Bacheloropleiding Onderwijskunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bacheloropleiding Onderwijskunde"

Transcriptie

1 Bacheloropleiding Onderwijskunde - Studieprogramma brochure voor studenten en docenten Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 1

2 Deze studiegids is met grote zorgvuldigheid samengesteld, doch de redactie kan niet instaan voor volledigheid en/of eventuele onjuistheden, omdat de gegevens voor deze studiegids in een vroeg stadium zijn aangeleverd en derhalve gebaseerd zijn op de informatie van dat moment in combinatie met de verwachtingen voor het komende studiejaar. De lezer kan er daarom geen rechten aan ontlenen. De formele regelgeving zoals vastgelegd in de Onderwijs- en Examenregeling (OER) is leidend. Colofon: Redactie: Oplage: Onderwijs Service Centrum (OSC) Faculteit Gedragswetenschappen Enschede, Universiteit Twente, juli 2013 n.v.t. / alleen elektronische versie gepubliceerd op OWK-website Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 2

3 Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Deel A: De bacheloropleiding Onderwijskunde aan de Universiteit Twente Het vakgebied Onderwijskunde Wat is Onderwijskunde? Het belang van Onderwijskunde Onderwijskunde als multidisciplinaire wetenschap Wat is Onderwijskunde niet? Onderwijskunde aan de Universiteit Twente Profielkenmerken van Onderwijskunde aan de UT Bacheloropleiding Onderwijskunde Na je bacheloropleiding Masteropleiding Educational Science and Technology Kenmerken van het UT onderwijs Arbeidsmarktperspectieven Jouw rollen als afgestudeerd onderwijskundige Jouw kerntaken als onderwijskundige De arbeidsmarkt Opbouw van het curriculum De invulling van het bachelorcurriculum Onderwijskunde De bouwstenen van het curriculum De vakken in het eerste jaar (P) De vakken in het tweede jaar (B-2) De vakken in het derde jaar (B-3) De aansluiting van het curriculum bij de eisen van de beroepspraktijk De aansluiting van de eindtermen op internationale kwalificaties De aansluiting van de eindtermen per vak Onderwijsvormen en studiebegeleiding Onderwijsvormen Organisatie studiebegeleiding Begeleiding vanaf het tweede jaar Medewerkers studiebegeleiding Toetsing en kwaliteit Toetsingsinstrumenten binnen Onderwijskunde Kwaliteitszorg Interne kwaliteitsinstrumenten Overleggremia Externe kwaliteitsinstrumenten Onderzoek binnen Onderwijskunde Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie Instructietechnologie Onderwijsorganisatie & -management Onderzoeksmethodologie, Meetmethoden & Data-analyse Human Resource Development (HRD) Deel B: Bijlagen behorend bij Onderwijskunde...47 Bijlage B1 Dublin Descriptoren op bachelorniveau...48 Bijlage B2 Eindtermen bacheloropleiding Onderwijskunde...49 Bijlage B3 Koppeling eindtermen Onderwijskunde aan de Dublin descriptoren Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 3

4 Bijlage B4 De dekking van de eindtermen per bachelorvak...52 Deel C: Algemene bijlagen...54 Bijlage C1 Faculteit Gedragswetenschappen Vakgroepen Opleidingen Diensten Bijlage C2 Organisatie van het onderwijs Studentenstatuut (Her)Inschrijving studie Communicatie en informatie Collegekaart Jaarroosters Colleges Vakken volgen Wegwijs op de campus Studiemateriaal PC-privé regeling en aanschaf pc/laptop/printer Tentamens Bijlage C3 UT regelingen Overgangsregelingen Individuele regelingen Afstuderen in het buitenland Auteursrechten op je eigen werk Bijlage C4 Studentenactivisme Waarom actief worden? Activismemogelijkheden Regeling studentenactivisme Ondersteuning bij ondernemerschap (TOP en FAME) Kies op Maat: extra vakken volgen Honours programma Studentenactiviteiten en Campus Deel D: Vakbeschrijvingen Bacheloropleiding OWK...80 Bijlage D1 Vakbeschrijvingen B-OWK (alfabetische volgorde) Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 4

5 Voorwoord Beste studenten, De opleidingen aan de Faculteit Gedragswetenschappen zijn naar nationale en internationale maatstaven van goede kwaliteit en ontwikkeld in nauwe samenhang met onderzoekers uit de hele wereld. Wij streven ernaar vakken aan te bieden die intellectueel uitdagend zijn en stimuleren tot reflectie op het vakgebied; inhoudelijk relevant zijn voor het studiegebied en voorzien van een bij de leerdoelen van het vak passende werkvorm en daarop aansluitende literatuur. Een goede opleiding is echter meer dan een verzameling losse vakken. Een goede opleiding bestaat uit vakken die inhoudelijk met elkaar samenhangen en elkaar versterken. Hoe het programma van Onderwijskunde is opgebouwd wordt in deze brochure beschreven. Op die manier kunnen jullie met een helikopterview de opleiding verder doorlopen. Bovendien vinden jullie informatie over de processen die met de opleiding samenhangen, zoals studiebegeleiding of procedures rond toetsing en kwaliteitszorg. Wij blijven er met de nodige zorg naar streven jullie een studeerbaar curriculum aan te bieden met voldoende uitdagingen en verdieping. We hopen dat de opleidingook dit jaar jullie nieuwsgierigheid aanwakkert en bevredigt. Ik wens jullie veel leerplezier! Met vriendelijke groet, Jan Nelissen Onderwijscoördinator Onderwijskunde / Educational Science and Technology Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 5

6 Deel A: De bacheloropleiding Onderwijskunde aan de Universiteit Twente Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 6

7 1. Het vakgebied Onderwijskunde 1.1 Wat is Onderwijskunde? Onderwijskunde is een wetenschap waarin het leren en de ontwikkeling van personen in uiteenlopende contexten centraal staat. Het kan gaan om het leren van jonge kinderen op de basisschool, van jongvolwassenen in hun beroepsopleiding, of van volwassen werknemers in een bedrijf, zoals brandweermannen, of leraren die intern worden opgeleid. Onderwijskundigen bestuderen en onderzoeken leerprocessen, randvoorwaarden voor leren, leeromgevingen of leermaterialen, met als doel deze te begrijpen, te verklaren of te verbeteren. Daarbij is het de kunst om dat op een interessante, uitdagende en stimulerende manier te doen. Onderwijskunde wordt op verschillende niveaus bestudeerd: Niveau van de lerende (microniveau): Het gaat hier om het onderzoeken, ontwikkelen, invoeren en/of evalueren van onderwijs- en leerprocessen, onderwijsprogramma s en onderwijsleeromgevingen op het niveau van het individu en de groep/klas. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van nieuwe leermiddelen, zoals het digitale schoolbord. Onderwijskundigen houden zich bezig met vragen als: Welke leerprocessen worden door het gebruik hiervan ondersteund? Wat is een goede didactiek voor het lesgeven met een digitaal schoolbord? Hoe kunnen docenten worden voorbereid op het werken met zo n schoolbord? Hoe voeren we zoiets schoolbreed in en hoe komen we erachter of het naar wens functioneert? En hoe meten we de leerresultaten? Niveau van de instelling of organisatie (Mesoniveau): Hier gaat het om het onderzoek naar en de ontwikkeling van de organisatie, structuur en inrichting van scholen, instituten, en relatienetwerken. Onderwijskundigen houden zich bezig met vragen als: Wat komt er allemaal kijken bij de organisatie en inrichting van het technasium binnen het voortgezet onderwijs? Wat is een goede opbouw van inhouden voor science? Welke vakken horen thuis in een opleiding voor brandweerman? In welke volgorde moeten die vakken worden aangeboden en hoe hangt de inhoud van de vakken met elkaar samen? Hoe kunnen we de vorming en bijscholing van de werknemers bij de politie stimuleren, begeleiden en ontwerpen? (Inter)nationaal niveau (macro niveau): Hier wordt het onderwijsbeleid en de relatie tussen onderwijs en maatschappij (loopbaan, arbeidsmarkt) bestudeerd en ontwikkeld. Onderwijskundigen houden zich bezig met vragen als: Wat zijn de kerndoelen voor het gebied Oriëntatie op jezelf en de wereld voor het basisonderwijs? Welke effecten hebben onderwijsvernieuwingen op leerprestaties van leerlingen? Hoe presteren Nederlandse leerlingen op het vak rekenen ten opzichte van leerlingen uit andere Europese landen? Wat is de invloed van de lumpsum financiering (waarbij de overheid bestedingsvrijheid geeft aan scholen) op de infrastructuur van het onderwijs? Welke kennis en vaardigheden moeten tijdens het Centraal Eindexamen na het vwo getoetst worden? Onderwijskunde heeft als wetenschappelijke discipline een sterk multidisciplinair karakter en een breed toepassingsgebied. Zowel nationaal als internationaal zijn er vier hoofdrichtingen te onderscheiden: Onderwijskunde-opleidingen met sterke wortels in de pedagogische wetenschappen; Onderwijskundige ontwerpersopleidingen die zijn voortgekomen uit de ontwikkelingen op het gebied van onderwijsmedia en technologie en het systematisch ontwerpen van instructie; Onderwijskundige opleidingen met sterke wortels in beleid- en organisatiewetenschap; Onderwijskundeopleidingen in het veld van de human resource development (HRD) Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 7

8 De meeste opleidingen Onderwijskunde in Nederland behoren tot de eerste hoofdrichting. De opleiding Onderwijskunde aan de Universiteit Twente kiest voor een duidelijk ontwerpprofiel en behoort daarmee tot de tweede hoofdrichting. De opleiding stelt zich ten doel om onderwijskundigen op te leiden die oplossingen voor onderwijsproblemen kunnen ontwikkelen en zich daarbij gesteund weten door een systematische, methodische werkwijze en wetenschappelijke kennis. Zij doet dat op verschillende inhoudelijke deelgebieden van de onderwijskunde. 1.2 Het belang van Onderwijskunde Veel onderwijskundigen begeleiden of adviseren leerlingen, docenten en schoolteams bij leerproblemen, organisatorische problemen of bij het invoeren van onderwijsvernieuwingen. Ontwikkelingen in de maatschappij zorgen ervoor dat er altijd behoefte is aan mensen die onderwijs kunnen plannen, opzetten, uitvoeren en evalueren. De term onderwijs moet je overigens breed opvatten: Het kan gaan om onderwijs in een traditionele schoolcontext, maar ook om onderwijs binnen bedrijven of volwasseneneducatie. In al deze situaties is er behoefte aan specialisten die werken aan professionalisering en deskundigheidsbevordering. Hieronder staan enkele voorbeelden van situaties waarin onderwijskundigen een belangrijke bijdrage kunnen leveren: Scholen krijgen steeds meer vrijheid in hoe ze zichzelf profileren. Om een beoogd profiel te realiseren, kan er een beroep worden gedaan op een onderwijskundige, die de docenten en het management kan ondersteunen. Als onderwijskundige kun je je steentje bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs, door bijvoorbeeld docenten te helpen bij het uitdenken van een nieuw profiel of bij het vormgeven van nieuwe leermiddelen hiervoor. Toetsen lijken een steeds grotere rol te spelen in de maatschappij. Tegenwoordig worden kinderen al in de kleutergroepen getoetst op hun taalvaardigheid. Een paar jaar geleden werd op de PABO de Nederlandse taal- en rekentoets ingevoerd. Het is uiteraard essentieel dat de toets van voldoende kwaliteit is, zodat je met zekerheid kunt zeggen of iemand voldoet aan de vereiste kennis en vaardigheden. Onderwijskundigen weten hoe zij toetsen moeten ontwikkelen voor alle mogelijke doelgroepen en situaties. Door de snelle ontwikkelingen en door de vooruitgang van de wetenschap is kennis snel verouderd. Een leven lang leren is belangrijk om de kennissamenleving en de werkgelegenheid in Nederland te bevorderen. Het Nederlandse bedrijfsleven investeert jaarlijks miljarden euro s in onderwijs en scholing. Grote bedrijven hebben vaak een eigen opleidingsafdeling voor het ontwikkelen en het geven van trainingen aan het personeel ter verbetering van hun functioneren of ter bevordering van hun eigen ontwikkeling. Als onderwijskundige ben je in staat om dergelijke trainingen te ontwikkelen en te implementeren of om de kwaliteit ervan te bepalen. Je kunt daarbij ook denken aan instructies op de werkplek of aan herinrichting van het werk en de werkplek waardoor leren een integraal onderdeel van het werk wordt. 1.3 Onderwijskunde als multidisciplinaire wetenschap Onderwijskunde past wetenschappelijke inzichten (methoden, theorie, empirie) toe uit meerdere aangrenzende vakgebieden, zoals de pedagogiek, sociologie, psychologie, bestuurskunde en bedrijfskunde Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 8

9 Pedagogiek: In de pedagogiek wordt bestudeerd hoe kinderen zich ontwikkelen tot volwassenen. Daarbij is er aandacht voor handelen en behandelen. Een groot deel van de onderwijskundigen werkt voor het onderwijs dat bestemd is voor kinderen en jongvolwassenen. Daarom is het belangrijk voor onderwijskundigen om kennis te hebben van ontwikkelingsprocessen. Sociologie: De sociologie bestudeert de menselijke samenleving en alle bijkomende verschijnselen. Het gaat om het gedrag van mensen in hun sociale omgeving. Organisatievormen, verbanden, normen en waarden spelen hierbij een rol. Omdat leren vaak in een sociale context plaatsvindt, is het voor onderwijskundigen belangrijk om te weten hoe mensen zich in verschillende situaties gedragen en hoe zij elkaar beïnvloeden. Psychologie: Het doel van de psychologie is het verwerven van kennis omtrent het gedrag van mensen, zowel in hun alledaagse omgeving als onder bijzondere omstandigheden. De psychologie wil daarbij het gedrag van mensen beschrijven, begrijpen en van daaruit liefst ook kunnen voorspellen. De onderwijspsychologie is gericht op het optimaliseren van onderwijsen leerprocessen in scholen, opleidingen en cursussen. Zij maakt daarbij gebruik van de leerpsychologie, de sociale psychologie en de ontwikkelingspsychologie. Als onderwijskundige ontwerp je onderwijs. Om bijvoorbeeld trainingen te ontwikkelen, moet je ook weten hoe de hersenen van mensen werken, hoe informatie wordt opgeslagen en hoe kennis wordt verwerkt. Bestuurskunde: In de bestuurskunde gaat het om de manier waarop het openbaar bestuur functioneert. Organisaties, beleid en politieke systemen zijn hierbij sleutelbegrippen. Vaak ligt politieke besluitvorming aan de basis van veranderingen in het onderwijs, zoals de invoering van nieuwe onderwijssystemen als de tweede fase in het voortgezet onderwijs. Bedrijfskunde: De bedrijfskunde is een praktijkgerichte, multidisciplinaire wetenschap die zich bezighoudt met organisaties, hun management en hun marktomgeving. De bedrijfskunde biedt inzichten in organisaties, beleid en management, die van groot belang zijn voor onderwijskundigen. Met de kennis die je opdoet over organisaties, beleid en management kun jij straks opleidingsvraagstukken begrijpen en sturen. Daarbij leer je om rekening te houden met de kenmerken van de organisatie (het management). Denk aan hoe je het beleid op een school of binnen een organisatie kunt inzetten om de kwaliteit van het onderwijs te vergroten. Andragogiek: Binnen de andragogiek wordt bestudeerd hoe je volwassenen kunt bijstaan bij hun ontwikkeling. Bij het ontwerpen en invoeren van leertrajecten binnen arbeidsorganisaties is dit een belangrijk onderwerp. 1.4 Wat is Onderwijskunde niet? Onderwijskunde is de wetenschap die het onderwijs wil beschrijven, begrijpen en verklaren, met als doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van leerprocessen en systemen. Onderwijskundigen werken overal waar mensen leren. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, word je als onderwijskundige niet opgeleid tot docent in het onderwijs. De opleiding is namelijk niet gericht op het behalen van je lesbevoegdheid. In je toekomstige beroep sta je dan ook niet als docent voor de klas. Als onderwijskundige werk je veelal buiten de muren van het klaslokaal mee aan het op een aansprekende manier toegankelijk maken van kennis voor mensen van alle leeftijden en achtergronden. Dat kan door leerprocessen en situaties te bestuderen (bijvoorbeeld het onderzoeken Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 9

10 van effecten van bepaalde materialen op de leerprestaties van leerlingen) of door ze te sturen (bijvoorbeeld door het ontwikkelen van materialen die bepaalde leerdoelen helpen realiseren). Goede onderwijskundigen zijn in staat om beide activiteiten te combineren. Op die manier draag je bij aan het onderwijsleerproces. Het kan gaan om het onderwijssysteem in een schoolcontext, maar ook om leeren ontwikkeltrajecten binnen bedrijven Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 10

11 2. Onderwijskunde aan de Universiteit Twente 2.1 Profielkenmerken van Onderwijskunde aan de UT In Nederland zijn er verschillende opleidingen op het gebied van onderwijskunde, zowel op bachelorals op masterniveau. Wat zijn de onderscheidende kenmerken van de opleiding Onderwijskunde aan de Universiteit Twente ten opzichte van andere onderwijskundige opleidingen in Nederland? Toegepaste karakter: Je werkt tijdens de opleiding in verschillende vakken aan opdrachten voor externe opdrachtgevers uit de praktijk. Vanaf het begin van de opleiding voer je concrete opdrachten uit voor scholen en bedrijven, waarbij je gebruik maakt van de state-of-the-art theorieën op het gebied van de Onderwijskunde. Aandacht voor verschillende deelgebieden binnen de onderwijskunde: Onderwijsvraagstukken spelen op diverse niveaus en verschillende deelgebieden. Binnen de opleiding komen de volgende deelgebieden aan de orde: media, curriculum, instructie, onderwijsorganisatie, management, evaluatie, assessment en human resource development. Op elk van deze deelgebieden of combinaties ervan, krijg je theorie aangeboden en ga je concreet aan de slag met vraagstukken uit de onderwijs- of opleidingspraktijk. Gebruik van (multimediale) technologieën: Communicatie met behulp van nieuwe media speelt in de maatschappij een steeds grotere rol. Het internet en in het bijzonder het worldwide web wordt steeds vaker gebruik voor informatie-uitwisseling en als kennisbron. Daarnaast behouden traditionele media hun plaats met een prominente rol voor boeken en tijdschriften. In de opleiding is expliciet aandacht voor het aspect media. Als media juist wordt ingezet, kan dit tot een beter leerproces leiden. Voor onderwijskundigen behoren veel mediatechnieken tot het standaard gereedschap. De opleiding Onderwijskunde heeft een lange traditie in het omgaan met de meest moderne media en het ontwikkelen van geavanceerde mediatoepassingen. Ontwerpgerichte en probleemoplossende aanpak: Onderwijskundig ontwerpen is gericht op het realiseren van oplossingen voor onderwijskundige vraagstukken. Hierbij maak je gebruik van theorie om het vraagstuk te doorgronden en van ontwerpmethoden en technieken om de oplossing te realiseren. De opleiding is zo vormgegeven dat je hetgeen je leert in de theorievakken, kunt toepassen bij de uitvoering van praktijkopdrachten. De kennis en vaardigheden die je opdoet in onderzoeksvakken helpen je om probleemsituaties te analyseren en om gemaakte ontwerpen te onderzoeken op kwaliteit. Onderwijskundig ontwerpen In een onderwijskundig ontwerpproces gaan wij uit van een systematische werkwijze, waarin we een ontwerpmodel gebruiken met een fasering daarin. Elk ontwerpproces begint met een probleemanalyse. Wat is precies het probleem? In hoeverre is het een onderwijskundig probleem? Wie zijn de belanghebbenden? Welke strategieën bieden de grootste kans op succes? In de ontwerpfase wordt een oplossing ontwikkeld en gerealiseerd, die vervolgens getest wordt (dit wordt formatieve evaluatie genoemd). Na aanpassing wordt de oplossing ingevoerd en geëvalueerd (summatieve evaluatie). In ontwerpprocessen speelt onderzoek een belangrijke rol. In de eerste plaats maakt een ontwerper gebruik van inzichten uit de literatuur die in eerder onderzoek zijn verkregen Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 11

12 Implementatie Evaluatie Bijvoorbeeld in de vorm van wetenschappelijke theorieën. In de tweede plaats kan de ontwerper besluiten om zelf toegepast onderzoek uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van een vooronderzoek om het onderwijskundige probleem helder te krijgen of om de aanwezige kennis van leerlingen vast te stellen; of aan een evaluatieonderzoek, waarbij de kwaliteit van een onderwijskundige oplossing bepaald wordt. Het eenvoudigste gebruik van het model is om de diverse fasen achtereenvolgens te doorlopen (vooronderzoek ontwerp realisatie implementatie evaluatie). Maar in de praktijk verlopen processen zelden zo lineair. Op ieder moment kan het noodzakelijk zijn terug te komen op voorgaande fasen. Zo kan het tijdens de ontwerpfase nodig blijken nadere gegevens te verzamelen over de doelgroep van een cursus, dat wil zeggen: nog een aantal activiteiten te verrichten die conceptueel tot het vooronderzoek behoren. De fasen uit het model zijn dus goed te onderscheiden typen activiteiten, maar in de praktische uitvoering niet altijd strikt te scheiden. Vooronderzoek Ontwerp Realisatie/Constructie Implementatie Evaluatie Het ontwerp van een vernieuwd introductieprogramma voor nieuwe medewerkers Tebodin, een technisch advies- en ingenieursbureau, heeft een introductieprogramma ontwikkeld om nieuwe medewerkers in te werken in de organisatie. Gebleken is dat dit programma niet naar wens functioneert, omdat nieuwe medewerkers na het doorlopen van het introductieprogramma nog steeds vragen hebben over bepaalde aspecten van de organisatie. In de opleiding leer je te werken volgens de Onderwijskundige Ontwerpaanpak waarin je dit vraagstuk op een systematische wijze weet op te lossen. Een voorbeeld van hoe je volgens dit model te werk zou kunnen gaan, staat hieronder weergegeven. Allereerst begin je met een vooronderzoek. Literatuuronderzoek wijst uit dat een introductieprogramma zowel informatieve als sociale aspecten moet bevatten. Bovendien moet het introductieprogramma bestaan uit formele en informele activiteiten. De nieuwe medewerker moet aan het begin van de introductie op de hoogte gebracht worden van de te ondernemen introductieactiviteiten door middel van een oriëntatieplan. Daarnaast is een goede begeleiding van de nieuwe medewerker noodzakelijk. De rol van de supervisor en de buddy is hierin zeer belangrijk. Verder ben je erachter gekomen dat bepaalde informatie in het introductieprogramma ontbreekt Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 12

13 In de ontwerpfase kijk je hoe je het bestaande introductieprogramma kunt verbeteren, gelet op de bevindingen in je vooronderzoek en de visie en doelstellingen van Tebodin. Je ontwerpt een plan hoe je het vernieuwde introductieprogramma gaat vormgeven. Om te onderzoeken in hoeverre het verbeterde introductieprogramma daadwerkelijk voldoet aan haar doelstellingen, voer je een formatieve evaluatie uit. Dit is een tussentijdse beoordeling van hetgeen je aan het ontwerpen bent, met als doel om ontwerpbeslissingen en tussenproducten te verbeteren. Je bespreekt hiervoor je ontwerpplan met de opdrachtgever van Tebodin. In de realisatie / constructiefase breng je je ontwerpideeën tot uitvoering. Je ontwikkelt een aanvulling op het bestaande programma, brengt verbeteringen aan in de bestaande programmaonderdelen van het introductieprogramma en ontwikkelt een workshop voor de medewerkers die met het introductieprogramma moeten werken. Weer voer je een tussentijdse, formatieve evaluatie uit door het programma te doorlopen met vijf nieuwe medewerkers. Afhankelijk van de uitkomsten stel je je programma bij en evalueer je het opnieuw, net zolang tot je tevreden bent over het nieuwe programma. Als het programma aan de wensen van Tebodin voldoet, zorg je ervoor dat het nieuwe introductieprogramma goed landt in de organisatie en organisatiebreed wordt ingevoerd. Het managementteam van Tebodin en jij willen graag weten of het uiteindelijke nieuwe introductieprogramma, zoals dat na diverse evaluatierondes is vormgegeven, het gewenste effect heeft, dus voer je een summatieve evaluatie/effectevaluatie uit. Je onderzoekt met behulp van een vragenlijst of interviews onder nieuwe medewerkers of het nieuwe introductieprogramma aan de doelstellingen voldoet. 2.2 Bacheloropleiding Onderwijskunde De bacheloropleiding Onderwijskunde is een academische studie van drie jaar gericht op het opleiden van onderwijskundigen. Deze onderwijskundigen leren om oplossingen voor praktische onderwijsvraagstukken te ontwikkelen op een systematische, methodische werkwijze, ondersteund door wetenschappelijke kennis. Je krijgt praktijkgericht onderwijs met een stevige theoretische basis waarin je zowel leert ontwerpen als onderzoeken. In de bacheloropleiding komen zes deelgebieden van de onderwijskunde aan de orde: media, curriculum, instructie, onderwijsorganisatie en management, evaluatie en assessment en human resource development. Het eerste semester (30 EC) van het derde jaar is geheel vrij geroosterd. In die periode kun je een minor of een aantal keuzevakken volgen (al dan niet in het buitenland). Een minor is een gestructureerd, samenhangend en afgerond onderwijspakket van minstens 20 EC. Je kunt de minorruimte gebruiken om kennis te maken met een ander vakgebied dan de onderwijskunde of juist de diepte in duiken in een specialisatierichting van de onderwijskunde. Na het afronden van de bacheloropleiding Onderwijskunde krijg je de titel Bachelor of Science (BSc). 2.3 Na je bacheloropleiding Heb je je bacheloropleiding Onderwijskunde afgerond? Dan heb je de volgende opties: Een masteropleiding volgen aan de Universiteit Twente De masteropleiding die naadloos aansluit op de bacheloropleiding is Educational Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 13

14 Science and Technology. Je bachelordiploma Onderwijskunde geeft direct toegang tot deze éénjarige masteropleiding. Uiteraard heb je ook de mogelijkheid om door te stromen in een masteropleiding binnen een ander vakgebied dan de Onderwijskunde. Je zult dan echter in veel gevallen over onvoldoende domeinspecifieke voorkennis beschikken waardoor je eerst een pre-masterprogramma moet volgen. Kijk voor doorstroommogelijkheden op: Ambieer je een carrière als wetenschappelijk onderzoeker, volg dan een masteropleiding (bijvoorbeeld Learning in Educational and Training Settings) binnen de Graduate School van de Universiteit Twente. In de filosofie van de bachelor- en masteropleiding Onderwijskunde c.q. Educational Science and Technology zijn de rollen van enerzijds onderzoeker en anderzijds onderwijskundig ontwerper of adviseur niet strikt gescheiden. Een onderzoeksgerichte attitude en het kunnen verrichten van onderzoek is namelijk een belangrijke academische vaardigheid waar alle masterstudenten Educational Science and Technology over moeten beschikken. Wij willen onderzoekers opleiden, die voeling houden met de onderwijskundige praktijk en onderwijskundigen die de ontwikkelingen in de wetenschap blijven volgen. In het werkveld zijn er veel onderwijskundige banen op academisch niveau waarin je onderzoek en advies- en beleidswerkzaamheden met elkaar kunt combineren. De formele aanmelding en registratie voor een masteropleiding aan de Universiteit Twente loopt via de Centrale Studenten Administratie (CSA). In de praktijk neemt Bureau Onderwijszaken (BOZ) tijdig contact met je op om te vragen naar welk masterprogramma je voorkeur naar uitgaat. Ook bekijkt BOZ of je aan alle voorwaarden hebt voldaan om door te stromen naar het masterprogramma van je keuze. BOZ geeft dit advies aan CSA op basis van het besluit van de toelatingscommissie van de betreffende masteropleiding, omdat die uiteindelijk beslist over de toelating. Een masteropleiding volgen aan een andere universiteit in Nederland of in het buitenland In principe kun je overal in Nederland een masteropleiding volgen. Let op: kies je voor een masteropleiding in een ander vakgebied dan de onderwijskunde, dan zijn er mogelijk toelatingseisen. Informeer hierover bij de universiteiten waar je interesse naar uitgaat. Aan de slag op de arbeidsmarkt Onderwijskunde is een zelfstandige en volledige bacheloropleiding. Het competentieprofiel van afgestudeerden maakt uitstroom naar de arbeidsmarkt mogelijk. Dus met je bachelordiploma kun je in principe als junior onderwijskundige op de arbeidsmarkt aan de slag. Uiteraard kun je altijd na een paar jaar terug komen om je professionele en academische vaardigheden verder te ontwikkelen door het volgen van een masterprogramma. 2.4 Masteropleiding Educational Science and Technology Het masterprogramma Educational Science and Technology (EST) is een eenjarige opleiding (60 EC) op het gebied van de onderwijs- en opleidingskunde waarin je je op masterniveau bekwaamt in de rollen van onderwijskundig ontwerper, onderzoeker of adviseur. De voertaal in het onderwijs van deze masteropleiding is Engels Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 14

15 Binnen EST richt je je op het ontwerpen en evalueren van leerarrangementen in scholen en bedrijfscontexten (zowel in de commerciële als in de non-profit sector). Het kan hierbij derhalve b.v. gaan om kinderen in het basisonderwijs, jongvolwassenen in het beroepsonderwijs, of zelfs werknemers op de werkvloer. In het EST-programma doe je als student kennis en vaardigheden op met betrekking tot leertheorieën, evaluatietechnieken, curriculumontwerp en implementatie, ICT in opleiding en onderwijs, effectieve trainingsbenaderingen en zogenaamde leerinterventies. Je leert daarbij vooral ook om de opgedane competenties te vertalen naar een praktijkadvies of praktijkoplossing. Je kunt je tijdens je masterstudie specialiseren op de volgende deelgebieden:: Educational Design and Effectiveness (EDE) Human Resource Development (HRD) Binnen EDE staan curriculumontwerp, instructieontwerp, schooleffectiviteit en assessment centraal. Het HRD thema richt zich op het ontwerpen van leerarrangementen in organisaties. Simulaties bij de politie Omdat het oefenen van een achtervolging gevaarlijk is op de openbare weg, maakt de politie hiervoor vaak gebruik van simulaties. Ook voor andere gevaarlijke situaties worden simulaties ingezet. De politie vindt het gebruik van computersimulaties in de opleiding erg waardevol. Door het inzetten van deze media leren de studenten in een veilige omgeving de politieprocedures goed te gebruiken. Als afgestudeerd onderwijskundige ontwerp je met een team van specialisten interactieve leermiddelen waarmee politieagenten de procedures rondom het opsporen van criminelen kunnen leren. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van animaties en video. De verbetering van de kwaliteit van het hoger beroepsonderwijs in Ghana Het hoger beroepsonderwijs in Ghana heeft structurele veranderingen ondergaan gedurende de laatste 15 jaar. De meest belangrijke betreft de verandering in hun status: van middelbaar beroepsonderwijs naar hoger beroepsonderwijs. Maar lang niet alle afgestudeerden vinden gemakkelijk een baan in het bedrijfsleven. Een belangrijke oorzaak hiervan zou zijn dat de afgestudeerden niet over de juiste vaardigheden beschikken. Als afgestudeerd onderwijskundige kun je onderzoek doen naar de kwaliteit van de opleidingen in Ghana. Speciale aandacht gaat bijvoorbeeld uit naar de belemmeringen die docenten ervaren bij het geven van onderwijs, problemen die studenten signaleren tijdens hun studie en, met name naar de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in de beleving van werkgevers en afgestudeerden. Op basis van de resultaten zijn er aanbevelingen gedaan voor de hogescholen, die bijvoorbeeld ingingen op een betere samenwerking tussen de hogescholen en het bedrijfsleven. De helft van het totale programma bestaat uit vakken (zie de programmaopzet op de volgende pagina), waarbij je naast een verplicht z.g. core course kennis maakt met actuele thema s binnen de onderwijskunde (Trending Topics), vier keuzevakken kiest. Bij de keuze ben je als OWKbachelorstudent vrij, maar we raden aan om de vakken inhoudelijk zoveel mogelijk te laten aansluiten bij het afstudeerproject (Research Proposal EST en Final Project EST). Gedurende dat afstudeerproject worden studenten uitgedaagd om in een reële context oplossingen te presenteren voor een gesignaleerd probleem op basis van een wetenschappelijke onderzoeksvraag en, Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 15

16 bestudeerde academische literatuur, met daarbij een op verantwoorde wijze verzamelde onderzoeksgegevens en beargumenteerde analyses. Opzet EST programma : Core Course - obligatory Preparatory Course for the Final Project Final Project Elective Courses Quartile 1A Quartile 1B Quartile 2A Quartile 2B Trending topics in educational science and technology (10 EC) Research Proposal EST (5 EC) continue individually Final Project EST (25 EC) HRD Learning at work (5 EC) HRD design & consultancy in live context (5 EC) Regulation and facilitation of workplace learning (5 EC) Leadership and organisational change (5 EC) EDE Teaching and learning with ICT (5 EC) Curriculum development, innovation and implementation (5 EC) Assessing, monitoring and improving student and school performance (5 EC) Teacher learning and development (5 EC) Onze afgestudeerden van EST zijn academisch geschoolde onderwijskundige professionals; experts die in staat zijn om wetenschappelijk onderzoek en ontwerp te verbinden met hun eigen (toekomstige) professionele praktijk. Hun expertise is daarbij ontwikkeld op basis van onderwijskundige vraagstukken uit de praktijk (scholen en organisaties) die vertaald werden naar onderzoeksvragen en die vervolgens (via een systematische aanpak) tot een oplossing geleid hebben die in de praktijk passend en werkbaar is en die aantoonbaar een innovatie of verbetering tot stand heeft gebracht. Deze systematische, technologische, op een ontwerp- en evaluatie gebaseerde, onderscheidt het EST programma aan de UT van andere onderwijskunde opleidingen. Je komt EST afgestudeerden op vele plekken tegen: bij overheidsinstellingen als ministeries, onderwijsinspectie, allerlei onderwijsinstituten, maar ook op training en opleidingsafdelingen binnen het bedrijfsleven. Een aanzienlijk aantal afgestudeerden is een eigen bedrijf begonnen als b.v. opleidingsadviseur, of trainingsontwerper. Bijscholing van nieuwe medewerkers De Belgische chemische industrie heeft een probleem met werknemers die pas zijn afgestudeerd. Deze jonge werknemers hebben vaak tijdens hun opleiding niet voldoende kennis en vaardigheden opgedaan om goed hun werk te kunnen doen. De Kamer van Koophandel, die de belangen van de chemische industrie behartigt, vraagt zich af op welke manier de aansluiting tussen de opleidingen en het werk in de industrie kan worden verbeterd. Als onderwijskundig adviseur van de Kamer van Koophandel ga je om tafel met docenten, met vertegenwoordigers uit het werkveld en met pas afgestudeerden. Aan de hand van concrete beroepssituaties probeer je samen te ontdekken wat het gebrek aan capaciteiten van de afgestudeerden nu precies is. Daaropvolgend doe je voorstellen om Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 16

17 de opleidingen in de chemische sector te verbeteren. Het doel van de Kamer van Koophandel is om uiteindelijk een database te ontwikkelen die studenten op basis van capaciteiten matcht met arbeidsplaatsen. 2.5 Kenmerken van het UT onderwijs Of je aan de UT nu Onderwijskunde of Chemische Technologie studeert, we streven ernaar dat al onze bacheloropleidingen ondernemende academici opleiden die maatschappelijke problemen kunnen en willen oplossen. Door bijvoorbeeld problemen gedegen in kaart te brengen, onderzoek te doen naar mogelijke oplossingen, of nieuwe producten of toepassingen te ontwikkelen. Daarbij vinden we het belangrijk dat studenten goed thuis zijn in hun eigen discipline, maar ook in staat zijn om met professionals uit andere disciplines samen te werken. Veel van de problemen in de samenleving vragen immers om een multidisciplinaire oplossing. We willen mensen opleiden die in hun latere loopbaan werkelijk het verschil kunnen maken. Alle opleidingen aan de UT zijn zodanig opgezet dat de hiervoor benodigde inzichten en vaardigheden worden ontwikkeld. Je ontwikkelt basiskwalificaties voor onderzoeken, ontwerpen en organiseren. Deze kwalificaties leiden in combinatie tot een student die hoofd- en bijzaken kan onderscheiden en die niet het probleem, maar de oplossing centraal stelt. Wat betekent dit voor de inrichting van het onderwijs? In onze bacheloropleidingen vind je de volgende kenmerken terug: Kleinschalig onderwijs met aandacht voor het individu Naast traditionele hoorcolleges wordt onderwijs in kleine groepen aangeboden: werkcolleges of practica. Kleinschalig en contactrijk onderwijs in kleine groepen vinden we heel belangrijk voor de ontwikkeling van je professionele en academische vaardigheden. Sommige opdrachten maak je in groepsverband: je leert zo te werken in een team en je ontdekt wat je eigen rol daarin is. Bij de opdrachten word je uiteraard begeleid door een docent. Goede aansluiting onderwijs-onderzoek Het bacheloronderwijs sluit aan bij actuele ontwikkelingen in het onderzoeksveld. Medewerkers van de faculteit leveren op (inter)nationaal vlak een erkende en belangrijke bijdrage aan de onderwijskunde. In het onderwijs besteden docenten ook aandacht aan hun eigen ervaringen en onderzoeksbevindingen en geven recente publicaties en literatuur door. Zo komen nieuw ontwikkelde kennis en inzichten via het onderwijs bij jou terecht. Uitgebreide studiebegeleiding Onze opleidingen zijn zo opgebouwd dat je in toenemende mate zelf verantwoordelijk bent voor je studietraject en je studievoortgang. Je krijgt veel vrijheid om zelf inhoudelijke keuzes te maken binnen de opleiding. Dit varieert van het zelfstandig bedenken van onderwerpen bij opdrachten tot aan welke minor je kiest, waar je stage gaat lopen en waarin je wilt afstuderen en waar. Het is belangrijk om hierin bewuste en goed doordachte keuzes te maken. Voor het maken van de juiste keuzes kun je rekenen op een uitgebreide studiebegeleiding. Als eerstejaarsstudent krijg je een docentmentor toegewezen. Ook kun je altijd terecht bij de studieadviseur. Hoe de studiebegeleiding precies is geregeld, kun je lezen in hoofdstuk 4. Internationale studiemogelijkheden Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 17

18 We vinden het belangrijk dat je tijdens de studie je horizon kunt verbreden. Wil je tijdens je bacheloropleiding een tijdje naar het buitenland, dan is de vrije keuzeruimte hier bij uitstek geschikt voor. Lees hierover meer in hoofdstuk 3. Ook extra-curriculair zijn er mogelijkheden om buitenlandervaring op te doen, denk bijvoorbeeld aan een studiereis. Een verblijf in het buitenland is zeer verrijkend, maar kan ook extra studietijd kosten. Het is belangrijk om je vroegtijdig te oriënteren op de mogelijkheden en je goed voor te bereiden op een verblijf in het buitenland. Reken op 6 tot 12 maanden die je nodig hebt om je reis goed voor te bereiden. Neem contact op met je studieadviseur om te bespreken wat de mogelijkheden zijn. Stimuleren van ondernemerschap Voor startende ondernemers met innovatieve ideeën kent de UT de regeling Tijdelijke Ondernemersplaatsen (TOP). Die helpt je om het eerste, meestal moeilijkste jaar van je onderneming te overbruggen met basisfinanciering, begeleiding en advies. De commerciële kant, die er tijdens het eerste jaar nog al eens bij inschiet, krijgt ook aandacht. De TOP-regeling staat open voor afgestudeerden en promovendi van de UT, afgestudeerden van andere universiteiten en hogescholen en ondernemende personen die met hulp van de UT een product of dienst willen ontwikkelen. Voorwaarde is wel dat je dienst of product aansluit bij een van de leerstoelen van de UT. Na een jaar moet je onderneming op eigen benen kunnen staan. Lees meer over de TOP-regeling op Stimuleren van studentenactivisme Wij stimuleren studentenactivisme (commissiewerk, bestuursjaar, student-assistentschap, ondernemerschap) met groot enthousiasme. We geloven namelijk dat je ook buiten het curriculum moet kunnen leren. Er zijn binnen de opleiding Onderwijskunde vele mogelijkheden om actief te worden, bijvoorbeeld bij Dimensie, de studievereniging van Onderwijskunde; binnen de opleiding als student-assistent; of als student-lid in een van de commissies binnen de opleiding, zoals de opleidingscommissie. Ook op UT niveau zijn er verschillende interessante mogelijkheden om actief te worden. Lees meer over activismemogelijkheden in deel C (de Algemene Bijlage) van deze brochure. Introductie Kommissie Eline Wientjens, student Onderwijskunde, maakte deel uit van de Kick-In commissie Dimensie (KIC D). Nadat ik 2 jaar geleden zo enthousiast over mijn eigen kick-in was dacht ik: dit wil ik graag zelf organiseren. Ik wil de nieuwe kiddo s net zo n leuk kamp geven als we zelf hebben gehad. Samen met nog 8 anderen zijn we in januari vorig jaar dan ook begonnen met het organiseren van het kamp voor het opleidingsgedeelte. Wat deed je precies? Ik was, samen met Yvon van Veen, verantwoordelijk voor de doegroepen en de doegroepenmarkt. De doegroepen konden zich bij ons inschrijven. Ook hadden we allemaal onze eigen dag waar we verantwoordelijk voor waren. Hierdoor wisten we zeker dat de dagen op rolletjes zouden lopen. Hoe zag je week eruit? Iedere woensdag werd er in de pauze met de hele commissie vergaderd. De rest van de week kon je besteden aan het uitvoeren van je actiepuntjes. Dit betekende vooral heel veel bellen en en om contacten te leggen met bedrijven die je nodig had voor het kamp. Een voorbeeld was het bellen met Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 18

19 het bedrijf wat de luchtkussens voor de wipe-out leverde. Wat maakt het leerzaam? Allereerst leer je natuurlijk om samen te werken. Daarnaast leer je hoe je moet vergaderen en hoe je het beste bedrijven kunt benaderen. Vooral dat laatste vond ik in het begin spannend om te doen, maar aan het einde ging het bijna als vanzelf. Maar het is het leukste als je ziet dat de kiddo s het kamp leuk hebben gevonden. Daar heb je niet voor niets al de maanden tijd in gestoken! Een open en informele sfeer tussen docenten en studenten Binnen de opleiding is er een prettige en informele sfeer tussen docenten en studenten. Binnenlopen en even een vraag stellen over bijvoorbeeld een opdracht is gemakkelijk. De deur staat (bijna) altijd open. Gastcolleges van bekende onderzoekers Verschillende (internationaal) bekende onderzoekers hebben de opleiding de afgelopen jaren met een bezoek vereerd. In veel gevallen verzorgden zij een gastcollege of een lunchlezing. Wat betekent dit voor jou? Onze studenten zijn ondernemend; nieuwsgierig, durven risico s te nemen, hebben zelfinzicht en zicht op taken, functies en rollen bij een opdracht die gedaan moet worden. Zaken als zelfdiscipline, eigen verantwoordelijkheid nemen, initiatief nemen en zelfstandigheid vinden we erg belangrijk. Onze studenten staan open voor inbreng van mensen met andere expertises, andere achtergronden, andere aanpakken. 2.6 Arbeidsmarktperspectieven Onderwijskunde is een brede opleiding en afgestudeerden komen in verschillende sectoren en functies op de arbeidsmarkt terecht. Binnen twee jaar heeft 95% van de masterstudenten Educational Science and Technology een betaalde baan en 80% van de afgestudeerden heeft binnen 6 maanden een baan. Meer dan 80% van de afgestudeerden doet werk waarvoor ze zijn opgeleid (dus op wo niveau en op onderwijskundig vakgebied) Jouw rollen als afgestudeerd onderwijskundige De competenties van de opleiding sluiten aan bij drie rollen die afgestudeerden na afronding van hun bachelorstudie kunnen gaan vervullen: die van onderwijskundig ontwerper, onderwijskundig onderzoeker en adviseur voor onderwijs- en opleidingsvraagstukken. Onderwijskundig ontwerper: In de rol van ontwerper help je individuele personen en groepen bij het opdoen van nieuwe kennis, vaardigheden, attituden, of competenties door het ontwerpen en inrichten van leeromgevingen, en daarbij eventueel het instrueren en coachen op leeractiviteiten. Tijdens de opleiding Onderwijskunde leer je om scholings- en opleidingsactiviteiten te ontwerpen en te organiseren. Denk bijvoorbeeld aan een instructiekaart over de kenmerken van schoonmaakmiddelen voor medewerkers van een schoonmaakbedrijf; of aan een lesbrief bij een tentoonstelling in een museum; of aan een computerprogramma met oefeningen voor het trainen van je muzikale gehoor. Zowel in arbeidsorganisaties als in het reguliere algemeen vormende of beroepsonderwijs. Op deze Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 19

20 manier lever je een bijdrage aan zowel vorming (persoonlijke ontwikkeling en verrijking) als aan training van individuen (het ontwikkelen van vaardigheden). Onderwijskundig onderzoeker: In de rol van onderzoeker draag je bij aan het analyseren en oplossen van onderwijskundige vraagstukken en problemen. Denk bijvoorbeeld aan een onderzoeker bij het toetsinstituut CITO. Daar worden toetsen ontworpen om de leerprestaties van mensen te toetsen. Een onderzoeker kan dan bijvoorbeeld nagaan of het eindexamen Nederlands nog wel past bij de einddoelen die door de overheid zijn gesteld voor dit vak. Een ander voorbeeld is dat je onderzoekt wat de opbrengsten zijn van een curriculumvernieuwing op een school of groep scholen. Wanneer je ambities hebt om als onderzoeker aan de slag te gaan, dan volg je na afronding van je bacheloropleiding de masteropleiding Educational Science and Technology. Daarna begin je met een promotieonderzoek. De meest directe route naar een promotieplaats loopt via de Graduate School. Daarvoor moet je wel aan kwaliteitscriteria voldoen. Voor meer informatie over de Graduate School, lees hoofdstuk 6. Adviseur voor onderwijs- en opleidingsvraagstukken: In de rol van adviseur gaat het over het opleiden van mensen in een professionele situatie. Je kunt bijvoorbeeld advies geven over welke training verzorgsters in een bejaardentehuis kunnen volgen om te leren omgaan met dementerende bejaarden. Of je kunt als onderwijskundige scholen adviseren over de inzet van ICT in hun curriculum Jouw kerntaken als onderwijskundige Waaruit bestaan je werkzaamheden als onderwijskundige? Het werkveld is zo breed als het vakgebied zelf. Dus de werkzaamheden die je zou kunnen doen na je studie, zijn zeer uiteenlopend. De globale kerntaken van een onderwijskundige zijn: Onderzoeken en analyseren van onderwijskundige problemen; Ontwerpen, ontwikkelen en invoeren van onderwijskundige oplossingen of hierover adviseren; Adviseren, managen, coördineren en leiding geven in een onderwijskundige context (naast scholen/onderwijsinstellingen, ook binnen het bedrijfsleven) De arbeidsmarkt Als onderwijskundige kun je aan de slag in verschillende sectoren, zoals het bedrijfsleven, onderwijskundige adviesbureaus, onderwijsinstellingen, de mediasector, bij overheids- of zorginstellingen. Je kunt ook aan de slag als wetenschappelijk onderzoeker. Zo n zestig procent van de afgestudeerden gaat in het bedrijfsleven werken, bijvoorbeeld bij een training- of adviesbureau. Werken in het bedrijfsleven Grote bedrijven hebben vaak een eigen opleidingsafdeling voor het ontwikkelen en het geven van trainingen aan het personeel. Opleidingsfunctionarissen houden zich bijvoorbeeld bezig met het ontwikkelen van cursusmateriaal, maar ook met het plannen en organiseren van opleidingen voor een hele afdeling binnen een bedrijf. Ook kun je bijvoorbeeld als HRD adviseur aan de slag. Je zorgt er bijvoorbeeld voor dat de werknemers zich kunnen blijven ontwikkelen. Je kunt ook aan de slag als opleidingsadviseur. Een van onze afgestudeerden werkt bij de politieacademie en heeft de opleiding vreemdelingenrecht ontwikkeld voor hulpofficieren van justitie. Hij heeft een zelfstudiebundel gemaakt bestaande uit een theoretisch gedeelte, een instaptoets, een seminarbundel en een docentenhandleiding. Andere afgestudeerde onderwijskundigen van de Universiteit Twente zijn bijvoorbeeld te vinden bij ING en de KLM Studiegids Bacheloropleiding OWK Page 20

faculteit gedragswetenschappen studiegids 2010/2011 bachelor onderwijskunde

faculteit gedragswetenschappen studiegids 2010/2011 bachelor onderwijskunde faculteit gedragswetenschappen studiegids 2010/2011 bachelor onderwijskunde Bachelor Onderwijskunde programma 2010-2011 brochure voor studenten en docenten www.utwente.nl/owk 1 2 Inhoudsopgave Voorwoord

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG

LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PRESENTATIE DIGITAAL www.utwente.nl/master/sec/powerpoint www.utwente.nl/master/lvhom/powerpoint

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PROGRAMMA 3TU M-SEC: eerstegraads lerarenopleidingen

Nadere informatie

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken.

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Specialisatie Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Graad

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD HBO-ICT INFORMATICA BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 2014-2015 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DE VIERJARIGE DEELTIJDOPLEIDING

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Coach voor leren en ontwikkeling

Coach voor leren en ontwikkeling Specialisatie Coach voor leren en ontwikkeling MSc Education and Child Studies Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Coach voor leren en ontwikkeling MSc

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN B. OPLEIDINGSSPECIFIEK DEEL VAN DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING VAN DE DUALE MASTEROPLEIDING TAALWETENSCHAPPEN 90 EC PROGRAMMA NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN 2015-201 Deel

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Psychology & Technology

Where innovation starts. Vakken eerste jaar Psychology & Technology Where innovation starts Vakken eerste jaar Vakken eerste jaar In de major krijg je uiteenlopende vakken en projecten op het gebied van psychologie, techniek en onderzoeksmethoden. Daarnaast heb je binnen

Nadere informatie

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Opleidingskunde,Training & Human Development

Opleidingskunde,Training & Human Development Opleidingskunde, Deze flyer over praktijkleren bij de bacheloropleiding Opleidingskunde beschrijft informatie over de volgende onderwerpen: Inhoud: 1. Het beroep 2. Deskundigheidsbevordering van medewerkers

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Bachelor of Business Administration (MER opleiding)

Bachelor of Business Administration (MER opleiding) Bachelor of Business Administration (MER opleiding) voor decentrale overheden Het Onderwijs De Bachelor of Business Administration voor decentrale overheden (Management, Economie & Recht, MER) wordt aangeboden

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development Master Psychologie 8 Track Training & Development 8.1 Doelgroep, toelaatbaarheid, selectie De track Training & Development is in principe toegankelijk voor studenten die een bachelor Psychologie hebben

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Opleidingsspecifieke bijlagen bij de Onderwijs- en Examen Regeling (OER) 2015-2016. Voor de Bachelor of Science opleiding. Onderwijskunde (OWK)

Opleidingsspecifieke bijlagen bij de Onderwijs- en Examen Regeling (OER) 2015-2016. Voor de Bachelor of Science opleiding. Onderwijskunde (OWK) Opleidingsspecifieke bijlagen bij de Onderwijs- en Examen Regeling (OER) 2015-2016 Voor de Bachelor of Science opleiding Onderwijskunde (OWK) BMS-OSC-2015.2978.JNe 1 Inhoudsopgave 2 1. Inhoud van de opleiding

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

VWO (R.K. Lyceum St. Dominicus College, Nijmegen, diploma behaald)

VWO (R.K. Lyceum St. Dominicus College, Nijmegen, diploma behaald) CURRICULUM VITAE IRIS VAN DE KAMP PERSONALIA Naam Roepnaam Adres I.N. van de Kamp Iris Trompstraat 14 7311 HV Apeldoorn Telefoon Email Geb. datum 06 47214907 info@irisvandekamp.nl 28111971 OPLEIDINGEN

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Organisatie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum

Nadere informatie

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING EN SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DEELTIJD NAAST JE WERK LEG JE MET EEN

Nadere informatie

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG //

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // Bachelor College PSYCHOLOGY & TECHNOLOGY* * Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding Technische Innovatiewetenschappen

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels

Nadere informatie

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN Inhoud Eindkwalificaties... 2 Afstudeerrichtingen... 3 Structuur van de opleiding... 3 Beroepsperspectief... 3 Excellentietraject... 4 Toelating en inschrijving...

Nadere informatie

OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR

OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR OPLEIDINGSPRESENTATIE MANON TE VAARWERK STUDIEADVISEUR TEST JE PSYCHOLOGISCHE KENNIS! Door te (nep)lachen voel je je gelukkiger WAAR NIET WAAR TEST JE PSYCHOLOGISCHE KENNIS! Bij een ongeluk is iemand het

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN FACULTY OF BEHAVIOURAL, MANAGEMENT AND SOCIAL SCIENCES HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN UT LERARENOPLEIDING ELAN 2015/2016 Inhoud 1. De Minor Leren Lesgeven... 3 2. Studieprogramma van de 15 en 30 EC

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

HOE KIES IK EEN MASTER?

HOE KIES IK EEN MASTER? HOE KIES IK EEN MASTER? MASTERKEUZE-STAPPENPLAN W W W.UVA.NL / MASTERKEUZE INHOUD Het masterplan - een master kiezen doe je zo 3 Je huidige opleiding 4 Aansluiting tussen studie en werk 6 Masterkeuze

Nadere informatie

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 CREATING TOMORROW

HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 CREATING TOMORROW HBO-ICT BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2016-2017 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT Naast je werk leg je met een deeltijdstudie

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek Studiejaar 2013-2014 Algemeen 1. Deze bijlage bij het algemene gedeelte van de Onderwijs- en examenregeling van Codarts is van toepassing

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie

Nadere informatie

Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten

Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten Leiden Leadership Programme Honours programma voor ambitieuze masterstudenten Bij ons leer je de wereld kennen Leiden Leadership Programme Voor wie? In het Leiden Leadership Programme ontwikkel je als

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 2015-2016

Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 2015-2016 Studentenstatuut (opleidingsspecifiek deel) 05-06 Master Pedagogiek CROHO-nummer 443 variant: deeltijd NHL Hogeschool Afdeling: Zorg en Welzijn Versie: Concept besproken met AO-M.Peda 8-4-5 / definitief

Nadere informatie

EDUCATIONAL SCIENCE AND TECHNOLOGY

EDUCATIONAL SCIENCE AND TECHNOLOGY Drienerlolaan 5 7522 NB Enschede Postbus 217 7500 AE Enschede www.utwente.nl Pre-Masterprogramma & Masterprogramma EDUCATIONAL SCIENCE AND TECHNOLOGY Onderwijskunde Educational Design & Effectiveness HRD

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

praktijkvakken spel 6 6 beweging 2 2 stem 2 2 muziek 2 2 scenografie 2 2 Theatermaken 6 6

praktijkvakken spel 6 6 beweging 2 2 stem 2 2 muziek 2 2 scenografie 2 2 Theatermaken 6 6 Bijlage B, Onderwijs Examen Regelement, 2014-2015 EC EC jaar 1 Zwolle Arnhem spel 6 6 beweging 2 2 stem 2 2 muziek 2 2 scenografie 2 2 Theatermaken 6 6 theatergeschiedenis 3 3 theatertheorie 3 3 cultuurgeschiedenis

Nadere informatie

(Studie)loopbaanadviseur

(Studie)loopbaanadviseur (Studie)loopbaanadviseur Doel Voorlichten, adviseren, begeleiden, testen en trainen van studenten omtrent (studie)loopbaankeuzes, alsmede waarborgen van de volledigheid, toegankelijkheid en actualiteit

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA

Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA Universiteit van Amsterdam FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Voor de Bacheloropleidingen Bio-exact Natuurkunde en Sterrenkunde, Scheikunde, Wiskunde

Nadere informatie

Case Development Centre

Case Development Centre Case Development Centre Toepassing van cases in het onderwijs Kenniscentrum Innovatief Ondernemerschap Hoe kan Rotterdam bestaande kennis op nieuwe wijze inzetten om de innovatiegraad van de industrie

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE CURRICULUM CREDITS HRM: introductie 3 E-Uitdagingen voor HRM 3

Nadere informatie

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM!

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! De andere route naar het hbo! WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! Binnenkort ga jij naar het voortgezet onderwijs. Een grote stap! Kun je goed leren, maar ben je ook praktisch ingesteld? Dan past het Groene Lyceum

Nadere informatie

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de

4. De bezitter van het diploma van de bacheloropleiding Liberal Arts & Sciences van de Opleidingsspecifieke deel OER, 2015-2016 Opleiding / programma: Mediastudies/ Film- en televisiewetenschap; Nieuwe media en digitale cultuur Artikel Tekst 2.1 Toelatingseisen opleiding Alle studenten die

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs Presentatie door studentendecaan Zie ook: www.tilburguniversity.edu/ouders www.tilburguniversity.edu/eerstejaars 2 Studeren in

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden.

Voor het programma van de opleiding gelden geen aanvullende toelatingsvoorwaarden. Opleidingsspecifiek deel Art.2.1 toelatingseisen opleiding Toelaatbaar tot de opleiding is de bezitter van een Nederlands of een buitenlands diploma van hoger onderwijs die aantoont te beschikken over

Nadere informatie

nog geen BKO behaald met > 5 jaar ervaring EWI KO niet afgerond EWI KO afgerond ervaring

nog geen BKO behaald met > 5 jaar ervaring EWI KO niet afgerond EWI KO afgerond ervaring Docenten van EWI, professioneel en altijd beter! Inhoud: 1. Doorstroomschema: waar sta ik? 2. Overzicht met verplicht en keuzeprogramma 3. Toelichting op elk onderdeel van het overzicht Docent met < 5

Nadere informatie

Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014

Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014 Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014 Deze brochure geeft een overzicht van de cursussen op het gebied van informatievaardigheid die worden aangeboden

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Doorkijkjes W&T in de Pabo

Doorkijkjes W&T in de Pabo Doorkijkjes W&T in de Pabo Pabo Hogeschool Rotterdam mei 2015 Algemeen De pabo van de Hogeschool van Rotterdam kent een voltijd, deeltijd en een academische variant en verzorgt daarmee onderwijs voor circa

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Welkom bij de mastervoorlichting van Master Onderwijskunde

Welkom bij de mastervoorlichting van Master Onderwijskunde Welkom bij de mastervoorlichting van Master Onderwijskunde Onderwijskunde Presentatie: Prof. dr. Monique Volman Femke Algra Erik van der Zande www.studeren.uva.nl/ma-onderwijskunde 2 Onderwijskunde aan

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdagen november 2015 Opbouw presentatie Inleiding Kenmerken van de opleiding De studie

Nadere informatie

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS.

UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. UNIVERSITY OF INFINITE AMBITIONS. MASTER OF SCIENCE LERARENOPLEIDING MAATSCHAPPIJLEER EN MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN LERARENOPLEIDING MAATSCHAPPIJLEER EN MAATSCHAPPIJWETENSSCHAPPEN Na je master Sociologie,

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

Welkom bij de presentatie: Opleiding Human Resource Management Breda Open dag 31 januari 2015

Welkom bij de presentatie: Opleiding Human Resource Management Breda Open dag 31 januari 2015 Welkom bij de presentatie: Opleiding Human Resource Management Breda Open dag 31 januari 2015 INHOUD VAN DEZE PRESENTATIE Human Resource Management: Wat is het? Wat kun je straks met het diploma? Film;

Nadere informatie

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren

Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Codesign als adviesstrategie bij curriculumontwikkeling: Fasen, hoofdvragen, belangrijkste activiteiten, beoogde resultaten en succesfactoren Ineke van den Berg, Magda Ritzen & Albert Pilot Universiteit

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LD Type 1 Salarisschaal 12 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

WELKOM! BIJ DE OPEN DAG VAN COMMUNICATIEWETENSCHAP

WELKOM! BIJ DE OPEN DAG VAN COMMUNICATIEWETENSCHAP WELKOM! BIJ DE OPEN DAG VAN COMMUNICATIEWETENSCHAP PROGRAMMA 11.05 11.25 uur: Introductie in de Communicatiewetenschap 11.25 11.45 uur: Studieprogramma en de arbeidsmarkt 11.45 12.00 uur: Een week uit

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership Functieprofiel Junior Research Consultant Organisatie Quaestus Executive Leadership Datum 17 June 2016 De organisatie Quaestus is gespecialiseerd in Executive Leadership en heeft een breed aanbod van diensten

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

Ik droom van een wereld waarin iedereen elektrisch rijdt

Ik droom van een wereld waarin iedereen elektrisch rijdt TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016 Ik droom van een wereld waarin iedereen elektrisch rijdt Bachelor College Sustainable Innovation* * Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie

Xcellent. in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xcellent in performance ontwikkeling van mens en organisatie Xpertise Xpert Xact Xcellent + Xpertise Een geslaagd opleidingstraject begint met kennis. Onze kennis, maar ook die van u. P3transfer heeft

Nadere informatie