De alumni van Life Science & Technology vertellen. Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De alumni van Life Science & Technology vertellen. Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek"

Transcriptie

1 De alumni van Life Science & Technology vertellen Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek

2 Bekijk je mogelijkheden op onze website en vind je studie Iets minder dan de helft van de afgestudeerde Life Science & Technology studenten kiezen voor een promotietraject. Andere LST-ers vinden bijvoorbeeld een baan als: * Industrieel onderzoeker * Onderzoeker in een (bio)medisch instituut of ziekenhuis * Communicatieadviseur * Consultant, manager * Beleidsmedewerker bij de overheid * Docent op een middelbare school, hbo of universiteit INHOUD LST studenten worden breed opgeleid in de fundamentele en toegepaste life sciences. De in Leiden afgestudeerde LST-ers krijgen veelal een baan in de fundamentele of toegepaste (rode) biotechnologie, in een ziekenhuis, de farmaceutische industrie of bij een biomedisch (academisch) instituut. Of ze vinden een onderzoeksbaan als promovendus, want de master LST is een echte onderzoeksmaster. De studenten die een master in Delft doen, kiezen voor de witte biotechnologie en zullen meer met micro-organismen gaan werken. De grote kracht van LST-ers is dat zij gewend zijn met nieuwe ontwikkelingen om te gaan. Ook de combinatie van de inhoudelijke vakkennis en de algemene academische vaardigheden maakt de LST-er interessant voor toekomstige werkgevers. LST-ers staan open voor nieuwe inzichten en voelen zich betrokken bij maatschappelijke en economische vraagstukken. wat gebeurt er op het instituut: lic.leiden univ.nl Check alumni bijeenkomst op Deze brochure bevat bijdragen van een aantal Life Science & Technology studenten die tussen 2005 en 2010 zijn afgestudeerd. Deze LST alumni hebben kort voor of na hu afstuderen een baan gevonden en zijn bezig met een succesvolle carrière. Hun verhalen geven een beeld van de diversiteit aan mogelijkheden na de opleiding Life Science & Technology.

3 Werken na je studie Welke kanten kan je allemaal op met je studie en wat voor banen horen daarbij? Janneke Metsaars Tolling Manager bij DSM Geert van der Kraan R&D Specialist bij The Dow Chemical Company Frederike Quaak Forensisch onderzoeker bij het Nederlands Forensisch Instituut Henriëtte Lanz Promovendus bij de Universiteit Leiden Maureen de Wispelaere Project Manager Food bij PURAC Nanning de Jong Consultant bij The Bridge business innovators 1 Brigitta Witte Scientist bij Galapagos Jorien van Geest Procestechnoloog bij Biothane Suzan Commandeur Promovendus bij het Leids Universitair Medisch Centrum Paul van Dongen Advocaat bij NautaDutilh

4 Profiel Een faculteit om te ontdekken De Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden wil excelleren in het onderzoek en onderwijs van haar disciplines, waaronder Life Science & Technology. 2 De opleiding Life Science & Technology is een brede opleiding waar de cel in al haar facetten centraal staat. Daarnaast is er in de bachelorfase een stevige bètabasis, die nodig is voor het begrijpen en ontwikkelen van moleculaire aspecten van de life sciences in onze masteropleiding. De masterstudenten krijgen een stevige fundamentele basis in de biologische chemie. Zij kunnen zich verder bekwamen in de fundamentele biochemie, moleculaire genetica of structuurchemie of ervaring opdoen in een meer (bio)medische omgeving zoals het LUMC, ErasmusMC of het NKI. De masterstudenten kunnen kiezen voor een research & development, een science-based business, communicatie of onderwijsspecialisatie. Het onderwijs wordt vrijwel uitsluitend door onderzoekers gegeven met als groot voordeel dat er korte lijnen zijn tussen de studenten en de onderzoekers. Dit fenomeen wordt nog versterkt door het gegeven dat de masterstudenten LST in Leiden een mentor hebben, die zowel hun stage als supervisor van hun onderzoek als ook hun andere studieonderdelen begeleidt. Al snel tijdens je studie raak je betrokken bij onderzoek dat internationaal gerekend mag worden tot de top. Het onderzoek kenmerkt zich naast een fundamenteel karakter ook door de vele toepassingsmogelijkheden op het gebied van de gezondheid, duurzaamheid en voedsel. Na de studie Life Science & Technology kun je allerlei banen vinden in het zeer sterk groeiende gebied van de moderne biotechnologie. Op allerlei plaatsen kom je studenten tegen die recent deze opleiding hebben afgerond.

5 Life Science & Technology, wat kun je er mee? Afgestudeerde LST-ers vertellen Deze brochure bevat een aantal bijdragen van oud-studenten van de jonge opleiding Life Science & Technology (LST), die in 1999 werd opgericht door de Technische Universiteit Delft en de Universiteit Leiden. De LST-alumni hebben vlak voor of vlak na het behalen van hun masterdiploma een baan gevonden. Een ieder is bezig een succesvolle carrière op te bouwen. Waar komen LST-studenten na hun studie terecht? is een vraag die geïnteresseerde vwo-scholieren en hun ouders zich stellen bij een van de oriëntatiemomenten zoals de open dagen. Ons eerste antwoord is veelal: Een LST-student komt terecht in allerlei facetten die het moderne biotechnologiepalet te bieden heeft. De studie LST is een brede studie op het gebied van de life sciences met een vrij uitgebreide bèta-achtergrond. Zoals een 1 e -jaars student het ooit omschreef: LST is bio met een bèta bite. Beter had hij het niet kunnen zeggen. Biotechnologievakken zoals moleculaire genetica en microbiologie worden afgewisseld met vakken in de natuurkunde, wiskunde en scheikunde. Onze masterstudenten kunnen zich specialiseren tot onderzoeker of manager in de academische wereld of in de biotechnologie of de farmaceutische industrie of in een ziekenhuis, maar ook als journalist, consultant of docent op een middelbare school. We geven in deze brochure een aantal van onze LST-alumni het woord om je inzicht te geven in de mogelijkheden die een LST-student op de arbeidsmarkt heeft. Waar werken onze oud-studenten en voor welke carrière hebben ze gekozen? Lees er meer over in deze brochure en ontdek het grote aantal opties dat je hebt na de opleiding Life Science & Technology aan de Universiteit in Leiden. Opleidingsdirecteur Life Science & Technology Leiden,

6 Janneke Metsaars Tolling Manager bij DSM 4 Na een jaar Bouwkunde in Delft stapte ik over naar de opleiding LST ( ). Ik studeerde af in de richting biotechnologie Cell Factory en werd procestechnoloog bij DSM. Daarna ben ik een jaar Advanced Manufacturing Consultant geweest, waarvoor ik veel in Frankrijk zat.

7 DSM is een bedrijf dat wereldwijd werkt voor de sectoren gezondheid, voeding en industrie. Bij het cluster Materials Sciences worden chemische producten als plastics gemaakt, die worden gebruikt voor bijvoorbeeld coatings, autodashboards en telefoons. Het cluster Life Sciences houdt zich onder meer bezig met medicijnproductie en het maken van vitamines en gistextracten. Daarnaast is DSM actief betrokken bij het United Nation s World Food Program en het NOC*NSF. Er werken mensen. Onze klanten in de levensmiddelenindustrie willen graag gistextracten in poedervorm. Omdat wij alleen vloeibare gistextracten maken in Delft, laten we het door externe partijen omzetten in poeder. Na het droogproces komen de gistextracten bij ons terug en leveren wij het poeder aan bijvoorbeeld Unilever. Zij gebruikt het als smaakversterkend ingrediënt voor bijvoorbeeld soepen of sauzen. Omdat we werken met grote hoeveelheden gistextract, hebben we meerdere partners die het voor ons drogen. Als Tolling Manager, ook wel Third Party Manager genoemd, coördineer en bewaak ik het externe productieproces. Ik geef de externe partijen technische informatie over het gedrag van het product, het gewenste product en als het proces niet naar wens verloopt, geef ik aan wat er zou moeten veranderen. Het is mijn taak samen met deze externe partij de kwaliteit van het product te bewaken en ervoor te zorgen dat het logistieke proces goed gaat. Het eindproduct moet kwalitatief goed en op tijd klaar zijn voor onze klant. Als het droogproces niet volgens opdracht gaat, dan moet ik in goed overleg het probleem oplossen. Communicatievaardigheden zijn daarbij heel belangrijk en het liefst ga ik naar de fabriek toe om de mensen daar face to face te spreken, dat werkt toch altijd beter dan via de telefoon. Het geeft me een goed gevoel als we een oplossing hebben gevonden of een compromis hebben kunnen sluiten en verder kunnen. Mijn capaciteiten als communicator, manager en coördinator zijn nu het belangrijkst, mijn LSTachtergrond minder. Ik vind het leuk snel te schakelen en actie te ondernemen en op korte termijn resultaat te zien. In mijn eerste jaar in Delft bleek Bouwkunde niet wat ik ervan had verwacht. Ik stapte over naar LST, een nieuwe opleiding met allemaal vakken die ik op de middelbare school interessant vond. Je studeert in twee steden tegelijk. Heel aantrekkelijk, want Delft en Leiden zijn allebei leuke studentensteden. In Leiden kreeg ik veel biologische vakken en practica. Dat waren lange dagen en thuis moest ik ook nog studeren. Er was wel een goede afwisseling tussen theorie en praktijk. In Delft volgde ik de technische richting van LST, met onder andere natuurkunde en biotechnologie. Die toepassingsgerichte vakken lagen me het beste, ik had niet zoveel geduld voor primair onderzoek met cellen en eiwitten. Voor de studentenvereniging had ik genoeg tijd over, ik ben daarin niks tekort gekomen. Ik zat een jaar als voorzitter in het bestuur van de studievereniging van LST. Daar heb ik leren organiseren en projecten coördineren. We stelden een reis samen, regelden de borrels en we hadden overleg met andere studieverenigingen om te horen hoe zij de zaken aanpakten. Ook vertegenwoordigden we de studenten. Als iedereen bijvoorbeeld moeite had met een bepaald vak of docent, dan gingen wij in gesprek. Op kamers gaan vond ik heerlijk. Ik kwam uit een klein dorp in Brabant en kreeg eindelijk de kans zoveel mensen te ontmoeten en me sociaal te ontwikkelen. Ik kan wel zeggen dat ik er veel wereldser door ben geworden. 5

8 Frederike Quaak Forensisch onderzoeker bij het Nederlands Forensisch Instituut 6 Toen ik in 2000 begon aan de opleiding LST, was deze vrij nieuw. Mijn bachelor stage deed ik bij het LUMC en mijn afstudeeronderzoek bij het NFI, waar ik nu nog steeds met veel plezier werk.

9 Het NFI doet voornamelijk onderzoek in strafzaken, zoals zeden- en moordzaken. Politie en het Openbaar Ministerie (OM) zijn de belangrijkste opdrachtgevers van het NFI. Daarnaast werken we aan R&D en geven we onderwijs aan politie en justitie. Bij Niet- Humane Biologische Sporen van de afdeling Microsporen onderzoeken we alles wat leeft, zoals dieren, planten, schimmels en bacteriën. De sporen van de mens onderzoeken we niet, dat wordt gedaan bij de afdeling Humane Biologische Sporen. Daar genereren ze menselijke DNA-profielen. Bij Niet-Humane Biologische Sporen onderzoeken we bijvoorbeeld of een auto op de plaats delict kan zijn geweest. Dat onderzoeken we bijvoorbeeld door te kijken of de blaadjes en zaadjes die in een auto worden gevonden afkomstig kunnen zijn van de bomen en planten die op de plaats delict groeien en of de aarde onder de schoenen van de verdachte overeenkomt met de grondsoort op de plek waar het slachtoffer is aangetroffen. Ook bestuderen we de illegale handel in diersoorten en hennep. Als er bijvoorbeeld een loods met plantjes is afgebrand, maar de potjes met de wortels staan er nog, dan kunnen we met DNA-onderzoek nagaan of het om een hennepplantage ging of niet. Bij R&D kijken we op welke manieren bestaande technieken uit andere vakgebieden toepasbaar zijn bij forensisch onderzoek. Zo kan het zijn dat de techniek die gebruikt wordt om bodemverontreiniging te analyseren en de verschillen in grondsoorten aan te tonen ook geschikt is om juist de overeenkomsten te vinden in grondmonsters. Opdrachten van politie en OM hebben altijd voorrang op R&D onderzoeken. Zo kan ik bijvoorbeeld betrokken worden bij een onderzoek naar een moord. Om de objectiviteit van het onderzoek te waarborgen, weet je als forensisch onderzoeker niet alles van een zaak. Je weet meestal alleen dat wat je nodig hebt om een onderzoek uit te voeren en monsters te vergelijken. Al hoor je over sommige zaken ook veel via de media. Ik vind het leuk dat de uitkomst van hetgeen we onderzoeken direct bruikbaar is voor de politie. Bij fundamenteel onderzoek aan de universiteit is dat meestal niet zo. De opleiding LST vindt deels plaats in Leiden en deels in Delft aan de TU. Je leert zo twee leuke steden kennen. De diversiteit aan vakken gaf bij mij de doorslag te beginnen aan deze studie. Je krijgt onder andere scheikundige vakken, biotechnologie, moleculaire genetica en technische vakken. Omdat deze opleiding zo breed is, kun je erna alle kanten op. In het begin vond ik de opleiding best lastig. Vooral omdat de boeken in het Engels waren. Ik zat vaak met mijn woordenboek op schoot, maar het wende snel. De discipline om te studeren was ook nieuw, maar omdat ik het interessant vond, was het niet echt een opgave. Het is belangrijk dat je een studie kiest die je echt leuk vindt, anders houd je het niet vol. Ik bezocht veel colleges en de practica in het lab, daardoor hoefde ik minder zelf thuis te studeren. In mijn vrije tijd was ik veel te vinden bij de studentenvolleybalvereniging en heb ik geroeid. Zo kon ik ook mensen ontmoeten van andere opleidingen. LST heeft een actieve studievereniging met veel borrels en bijeenkomsten en die zijn altijd gezellig. Mijn advies aan iedereen die een passende studie zoekt bij zijn interesse? Ga vooral naar open dagen en praat daar met studenten. Zo kom je uiteindelijk uit bij jouw ideale opleiding! 7

10 Henriëtte Lanz Promovendus bij de Universiteit Leiden In het Gorlaeus Laboratorium van de Universiteit Leiden wordt onderzoek gedaan op allerlei gebieden, van biochemie en fysische chemie tot anorganische en organische chemie. In het Cell Observatory werken onderzoeksgroepen samen om cellen in al hun facetten te bestuderen. Cellen van mensen, dieren en planten, van organismes als zebravissen en de allerkleinste op elektronenniveau. Ik werk in de weefselkweek en bestudeer cellen tot op eiwitniveau. 8 Bij de groep Moleculaire Genetica doe ik onderzoek naar kanker. Mijn professor heeft een eiwit ontdekt dat oorspronkelijk wordt gemaakt door een kippenvirus. Als je dit inbrengt in tumorcellen, gaan de zieke cellen dood, maar blijven de gezonde cellen eromheen ongemoeid. Het zou mooi zijn als we dit principe kunnen gebruiken bij mensen, want de huidige chemotherapie maakt ook de gezonde cellen stuk. In ons onderzoek willen we weten hoe het eiwit het verschil tussen een tumorcel en een gezonde cel herkent en hoe hij weet bij welke cel hij moet zijn. Gezonde cellen hebben een soort zelfmoordprogramma waardoor ze kunnen stoppen met vermenigvuldiging, maar kankercellen gaan altijd maar door met vermenigvuldigen. Het ontdekte eiwit kan het mechanisme tot zelfdestructie weer inschakelen bij kankercellen. Wij willen ook weten hoe dit werkt, want misschien kunnen we het proces nabootsen als medicijn. Het kan nog jaren duren voor de therapie werkelijkheid wordt. Dat is erg frustrerend, maar wel typisch een eigenschap van onderzoek binnen de farmaceutische industrie. Je moet een lange adem hebben. Van een proef die goed is gelukt kan ik heel gelukkig worden. Ik vind het mooi om iets aan te tonen wat nog nooit iemand heeft gezien. Het labwerk vind ik heerlijk, ik kan zelf bepalen hoe ik mijn werk doe en hoe ik mijn dag indeel. Ik begeleid 4 stagiairs met wie ik dagelijks de werkzaamheden bespreek. Ook het geven van colleges vind ik boeiend, studenten zijn heel enthousiast over nieuwe kennis. Ze geven me ook vaak nieuwe inzichten door hun ideeën en vragen, waardoor ik anders ga kijken naar mijn eigen onderzoek. Na mijn promotie kan ik verder gaan met onderzoek of gaan werken in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld op een R&D afdeling. Het liefst wil ik als postdoc een paar jaar naar een universiteit in het buitenland. Ik moet dan wel eerst mijn vriend overtuigen, want het zou natuurlijk leuk zijn als hij met me mee gaat. Les geven vind ik ook erg leuk, dus dat is ook een optie. Ik heb voor deze studie gekozen omdat ik alle bètavakken interessant vond en graag alles wilde gebruiken in mijn vervolgstudie. Mijn decaan gaf me de folder van LST. Toen ik een dagje meeliep op de universiteit, wist ik nog niet zeker of dit de juiste studie voor me was. Om goed na te denken, ben ik er een jaartje tussenuit geweest. Uiteindelijk ben ik toch met LST gestart en heb daar nooit spijt van gehad. De practica vond ik het boeiendst, lekker bezig zijn met je handen, maar ook naar de colleges ging ik graag. Als je die trouw volgde, hoefde je thuis minder te studeren. Als je niet zeker weet wat je wilt studeren, ga dan lekker een jaar werken of reizen. Dan heb je tijd om na te denken, kom je erachter wat je niet wilt en ontwikkel je je persoonlijkheid, waardoor je beter in staat bent een keuze te maken. Daarna ben je extra gemotiveerd!

11 9 Ik studeerde LST van 2002 tot 2008 met als master Functional Genomics. Na mijn afstudeerstage kreeg ik een plek aangeboden als promovendus. Nu ben ik bijna klaar met mijn promotieonderzoek in Cell Observatory.

12 Brigitta Witte Scientist bij Galapagos Galapagos is een commercieel bedrijf in de biotechnologie. We werken aan nieuwe medicijnen voor verschillende ziektes als kanker, diabetes, astma en reuma, in samenwerking met grote en kleine farmaceutische bedrijven. We doen vooral onderzoek, maar ook medicijnproductie. Het ontwikkelen van de medicijnen zelf is een vrij nieuwe activiteit van Galapagos. Wereldwijd werken er ongeveer 800 mensen. 10 Biologie vond ik boeiend op de middelbare school. Voor mijn studiekeuze heb ik me georiënteerd op studiebeurzen en gepraat met studenten van de universiteit en mijn decaan. De HLO (hbo voor laboratoriumonderzoek) leek me interessant, maar het brede van LST trok me meer. Omdat ik van ver kwam, kreeg ik via de universiteit een kamer. Tegenwoordig moet je hospiteren; een soort sollicitatie in een studentenhuis, waarbij je gaat praten met de bewoners om te zien of het klikt. Meestal zijn er wel 10 gegadigden voor de kamer, dus dat is best spannend. Tijdens de introductiedagen ontmoette ik vanzelf leuke mensen en leerde ik de stad snel kennen. De LST-colleges over eiwitten inspireerden me het meest, omdat ook docenten eigenlijk niet goed wisten welke processen zich binnenin de cellen voordoen. Dat motiveerde me om die richting op te gaan met mijn studie. Toen ik klaar was, wilde ik niet verder in het onderzoek, want ik vond het lastig met de frustratie om te gaan als experimenten mislukten. Het leuke aan het bedrijfsleven vind ik dat er veel sneller resultaten worden behaald. Dat concrete past beter bij me. Bij Galapagos onderzoeken we wat er mis gaat zodra iemand ziek wordt. Dat doen we op moleculair niveau. Welke eiwitten zijn erbij betrokken en wat doen ze waardoor de ziekte zich kan ontwikkelen. Bij taaislijmziekte is er bijvoorbeeld iets mis met een eiwit dat zout vervoert van de cellen naar de longen waardoor het taaie slijm ontstaat. Zodra we dat weten, gaan we in een ander laboratorium onderzoeken met welk chemische stofje we dat kapotte eiwit weer goed kunnen laten functioneren en als we dat hebben gevonden, proberen we er een medicijn van te maken. Dit is een lang proces, dat al gauw vijftien jaar duurt. We werken bij Galapagos in Leiden aan de eerste stap van het hierboven beschreven proces. Ik werk op de virusproductieafdeling, waar we kijken naar de functie van eiwitten. Dat doen we zoveel mogelijk met echt materiaal van mensen. We proberen bijvoorbeeld diabetes na te bootsen en gebruiken vervolgens virussen die we hier beschikbaar hebben om de expressie van de eiwitten in de cellen te beïnvloeden. Ieder virus beïnvloedt weer een ander eiwit. Door de glucoseconcentratie in de cellen te meten, kunnen we zien welk virus het eiwit van iemand met diabetes verandert. De virussen die we gebruiken voor de tests kweken we zelf en de beschikbaarheid ervan coördineer ik. Ik beheer de voorraad via de database en plan de productie van nieuwe virussen, de gewenste hoeveelheid, het type en de datum waarop ze beschikbaar moeten zijn. Zodra ze zijn gemaakt, lever ik ze uit aan de projectgroep. Daarnaast geef ik advies en probeer ik uit te vinden welke virussen precies gewenst zijn. Ook assisteer ik bij de geautomatiseerde experimenten, het is leuk om dan weer even in het lab te staan. Ik heb veel afwisseling in mijn werk en benut mijn organisatietalent. Het allerleukste vind ik de interactie met collega s en door mijn achtergrond begrijp ik goed waar ze mee bezig zijn.

13 Ik studeerde LST van 2000 tot 2006 en deed mijn master in de richting Functional Genomics. Bij Solvay werkte ik bij de analyse van de kwaliteitscontrole van de griepprik en in 2008 begon ik bij Galapagos. 11

14 Suzan Commandeur Promovendus bij het Leids Universitair Medisch Centrum 12 Van 2001 tot 2006 studeerde ik LST. Mijn master deed ik in de richting Functional Genomics. Daarna ben ik meteen begonnen met mijn promotieonderzoek bij het LUMC. Ik ben het nu aan het afronden. Daarnaast zijn we vanuit dit onderzoek een eigen bedrijf aan het opstarten.

15 Het LUMC is een centrum van medische vernieuwing. Naast het verzorgen van zieken heeft het als doel de patiëntenzorg te verbeteren door wetenschappelijk onderzoek. Medici, zorgverleners en onderzoekers worden hier opgeleid om daaraan hun bijdrage te leveren. Het LUMC is gespecialiseerd in complexe medische vraagstukken waar geen pasklare antwoorden op zijn. Ook wordt hier veel onderzoek naar huidkanker gedaan. Op een open dag bij de TU Delft maakte ik kennis met LST. Ik wist niks van cellen, want ik had geen biologie in mijn pakket. Maar ik was helemaal gefascineerd en nieuwsgierig geworden naar levende cellen; dat je er op een analytische, technische manier naar kunt kijken en er onderzoek naar kunt doen. In Leiden werden vooral moleculair medische vakken gegeven en in Delft de technische vakken. Die afwisseling vond ik erg leuk en ook het reizen vanuit mijn woonplaats Rotterdam was prima te doen. Meestal zat ik een hele dag op eenzelfde locatie. Ik ben een poosje studentenambassadeur geweest voor LST. Een aantrekkelijk en leerzaam bijbaantje en nog betaald ook. Ik gaf voorlichting op studiebeurzen en scholen en vertelde hoe het was om de opleiding te doen. Later stuurde ik een heel team studentvoorlichters aan die naar de beurzen gingen. Ik deed de coördinatie en de planning en zorgde dat het promotiemateriaal aanwezig was. Dat regelen vond ik leuk om te doen. Als promovendus werk ik in het laboratorium van dermatologie. We kweken echte stukjes huid in een petrischaaltje. Met behulp van een vloeistof, het kweekmedium, blijven de huidcellen wel 20 weken in leven en gaat de celdeling gewoon verder. Deze huidmodellen zijn onder meer geschikt voor medische en cosmetische tests. Tegelijkertijd doen we met behulp van deze modellen onderzoek naar huidkanker. Ik werk aan de ontwikkeling van een huidkankermodel voor mijn promotie. Door deze uitvinding hoeven we cosmetica, medicijnen, huidzalfjes en het effect van UV straling niet meer te testen op dieren, want dat kan voortaan op de door onszelf gekweekte huid. Maatschappelijk is het dus ook een goede ontwikkeling en dat vind ik mooi. De gezonde huid die we als basis gebruiken voor het opbouwen van de nieuwe huid komt uit de plastische chirurgie. Mensen die een buikwandcorrectie of borstverkleining ondergaan, kunnen de verwijderde huid aan de wetenschap geven. De eerste keer dat je ermee werkt is wat vreemd, maar het went snel. De basis van de huidkankermodellen komt van zieke mensen in de kliniek. Ik kan deze nu zo in leven houden dat ook de eigenschappen van de tumor blijven bestaan. Dit is interessant omdat je nu in het laboratorium zou kunnen kijken of de kanker minder agressief wordt als je er een medicijn aan toevoegt. Het is heel concreet onderzoek. Door de opleiding LST ben ik een all round onderzoeker. Als ik zou stoppen bij dermatologie, denk ik dat ik snel kan overschakelen op onderzoek naar een ander orgaan dan de huid, want de basiskennis blijft hetzelfde. Binnenkort promoveer ik, dat is best spannend en officieel. Mijn familie en vrienden zijn erbij als de commissie me allemaal vragen stelt over mijn onderzoek en proefschrift. We zijn ondertussen begonnen met het opzetten van een commercieel bedrijf in de huidmodellen want er is veel vraag naar. We blijven daarmee verbonden aan het LUMC. Ik sta dan met één voet in het wetenschappelijk onderzoek en met de andere in het bedrijfsleven, een mooie combinatie! 13

16 Geert van der Kraan R&D Specialist bij The Dow Chemical Company The Dow Chemical Company is een van de grootste chemiebedrijven ter wereld. Dow combineert de kracht van de wetenschap met innovatie en heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Dow probeert bij te dragen aan het oplossen van problemen als de behoefte aan schoon water, het genereren van duurzame energie en het opschroeven van agrarische productie. Daarvoor leveren we een breed scala aan op technologie gebaseerde producten en oplossingen. Dow is actief in meer dan 160 landen, in sterke sectoren als elektronica, water, energie en landbouw. 14 Als R&D specialist werk ik aan projecten over de hele wereld, maar mijn thuisbasis is ons kantoor in Zwitserland. Mijn baan bestaat uit het monitoren en onderzoeken van de bacteriepopulatie in industriële systemen en het ontwikkelen van nieuwe methoden en oplossingen om de ongewenste bacteriegroei te beperken en te controleren. Dat doe ik voor de Dow divisie Microbial Control en specifiek voor Olie & Gas. Er zijn ook andere divisies, zoals Verf & Lak en Marine Antifouling, een afdeling die werkt aan het voorkomen van bacteriegroei op schepen en mariene systemen. Bij Dow vinden we het belangrijk om voor onze nieuwe producten wetenschappelijk onderzoek te doen. Daarmee kunnen we aantonen dat ze een verbetering zijn op al bestaande producten. Om dat onderzoek onafhankelijk en objectief te laten zijn, werken we samen met universiteiten. Regelmatig geef ik voorlichting bij klanten over bacteriegroei en veldmicrobiologie, toegespitst op de olie- en gasindustrie. Dat is nodig omdat het een niet alledaags onderwerp is voor de meeste mensen. Ook ben ik regelmatig in het laboratorium te vinden. Ik zet testen op en begeleid de analisten die het onderzoek uitvoeren. Als we een bijzondere uitkomst hebben, dan proberen we daar een wetenschappelijke publicatie over te schrijven. Ook is het belangrijk om het bedrijf te vertegenwoordigen op congressen. Mijn werk is erg afwisselend en dat maakt het werk erg interessant. In het laatste jaar van het vwo maakte ik op een studiebeurs kennis met de opleiding LST. Zowel scheikunde, microbiologie en DNA, als genetica en natuurkunde komen daar aan de orde en dat was precies wat ik zocht. Toen ik vervolgens ging kijken op de voorlichtingsdag in Leiden en Delft was ik helemaal om. Ik denk dat het goed is om te gaan doen wat je echt leuk vindt, maar dat je wel voor ogen houdt of er je er later een baan mee kunt vinden. Ook kun je kijken wat de trend is in het vakgebied van je belangstelling en daar je studierichting op aan laten sluiten. De opleiding bleek breed en met een overlap tussen de verschillende vakgebieden. Precies zoals ik had verwacht. Bij LST hadden we een leuke, hechte club en we trokken veel met elkaar op. Mede door de intensieve samenwerking in het laboratorium ontstaat al snel een band, we zien elkaar nu nog steeds privé. Tijdens mijn bachelorstage merkte ik dat ik had geleerd analytisch en wetenschappelijk te werk te gaan en dat ik in staat was experimenten op te zetten. Ik besloot toen dat ik verder wilde in het onderzoek. LST heeft me een goede basis gegeven. Door de opleiding heb ik kennis van veel vakgebieden waardoor ik makkelijk met specialisten kan praten en snel verbanden zie. Bovendien heb ik in mijn werk veel profijt van de ervaringen die ik tijdens mijn promotieonderzoek heb opgedaan. Toen heb ik echt mijn eigen specialisme kunnen ontwikkelen.

17 Ik studeerde LST ( ) met als afstudeerprofiel Cell Diagnostics. Ik deed mijn afstudeerstage bij Purac Biochem en promotieonderzoek bij de vakgroepen Milieubiotechnologie en Petroleum Engineering van de TU Delft. Sinds 2010 werk ik bij The Dow Chemical Company. 15

18 Maureen de Wispelaere Project Manager Food bij PURAC 16 Mijn bachalor LST deed ik van 1999 tot Ik ben er een jaartje tussenuit geweest voor het bestuur van studievereniging. Mijn master deed ik in de richting Food Savety aan de universiteit in Wageningen, waarna ik werkte bij Nestlé en Mars.

19 PURAC is een biochemisch bedrijf. Bij de divisie Food worden natuurlijke ingrediënten voor de levensmiddelenindustrie gemaakt. Deze zijn afgeleid van melkzuur en worden geproduceerd door natuurlijke fermentatie. Met innovatieve oplossingen maken we levensmiddelen smaakvol op een veilige en gezonde manier. De producten worden gemaakt in verschillende vormen en verwerkt in bijvoorbeeld een dressing, frisdrank of vlees. Ik werk op de afdeling Product Development. Thuis blijven wonen was voor mij geen optie, want ik kwam uit Zeeuws Vlaanderen. Ik kwam terecht in een studentenhuis met maar liefst 16 andere bewoners. Heel gezellig, want iedereen was erg betrokken en geïnteresseerd in elkaar. Samen runden we het huishouden, ik heb er leren koken en we maakten schoon volgens de bekende schoonmaakroosters, elke week had je je eigen verantwoordelijkheid. De studentenvereniging was een prima plek om mensen van buiten mijn eigen opleiding te leren kennen. Ik heb er goeie vriendinnen aan overgehouden en ook met een paar huisgenoten heb ik nog steeds contact. In het tweede jaar was ik bestuurslid van de studievereniging. Als voorzitter was dat een full time klus en daarom had ik bewust mijn studie een jaar stilgelegd. De vereniging bestond nog niet zo lang, dus we moesten veel activiteiten opzetten. We organiseerden reizen, bedrijfsbezoeken, workshops en lezingen, maar ook borrels en feestjes. Het vak biotechnologie vond ik fascinerend bij de opleiding LST. De professor maakte eens yoghurt en salami met behulp van organismen. Prachtig. Ook in mijn eigen keuken was ik gek op het uitproberen van recepten. Toen ik mijn huisgenote zelfgedraaide leverworst zag maken voor haar practicum op de levensmiddelenschool, vroeg ik me af hoe je dat nou deed op een hygiënische manier. Met mijn bachelor LST op zak, maakte ik de overstap naar de Universiteit van Wageningen. Mijn passie voor het produceren van voedsel en het experimenteren met recepten gecombineerd met mijn interesse in het nut van essentiële vetten, antioxidanten en mineralen op de levende celgroei kwamen daar helemaal samen. De aansluiting met de master Food Safety was perfect; minder technisch en meer theoretisch. In samenwerking met TNO en het RIVM ben ik afgestudeerd aan de vakgroep Toxicologie, met als onderwerp het risico van een maaltijd van vis met nitraatrijke groenten. Mijn carrière begon in Zwitserland bij het Nestlé Research Centre als Research Assistant bij Quality & Safety en later bij Bioanalytical Sciences. Ook werkte ik als Product Scientist bij Mars Nutrition for Health & Wellbeing. In 2008 begon ik bij PURAC als projectmanager in het Innovation Centre Food. Op de afdeling Product Development Food van Purac ben ik de spin in het web. Ik coördineer het proces vanaf het idee tot de lancering van een nieuw product in de markt. Ik sta niet meer in het laboratorium, daar heb ik niet genoeg geduld voor. Ik kies liever voor een baan met actie en snelle resultaten. In mijn functie werk ik met veel verschillende mensen, dat maakt het interessant. Ik vind het leuk om dingen te regelen en ervoor te zorgen dat het project soepel loopt. Dat de juiste mensen op tijd de gewenste taak opleveren en iedereen tevreden is over het verloop van het project. Onderwerpen die bij LST actueel waren, komen in mijn werk dagelijks aan bod. Van fermentatie, biowetenschappen, procestechnologie en analytische methoden tot kwaliteitcontrole en microbiologie. De brede basiskennis, verkregen bij LST, en specifieke kennis uit mijn masteropleiding geven me een solide basis. 17

20 Nanning de Jong Consultant bij The Bridge business innovators The Bridge business innovators is specialist in business innovatie. Niet alleen het product en de gebruikte technologie in een bedrijf komen bij ons in aanmerking voor innovatie maar ook de klantwaarden, het verdienmodel, de relatie met de klant en nieuwe combinaties van producten en diensten. Wij slaan bruggen tussen mensen, bedrijven, competenties en inzichten in nieuwe markten. Tussen wat ondernemingen vandaag moeten doen en wat zij morgen nodig hebben. 18 The Bridge business innovators is een adviesbureau met ongeveer 20 medewerkers. Als zelfstandige dochter van Twynstra Gudde behoort het bij de internationale Highland Worldwide alliantie. Ons netwerk van experts zit niet alleen in Europa, maar ook in Azië en de VS. Met elkaar zorgen we dat de opdrachten zo goed mogelijk worden uitgevoerd. We werken voornamelijk voor de zakelijke markt, maar ook voor kennisinstituten. En dan niet alleen aan product-, dienst- en procesinnovatie, maar ook aan nieuwe verdienmodellen als bij EasyJet, nieuwe marketingstrategieën en de ontwikkeling van sales organisaties voor innovatieve producten en innovatieve samenwerking, zoals tussen Douwe Egberts en Philips Senseo. Ik doe opdrachten in typische LSTindustrieën, zoals farma en diagnostics. Ook werk ik voor branches van veevoeder, sierplanten, duurzame energie en innovatieve woningen. Allemaal verschillende opdrachtgevers, wat het werk erg dynamisch maakt en waarbij mijn brede interesse goed van pas komt. Ik heb voor mijn klanten bijvoorbeeld nieuwe groeistrategieën ontwikkeld. Daarbij kijk ik wat de groeimogelijkheden zijn voor het bedrijf, hoe de markt eruit ziet en waar de kansen liggen. Daarbij houd ik zoveel mogelijk rekening met de toekomst. Ook helpen we bedrijven met het introduceren van nieuwe producten en diensten op de markt. Dat hebben we bijvoorbeeld gedaan voor de R&D afdeling van een veevoederbedrijf. We bedenken strategieën om deze tot een succes maken, helpen het management en denken mee over een nieuw fabrieksontwerp. Mijn kennis over thermodynamica komt dan weer goed pas. De sprong van Life Sciences & Technology naar business innovatie vind ik niet zo n gekke, omdat het allebei mijn passie aanwakkert voor radicale vernieuwing. Ik vind het spannend om de grenzen van het mogelijke op te rekken. Dat kan in de wetenschap, maar ook in het bedrijfsleven. In mijn werk heb ik veel profijt van mijn opleiding. Analytische vaardigheden komen van pas om snel grote hoeveelheden informatie van klanten te verwerken en te structureren. Daarnaast heb ik tijdens mijn studie geleerd te denken in mogelijkheden in plaats van in onmogelijkheden. De Life Sciences ontwikkelingen gaan zo snel, dat radicaal denken helemaal niet zo gek is. Naast het bedenken van nieuwe dingen is het bijzonder nuttig om eraan te kunnen rekenen en een inschatting te maken of iets realistisch is. Door de verschillende industrieën waarin ik werk, heb ik ook nog steeds plezier van mijn biologische, scheikundige, natuurkundige en informaticakennis. Op de universiteit heb ik mijn sociale en organisatorische vaardigheden goed kunnen ontwikkelen. Tijdens studieprojecten en in de studievereniging leerde ik te werken in een team en te functioneren in een internationale setting. Soms moest ik anderen mee zien te krijgen in een verandertraject. Dat is nog niet zo makkelijk en je kunt het niet vroeg genoeg leren!

Oriëntatiejaar Life Sciences

Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Joan Wellink (studieadviseur) Voor wie is het oriëntatiejaar? Wat is het oriëntatiejaar? Wat heb je nodig? Hoe en wat studeer je? Wat kun je er

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Kim van de Ven kimvdven@gmail.com

Kim van de Ven kimvdven@gmail.com Kim van de Ven kimvdven@gmail.com September, 2012 BioMedische Technologie BMT 7 jaar gestudeerd (2000-2007) Begonnen met 5 jarige opleiding, uiteindelijk 6 jaar bachelor / 3 jaar master (2 jaar overlap)

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers. van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen,

Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers. van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen, Chemie is overal Industrie, onderzoek en onderwijs. Dat zijn de pijlers van de chemie. Pijlers die samen sterk staan: drie delen, één geheel. Die samen staan voor talloze nuttige, noodzakelijke en mooie

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Master in de biomedische wetenschappen

Master in de biomedische wetenschappen LEUVEN t Master in de biomedische wetenschappen Afstudeerrichting biomedisch basis- en translationeel onderzoek Afstudeerrichting management en communicatie in de biomedische wetenschappen Minor management

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK CREaTINg TOmORROw 2013 2014 TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE Hva TECHNIEK HVA TECHNIEK TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE 2013-2014 Technische Bedrijfskunde: méér dan bedrijfskunde, méér dan techniek Bij de opleiding Technische

Nadere informatie

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Is biomedische wetenschappen studeren in Nijmegen misschien iets voor jou? Ik wil relevant zijn: bijdragen aan de gezondheid van mensen Gezondheidszorg heeft

Nadere informatie

// IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER //

// IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER // Bachelor College MEDISCHE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE* * Deze major is formeel onderdeel van de

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo. Betaonderwijs

Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo. Betaonderwijs Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo Betaonderwijs 'Als je doet wat je altijd gedaan hebt, krijg je wat je altijd kreeg' Albert Einstein Wat is betaonderwijs? De bètarichting

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating Naam opleiding: Technische Natuurkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

TW Salarisonderzoek 2012. 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers

TW Salarisonderzoek 2012. 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers Wat is het en reden: Uniek onderzoek onder ingenieurs: Beloning & Beleving Tevredenheid Samenwerking tussen Berenschot, KIVI NIRIA en Technisch

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

CBRNe bij het Nederlands Forensisch Instituut. Vooruitstrevende technieken en diepgaande kennis

CBRNe bij het Nederlands Forensisch Instituut. Vooruitstrevende technieken en diepgaande kennis CBRNe bij het Nederlands Forensisch Instituut Vooruitstrevende technieken en diepgaande kennis Toonaangevend forensisch CBRNe-onderzoek Het CBRNe-programma van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)

Nadere informatie

HOE KIES IK EEN MASTER?

HOE KIES IK EEN MASTER? HOE KIES IK EEN MASTER? MASTERKEUZE-STAPPENPLAN W W W.UVA.NL / MASTERKEUZE INHOUD Het masterplan - een master kiezen doe je zo 3 Je huidige opleiding 4 Aansluiting tussen studie en werk 6 Masterkeuze

Nadere informatie

De Reizende DNA-labs. 2-3 uur practicum met inleidende en afsluitende lessen voor docent

De Reizende DNA-labs. 2-3 uur practicum met inleidende en afsluitende lessen voor docent De Reizende DNA-labs 2-3 uur practicum met inleidende en afsluitende lessen voor docent Brug tussen biologie en scheikunde op school en de life sciences Leerlingen gaan zelf aan de slag met de nieuwste

Nadere informatie

Procestechniek BOL opleidingen. Markiezaat College, het échte werk

Procestechniek BOL opleidingen. Markiezaat College, het échte werk 2016 2017 Procestechniek BOL opleidingen Markiezaat College, het échte werk Van G naar E De weg van grondstof naar eindproduct: Procestechniek in de hoofdrol Met grondstoffen kun je nog alle kanten op.

Nadere informatie

Ik droom van een innovatief, effectief middel tegen kanker

Ik droom van een innovatief, effectief middel tegen kanker TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016 Ik droom van een innovatief, effectief middel tegen kanker Bachelor College en Technologie* *Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding Biomedische

Nadere informatie

EXPERTS MET KARAKTER

EXPERTS MET KARAKTER EXPERTS MET KARAKTER KANSEN BENUTTEN? EERST ZIEN, DAN SCHAKELEN Tempo-Team is specialist in flexibele arbeid. Door onze koppeling van commercieel denken en een sterke betrokkenheid, zijn we al 35 jaar

Nadere informatie

Inleiding Never a dull moment ik praat u een beetje bij Lissabon te veel studenten diploma-inflatie tegenhouden, wegsturen en kosten verhogen

Inleiding Never a dull moment ik praat u een beetje bij Lissabon te veel studenten diploma-inflatie tegenhouden, wegsturen en kosten verhogen Inleiding Wat doen wij? DeDecaan.net is opgezet voor decanen en scholieren in het VO. Elke school kan een site van ons afnemen. De site heeft allerlei functies om decanen te ondersteunen en hun werk te

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Steun in de rug voor studenten

Steun in de rug voor studenten Steun in de rug voor studenten Het Leids Universiteits Fonds (LUF) zet zich sinds 1890 in voor de bloei van de Universiteit Leiden, met subsidies voor wetenschappers en studenten. Eén van de fondsen waarmee

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

BSc Dierwetenschappen Is dat wat voor mij?

BSc Dierwetenschappen Is dat wat voor mij? BSc Dierwetenschappen Is dat wat voor mij? René Kwakkel, opleidingsdirecteur Dierwetenschappen Esmée de Looff, BSc studente Dierwetenschappen Dierwetenschappen is iets voor jou, als je....alles wilt weten

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Effectief solliciteren de beste start voor je Carrière. 14 mei 2013 Laura van der Knaap Nutri-akt bv

Effectief solliciteren de beste start voor je Carrière. 14 mei 2013 Laura van der Knaap Nutri-akt bv Effectief solliciteren de beste start voor je Carrière 14 mei 2013 Laura van der Knaap Nutri-akt bv Programma Korte toelichting Nutri-akt Arbeidsmarkt Sollicitatieproces Zelfreflectie Sollicitatiebrief

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Niveau: expert. Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus

Docentenhandleiding. Niveau: expert. Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus Docentenhandleiding Niveau: expert Lees de taal van de tumor Organisatieniveaus Ontwikkeld door het Cancer Genomics Centre in samenwerking met het Freudenthal Instituut voor Didactiek van Wiskunde en Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven.

Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven. Wat is het Technasium? Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven. Hoe werkt het? De leerlingen krijgen

Nadere informatie

De vakbeurs voor professionals in het laboratorium

De vakbeurs voor professionals in het laboratorium De vakbeurs voor professionals in het laboratorium 7-8 OKTOBER 2015 JAARBEURS UTRECHT www.labtechnology.nl Partners: S C DE ONTMOETINGSPLAATS VOOR DE LABORATORIUMWERELD Op 7 en 8 oktober 2015 ontmoeten

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling behorend bij de Onderwijs- en

Nadere informatie

Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen

Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen Lerarendag wetenschappen Lerarendag wetenschappen Studieprogramma s Prof. Peter Lievens Decaan Faculteit Wetenschappen fundamentele wetenschappen nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek en onderwijs wetenschappers

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Academische colleges

Academische colleges Jan Tinbergen college Academische colleges Van 2-vwo tot promoveren. Hoe doe je dat? Tristan Weststrate 2012 V2A Biomedische technologie Bregje van Oorschot heeft voor V2A en V2B een Academische college

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

IK DROOM VAN HET ONTWIKKELEN VAN SLIMME MATERIALEN

IK DROOM VAN HET ONTWIKKELEN VAN SLIMME MATERIALEN TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016 IK DROOM VAN HET ONTWIKKELEN VAN SLIMME MATERIALEN Bachelor College Scheikundige Technologie // Ik droom van een fabriek zonder CO 2 -uitstoot // Eveline Hermans,

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIERS HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... STAP : WAT KAN IK? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso)

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso) (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen Derde graad Techniek-wetenschappen Studierichting Techniek-wetenschappen de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Logisch denken Laboratoriumwerk

Nadere informatie

Resultaten alumni-enquête Scheikunde

Resultaten alumni-enquête Scheikunde Resultaten alumni-enquête Scheikunde In het kader van de accreditatie van de opleiding Scheikunde, is een enquête gehouden onder de alumni van deze opleiding. De enquête, bestaande uit vragen over de eerste

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven.

Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven. Wat is het technasium? Het Technasium is een vorm van onderwijs waarbij leerlingen projectmatig en probleemoplossend werken aan echte opdrachten uit het bedrijfsleven. Hoe werkt het? De leerlingen krijgen

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

Dames en heren studenten,

Dames en heren studenten, Dames en heren studenten, De wereld van morgen heeft jullie nodig, hard nodig. Hopelijk zonder deze prachtige, blije dag te verstoren, wil ik even stil staan bij het feit dat onze wereld, en dus ook Nederland,

Nadere informatie

Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO. DAS conferentie

Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO. DAS conferentie Doorstroom vanuit het vernieuwde MBO DAS conferentie 24-03-2016 Voorstellen Gertjan Visse MBO raad Bedrijfstakgroep PLOT SBB Marktsegment Proces en Laboratorium ROC West Brabant, Radius college Franca

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Life Science & Technology. Bachelor of Science

Life Science & Technology. Bachelor of Science Life Science & Technology Bachelor of Science Life Science & Technology studeren in Leiden 3 Past deze studie bij jou? 4 Lees meer over: Bacheloropleiding Life Science & Technology Fotografi e: UFB Photo

Nadere informatie

Uniting Expertise, Accelerating Ambitions. Ervaar het verschil tussen werken en carrière maken.

Uniting Expertise, Accelerating Ambitions. Ervaar het verschil tussen werken en carrière maken. Uniting Expertise, Accelerating Ambitions Ervaar het verschil tussen werken en carrière maken. Onze focus? Jouw persoonlijke ambities overtreffen. De beste zijn in ons vakgebied. Dat is waar de specialisten

Nadere informatie

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten AVONTURENKAART Reflectieopdrachten Je hebt aangegeven dat je het niet weet; je hangt niet erg aan je huidige baan maar hebt ook niet de ambitie om naar een andere baan op zoek te gaan. Geef hieronder kort

Nadere informatie

Agrotechnologie. 28 maart 2015

Agrotechnologie. 28 maart 2015 Agrotechnologie 28 maart 2015 Programma Agrotechnologie: wat is dat, wat word ik later en hoe kom ik daar? Eldert van Henten Agrotechnologie studeren in Wageningen Maaike Vollering Studieadviseur Joyce

Nadere informatie

PROJECT. CSI Ontmaskerd

PROJECT. CSI Ontmaskerd PROJECT CSI Ontmaskerd [1] PROJECT [Technasium] september 2014 O&O - PROJECT Informatie voor de leerlingen De CSI series zijn tegenwoordig niet meer van de televisie weg te denken. Elke aflevering weer

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

CENSES YOUNG TOP CLASS TALENT VERBINDEN

CENSES YOUNG TOP CLASS TALENT VERBINDEN CENSES YOUNG TOP CLASS TALENT VERBINDEN ALLES DRAAIT OM TALENT Eigenlijk draait alles bij Censes om talent. Menselijk talent dat bedrijven in staat stelt hun prestaties en klantrelaties op een excellent

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Wij bieden de top in laboratorium personeel. Boundless in laboratory staffing

Wij bieden de top in laboratorium personeel. Boundless in laboratory staffing Wij bieden de top in laboratorium personeel Boundless in laboratory staffing Ons profiel International specialist in laboratory staffing ScientiQ Staffing is een dynamisch en innoverend bedrijf, gespecialiseerd

Nadere informatie

DURF JIJ DE STAP AAN?

DURF JIJ DE STAP AAN? DURF JIJ DE STAP AAN? Naar leerjaar 3 vmbo op De Groene Campus www.degroenecampus.nl De Groene Campus: een leuke school met een goede sfeer D foto nog maken - food - design - groen - sport e Groene Campus?

Nadere informatie

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam Kies Kleur in Groen Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam 1 Als onderdeel van het project Kies Kleur in Groen organiseerde FORUM in samenwerking met PBR en

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

World leader in international education

World leader in international education World leader in international education BESTE OUDER, Wat een spannend jaar gaat u tegemoet: uw zoon of dochter zit in het eindexamenjaar! Het maken van een goede studiekeuze is niet altijd makkelijk en

Nadere informatie

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Even voorstellen Drs. Loes Nordlohne Loopbaanadviseur Studenten Loopbaan Service Geesteswetenschappen De WO-Monitor - Landelijk onderzoek onder alle

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

De alumni van Molecular Science & Technology vertellen. Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek

De alumni van Molecular Science & Technology vertellen. Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek De alumni van Molecular Science & Technology vertellen Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek Bekijk je mogelijkheden op onze website www.studereninleiden.nl en vind je studie De afgestudeerde MST-er

Nadere informatie

Belangstelling van vwo ers voor een bacheloropleiding Nanobiologie

Belangstelling van vwo ers voor een bacheloropleiding Nanobiologie Belangstelling van vwo ers voor een bacheloropleiding Nanobiologie Rita Kennis Frank Peters Nijmegen, mei 2011 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt 2011 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen Afsluitende les Leerlingenhandleiding Alternatieve brandstoffen Inleiding Deze chemie-verdiepingsmodule over alternatieve brandstoffen sluit aan op het Reizende DNA-lab Racen met wc-papier. Doel Het Reizende

Nadere informatie

The University Hospital of Crete

The University Hospital of Crete The University Hospital of Crete In Heraklion, Griekenland Snuffel stageverslag Snuffel stageverslag November/december 2012 The University Hospital of Crete Student: Bonnie Oosterveld Nummer: 10004726

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Blok 1 - Introductie

Blok 1 - Introductie Reflectie jaar 1 Algemeen Aan het begin van het eerste jaar kwamen een hoop nieuwe dingen op mij af. Na een jaar reizen had ik veel zin om aan de studie Voeding en Diëtetiek te beginnen en was erg benieuwd

Nadere informatie

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email:

Rapportage Werksoorten. BIJ Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 02.04.2015. Email: Rapportage Werksoorten Naam: BIJ Voorbeeld Datum: 02.04.2015 Email: support@meurshrm.nl BIJ Voorbeeld / 02.04.2015 / Werksoorten (QWSN) 2 Inleiding Wat voor type werkzaamheden spreken jou aan? Wat voor

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie