloeden op oogst Weersinvloeden op oogst Januari.

Weersinvloeden op oogst Actualiteiten Ruwvoerteelten. Weersinvloeden op oogst Weersinvloeden op oogst Januari. Actualiteiten Ruwvoerteelten Mei Juni 1 Juli Juli Oktober Oktober 2 Oktober Oktober Terugblik 2015 & Vooruit kijken op 2016 3 Wat is mijn droge stof opbrengst? 1 e snede 4.000 31% 2 e snede 3.000 23% 3

Nadere informatie

DE N-BEMESTING VAN KLAVER EN LUZERNE, AL DAN NIET GEMENGD

DE N-BEMESTING VAN KLAVER EN LUZERNE, AL DAN NIET GEMENGD DE N-BEMESTING VAN KLAVER EN LUZERNE, AL DAN NIET GEMENGD MET RAAIGRASSEN. Alex De Vliegher Vlaamse overheid, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) Eenheid Plant: Teelt en Omgeving De teelt

Nadere informatie

RUWVOER+ Optimaliseer uw ruwvoerproces

RUWVOER+ Optimaliseer uw ruwvoerproces Grasgroen meststoffen 2016 RUWVOER Optimaliseer uw ruwvoerproces We nemen het dier als uitgangspunt, want zij maakt ruwvoer tot waarde. Onze Ruwvoer aanpak biedt betere handvatten ter optimalisatie van

Nadere informatie

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha

Maximaal weidegras. Stripweiden A-B-A. Graslandkalender. Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie. Max. 2 koeien per ha Maximaal Gras Arbeidsgemak Weidevakmanschap Melkproductie Max. 2 koeien per ha 2 kg ds bijvoeding per dag/koe 13 kg ds opname vers gras Stripweiden 18 uur weiden Stripweiden A-B-A Voorbeeld bij 120 koeien,

Nadere informatie

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans Demetertool Vlaanderen is open ruimte Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans LNE Groenbedekker Gele mosterd De online Demetertool

Nadere informatie

5 Voederbieten. November

5 Voederbieten. November 5 Voederbieten 5-1 5.1 Voederbieten: Kalk De gewenste ph voor voederbieten is 6 of hoger. Deze ph is niet op alle gronden te realiseren (zeer hoge kalkgiften nodig). Bovendien is deze ph niet altijd geschikt

Nadere informatie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie 3.3 Maïs: Fosfaat De adviesgift voor fosfaat is afhankelijk van de grondsoort, de fosfaattoestand en de gewasbehoefte. Het advies bestaat uit een gewasgericht en een bodemgericht advies. Aan beide adviezen

Nadere informatie

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Digestaat is een drijfmest die overblijft na het vergisten van mest. Het hoge gehalte aan direct werkzame stikstof en de productie van groene stroom maken

Nadere informatie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie 3.3 Maïs: Fosfaat De adviesgift voor fosfaat is afhankelijk van de grondsoort, de fosfaattoestand en de gewasbehoefte. Het advies bestaat uit een gewasgericht en een bodemgericht advies. Aan beide adviezen

Nadere informatie

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs Inleiding Willem van Geel en Gerard Meuffels, PPO-AGV Effect rijenbemesting op mineralenbenutting en gewasgroei stikstof, fosfaat, kali Rijenbemesting met drijfmest

Nadere informatie

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei

Grondsoorten Zand, dalgrond, veen. Klei < 10% org. stof, rivierklei 3.4 Maïs: Kalium De adviesgift voor kalium is afhankelijk van de grondsoort, kalitoestand en de gewasbehoefte. De opbrengst reactie van maïs op een kaligift is beperkt terwijl de onttrekking groot is.

Nadere informatie

DairyGrass mengsels. Hoge grasopbrengst

DairyGrass mengsels. Hoge grasopbrengst DairyGrass mengsels Hoge grasopbrengst oktober 2016 DairyGrass : de beste rassen in een mengsel De top van de CSAR-lijst van meerdere kwekers, gemengd in één zak. Dát is DairyGrass. Op basis van onderzoek

Nadere informatie

Voorziening vee. Cu, Co, Se, Zn en Mn. Dirk Jan den Boer, NMI

Voorziening vee. Cu, Co, Se, Zn en Mn. Dirk Jan den Boer, NMI Voorziening vee Cu, Co, Se, Zn en Mn Dirk Jan den Boer, NMI Goed boeren is goed voeren! Hoe zit dat met spoorelementen? Bodem en gewasspoor of voerspoor Mineralen en spoorelementen nodig voor groei van

Nadere informatie

Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien

Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien Magnesium in drinkwater voor weidende droge koeien J. Zonderland (ROC Bosma Zathe) K. Kalis (Gezondheidsdienst voor Dieren in Noord-Nederland) Als weidende koeien krachtvoer krijgen of als koeien op stal

Nadere informatie

Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer. Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer

Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer. Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Januari 2013 Meten van voerefficiëntie voor betere benutting eigen ruwvoer Herman van Schooten (WUR-LR) Hans Dirksen (DMS) Januari 2013 Inleiding

Nadere informatie

Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer. Edward Ensing

Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer. Edward Ensing Graslandvernieuwing is investeren in hoogwaardig ruwvoer Edward Ensing Graslandvernieuwing nodig? Nee, waarom graslandvernieuwing? Voer genoeg? Geen vooruitgang rassen? Gras is groen en groeit vanzelf?

Nadere informatie

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie!

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie! Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk!? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari 2017 Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Ruwvoerproductie en economie! KLW Actualiteit: Managementinstrument

Nadere informatie

ZWAVEL (= S) : STEEDS BELANGRIJKER IN DE BEMESTING

ZWAVEL (= S) : STEEDS BELANGRIJKER IN DE BEMESTING ZWAVEL (= S) : STEEDS BELANGRIJKER IN DE BEMESTING Door het terugdringen van zwavelhoudende brandstoffen en de verbeterde zuivering van rookgassen, is de zwaveldepositie uit de atmosfeer sterk verminderd.

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

Teelthandleiding wettelijke regels

Teelthandleiding wettelijke regels Teelthandleiding 4.14 wettelijke regels 4.14 Wettelijke regels... 1 2 4.14 Wettelijke regels Versie: april 2016 De belangrijkste wettelijke regels over het gebruik van meststoffen staan in de Meststoffenwet,

Nadere informatie

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Jaar Rondbemesting Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Kringloop Dicht drukken KHK khk - Ca khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk Mg khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk

Nadere informatie

Een bemestingsplan wat je meeneemt in de trekker

Een bemestingsplan wat je meeneemt in de trekker Een bemestingsplan wat je meeneemt in de trekker Albert-Jan Bos DLV Rundveeadvies 20 febr 2014 Het bemestingsplan? Het gemiddelde bemestingsplan Geeft goed inzicht in beschikbare dierlijke mest en Budget

Nadere informatie

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN OPBRENGST EN KWALITEIT VAN RAAIGRAS BIJ VERMINDERDE BEMESTING Greet Verlinden, Thomas Coussens en Geert Haesaert Hogeschool Gent, Departement Biowetenschappen

Nadere informatie

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven V. De Blauwer (Inagro), W. Odeurs (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Het is moeilijk voor een teler om het nitraatresidu na de teelt

Nadere informatie

GRASLANDVERNIEUWING IN HET VOORJAAR ONDER DEROGATIE. ANDERE MOGELIJKHEDEN VAN UITBATING?

GRASLANDVERNIEUWING IN HET VOORJAAR ONDER DEROGATIE. ANDERE MOGELIJKHEDEN VAN UITBATING? Landbouwcentrum voor Voedergewassen vzw Gegevens uit deze publicatie mogen overgenomen worden mits bronvermelding (=vermelding kader onderaan) GRASLANDVERNIEUWING IN HET VOORJAAR ONDER DEROGATIE. ANDERE

Nadere informatie

wat is de kwaliteit van het weidegras

wat is de kwaliteit van het weidegras 8 Veevoeding en beweiding VERTEERBAARHEID NDF / ADF / ADL Hemicellulose gemakkelijk verteerbaar Cellulose Lignine Wat moet ik weten van veevoeding en vers gras? moeilijk verteerbaar niet verteerbaar 3

Nadere informatie

Evaluatie NLV-concept op grasland Is een update nodig?

Evaluatie NLV-concept op grasland Is een update nodig? Rapport 2 Evaluatie NLV-concept op grasland Is een update nodig? Februari 2016 1 Colofon Uitgever Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen p.a. Wageningen UR Livestock Research Postbus 338 6700 AH

Nadere informatie

Stikstof bemesting en gebruikswijze van grasland

Stikstof bemesting en gebruikswijze van grasland 633.2.03:631.84 Stikstof bemesting en gebruikswijze van grasland Ir. D. OOSTENDORP Proefstation voor de Akker- en Weidebouw, Wageningen Toen in de jaren tussen detwee wereldoorlogen stikstofmest tegen

Nadere informatie

Ruwvoeravond. Passen alternatieve gewassen bij u?

Ruwvoeravond. Passen alternatieve gewassen bij u? Ruwvoeravond Passen alternatieve gewassen bij u? Hoornaar, 16 feb 2017 Akkerbouwmatige Ruwvoerteelt Planmatig werken aan een optimale(ruwvoer)opbrengst door te sturen op bodem en gewas +2.000 kg ds Wat

Nadere informatie

Eiwitgewassen. Voordelen luzerne. Nadelen luzerne 1/14/2016. Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja. Eiwitrijke gewassen

Eiwitgewassen. Voordelen luzerne. Nadelen luzerne 1/14/2016. Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja. Eiwitrijke gewassen Eiwitgewassen Eiwitrijke gewassen Luzerne Rode klaver Lupine Veldbonen Soja Voordelen luzerne Nadelen luzerne Positief effect op bodemstructuur Droogteresistent door diepe beworteling Nalevering N: 60

Nadere informatie

Handleiding. BestWeide+

Handleiding. BestWeide+ Handleiding BestWeide+ Inhoud 1. BestWeide+... 2 1.1 Waar begin ik?... 2 1.2 Hoe kom ik in BestWeide+?... 3 1.3 Welke instellingen zijn nodig?... 5 1..3..1 Hoe voer ik mijn percelen in?... 5 1..3..2 Hoe

Nadere informatie

De invloed van een goede ph op maïsopbrengsten, na bekalking met Ankerpoort kalk

De invloed van een goede ph op maïsopbrengsten, na bekalking met Ankerpoort kalk De invloed van een goede ph op maïsopbrengsten, na bekalking met Ankerpoort kalk Onderzoek naar de effecten van bekalking op de maïsopbrengsten is zeer gedateerd. Deze onderzoeken zijn gedaan in een tijd

Nadere informatie

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Opdrachtgever: Auteur:

Nadere informatie

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest 20-4-2015 Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest Project alternatieve mest aanwendingsmethoden Emissiemetingen verdunde mest Praktijknetwerk microvergisters 9 april 2015

Nadere informatie

2 BEMESTING WINTERTARWE

2 BEMESTING WINTERTARWE 2 BEMESTING WINTERTARWE 2.1 Bekalking, basisbemesting en stikstofbemesting in wintertarwe W. Odeurs 1, J. Bries 1 Een beredeneerde bemesting is een belangrijke teelttechnische factor voor het bekomen van

Nadere informatie

meststoffen voor meesterlijk grasland! groei door kennis

meststoffen voor meesterlijk grasland! groei door kennis meststoffen voor meesterlijk grasland! groei door kennis Grasmaster De productie van ruwvoer op het eigen melkveehouderijbedrijf bepaalt in belangrijke mate het bedrijfsresultaat. Talloze onderzoeken bevestigen

Nadere informatie

N-index: wat zeggen de cijfers?

N-index: wat zeggen de cijfers? Beste klant, N-index: wat zeggen de cijfers? U heeft een analyse ontvangen van de Bodemkundige Dienst met bepaling van de N-index en met het bijhorend N-bemestingsadvies. Hieronder vindt u een verduidelijking

Nadere informatie

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016.

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016. Even Voorstellen Pascal Kleeven Akkerbouw/vollegrondgroentebedrijf Sinds1999 in dienst bij Vitelia-Agrocultuur Bemesting Wie teelt er maïs? Vragen Wie heeft er een mestmonster? Wie heeft er actuele grondmonsters?

Nadere informatie

De bemestende waarde van bermmaaisel, slootmaaisel en heideplagsel

De bemestende waarde van bermmaaisel, slootmaaisel en heideplagsel De bemestende waarde van bermmaaisel, slootmaaisel en heideplagsel K.B. Zwart Nota 108 De bemestende waarde van bermmaaisel, slootmaaisel en heideplagsel K.B. Zwart Plant Research International B.V., Wageningen

Nadere informatie

www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015

www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015 Loonwerker maakt melkveehouder kringloopwijzer! www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/ 27 januari 2015 http://www.boerenverstand.nl/blog/projecten/praktijknetwerk-loonwerker-maakt-de-kringloop-wijzer/

Nadere informatie

Bodemoverschot 9% lager dan de norm

Bodemoverschot 9% lager dan de norm Bodemoverschot 9% lager dan de norm Resultaten KringloopWijzers Vruchtbare Kringloop Achterhoek/Liemers 2013-2015 Gerjan Hilhorst (WUR De Marke) Samenvatting In het project Vruchtbare Kringloop Achterhoek/Liemers

Nadere informatie

Review voorgestelde N-gebruiksnorm bij de teelt van industriegras

Review voorgestelde N-gebruiksnorm bij de teelt van industriegras Bijlage 1 bij de WOT-brief met kenmerk 16/N&M0118 van 11 juli 2016 Review voorgestelde N-gebruiksnorm bij de teelt van industriegras J.J. Schröder, G.L. Velthof en J.C. van Middelkoop Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer?

Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer? Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer? NISCOO Heerenveen Zwier van der Vegte, Bedrijfsleider KTC De Marke Het belang van lage verliezen Mineralenverliezen belasten het milieu: Overheid wil dit beperken

Nadere informatie

DEMOPROJECT MAÏS BEMESTEN: OUDE PRINCIPES, NIEUWE TECHNIEKEN

DEMOPROJECT MAÏS BEMESTEN: OUDE PRINCIPES, NIEUWE TECHNIEKEN DEMOPROJECT MAÏS BEMESTEN: OUDE PRINCIPES, NIEUWE TECHNIEKEN DEMOPROJECT MAÏS BEMESTEN: OUDE PRINCIPES, NIEUWE TECHNIEKEN 3 JUNI 2014 Doel: Nitraatresidu in maïs beperken via een verdere optimalisatie

Nadere informatie

SKB-Showcase. Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw. Slotbijeenkomst SKB Showcase Biezenmortel 11 december 2014

SKB-Showcase. Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw. Slotbijeenkomst SKB Showcase Biezenmortel 11 december 2014 Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl SKB-Showcase Praktijkdemo s met ondernemers uit de akker- en tuinbouw Romke Postma

Nadere informatie

DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage

DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage Kansen voor Gras Bas Aarts (Melkveehouderij Aarts vof) Martijn Wagener (Grassa) 1 Indeling Aanleiding Is er een positief effect van Grassa!raffinage aan te tonen

Nadere informatie

GRASDUINEN IN HET GRAS

GRASDUINEN IN HET GRAS Ruraal Netwerk 25 april 2013 GRASDUINEN IN HET GRAS GEBRUIKSDOELSTELLINGEN VAN GRAS VOOR LANDBOUW Geert Rombouts Mathias Abts Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Voorlichting

Nadere informatie

Notitie Bemestingswaarde van digestaten

Notitie Bemestingswaarde van digestaten 1 Notitie Bemestingswaarde van digestaten J.J. Schröder (lid LTO-Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen) Wageningen, 25 oktober 2016 Digestaat is een algemene benaming voor meststoffen afkomstig

Nadere informatie

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken De winterperiode geeft de kans om stil te staan bij het optimale gebruik van de beschikbare mest in het voorjaar. Het is de moeite waard de mest te laten ontleden:

Nadere informatie

Grasgids voor. Belgisch Witblauw. Méér vlees uit gras. Groot in Gras. Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47

Grasgids voor. Belgisch Witblauw. Méér vlees uit gras. Groot in Gras. Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47 BB-082011 Grasgids voor Waar koopt u? Voor verkoopadressen kijk op www.barenbrug.be of bel 03 219 19 47 Belgisch Witblauw Groot in Gras Barenbrug Belgium NV Hogenakkerhoekstraat 19 9150 Kruibeke E-mail:

Nadere informatie

Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss

Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss Kali bemesting aardappelen Zuidoostelijke zandgronden en Löss Inleiding In het kader van het project rassenkeuze aardappelen zuidoost-nederland wat DLV Plant uitvoert en wat gefinancierd wordt door het

Nadere informatie

Extra bijvoeren in najaar op biologische bedrijven: economie en eiwitbenutting

Extra bijvoeren in najaar op biologische bedrijven: economie en eiwitbenutting Extra bijvoeren in najaar op biologische bedrijven: economie en eiwitbenutting Juli 2005 Gertjan Holshof (ASG) Gertjan.holshof@wur.nl Deze publicatie is tot stand gekomen in het kader van het project 100

Nadere informatie

Samenstelling en eigenschappen

Samenstelling en eigenschappen Samenstelling en eigenschappen Mest is onder te verdelen in kunstmest en natuurlijke mest. Natuurlijke mest is op zijn beurt weer onder te verdelen in mest van dierlijke herkomst en mest van plantaardige

Nadere informatie

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement. www.cavdenham.nl Samen naar een optimaal rendement www.cavdenham.nl Maisteelt 2015 Ook voor het maisjaar 2015 hebben de rundveespecialisten van CAV Den Ham weer een keus gemaakt uit het grote aanbod van maisrassen in Nederland.

Nadere informatie

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Resultaten Systeemonderzoek Vredepeel geven aan: Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Themadag NBV, Wageningen, 8 november 2013 Janjo de Haan Nieuw mestbeleid

Nadere informatie

NIEUW. De stikstofstabilisatie voor een verhoogde efficiëntie van stikstof in drijfmest

NIEUW. De stikstofstabilisatie voor een verhoogde efficiëntie van stikstof in drijfmest NIEUW De stikstofstabilisatie voor een verhoogde efficiëntie van stikstof in drijfmest Organische meststoffen efficiënte benutting van stikstof Stikstofbemesting is een elementair onderdeel van de moderne

Nadere informatie

11/6/2016. Voeding voor plant is voeding voor dier. Snijmais opbrengst. Grasland opbrengst. Wat willen we t.a.v. bodem en vee

11/6/2016. Voeding voor plant is voeding voor dier. Snijmais opbrengst. Grasland opbrengst. Wat willen we t.a.v. bodem en vee Voeding voor plant is voeding voor dier SLIM VOEDEN GEZONDE BODEM, GEZONDE PLANTEN, GEZONDE DIEREN KRACHT IN DE KETEN Op maat voeden en beschermen van dieren en gewassen leidt tot de beste prestaties op

Nadere informatie

Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien

Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien Quinoa-GPS in het rantsoen voor melkkoeien Ronald Zom, Herman van Schooten en Ina Pinxterhuis Quinoa is een eenvoudig te telen gewas dat in korte tijd een hoge opbrengst geeft, goed te conserveren is en

Nadere informatie

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders Kringloopmanagement Waarom! KRINGLOOPMANAGEMENT VAB-expeditie: Aan de slag met de 16 oktober 2014 Jaap Gielen Management informatie - Benchmark Rekenmodel Balansen Achtergronden Kabinetsreactie op toekomstig

Nadere informatie

Voorjaarsbemestingsadvies grasland op basis van bodemtemperatuur

Voorjaarsbemestingsadvies grasland op basis van bodemtemperatuur Wageningen UR Livestock Research Wageningen UR Livestock Research ontwikkelt kennis voor een zorgvuldige en Postbus 65 renderende veehouderij, vertaalt deze naar praktijkgerichte oplossingen en 8200 AB

Nadere informatie

Direct zaaien van maïs in bestaande zode

Direct zaaien van maïs in bestaande zode Direct zaaien van maïs in bestaande zode Direct zaaien van maïs in een doodgespoten graszode werkt. Het geeft minder werk en daaraan gekoppeld een kostenbesparing Melkveehouder P. Hazenberg, De Moer Werkingsprincipe

Nadere informatie

Beredeneerde bemesting van een paardenweide

Beredeneerde bemesting van een paardenweide Beredeneerde bemesting van een paardenweide Gras is het voornaamste voedsel voor paarden. Gras verschaft de noodzakelijke voeding en het omvangrijke ruwvoer dat nodig is voor een goede spijsverteringsactiviteit

Nadere informatie

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Programma Mededelingen Eerste resultaten 2015 Teeltseizoen 2015 Opbrengsten Eerste resultaten uitspoelingsmetingen

Nadere informatie

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken De voorgestelde equivalente maatregelen open teelten zijn: A. Opbrengstafhankelijke

Nadere informatie

Nutriëntenbalans (N & P) in BRP. Wetenschappelijke onderbouwing. CLM Onderzoek en Advies BV

Nutriëntenbalans (N & P) in BRP. Wetenschappelijke onderbouwing. CLM Onderzoek en Advies BV Nutriëntenbalans (N & P) in BRP Wetenschappelijke onderbouwing CLM Onderzoek en Advies BV Culemborg, Juli 2012 Inleiding De nutriëntenbalans brengt de nutriëntenkringloop op een melkveebedrijf in beeld.

Nadere informatie

UNIFORM-Grasland Handleiding

UNIFORM-Grasland Handleiding UNIFORM-Grasland Handleiding Inhoud STAPPENPLAN GRASLAND... 3 1. PERCELEN INVOEREN... 3 2. DAGINVOER... 4 3. BEMESTINGSADVIES... 4 4. BEMESTINGSPLAN... 4 1. REGISTRATIE... 5 1.1 DAGINVOER... 5 1.1.1 INVOER

Nadere informatie