Cultuuragenda MAASTRICHT STAD VAN CULTURELE CARRIERES

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cultuuragenda 2009-2012 MAASTRICHT STAD VAN CULTURELE CARRIERES"

Transcriptie

1 Cultuuragenda MAASTRICHT STAD VAN CULTURELE CARRIERES Gemeente Maastricht maart

2 LEESWIJZER Hoofdstuk 1 schetst op welke wijze het cultuurbeleid zich, ook in Maastricht, heeft geëmancipeerd tot een volwaardige speler binnen het repertoire van majeure stedelijke beleidsinstrumenten. Er wordt een relatie gelegd naar economische, maatschappelijke en stedelijke ontwikkeling. Er wordt betoogd dat dit in lijn ligt met nationale en internationale noties omtrent de rol van cultuur in steden als Maastricht. Het is een pleidooi voor een opvatting over cultuurbeleid die zich nadrukkelijk verhoudt tot de ontwikkeling van de stad. En daar kiest Maastricht voor. Hoofdstuk 2 geeft aan dat er zich vandaag minstens drie unieke kansen aandienen om Maastricht onmiskenbaar op de culturele kaart te zetten. Ten eerste vanwege het nieuwe cultuurbeleid van het rijk voor de periode In dit rijksbeleid wordt Maastricht een belangrijke rol toegekend. Ten tweede vanwege de once in a lifetime kans voor Maastricht om zich te kandideren voor Europese Culturele Hoofdstad in En op de derde plaats de stedelijke ontwikkelingen in het Belvedèregebied, waar cultuur als belangrijke drager is aangewezen voor de gebiedsontwikkeling. Deze relatieve rijkdom aan kansen vergt een overkoepelende opvatting over nut en noodzaak van cultuur in de stad. Maastricht beschrijft die nut en noodzaak in dit document. Hoofdstuk 3 gaat nader in op het Cultuurconvenant dat Maastricht eind 2008 met het rijk zal ondertekenen. Het rijk levert substantiële instandhoudingsubsidies aan Maastrichtse culturele instellingen. Ook de provincie levert een belangrijke bijdrage aan het Maastrichtse culturele landschap. Dit vergt gedeelde overtuigingen en gezamenlijke financiële arrangementen. Elke vier jaar bepaalt het rijk, onder andere op grond van een advies van de Raad voor Cultuur, op welke wijze rijkssteun wordt voortgezet. Daar gaan onderhandelingen tussen stad, provincie en minister voor cultuur aan vooraf. Uiteraard wil Maastricht in die onderhandelingen tonen waar het in cultureel opzicht voor staat. Dat praat een stuk makkelijker. Het is evident dat deze kans rechtstreeks verweven is met de twee andere kansen (stadsontwikkeling Belvedère en Culturele Hoofdstad). Vandaar dit document. Hoofdstuk 4 gaat nader in op de Maastrichtse beleidsuitgangspunten. Centraal daarin staat het begrip culturele carrières voor zowel makers, als voor bewoners, als voor bezoekers, als voor de stad als zodanig. Het begrip culturele carrière is gekozen als tegenhanger voor een opvatting die cultuur als mooie toegevoegde franje aan het alledaagse bestaan wil zien. Het is een pleidooi om de culturele factor op te vatten als een dynamisch en integraal element binnen de ontwikkeling van de stad en haar bewoners. Er wordt aangegeven dat Maastricht zich een dergelijk pleidooi kan permitteren vanwege de rijke aanwezigheid van culturele ketens in de stad. Er wordt aangegeven dat op verschillende gebieden van het culturele leven al initiatieven zijn genomen tot het versterken van de culturele carrières van de stad. Hoofdstuk 5 gaat nader in op de concrete agenda voor het Maastrichtse cultuurbeleid in de periode Hier wordt vastgesteld dat de culturele kansen die zich momenteel aandienen niet zonder extra financiële inspanningen (van rijk, provincie en gemeente) gegrepen kunnen worden; dat achterstanden moeten worden opgelost; dat het dus zaak is om enigszins een idee te hebben van zowel een inhoudelijke prioritering als van het soortelijk gewicht van mogelijke gemeentelijke financiële intensiveringen. Dit is van belang bij de op stapel staande onderhandelingen met het rijk over de rijksbijdrage aan Maastrichtse instellingen. En evenzeer bij de gesprekken met de provincie omtrent de bijdrage hunnerzijds aan de cultuursprong van Maastricht. En ook, uiteraard, bij de aanloop naar de gemeentebegroting Vandaar dat er hier in prioritaire volgorde vier thema s worden beschreven die de agenda sturen. Het zijn in feite de doelen uit de programmabegroting. 2

3 Bij elk van de prioriteiten wordt kort aangegeven wat het de stad inhoudelijk zou opleveren maar ook wat het de stad financieel zou kosten als de prioriteit nagenoeg volledig zou worden gerealiseerd. In dat ideaaltypische scenario zouden, naast geïntensiveerde bijdragen van rijk en provincie, de gemeentelijk intensiveringen oplopen van 1,4 miljoen in 2009 tot ruim 3 miljoen in Het gaat hier, vanwege de nog te voeren onderhandelingen en vanwege de nog lopende haalbaarheidsonderzoeken, om aannames op grond van redelijk gemotiveerde educated guesses. De uiteindelijke ambitie en budgettaire ruimte is uiteraard afhankelijk van bijdragen van het rijk en de provincie (overleg nog te voeren; finale Prinsjesdag 2008) en anderzijds van de financiële ruimte die de gemeente zich kan permitteren (o.a. afhankelijk van ontwikkelingen gemeentefonds). De budgetten zijn dus vooralsnog deels nadrukkelijk indicatief, deels gebaseerd op ingediende beleidsplannen van cultuurplaninstellingen, deels gekoppeld aan bijdragen/matching andere partijen. Uiteindelijk zullen bij de begroting 2009 de concrete financiële implicaties/mogelijkheden worden voorgelegd. Hoofdstuk 6 gaat in op het sturingsvraagstuk. Naarmate cultuur een instrument wordt in het kader van de ontwikkeling van de stad, ligt het voor de hand om de sturing in datzelfde kader effectiever in te richten dan tot nu toe. In de sturing op individuele instellingen is door de verschillende overheden afdoende voorzien (Raad voor Cultuur, controllers, accountants, cultural governance etc.). Sturing op de bredere effecten en ontwikkelingen wordt in dit hoofdstuk van groot belang geacht en voorgenomen in de vorm van een breed georiënteerde inhoudelijke periodieke visitatie, hetgeen tot inhoudelijk debat, nieuwe inzichten en (her-) oriëntatie kan leiden. Hoofdstuk 7 geeft nadere achtergrondinformatie van financiële en beleidsinhoudelijke aard. De route van dit document is als volgt: o het zal als onderlegger functioneren voor de onderhandelingen met het rijk en de provincie. o het zal als zodanig ter informatie aan de raadscommissie Breed Welzijn worden gezonden ten behoeve van een informatieve commissievergadering op 7 april. o het zal onderlegger dienen voor de Kaderbrief. o het zal, mede afhankelijk van onderhandelingen Cultuurconvenant, onderbouwing zijn van uiteindelijke voorstellen ter zake in de begroting 2009 e.v. o het zal aanleiding zijn tot (voortzetting van) durend gesprek met het culturele veld en andere beleidsvelden in de komende periode. o het zal als onderligger functioneren bij de go- no go beslissing, najaar 2008, ter zake Culturele Hoofdstad. 3

4 HOOFDSTUK 1: MAASTRICHT CULTUURSTAD Versterking nationale en lokaal/euregionale rol Maastricht heeft binnen Nederland als ook binnen de Euregio onmiskenbaar een unieke kwaliteit. De stad ligt op het raakvlak van een noordelijk besef van efficiency, rationaliteit en engagement enerzijds en een Latijnse bereidheid tot relativering, het Carpe Diem en het hanteren van de menselijke maat anderzijds. Je zou dit het dubbelkarakter van Maastricht kunnen noemen. De stad weet twee ogenschijnlijk onverenigbare kwaliteiten op een unieke wijze met elkaar te verenigen: de historische en unieke regionale identiteit van de stad wordt consequent steeds weer verbonden met nationale en Europese ontwikkelingen. Dit bewust bespelen van verschillende schalen past Maastricht niet op de laatste plaats toe op cultureel gebied. Sinds jaar en dag kent Maastricht een volstrekt eigen regionale culturele identiteit en tegelijkertijd schrijft Maastricht in op een gearticuleerde culturele positie op nationaal niveau. Met andere woorden: Maastricht kent de Heiligdomsvaart, het Preuvenement, de eigen gemeentelijke culturele instellingen 1, de historische binnenstad en tegelijkertijd kent Maastricht een voorraad culturele instellingen en kunstvakopleidingen die een specifieke rol spelen binnen de nationale culturele infrastructuur (bijvoorbeeld kunstvakonderwijs, LSO, Opera Zuid, Het Vervolg, etc). Het ligt in de rede om dat culturele dubbelkarakter (regionale eigenheid èn onderdeel van landelijke bestel) te behouden en te versterken. Daarin ligt immers het onderscheid tussen Maastricht en vele andere steden. Maar er is meer. Het is inmiddels een breed geaccepteerd inzicht dat cultuur een beslissende factor geworden is voor duurzame sociaal-economische ontwikkelingen in steden. De rol van kunst en cultuur in een stad heeft, ook in Maastricht, de laatste jaren fors aan belang gewonnen. Waar vroeger de intrinsieke waarde van de kunsten werd gepromoot of met specifieke doelgroepen werd gewerkt ter bevordering van cultuurparticipatie, wordt inmiddels de rol van kunst en cultuur veel breder opgevat. Er worden actieve verbanden ontdekt met economie, sociale samenhang, stedelijke ontwikkeling en imago van de stad. Het idee van kunst en cultuur als relatief zelfstandig beleidsterrein wordt langzaam maar zeker vervangen door een samenhangend concept: stedelijke ontwikkelingen worden bepaald door een in elkaar grijpen van kunst, cultuur, economie, gebiedsontwikkeling, onderwijs, sociale innovatie. Er is dus sprake van belangrijke contextuele dimensies voor het cultuurbeleid: economie vanwege factoren als vestigingsklimaat en creativiteit; maatschappelijke ontwikkeling vanwege factoren als competenties en sociale stijging; stadsontwikkeling vanwege factoren als stedelijke interactie. Cultuur en economische ontwikkeling In de afgelopen tijd is er in Nederland (en daarbuiten) een golf van onderzoeken en analyses opgeleverd waaruit het economisch belang van cultuur voor een stad wordt aangetoond. 2 De kern van deze betogen komt er op neer dat kunst en cultuur enerzijds een belangrijke positieve rol speelt als vestigingsfactor en anderzijds dat het een creatieve sector bij uitstek is. Veelal wordt ook nog gewezen op de positieve relatie tussen kunst/cultuur en toerisme. 1 Theater aan het Vrijthof, Centre Ceramique, Natuurhistorisch Museum Maastricht, Kumulus. 2 Zie bijvoorbeeld: Muziek in de stad, Nyfer 2002; De creatieve industrie in Tripool, TNO 2004; Atlas voor gemeenten 2004 en 2007;; De kunst van investeren in cultuur, SEO Economisch Onderzoek i.o.v. ministerie OCW 2007; en vele andere rapporten van NICIS, NETHUR, Ministerie EZ, Europese Unie, Sociaal Cultureel Planbureau, andere steden, etc.. 4

5 Wij delen de opvatting dat de relatie cultuur en economie van grote importantie is en hebben er de afgelopen vier jaar de nodige impulsen aan gegeven 3. De overdaad aan rapporten en onderzoeken op dit punt laten wij graag aan de geïnteresseerde lezer. Concreet voor Maastricht willen we op het volgende wijzen: Het economische belang van cultuur kan men lokaliseren als men denkt aan de ongeveer 1000 arbeidsplaatsen die alleen al de kunstensector in de stad levert (zie bijlage 2); als men denkt aan het feit dat cultuur een grote bijdrage levert aan de creativiteit in de stad; als men bedenkt dat de creatieve sector een van de belangrijkste stuwende sectoren is, zowel nationaal als Europees; als men bedenkt dat die creatieve sector in Maastricht de laatste tien jaar gegroeid is van 342 naar 555 bedrijven; als men denkt aan de constante instroom van een gepassioneerde en dynamische populatie kunstvakstudenten; als men bedenkt dat een vitale stedelijke cultuur creatief en hoogopgeleid talent aanzuigt en dat het de waarde van het vastgoed opstuwt; als men bedenkt dat de concurrentie tussen steden in hoge mate bepaald wordt door de al of niet aanwezige culturele dynamiek; als men bedenkt dat het de trots en identificatie van de bewoners met de stad versterkt; als men bedenkt dat een vitaal cultureel klimaat ook de nodige bezoekers trekt; als men bedenkt dat cultuur een uitgesproken imagoversterkend effect heeft; als men bedenkt dat cultuur de mentaliteit van een stad kan behoeden voor isolationistische trekken; als men bedenkt dat cultuur jaarlijks ettelijke miljoenen Euro s rijksgeld naar Maastricht doet vloeien. Op het gebied van de relatie tussen cultuur en economie is al veel in beweging gezet. Zo is Maastricht gestegen van plaats 18 naar 16 op de ranglijst van creatieve klasse in de Atlas van Gemeenten Het is zaak om consequent te blijven investeren in de kracht en de zichtbaarheid van cultuur als instrument van toekomstgerichte ontwikkeling. Cultuur en maatschappelijke ontwikkeling Dit alles vanuit de overtuiging dat cultuur ons allen, naast haar intrinsieke waarde, essentiële competenties aanreikt. Zowel collectieve als individuele competenties die exact passen op de nieuwe economische en sociale constellatie in de samenleving van vandaag. Competenties die snel aan belang winnen: interpretatievermogen; kritisch vermogen; zeggingskracht; oordeelsvermogen; het kunnen articuleren van gedachten en gevoelens; het vermogen om je zelfbeeld te herzien; lef; productieve speculatie; gevoel voor vorm en inhoud; innovatiekracht. Kunst en cultuur produceren deze vermogens, of zouden dat moeten doen, zeker in het zich ontwikkelende innovatie tijdperk van de kennissamenleving. Onlangs lanceerde de VROM-raad een scherpe benaderingswijze ten aanzien van stedelijke innovatie en ontwikkeling 4. Het primaat van sociale cohesie werd door deze raad vervangen door het primaat van sociale stijging. Met andere woorden: steden moeten niet streven naar een vredig en sociaal rechtvaardig evenwicht maar moeten collectieve en individuele competenties activeren zodat bewoners (en daarmee de stad als zodanig) in een stijgend perspectief komen te verkeren. De competenties van de stad moeten op een hoger plan gebracht worden. In dit licht bezien leveren kunst en cultuur, van professioneel tot amateurs, een onmiskenbare bijdrage aan het stedelijk stijgingsperspectief. Vandaar de groeiende impulsen van ook het rijk om cultuur steviger te verbinden met niet alleen de economie (programma cultuur en economie van ministeries OCW/EZ) of met stedelijke ontwikkeling (programma ISV-cultuurimpuls van ministeries OCW/VROM) maar ook met brede scholen, sport, wijken. 3 Pilotprogramma cultuur en economie in Tripool, 22 december De afgelopen vier jaar zijn op instigatie of met steun van de gemeente een groeiend aantal initiatieven ontwikkeld zoals: onderzoek TNO naar creatieve industrie in Tripool (2004); Creative Art Teams Academy (HSZuyd); Expertisecentrum Creative City (HSZuyd); stichting Kweekvijver Mediatalenten; Lange Nacht van de Creativiteit; magazine Zuiderlucht; Innovatieplatform Podiumkunsten i.s.m. Lectoraat Autonomie en Openbaarheid in de Kunsten; etc. 4 Stad en stijging: sociale stijging als leidraad voor stedelijke vernieuwing, VROM-raad,

6 In de Atlas voor Gemeenten 2007 (analyse 50 grootste gemeenten) is Maastricht op de sociaaleconomische index gezakt van plaats 43 naar plaats 45. Op de woonaantrekkelijkheids-index is de stad gezakt van 35 naar 37. Ten aanzien van woonaantrekkelijkheid voor jongeren staat Maastricht op plaats 33 terwijl tegelijkertijd Maastricht op nummer 5 staat qua aantal studenten, hetgeen op een problematische discrepantie wijst. Dergelijke hitlijsten mag men met de nodige korrels zout nemen. Toch geeft het een indicatie van een urgentie om adequate instrumenten in te zetten en ook in Maastricht het stijgingsperspectief te realiseren. Kunst en cultuur blijken daarbij door kunstenaars, stadsontwikkelaars, wetenschappers, rijksbeleid, vele steden en de Europese Unie als van doorslaggevend belang opgevat te worden. Cultuur en Stadsontwikkeling In de discussie omtrent de ontwikkelingsrichting van steden in het huidige tijdperk laat zich een stroming herkennen die bijna naadloos aansluit op het principe van het stijgingsperspectief. In deze benaderingswijze vat men de stad niet op als een specifiek ruimtelijke verschijningsvorm maar nadrukkelijk als een cluster van interactie. Van Engelsdorp Gastelaars betrekt deze positie in zijn boek De Nieuwe Stad 5. Steden zijn in deze opvatting knooppunten waar rechtstreeks en dynamisch intermenselijke ontmoetingen, werkbijeenkomsten, confrontaties en transacties plaats vinden. Dynamiek, inspiratie, vernieuwing, nieuwsgierigheid, netwerken en carrièreperspectief (in de breedste zin van het woord) zijn hierbij belangrijke thema s. Het betreft een interactie via face-to-face contacten en derhalve behoeft een vitale stad gebieden en locaties waar die contacten als vanzelfsprekend kunnen worden gerealiseerd. Een bruisend stedelijk cultureel domein is bij uitstek een sfeer waar dit wordt gepraktiseerd, temeer daar interactiesoorten met een routinematig karakter in toenemende mate worden vervangen door interessanter geachte niet-routinematige face-to-face interacties (het onderscheid tussen het klassieke verenigingsleven en de You-Tube generatie). Daar waar die stedelijke interactie wordt belemmerd gaat de stedelijke kwaliteit achteruit. Een vitale stad richt zich dus met stadsontwikkeling het beste op de dragers van de stedelijkheid. En dat zijn in hoge mate op dynamische interactie gerichte creatieve groepen. Om die groepen te behouden moet de stad zijn roltrap-functie uitbouwen: kiezen voor de juiste woningen (stedenbouw), de werkgelegenheid (economie) en een dynamisch creatief/cultureel klimaat (cultuur). Maastrichtse Cultuurvisie 2010 De culturele en creatieve sector groeit sterker dan de rest van de stedelijke economie en creëert meerwaarde op velerlei gebied (sociaal kapitaal; vestigingsklimaat; vastgoed; imago) 6. Dat geldt niet alleen in Maastricht maar voor veel meer steden in Nederland en Europa. Er is daarom sprake van een sterke concurrentie tussen steden met als gevolg dat steden elkaar in dit opzicht beginnen in te halen. In de Cultuurvisie 2010, door de Raad vastgesteld in 2001, werd het vraagstuk van de culturele concurrentiepositie van Maastricht reeds centraal gesteld. Dat heeft ertoe geleid dat Maastricht met name vanaf 2001 fors heeft geïnvesteerd in haar culturele (concurrentie-) positie, zowel qua productie als cultuurbereik. 7 5 De nieuwe stad, stedelijke centra als brandpunt van interactie, Rob van Engelsdorp Gastelaars en David Hamers, NAI publishers Engelsdorp Gastelaars is/was o.a. hoogleraar Sociale Geografie, lid VROM-raad, gastonderzoeker Ruimtelijk Planbureau. 6 TNO 2001 en ETIL Een paar resultaten: adequate huisvesting Opera Zuid; binnenhalen Nederlands Architectuur Instituut; ontwikkeling cultuurcluster AINSI; ontwikkeling project Culturele Biografie ; het behouden van de cultuurplaninstellingen in de stad; het Pilotprogramma Cultuur en Economie in Tripool ; de ontwikkeling van de Muziekgieterij; de oprichting van de Creative Art Team Academy (kunstvakonderwijs); de ontwikkeling van het Expertisecentrum Creative City (HSZuyd); de ontwikkeling van cultuur in Belvedère, etc. 6

7 Daarbij werkt Maastricht ook aan de ruimtelijke ontwikkeling van culturele functies over de stad met als motief een winst in synergie en verbetering van kwaliteit. In 2003 werd een integrale visie ontwikkeld betreffende culturele accommodaties in de stad. 8 Kernstuk vormde de articulatie van een drietal biotopen in de stad met elk een eigen cultureel karakter. - In het zuiden, met AINSI, ontstaat letterlijk op de grens een plek, een broedplaats waar de grenzen van de kunsten en creativiteit opgezocht kunnen worden en waar locatieprojecten van internationale statuur thuis kunnen zijn. De nadruk ligt daar op programmering van cross-over evenementen, op innovatieve culturele programmering en creatieve werkgelegenheid. - In het noorden bieden de Timmerfabriek en bij uitbreiding het hele gebied van Belvedère binnen de Singels de kans om specifiek de culturele productiekrachten van de Maastrichtse podiumkunsten te bundelen en een nieuw presentatieplatform met uitstraling te bieden. Nadruk ligt hier op versterkte culturele productie. - In het Centrum kunnen met name de gemeentelijke culturele instellingen meer dan voorheen een culturele interventiemacht vormen op het gebied van cultuurbereik en participatie. Het Theater aan het Vrijthof kan uitgebouwd worden tot een inhoudelijk aangedreven huis, waarin verankering in de stad en haar bevolking de solide basis vormt om als Euregionaal en internationaal baken te functioneren, met een open blik op de wereld en meer specifiek op die culturen die aan onze voeten liggen (Duitsland, België, Frankrijk). Daarnaast kunnen Kumulus en Centre Ceramique een importante rol ontwikkelen binnen het vraagstuk van cultureel burgerschap 9 (amateurkunst, mediawijsheid, onderwijs, buurten en wijken) van de Maastrichtse bevolking. Men kan ook nog op een andere manier naar de waarde van de Maastrichtse culturele infrastructuur kijken. Op de eerste plaats naar het rijke pallet aan kunstvakonderwijs 10 dat vanuit Maastricht een uitermate belangrijke (inter-) nationale ontwikkelfunctie heeft en dat ook direct terugstraalt op Maastricht vanwege de directe werkgelegenheid, de instroom van een vitaal studentensegment en het aanbod van culturele presentaties doorheen de stad. Ook een groot deel van de amateur-kunsten kan men hier onder scharen. Op de tweede plaats naar het bijna complete veld van cultuurplan-instellingen die op hoog artistiek niveau zowel een landelijke als stedelijke functie vervullen. Zij zijn de ruggengraat van de culturele productie in de stad en trekken vele bezoekers. Door rijk en gemeente gefinancierd. Op de derde plaats naar de vooral door de gemeente gefinancierde culturele instellingen, met name Theater ah Vrijthof, Centre Ceramique, Natuurhistorisch Museum, Kumulus, Filmhuis Lumiere, erfgoedinstellingen, die zich met volle kracht richten op de brede participatie van bewoners van Maastricht in alle soorten en maten. Dat loopt van Culturele Biografie tot aan amateur-kunsten. Doorheen dit weefsel bewegen zich nog een groot aantal andere instellingen en initiatieven. Deze culturele kracht te behouden en te versterken is de opdracht geweest die uit de Cultuurvisie 2010 volgde en die Maastricht op consequente wijze heeft uitgevoerd. Er is op die manier veel tot stand gebracht. Toch is het nu een goed moment om weer eens op enige afstand te gaan staan en de vraag te stellen wat de marsroute voor de toekomst zou moeten en kunnen zijn. De Cultuurvisie 2010 richtte de aandacht vooral op de meer interne arrangementen en overwegingen ten aanzien van de cultuur in de stad. Er is alle reden om die, toen zinvolle, oriëntatie open te breken en met de behaalde resultaten uit het recente verleden de blik naar buiten te richten: naar creatieve dynamiek, naar sociale stijging, naar stedelijke interactie. Er doen zich namelijk verschillende nieuwe kansen voor. Kansen die het Maastricht mogelijk maken om op zowel Euregionaal als nationaal niveau een meer importante rol te spelen en daarmee haar algemene positie als Europese culturele kennisstad te versterken. 8 Voortgangs- en tussenrapportage culturele accommodaties, raadsstuk Cultureel burgerschap werd als nadrukkelijk beleidsthema geïntroduceerd door de Raad voor Cultuur in Innoveren! Participeren!. 10 Met name toneelacademie, conservatorium, academie voor bouwkunst, academie voor beeldende kunst en vormgeving, Jan van Eijck-academie. Ook Cultuurwetenschappen aan universiteit. 7

8 HOOFDSTUK 2: NIEUWE (unieke) KANSEN Het cultureel kapitaal van de stad is bijzonder groot maar ook bijzonder kwetsbaar. Die kwetsbaarheid zit hem voor een deel in de relatief krappe budgetten waarmee verschillende professionele instellingen hun functie moeten realiseren. Als voorbeeld geldt het LSO dat al langere tijd in feite op de rand van de minimale mogelijkheden balanceert die een symfonisch orkest succesvol maakt. Dat levert een zwakke concurrentiepositie op ten opzichte van andere Nederlandse orkesten. Hetzelfde geldt in de theatersector. Terwijl de instandhouding een taak voor het rijk is, is het leveren van adequate huisvesting een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Ook op dat vlak staan de zaken er in Maastricht niet altijd sterk voor. Als voorbeeld moge gelden het Huis van Bourgondië, dat een dergelijke adequate huisvesting al langere tijd ontbeert. In dat verband wordt wel gewezen op de groeiende dreiging van een cultureel domino-effect: een aantal (rijksgesubsidieerde) instellingen uit de Maastrichtse culturele infrastructuur zou op grond van de te minimale groeimogelijkheden wel eens beter af zijn met een verhuizing naar c.q. fusie met instellingen in steden elders in land of regio (de beoogde verhuizing van de Nederlandse Dansdagen naar Amsterdam was slechts een voorbeeld). En aangezien er veelvuldig een (terechte) relatie wordt gelegd tussen de aanwezigheid van de vele professionele instellingen met de volle aanwezigheid van het kunstvakonderwijs, komt in dat scenario onherroepelijk de aanwezigheid van dat kunstvakonderwijs in een kwetsbaar licht te staan: dat zou ook aan heroriëntatie onderworpen kunnen worden Er is dus sprake van een duidelijke urgentie en ook de bereidheid om die kwetsbaarheid te reduceren. Daarbij doet zich nu een window of opportunities voor: een aantal kansen waarmee de bedreiging kan worden omgebogen tot een voorwaartse kracht in de ontwikkeling van de stad. Maastricht heeft zich ondanks alles in de loop der jaren een culturele positie verworven die voor steden van vergelijkbare grootte ondenkbaar is. Die bijzondere culturele positie van Maastricht komt niet uit de lucht vallen. Met soms weinig middelen zijn er in Maastricht blijkbaar steeds de juiste keuzes gemaakt op het moment dat het er toe deed. Denk aan de oprichting van het LSO, de komst van de Universiteit, de ontwikkeling van de wijk Ceramique, de recente komst van het Nederlands Architectuur Instituut, enzovoort. Vaak zijn die keuzes vervolgens, soms ook met weinig middelen, ondersteund door budgetten van rijkszijde. Er zijn dus regelmatig momenten waar de tijd rijp is voor een toevoegende heroriëntatie op het Maastrichtse culturele kapitaal. Anno 2007/08 kan men zonder overdrijven spreken van zo n volstrekt uniek moment van toevoegende heroriëntatie op het Maastrichtse kapitaal: - Cultuurplan op de eerste plaats zijn er de voornemens van het kabinet voor het nieuwe Cultuurplan. Maastricht komt daar uit tevoorschijn als een van de acht mogelijke nationale culturele brandpunten binnen een landelijke culturele infrastructuur. Dit zou het dreigende dominoeffect beduidend reduceren. Aan de ontwikkeling van dit rijksbeleid heeft Maastricht in diverse consultatierondes een bijdrage geleverd. Dit feit heeft een directe relatie met de Maastrichtse doelstelling om het vestigingsklimaat, onder andere voor jong en creatief talent, in de stad te versterken met hulp van een gedreven en dynamisch cultureel klimaat in de stad.. - Culturele Hoofdstad 2018 op de tweede plaats is er de mogelijkheid om te kandideren voor Europese Culturele Hoofdstad 2018, hetgeen een brede upgrading van de cultuur in onze stad met zich mee zou brengen, inclusief de sociale en economische spin-off zoals berekend in rapporten als The Economy of Culture (2006) van de Europese Unie. In een Plan van Aanpak ligt inmiddels een routebeschrijving voor met stappen om tot een Go- No Go beslissing te komen in Een belangrijk aandachtspunt is de conditionering, dwz. zorgen dat we de zaak op het juiste ambitieniveau hebben gebracht in

9 - Cultuur in Belvedère op de derde plaats zijn er de plannen om aan het cultureel pallet in de stad een belangrijke functie toe te voegen in het Belvedèregebied: de ontwikkeling van de oude Timmerfabriek tot Cultuurfabriek en de realisatie van een Musicaltheater. Dit project, inclusief de relatie met de overige ontwikkelingen in het Belvedèregebied, staat bekend onder de naam Kwaliteitssprong cultuur en Congresstad. Deze drie thema s kunnen op een unieke wijze in elkaar grijpen en de culturele positie van Maastricht een enorme stimulans geven. In de dynamiek van de ontwikkelingen hebben deze drie trajecten en de onderliggende doelstellingen, hoewel in feite allemaal gericht op hetzelfde objectief, een tijdlang verschillende tempi gekend. Het is nu zaak de diverse trajecten op elkaar af te stemmen. In feite betekent dit een (op onderdelen) herschikken en nog beter ordenen van het culturele kapitaal, de achterstanden op te heffen en de kansen die zich voordoen in samenhang te grijpen. Zowel in de Kaderbrief 2007 als in de Programmabegroting 2008 hebben het College en de Raad zich ten principale uitgesproken voor een dergelijke benaderingswijze. Binnenkort (zomer 2008) zullen zowel het rijk (onderhandeling cultuurconvenant ) als de provincie (resultaatafspraken met grote gemeenten in de provincie) overleg voeren met Maastricht om te vernemen op welk ambitieniveau qua inhoud en qua middelen de stad wenst in te zetten om vervolgens hun bijdrage te kunnen bepalen. Vandaar dat we nu met onderhavig document komen zodat het inhoudelijke gesprek met alle mogelijke partners gevoerd kan worden en in de Kaderbrief 2009 en Programmabegroting 2009 een realistische allocatie van middelen kan worden bepaald voor wat inmiddels de cultuursprong van Maastricht wordt genoemd. 11 Zie voor korte samenvatting spelregels bijlage 1, paragraaf 6. 9

10 HOOFDSTUK 3: CULTUURCONVENANT De Maastrichtse culturele infrastructuur steunt voor een zeer belangrijk deel op de bijdrage van het rijk. In bijlage 2 is een globaal overzicht van de financiële verhoudingen opgenomen. Hieruit blijkt dat de culturele infrastructuur in Maastricht wordt mogelijk gemaakt door, grofweg, het rijk (58%), de provincie (12 %) en de gemeente Maastricht (30%). Hieruit blijkt tevens een financiële afhankelijkheid van het rijk die de nodige risico s met zich mee brengt. Voor een belangrijk deel is die verhouding historisch bepaald en ook inhoudelijk gemotiveerd. Maar het levert een relatief zwakke sturingskracht voor de stad op ten aanzien van een beleidsveld dat van eminent strategisch belang is voor de ontwikkeling van de stad. Het is zaak om de sturingskracht van de stad op dit punt te vergroten. Vandaar dat Maastricht nadrukkelijk zich een plek heeft verworven binnen het nationale beleidsdiscours t.a.v. cultuur. Vandaar, ook, de overweging om de financiële verhoudingen enigszins bij te stellen middels extra impulsen van de kant van de stad. Vanuit het Rijk komt momenteel een belangrijke impuls tot herschikking van het cultureel kapitaal. Enerzijds in de vorm van het recente beleidsadvies van de Raad voor Cultuur 12 en volgend daarop in de vorm van de meer recente beleidsbrief van het kabinet Kunst van Leven, d.w.z. de cultuurnota van het rijk voor de periode Een belangrijk onderdeel van het beoogde beleid is om in Nederland acht steden te promoveren tot culturele brandpunten, een overweging die de Raad voor Cultuur onder andere op basis van noties vanuit Maastricht op de agenda heeft gezet. Maastricht behoort tot die acht steden. Een ander belangrijk onderdeel is de notie omtrent cultureel burgerschap. Raad voor Cultuur: een van de acht 14 In deze acht steden, aldus is de bedoeling, zal het rijk inzetten op een aanzienlijk versterkte productiefunctie in met name de podiumkunsten. Om met de Raad voor Cultuur te spreken: De commissie De Boer heeft in haar rapport uit 1984 de basis gelegd voor het huidige theaterbestel. Dit bestel voorzag in een samenhangend geheel van zes grote theatervoorzieningen die (grotendeels) door het rijk gefinancierd werden en landelijk gespreid waren over de steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en de regio s Noord, Oost en Zuid. De Raad pleit ervoor dat de inrichting van de basisinfrastructuur aansluit bij dit stelsel van zes stads- en regiogezelschappen. Hij wil hieraan bovendien twee grote regiogezelschappen toevoegen in de regio s Utrecht en Limburg, zodat de regio Zuid wordt opgesplitst in een regio Brabant en een regio Limburg. In de regio s Utrecht en Limburg is de afgelopen tijd een bloeiend theaterklimaat ontstaan, wat zowel blijkt uit een grote publieke belangstelling als uit een grote toename van theaterinstellingen. Ook zijn er zowel in Utrecht als in Maastricht theatervakopleidingen gevestigd. Zo ontstaan er acht landelijk gespreide theaterbrandpunten, die elk behalve een stads- of regiogezelschap, een jeugdtheatergezelschap, een of meer productiehuizen en (in vier steden) een theatervakopleiding, óók beschikken over een schouwburg die zich profileert als kwaliteitspodium waar de nadruk ligt op het gesubsidieerde aanbod. De Raad hecht er grote waarde aan dat door een dergelijke concentratie van theaterinstellingen op die acht plekken aanbod, afname, opleiding, ontwikkeling, doorstroming en uitwisseling optimaal kunnen plaatsvinden. De producerende en presenterende instellingen kunnen dan een hechte band met elkaar aangaan en gezamenlijk zorgen voor een bloeiend theaterklimaat in de standplaats en de regio. Het budget moet zodanig zijn dat de instellingen hun functie naar behoren kunnen vervullen. Wellicht zou mede in dit licht de financiële verhouding tussen de verschillende overheden ten aanzien van de verantwoordelijkheden voor de subsidiëring heroverwogen kunnen worden. De Raad volgt deze landelijk gespreide infrastructuur van acht theaterbrandpunten ook bij de inrichting van de jeugdtheatergezelschappen die de instandhoudingfunctie vervullen, en bij de inrichting van de productiehuizen die de ontwikkelingsfunctie vervullen. 12 Innoveren, Participeren!, advies cultuurbeleid , Raad voor Cultuur. 13 Kabinet: Kunst van Leven, uitgangspunten cultuurbeleid Zie voor korte samenvatting bijlage 1, paragraaf 1. 10

11 Op grond van dit advies zou Maastricht zich ten principale een schaalsprong in bovengenoemde zin kunnen toe-eigenen. Dit geldt niet alleen op het gebied van de podiumkunsten (Het Vervolg en het Huis van Bourgondië) maar ook meer in het algemeen: Maastricht kan zich op grond van rijksbeleid als een van de acht cultuurproducerende brandpunten definiëren met een keten van rijksgesubsidieerde kunstvakopleidingen, productiehuizen, podiumkunstgezelschappen en podia van verschillende aard. Bovendien zijn er op grond van het rijksbeleid nieuwe impulsen te verwachten op het gebied van de beeldende kunsten 15 en op het gebied van cultuurparticipatie 16. Dit zou naadloos in lijn liggen met de noties uit de Maastrichtse Cultuurvisie 2010 alwaar het belang van zowel een adequaat cultureel productieklimaat wordt onderbouwd als ook het belang van vergroting van het cultuurbereik wordt onderstreept. Tevens ligt dat volstrekt in de lijn met de notie over Maastricht als stad van culturele carrières voor bewoners, bezoekers en makers 17. Er zijn (financiële) consequenties aan verbonden die nog verdere uitwerking en onderhandeling met het rijk vergen en die in de 2 e helft van 2008 hun beslag moeten krijgen in het nieuwe vierjaarlijkse Cultuurconvenant met het rijk en de provincie. Om de kansen uit de Cultuurnota te grijpen zijn additionele middelen voorwaardelijk. In dit perspectief bezien moet echter ondertussen nog steeds vastgesteld worden dat de Maastrichtse positie zich op een aantal punten kenmerkt door een mismatch tussen rijks- en gemeentelijke inspanningen 18. Met name kan worden genoemd de structureel te geringe bijdrage van Maastricht aan de huisvesting (gemeentelijke taak) van een aantal belangrijke door het Rijk gesubsidieerde instellingen. Maastricht heeft een aantal voorzieningen nog onvoldoende aangepast aan de hedendaagse standaard. Maastricht moeten overwegen om (I) een aantal markante achterstanden in te lopen vooraleer er kan worden ingeschreven op (II) de status, conform het rijksbeleid, als een van de acht culturele brandpunten in Nederland zoals die in bovenstaand citaat van de Raad voor Cultuur werd beschreven. Op basis van dat bouwwerk kan vervolgens (III) de ambitie Europese Culturele Hoofdstad uitgebouwd worden. Kabinet: Kunst van Leven 19 De Minister voor Cultuur heeft het principe van de 8 culturele brandhaarden overgenomen in zijn nota betreffende het cultuurbeleid In Nederland wordt een culturele basisinfrastructuur ingericht die zich nadrukkelijk in de (acht) steden zal bevinden, waaronder Maastricht. Dat betekent dat Maastricht daarmee binnen het nationale cultuurbeleid een prominente plaats inneemt. Naast deze landelijke en rechtstreeks onder rijksverantwoordelijkheid vallende basisinfrastructuur wordt er een omvangrijk nieuw Nederlands Fonds voor de Podiumkunsten ingericht waar de vele kleinere instellingen subsidies kunnen aanvragen. Op een aantal belangrijke onderwerpen is voor Maastricht binnen de basisinfrastructuur sprake van (beoogde) intensivering ofwel kansen. Om een aantal te noemen: - Toneelgroep Het Vervolg kan stadstheatergezelschap worden met meer taken op het gebied van repertoire, educatie, talentontwikkeling, regionale werking, etc. - Theaterproductiehuis Huis van Bourgondië kan een vooraanstaande landelijke instelling worden voor talentontwikkeling, zeker in relatie tot de toneelschool. - Muziekproductiehuis Intro- In Situ kan zijn internationale reputatie op het gebied van moderne (geïmproviseerde) muziek onderstrepen doordat het in ook in de culturele basisinfrastructuur kan worden opgenomen. - Marres, centrum voor contemporaine cultuur, wordt wellicht opgenomen in de landelijke basisinfrastructuur. 15 Zie voor korte samenvatting plannen beeldende kunsten bijlage 1, paragraaf Zie voor korte samenvatting plannen rond Participatie bijlage 1, paragraaf zie Kaderbrief het rijk draagt in Maastricht 10,5 miljoen Euro bij aan de cultuurplaninstellingen; de gemeente Zie voor korte samenvatting bijlage 1, paragraaf 2. 11

12 - Op het gebied van de beeldende kunsten zal Maastricht een substantiële rijksbijdrage tegemoet kunnen blijven zien. - Er komt een landelijk Programmafonds Cultuurparticipatie dat het huidige Actieplan Cultuurbereik zal vervangen met het oog op meer effectieve en innovatieve aanpak van cultuurparticipatie - in dit perspectief van rijksbeleid is de provincie van zins de cultuursprong van Maastricht te ondersteunen. Het belangrijkste in dit geheel is de erkenning van Maastricht als een van de 8 nationale culturele brandpunten, waarbij het rijk streeft naar zowel excellentie van artistiek niveau als ook verdere ontwikkeling van het cultureel burgerschap. Een belangrijk element hierbij zijn de plannen om de betrokken instellingen een hogere graad van cultureel ondernemerschap te laten ontwikkelen en de marktpositie van de culturele instellingen te vergroten 20. Het totale pakket aan kansen en veranderingen is momenteel onderwerp van onderhandelingen en overleg met rijk en ook provincie. Dit vanwege het feit dat de gedeelde verantwoordelijkheid van rijk, provincies en gemeenten voor een goede culturele infrastructuur in Nederland elke vier jaar worden vastgelegd in het zgn. Cultuurconvenant. Dit convenant zal na afloop van de onderhandelingen in het najaar 2008 ondertekend kunnen worden. 20 Zie voor korte samenvatting van deze plannen rond het profijtbeginsel bijlage 1, paragraaf 4. 12

13 HOOFDSTUK 4: DE MAASTRICHTSE VARIANT - culturele carrières voor makers, publiek en stad Maastricht wil inzetten op een samenhangende redenering waarbij uitgegaan wordt van de kracht die Maastricht reeds bezit. Een kracht die in de Cultuurvisie en Stadsvisie werd benoemd en in het lopende Bestuursakkoord nog eens op de agenda werd geplaatst. Een kracht die bovendien met overtuiging gericht is op de titel Europese Culturele Hoofdstad Daarmee wordt nadrukkelijk ingezet op een sterke rol van Maastricht binnen het stedelijk netwerk in zuid-limburg en binnen de Euregio. Meer dan tot nog toe zullen deze twee maatvoeringen het speelveld vormen van culturele dynamiek. Dat kan te meer naarmate Maastricht zelf cultureel in haar kracht staat. Die kracht wordt gevormd door een sterk ontwikkelde culturele infrastructuur, een onderscheidende Euregionale positie en een gemarkeerde nationale positie. De vele en diverse culturele instellingen in Maastricht maken dat de stad opgevat kan worden als een platform waar een aantal fundamentele culturele carrières gevolgd kunnen worden door zowel makers, bewoners, bezoekers als ook de stad als zodanig 21. Carrières die elkaar kruisen en beïnvloeden en gezamenlijk de ambitie naar meer cultureel burgerschap kunnen (helpen) realiseren en die tegelijkertijd het stijgingsperspectief ondersteunen. Die kracht van culturele carrières willen we versterken en meer duurzaamheid verlenen. De culturele infrastructuur in Maastricht kan ingedeeld worden op basis van verschillende culturele carrières: een aantal aaneengeschakelde en elkaar opvolgende functies binnen verwante sectoren, van opleiding en talentontwikkeling tot aan kleinschalig artistiek experiment en grootschalig laagdrempelig aanbod. Met name door de massieve aanwezigheid van het kunstvakonderwijs (rijksgesubsidieerd), het relatief uitgebreide pakket aan cultuurplaninstellingen (hoofdzakelijk rijksgesubsidieerd) en de vier grote gemeentelijke culturele instellingen is Maastricht in de positie om het idee van culturele carrières tot speerpunt te maken van haar culturele strategie en haar culturele beleidsagenda voor de komende jaren. In Maastricht kunnen we binnen de culturele infrastructuur een aantal relevante culturele carrières onderscheiden, ketens die zich allemaal lenen voor een langer verblijf van makers en liefhebbers, van professionals en amateurs, van bewoners en bezoekers. Daartoe beogen wij een impuls op enerzijds artistiek/inhoudelijke ontwikkeling (productie) en anderzijds een sterkere betekenis voor de stad (participatie). Te onderscheiden zijn: theater film culturele evenementen muziek beeldende kunsten architectuur vormgeving cultureel erfgoed media amateur-kunsten jongeren cultuureducatie - Toneelacademie - Huis van Bourgondië - Het Vervolg - kleine theatergroepen - Theater a.h. Vrijthof - filmhuis Lumiere - Ned. Dansdagen - Cementfestival - Parcours - etc - Conservatorium - LSO - Opera Zuid - Intro in Situ - Musica Sacra - Vrijthoftheater - etc - Academie Beeldende Kunst - Academie voor Bouwkunst - Jan van Eyck Academie - Marres (presentatieinst.) - Hedah (kunst. initiatief) - Bonnefantenmuseum - SAM - B32 - galeries/tefaf - NAI Maastricht - etc. - Culturele Biografie - Centre Ceramique - Spaans Gouvernement - Reg. Historisch Centrum - Natuurhistorisch Museum - Sociaal Hist. Centrum - SRAL (rest.atelier) - TV Maastricht - etc - Kumulus - amateurkunsten - Muziekgieterij - scholen - vooropl. dans - verenigingen - 020/code etc. Versterking valt te realiseren vanuit besef van de contextuele dimensies zoals die in hoofdstuk 1 werden benoemd: vestigingsklimaat en creativiteit; het stijgingsperspectief en competenties; de stad als brandpunt van interactie. 21 In dit opzicht volgen wij de notie zoals die is verwoord in het rapport Stad en Stijging van de VROM-raad, oktober Zie voor het belang van cultuur voor een stad ook de recente Atlas voor Gemeenten 2007 en het recente SER-advies Lissabon in de Wijk. 13

14 Concrete thema s waar vooruitgang geboekt kan worden zijn: Euregionale artistieke samenwerkingen; gezamenlijke aanpak cultuureducatie; innovatieve marketing; loopbanen voor aankomend talent; samenwerking op gebied van techniek en back office; internationale programmering; verbeteren relatie productie en afname; innovatief beleid t.o.v. lokale vraagstukken; adequate huisvesting; bereiken van nieuwe publieksgroepen; relatie met economische sector, internationale oriëntatie, buurten en wijken, etc. Uiteraard zal in de praktijk sprake blijven van een bewuste gedeeltelijke overlap van verschillende carrières. In feite is dat ook precies de bedoeling. Carrières moeten met elkaar blijven interfereren. Denk maar aan de wisselwerking van professionele kunst en amateur-kunsten. Denk ook maar aan de ontwikkelingen op het gebied van culturele cross-overs. Een dubbele strategie De strategie is om bovengenoemde culturele carrières te versterken voor makers, bewoners, bezoekers en de stad als zodanig. Dat willen we doen via een dubbele aanpak: a) De eerste pijler onder de strategie is een artistiek/inhoudelijke versterking binnen een culturele carrière. Deze inhoudelijke versterking raakt aan het domein van de artistieke kwaliteit binnen de carrière en heeft ondermeer om die reden vaak een directe relatie met het artistieke oordeel van de Raad voor Cultuur. We willen in Maastricht domweg hoge kwaliteit. Deze carrière wordt veelal door het rijk in de vorm van kunstvakopleidingen en cultuurplansubsidies mogelijk gemaakt. Hierbij wordt ook nadrukkelijk de versterking van de productieketen nagestreefd (scheppen, produceren, presenteren en publieksopbouw). Een belangrijke rol van de gemeente hierbij is het voorzien van adequate huisvesting. b) De versterking van de rol die kunst en cultuur in de lokale samenleving kan spelen is de andere pijler die deze dubbele strategie schraagt. Dit raakt het vraagstuk van identiteit, participatie, educatie en de maatschappelijke functie van kunst en cultuur, een debat dat ondermeer door de Raad voor Cultuur in zijn recente advies nadrukkelijk op de cultuurpolitieke agenda is geplaatst onder de noemer Cultureel Burgerschap. Het raakt ook thema s als economie en stedelijke ontwikkeling. Het accent van deze ambitie ligt vooral op het lokale en (eur-) regionale niveau. Een versterking van Euregionale dimensie van Maastricht is hier evident. Praktijken Op vier gebieden zijn er op bovenbeschreven wijze in de afgelopen tijd in Maastricht al stappen voorwaarts gezet. Het betreft de sector cultureel erfgoed, de theatersector, de muzieksector en de gemeentelijke culturele instellingen: - In de sector van het cultureel erfgoed is er onder de noemer van de Culturele Biografie een (begin van een) samenhangende redenering in de markt gezet waarbij alle cultureel erfgoedinstellingen een zelfstandige plek binnen een samenhangende interpretatie en presentatie van het cultureel erfgoed (kunnen) innemen en waarbij het cultureel erfgoed op een nieuwe manier in de samenleving wordt gezet. Een eerste resultaat is de website - Door de theatersector is onlangs het manifest Route du Soleil uitgebracht, waarin de sector zelf de ambitie aangeeft een samenhangende benadering ter hand te willen nemen en daarmee zowel het artistieke niveau als ook de maatschappelijke verankering wil vergroten. Daarmee sluit deze sector naadloos aan op de hierboven geschetste benadering en op de discussie zoals die zich momenteel landelijk ontwikkelt in het kader van de nieuwe cultuurnota van het Kabinet. Het Innovatieplatform Podiumkunsten i.s.m. Lectoraat Autonomie en Openbaarheid in de Kunsten is hierbij een van de instrumenten. 14

15 - Ook in de muzieksector is een gelijkaardige strategie in ontwikkeling, onder de noemer Muziekhuis. Wij willen dergelijke ontwikkelingen stimuleren zodat de culturele carrières van makers, publiek en stad in de komende jaren beduidend aan glans zullen winnen. - Het Theater aan het Vrijthof heeft het initiatief genomen tot het zodanig hergroeperen van de programmering dat er sprake is van een aantal samenhangende festivals waarbij meer dan slechts een op zichzelf staande productie te genieten valt maar waarbij sprake is van een aantal veelzijdige culturele interventies in de stad (denk aan festival Jong!). Kumulus en Centre Ceramique beraden zich in diezelfde lijn op een productieve rol ten aanzien van cultureel burgerschap. Wij zijn voornemens met alle stakeholders het gesprek over deze benadering voort te zetten. 15

16 HOOFDSTUK 5: AGENDA CULTUUR Maastricht staat aan de vooravond van een belangrijke cultuursprong omdat een drietal unieke kansen momenteel samenkomen: het Cultuurconvenant ; de culturele ontwikkelingen in het Belvedèregebied; Culturele Hoofdstad Met bestaand budget is de cultuursprong niet te realiseren. Indien het budget gelijk blijft levert dat zelfs het risico op dat vitale schakels uit de keten kunnen wegvallen, bijvoorbeeld door verandering van rijksbeleid. Er doemt dan het scenario op van een cultureel domino-effect. Dit is temeer een reden om de kansen die zich nu voordoen met overtuiging te grijpen en de stad als platform voor culturele carrières beduidend te versterken. Veel van de impulsen worden ontwikkeld in samenspraak met en financieel commitment van partners zoals het rijk, provincie en investeerders. Maastricht zelf zal ook financieel commitment moeten tonen. De volgende prioriteiten geven een globale indicatie voor de periode Articulatie is nog afhankelijk van onderhandelingen met rijk of nadere uitkomsten van lopende haalbaarheidsonderzoeken. De budgetten zijn dus vooralsnog deels nadrukkelijk indicatief, deels gebaseerd op ingediende beleidsplannen van cultuurplaninstellingen, deels afhankelijk van bijdragen/matching andere partijen. Uiteindelijk zullen bij de begroting 2009 de concrete financiële implicaties/mogelijkheden worden voorgelegd. Prioriteit 1, 2 en 3 moeten in direct verband gezien worden met het afsluiten van het Cultuurconvenant met het rijk en zouden derhalve in concrete termen in de begroting 2009 opgenomen moeten worden. Alle prioriteiten kunnen overigens zondermeer gezien worden in het perspectief van een mogelijke kandidatuur Culturele Hoofdstad: het levert een realistische startpositie op. Prioriteit 1: Versterking fysieke infrastructuur We willen een duidelijke slag maken in de adequate huisvesting van een aantal professionele instellingen. Reeds enige jaren is er sprake van een aantal onbetwiste achterstanden. Die willen we opheffen. Maar daarnaast willen we een sprong voorwaarts maken: het Belvedèregebied willen we voorzien van een dynamisch cultureel cluster, in lijn met de visie op zuid-midden-noord (zie noot 8). Dat komt niet alleen het vestigingsklimaat in dit belangrijke toekomstige woon- en werkgebied ten goede maar het brengt ook een aantal belangrijke culturele instellingen in positie om vanuit Maastricht hun grotere rol in de landelijke culturele basisinfrastructuur te realiseren. Bovendien levert het forse synergie voordelen op: het trekt meer en meer diverse bezoekers, men kan elkaar artistiek positief beïnvloeden, er ontstaat meer dynamiek dan stand alone instellingen, er wordt aan de topografie van de stad een sfeer van intense interacties toegevoegd, het principe van culturele carrières wordt concreet gepraktiseerd voor zowel makers als publiek. Bovendien zal het cluster een bovenstedelijke functie kunnen gaan vervullen. Het betreft hier een gecombineerde huisvesting van theaterproductiehuis Huis van Bourgondië (opgenomen in landelijke basisinfrastructuur), muziekproductiehuis Intro-In Situ (opgenomen in landelijke basisinfrastructuur), filmhuis Lumiere (nood aan groei), een middenzaal (in de Cultuurvisie uit 2001 al aangemeld als een belangrijk gemis), presentatieruimte Het Vervolg (opgenomen in landelijke basisinfrastructuur) en mogelijk in de loop der tijd nog andere verwante instellingen. Elk van de hier genoemde partners hebben met achterstand 22, beperkingen en/of een zwaardere opdracht uit hoofde van rijksbeleid te maken. Momenteel loopt een haalbaarheidsonderzoek in samenwerking met de partners. De rol van Theater aan het Vrijthof wordt hierbij nadrukkelijk 22 Het Vervolg betaalt huur voor het Derlontheater, maar ontvangt geen structureel huisvestings subsidie van de gemeente. Het LSO betaalt jaarlijks huur. De gemeentelijke subsidie aan het LSO bedraagt Huis van Bourgondië is inadequaat gehuisvest. 16

17 betrokken al was het maar omdat er een uitgekiende en versterkende afstemming plaats zal moeten vinden. Concrete voorstellen zullen op afzienbare termijn worden voorgelegd, inclusief een articulatie van de benodigde middelen. In het concept zal het reeds lang geconstateerde probleem van huisvesting LSO (repetitieruimte) worden betrokken en opgelost. In hetzelfde gebied wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van een musicaltheater dat een (eur-) regionale rol kan gaan spelen. Daarnaast is, op termijn, de (financiële) haalbaarheid van een volwaardige Concertzaal nader te onderzoeken. Deze prioriteit heeft een voorwaardenscheppend karakter in het kader van het Cultuurconvenant Een uitgewerkt plan zal voorafgaand aan begroting 2009 aan de Raad worden voorgelegd. Indicatie: e.v. Infrastructuur (Timmerfabriek) intensivering Prioriteit 2: Versterken productieklimaat Een cultuurstad zonder eigen professionele cultuurproducerende instellingen is een contradictio in terminis. Culturele weerbaarheid is gekoppeld aan culturele productie. Zoals elders in dit document aangegeven: Maastricht verwerft via de cultuurplaninstellingen een importante positie als een van de acht cultuurproducerende brandpunten in Nederland. Dat betekent dat met name de Maastrichtse podiumkunsten op belangrijke onderdelen een sterkere artistieke, landelijke en lokale potentie wordt verleend. De Maastrichtse beeldende kunst sector zal, in lijn met aangescherpt rijksbeleid en na zeer indringende landelijke discussies in het afgelopen jaar over de kwaliteit van de beeldende kunst in Nederland, meer (internationale) focus en (eur-) regionale samenhang worden verleend. De kunsten in Maastricht zullen beduidend aan belang en zichtbaarheid winnen. De kunstensector in Maastricht ontwikkelt zich als belangrijke aanbieder van de culturele carrières. De nieuwe beleidsplannen van de verschillende instellingen zijn onder meer gericht op intensivering van publieksrelaties, het nadrukkelijker coachen van jong talent en het bevragen van de stedelijke identiteit. Het kunstvakonderwijs is onlosmakelijk verbonden met de professionele kwaliteit in Maastricht en moet uiteraard behouden blijven. Ook Universiteit en Hogeschool Zuyd worden meer en meer betrokken. Er is sprake van een duidelijke groei in de onderlinge relaties en uitwisselingen. Ook het thema cultuur en economie vergt de komende tijd de nodige aandacht. Er is de afgelopen tijd duidelijk een beweging in gang gezet. Het beperkte budget binnen de cultuurbegroting voor de verschillende impulsen cultuur en economie 23 vervalt met de opheffing van het Actieplan Cultuurbereik. Ongewis, in de dynamiek van de ontwikkelingen, is de positie van een aantal instellingen. Inmiddels zijn De Nederlandse Dansdagen voor Maastricht behouden. Rond het Nederlands Architectuur Instituut Maastricht doen in zekere zin gelijkaardige ontwikkelingen voor, waarbij het huidig gemeentelijk financieel arrangement aandacht vergt 24. Deze prioriteit is onderwerp van (onderhandelingen) Cultuurconvenant Een uitonderhandeld voorstel zal op grond van het af te sluiten Cultuurconvenant met het rijk in de begroting 2009 worden voorgelegd. Een indicatie: 23 Zie noot 3. Het budget bedroeg euro per jaar gedurende vier jaren voor elk van de drie Tripool-steden, verdubbeld door de provincie: totaal Euro over Het NAi Maastricht: Maastricht subsidieert dit nieuwe instituut via de ISV cultuurimpuls tot Daarna vallen deze rijksmiddelen weg. Zonder nieuwe financiële impuls vanuit de gemeente zal het NAi wellicht uit de stad verdwijnen. 17

18 e.v. Productieklimaat intensivering Prioriteit 3: Vergroten participatie Landelijk krijgt het thema cultuurparticipatie een forse impuls door de oprichting van het landelijke Fonds Cultuurparticipatie en door de redeneringen en analyses die er aan ten grondslag liggen (zie bijlage 1). Maastricht ziet mede hierin een uitdaging om dit thema op de agenda te plaatsen. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van jongeren (inclusief studenten) in Maastricht is het is tijd voor een cultureel aanvalsplan. We willen die jongeren voor de stad behouden en hen een inspirerende, betekenisvolle en creatieve rol in de Maastrichtse samenleving helpen innemen. Daar is duidelijk een substantiële impuls voor nodig, ook vanuit cultuur. Ten aanzien van woonaantrekkelijkheid voor jongeren staat Maastricht in de Atlas voor Gemeenten op plaats 33 terwijl tegelijkertijd Maastricht op nummer 5 staat qua aantal studenten, hetgeen op een problematische discrepantie wijst. Daar moet iets aan gebeuren. Onlangs heeft de minister voor cultuur aangekondigd dat jongeren de Cultuurpas zullen ontvangen. Dat is een goed begin maar Maastricht kampt met een urgentie die cultuurpassen overstijgt. Vandaar het voornemen tot een heldere impuls op dit gebied, van jongerenbroedplaatsen en jongerenmanifestaties tot aan Muziekgieterij en opheffen wachtlijst cursussen jongerencultuur. Een vergelijkbare redenering ten gunste van een impuls in cultuurparticipatie geldt voor het thema wijken, alwaar meer gericht en consequent met behulp van bijvoorbeeld cultuurmakelaars de culturele energieën, diversiteit, identiteit en competenties tot schittering en wasdom worden geholpen. De amateur-kunsten maken in heel Nederland een transitie door van de meer traditionele verbanden naar meer flexibele scenario s. Maastricht heeft goud in handen als het om amateur-kunsten gaat. Zij is van oudsher stevig verankerd in de lokale samenleving. Des te meer belang hechten wij aan een goed gerichte dosering van traditie naar innovatie. Juist omdat wij dit belangrijke domein in transitie niet teloor willen laten gaan maar alle kracht van deze sociale en culturele verbanden in een carrièreperspectief willen blijven zien. Cultuurparticipatie loopt in hoge mate via het onderwijs. Er is veel gemeende goede wil en bereidheid bij alle partijen. Maar er valt nog veel te winnen in de kracht, doelgerichtheid, afstemming en effectiviteit van samenwerking tussen onderwijs en cultuursector. Dat vergt innovatieve praktijken en een competente bemiddelende instantie. Samen met de impulsen uit het rijk, onder andere de Cultuurpas, willen wij een duidelijke stap voorwaarts realiseren in de culturele carrières van onze schoolgaande jeugd. Een mogelijk belangrijk agendapunt voor de nabije toekomst op het gebied van participatie is de relatie tussen de lokale omroep, de gemeente en Essent. Deze prioriteit is onderdeel van matching rijk/fonds Cultuurparticipatie. Een uitgewerkt plan zal na vaststelling van de Kaderbrief en na overleg met het Fonds aan de Raad worden voorgelegd. Een indicatie: e.v. Participatie intensivering

19 Prioriteit 4: Beheer en presentatie erfgoed Sinds de Cultuurvisie 2010 uit 2001 bouwt de gemeente Maastricht aan een innovatief concept voor het presenteren van de geschiedenis van de stad. De realisering van dit niet-museale concept behelst een aantal fases waarvan, sinds de goedkeuring van de Raad in 2004, de eerste fase nagenoeg is gerealiseerd: de interactieve website De vervolgfases, zoals beschreven in het destijdse raadsstuk, moeten nog gerealiseerd (uiteraard na raadsbesluit). Maastricht loopt met dit project op innovatieve wijze voor op de landelijke ontwikkeling ten aanzien van een nieuwe wijze van omgaan met erfgoed. Op mening erfgoedcongres wordt de Maastrichtse Culturele Biografie als casus opgevoerd. Het project kent een aantal duidelijke verschillende gradaties van uitwerking, waarbij externe financiering een belangrijke rol zou moeten spelen. Wij kiezen ervoor het project Culturele Biografie onder te brengen in het Centre Ceramique, zowel organisatorisch als qua centrale presentatieplek. Vanuit die positie kan vervolgens op grond van praktische ervaringen aangegeven worden op welke wijze, ook in financiële zin, de volgende fases gerealiseerd kunnen worden. Dit betekent in feite een temporisering van de verdere ontwikkeling van het project in afwachting van nadere inzichten ten aanzien van het zelfdragend vermogen van het project. Ondertussen wordt het project voortgezet op basis van het huidig beschikbare budget. We blijven er naar streven om het project op termijn te verzelfstandigen. Deze prioriteit kent geen directe relatie met (matching van) rijksbeleid en kan getemporiseerd worden. Wanneer dit project niet zou worden getemporiseerd of gefaseerd, bedragen de extra kosten voor dit project indicatief: e.v. Culturele biografie intensivering Decor bij de prioriteiten: Culturele Hoofdstad Bovenbeschreven prioriteiten vinden hun prioritaire motief in de algemene landelijke en specifiek Maastrichtse ontwikkelingen op cultureel gebied. Zij hebben daarmee grote waarde in het licht van een kansrijke cultuursprong van Maastricht. Daarnaast kan men die cultuursprong uiteraard zonder schroom zien in het licht van en als voorwaarde tot een mogelijke kandidatuur voor Europese Culturele Hoofdstad. De cultuursprong is op zich van uiterste relevantie voor de ontwikkeling van Maastricht maar leidt zonder meer ook tot een meer adequate startpositie voor een kandidaatstelling. Het project Culturele Hoofdstad zal, op weg er naar toe alsook tijdens het jaar 2018 zelf, een substantieel en solide budget en organisatie vergen. Op basis van het Plan van Aanpak wordt gewerkt aan een go-no go besluit door de Raad eind Daartoe zullen gearticuleerde voorstellen worden voorgelegd. Op grond van het, in geval van go, breed te voeren consultatieproces zullen vele thema s en urgenties op de agenda komen. Een idee van mogelijke thema s en urgenties: verdere ontwikkeling Culturele Biografie; inrichting Leerstoel Universiteit Maastricht Culture and the City ; inrichting (spaarfonds?) van middelen culturele programmering in het jaar 2018; opbouw internationale programmering; verhoging zichtbaarheid kunst en cultuur (communicatiestrategie); grote culturele evenementen 25 ; budget incidentele cultuurproducties; broedplaatsen; middelen Euregionaal cultuurbeleid; etc. 25 Voorbeeld: Utrechtse manifestatie Vrede van Utrecht: 1 miljoen gemeente en 1 miljoen provincie per jaar tot Voorbeeld: Utrechtse Culturele Zondagen: per jaar. 19

20 HOOFDSTUK 6: INHOUDELIJKE CHECKS AND BALANCES Bij een majeure intensivering van het culturele domein, zoals in dit document beschreven, hoort een intensivering van de inhoudelijke/beleidsmatige sturing. Uiteraard biedt de subsidiesystematiek de mogelijkheid om bedrijfsmatige en individuele sturing op projecten en instellingen te plegen. Hier gaat het echter om een verstevigde positie van sturing op de totale inhoudelijke culturele ontwikkelingen in de stad. Vandaar het voorstel tot inrichting van een inhoudelijk georiënteerde culturele visitatie met de opdracht tot het wegen en inhoudelijk becommentariëren van artistiek/inhoudelijke ontwikkeling en anderzijds ten aanzien van de sterkere betekenis die cultuur voor de stad en (Eur-) regio weet te verwerven. Dit om het bestuur en het veld in positie te brengen tot een hogere mate van inhoudelijke (zelf-) sturing. Een dergelijke visitatie werkt op basis van een afgewogen opdracht. Resultaat: eens in de (bijvoorbeeld) twee jaar een doortimmerd rapport over de inhoudelijke en artistieke ontwikkelingen; reflexies ten aanzien van de nationale en Euregionale positie; bemerkingen en waarnemingen ten aanzien van de relatie/ontwikkeling tussen cultuur en sociaal-economische vooruitgang etc. Een dergelijk rapport kan voor bestuurders en veld een zinvolle aanleiding zijn tot reflexie en tevens kan het als platform dienen tot een gedeelde publieke discussie omtrent objectieven en ontwikkelingsrichtingen. Mogelijke interventies (bijsturing) kunnen naar aanleiding van zo n rapport onderbouwd overwogen worden. In verschillende steden is een dergelijke functie op verschillende manieren gerealiseerd. Amsterdam liet tot voor kort elke paar jaar een buitenstaander (vaak uit het buitenland) enige weken in de stad rondfietsen om daarna een uitvoerig, kritisch en inspirerend verslag te doen van the state of the arts in de stad. Dat leidde telkens weer tot verfrissende debatten binnen het culturele veld en ook tussen het bestuur en het veld. Die benaderingswijze stond garant voor een intens en publiek discours ten aanzien van cultuur in de stad. De landelijke Raad voor Cultuur, met zijn sectoranalyses en beleidsadviezen doet dit in feite op landelijk niveau. De bedoelde visitatie zou in ieder geval moeten worden uitgevoerd door professionals uit landelijk, Euregionaal en stedelijk niveau. Daarbij is een reflexie op de in dit document genoemde culturele carrières evident. Daarnaast kan er op diverse thema s periodiek onderzoek worden uitgezet. 20

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND Deel II Ambities en prioriteiten Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Juni 2003 0 In onze naam, Cultuurconvenant Zuid-Nederland (CZN), staat het woord

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Thema en doelen subsidieprogramma Cultuurnota 2013-2016 Oude wereld, nieuwe mindset De provincie Drenthe staat voor een herkenbare

Nadere informatie

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft leren over cultureel ondernemen uw kenmerk ons kenmerk ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 bijlage(n) 2 (separaat

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, gemeente Amsterdam De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mr. M.C. van der Laan en de Wethouder voor Cultuur van de gemeente Amsterdam, drs. J.H. Belliot

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG. Datum Betreft adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur 2017-2020.

Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG. Datum Betreft adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur 2017-2020. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG Erfgoed en Kunsten Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur

Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur Griffie Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur Datum commissievergadering : - DIS-stuknummer : 1473254 Behandelend ambtenaar : N.H.C.P. Jansen- Kastelijns Directie/bureau : Sociale en Culturele Ontwikkeling/

Nadere informatie

VISIE KOM TEN AANZIEN VAN CULTUUR MAASTRICHT

VISIE KOM TEN AANZIEN VAN CULTUUR MAASTRICHT VISIE KOM TEN AANZIEN VAN CULTUUR MAASTRICHT Het KOM geeft hierbij haar inhoudelijke visie op de betekenis en vooruitzichten van cultuur in Maastricht: een beeld van hetgeen de culturele sector in Maastricht

Nadere informatie

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem

OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem Cultuurconvenant 2005 2008 OCW, provincie Zuid-Holland, provincie Noord-Holland, gemeente Leiden, gemeente Haarlem De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw mr. M.C. van der Laan

Nadere informatie

OCW provincie Utrecht, provincie Flevoland, gemeente Utrecht, gemeente Almere, gemeente Amersfoort

OCW provincie Utrecht, provincie Flevoland, gemeente Utrecht, gemeente Almere, gemeente Amersfoort Cultuurconvenant 2009 2012 OCW provincie Utrecht, provincie Flevoland, gemeente Utrecht, gemeente Almere, gemeente Amersfoort De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, handelend als bestuurorgaan,

Nadere informatie

BIJLAGE Aanvullende achtergrondinformatie podiumkunsten. 1. Wat zijn podiumkunsten?

BIJLAGE Aanvullende achtergrondinformatie podiumkunsten. 1. Wat zijn podiumkunsten? BIJLAGE Aanvullende achtergrondinformatie podiumkunsten 1. Wat zijn podiumkunsten? De kunstdisciplines muziek, theater en dans vormen de podiumkunsten. Het gaat hier om professionele kunsten, wat wil zeggen

Nadere informatie

raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3

raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3 R.J.Schimmelpennincklaan 3 so-to-3612+3 2506 AE Den Haag teler.cn.3172312esse fax +31(o)70 36147 27 e-mail cultuur@cultuur.nl www.cultuur.nl De minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen de heer

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening (ook als ontmoetingsplek) in de binnenstad. Cultuurparticipatie Kernfuncties leren, lezen en informeren bieden voor burgers mogelijkheden

Nadere informatie

Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag

Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Den Haag, 1 december 2011 Geachte heer/mevrouw, Op 7 december

Nadere informatie

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Presentatie voor het Paradiso-debat In opdracht van Kunsten 92, ACI en Paradiso Zondag 29 augustus 2010 Bastiaan Vinkenburg 1

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Effectmeting De transnationale stad, over Rotterdams internationaal cultuurbeleid

Effectmeting De transnationale stad, over Rotterdams internationaal cultuurbeleid Effectmeting De transnationale stad, over Rotterdams internationaal cultuurbeleid 1 Korte omschrijving van het advies De Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur adviseert de gemeente Rotterdam besef te

Nadere informatie

Van Forum tot Universum. Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg

Van Forum tot Universum. Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg Van Forum tot Universum Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg 3 Leidschendam, de molens in Stompwijk. Even verderop tref je Museum Swaensteyn, theater Ludens, het Veur theater en een eindeloos

Nadere informatie

Maastricht, stad van culturele carrières

Maastricht, stad van culturele carrières Maastricht, stad van culturele carrières De nieuwe koers in het cultuurbeleid van Maastricht pagina 1 pagina 2 Maastricht staat in 2009 aan de vooravond van een cultuursprong. De stad bevindt zich op een

Nadere informatie

Investeren in Ontwikkeling. Het Noorden als laboratorium

Investeren in Ontwikkeling. Het Noorden als laboratorium Investeren in Ontwikkeling Het Noorden als laboratorium Noordelijke ambities voor cultuur in de periode 2005-2008 1 1 Inleiding In 2004 zal de rijksoverheid een nieuwe cultuurnota vaststellen voor de periode

Nadere informatie

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen INHOUDSOPGAVE 1.0 INLEIDING... 3 2.0 UITGANGSPUNTEN ONDERZOEK EN DEFINITIE MUZIKALE EN BEELDENDE VORMING... 3 2.1 UITGANGSPUNTEN... 3 2.2 DEFINITIE

Nadere informatie

Cultuuragenda Tilburg 2011-2015

Cultuuragenda Tilburg 2011-2015 Analyses, keuzes en aanbevelingen voor de kadernota cultuur Cultuuragenda Tilburg 2011-2015 Tilburg : Podium voor Amateurs, Talent en Productie De instellingen* staan voor een cultuur van openheid, verbinding,

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht

Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht Plan gemeente Utrecht en Provincie Utrecht LET OP: voor de raadspeiling over de cultuurlening is in dit document alleen onderdeel A relevant (revolverend fonds ter bevordering van creatief ondernemerschap)

Nadere informatie

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP)

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Met het Budget Educatie en Participatie Projecten willen de provincie Groningen en het Rijk een aantal doelstellingen bereiken. We hanteren daarbij een

Nadere informatie

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Algemeen De cursus bestaat uit drie maal twee dagdelen en een terugkomdag van één of twee dagdelen. Tussen de cursusdagen zitten gemiddeld vier weken. In deze periode

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Prestatievoorstel & verantwoording 2014 (bijlage bij subsidiebeschikking)

Prestatievoorstel & verantwoording 2014 (bijlage bij subsidiebeschikking) Prestatievoorstel & verantwoording 2014 (bijlage bij subsidiebeschikking) Prestaties : Naam organisatie : Stichting Amersfoort in C Maatschappelijk doel (betreft outcomedoelstellingen) Het bieden

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur Velsen 2014-2017

Uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur Velsen 2014-2017 Beleidsspeerpunt Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen en wie Cultuureducatie Meer kinderen maken kennis met amateurkunst/ kunsteducatie en worden lid van een amateurkunstvereniging Verbetering

Nadere informatie

Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014

Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014 Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014 Inleiding en aanleiding "Zoals het melkig licht stroomt over de Vuurblauwe zee, een totaal klaren dag. De

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Raad : 10 december 2002 Agendanr. : 5 Doc.nr : B200217584 Afdeling: : Educatie en Welzijn RAADSVOORSTEL Onderwerp : Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Voorgeschiedenis De realisatie van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 800 VIII Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2007 Nr. 89 BRIEF

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken

Onderzoeksopdracht Crossmedialab. Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Crossmedia Communicatiestrategie Bibliotheken: Veel meer dan het uitlenen van boeken Probleemomgeving Al geruime tijd daalt het aantal leden van de Nederlandse bibliotheken.

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij?

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Culturele paragrafen in de verkiezingsprogramma s CDA Soest Het is van belang het vrijwilligerswerk in het algemeen -en dus ook bij sportverenigingen- te stimuleren

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Geachte leden van de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Aan de leden van de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 9 april 2015, Amsterdam Geachte leden van de Vaste commissie voor

Nadere informatie

Digitale cultuur als continuüm

Digitale cultuur als continuüm Digitale cultuur als continuüm Samenvatting Activiteitenplan 2017-2020 Stichting Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) Den Haag, 31 januari 2016 1/5 1. Vooraf Deze samenvatting is gebaseerd op de subsidieaanvraag

Nadere informatie

NOTA FESTIVALS 2013-2016

NOTA FESTIVALS 2013-2016 NOTA FESTIVALS 2013-2016 Festivalbeleid provincie Utrecht 30 januari 2012 1 Aanleiding Het College van Gedeputeerde Staten van Utrecht heeft in het Coalitieakkoord gekozen voor de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST REGIO NOORD Tryater Leeuwarden Artikel 3.9. Algemeen theater 1.500.000 92.766-1.592.766 Noord Nederlands Toneel Groningen Artikel 3.9. Algemeen theater 2.500.000 154.942-2.654.942 Het Houten Huis Groningen

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

Kader Stedelijke Ontwikkeling

Kader Stedelijke Ontwikkeling Presentatie Hans Beekman MCD Open College Gemeenten Kader Stedelijke Ontwikkeling De prospectus van de stad 11 juni 2013 Aanleiding Eerdere opdracht nieuwe nota Grondbeleid (rekenkamerrapport Grond voor

Nadere informatie

KUNSTENPLAN 2017-2020 RICHTLIJNEN ONDERNEMINGSPLAN VIERJARIGE SUBSIDIES

KUNSTENPLAN 2017-2020 RICHTLIJNEN ONDERNEMINGSPLAN VIERJARIGE SUBSIDIES KUNSTENPLAN 2017-2020 RICHTLIJNEN ONDERNEMINGSPLAN VIERJARIGE SUBSIDIES RICHTLIJNEN ONDERNEMINGSPLAN VIERJARIGE SUBSIDIES KUNSTENPLAN 2017-2020 Inleiding Deze richtlijnen voor het ondernemingsplan zijn

Nadere informatie

SEZ/U200600082 Lbr. 06/09

SEZ/U200600082 Lbr. 06/09 Brief aan de leden T.a.v. het college informatiecentrum tel. (070) 373 8022 onderwerp handreiking en typetest popbeleid Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk SEZ/U200600082 Lbr. 06/09 bijlage(n) 4 datum

Nadere informatie

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016

kunstliefde Utrechtse kunst &beeldende kunst ruimte voor Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 kunstliefde ruimte voor &beeldende kunst Utrechtse kunst Aanvulling en reactie op de Cultuurnota Gemeente Utrecht 2013-2016 Voorwoord; In de cultuurnota 2013-2016 geeft de commissie in haar advies aan

Nadere informatie

Concept Kader cultuur Gemeente Hoogeveen

Concept Kader cultuur Gemeente Hoogeveen Concept Kader cultuur Gemeente Hoogeveen Augustus 2013 1 Inhoudsopgave Inleiding 1 Ontwikkelingen en visie 1.1 Ontwikkelingen rijk, provincie en lokaal 1.2 Cultuur in samenhang met andere beleidsterreinen

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2. Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten'

RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2. Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten' RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2 Raadsvergadering van 24 januari 2008 Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten' Verantwoordelijke portefeuillehouder: M.G. de

Nadere informatie

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog Statenmededeling Onderwerp Militair erfgoed Tweede Wereldoorlog en Oorlogsmuseum Overloon Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

Beleidsregel kunst&cultuur in de gebieden

Beleidsregel kunst&cultuur in de gebieden BELEIDSREGEL KUNST EN CULTUUR IN DE GEBIEDEN Naast de projectsubsidies voor kortlopende projecten, de periodesubsidies voor langer lopende projecten, de jaarsubsidies amateurs en het snelloket is er nu

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar.

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. Naar Groningen 2.0 Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. In het laatste jaar van deze statenperiode

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323.

Trendbreuk? Netto kwantitatieve opgave 2023. Wonen 1.800 7.100. Bedrijventerreinen 18 (+30) ha 156 ha. (gemeentelijk + privaat) 248.000-323. Maastricht Maastricht 120.000 inwoners, stabilisatie Centrum van de regio (600.000-550.000) Universiteit Meer dan 20 miljoen bezoekers waarvan 2/3 uit Nederland, winkelen belangrijkste bezoekmotief Compacte

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen

Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen 1 Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen De Regionale Cultuurplannen (RCP) omvatten een subsidiebudget voor het vergroten van cultuurparticipatie, bedoeld voor amateurkunst (alle kunst- en

Nadere informatie

Bijlage 1 bij collegenota Vaststelling Beleidsregels subsidies voor instellingen voor professionele kunst en cultureel erfgoed d.d. 15 december 2015.

Bijlage 1 bij collegenota Vaststelling Beleidsregels subsidies voor instellingen voor professionele kunst en cultureel erfgoed d.d. 15 december 2015. Bijlage 1 bij collegenota Vaststelling Beleidsregels subsidies voor instellingen voor professionele kunst en cultureel erfgoed d.d. 15 december 2015. BELEIDSREGELS STRUCTURELE SUBSIDIES VOOR INSTELLINGEN

Nadere informatie

Algemene beleidsregels incidentele subsidies kunst en cultuur

Algemene beleidsregels incidentele subsidies kunst en cultuur Algemene beleidsregels incidentele subsidies kunst en cultuur Inleiding Het kunst- en cultuurbeleid van de gemeente Rotterdam is gericht op een gezonde stedelijke culturele sector. Een sector waarin zoveel

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad

Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad ** Aan Provinciale Staten Onderwerp Concentratie Rijksvastgoed MIRT-onderzoek (Rijks)vastgoedstrategie Lelystad Provinciale Staten 2 juli 2014 Agendapunt 1. Beslispunten 1. Kennis te nemen van de ontwikkelingen

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

Ons kenmerk 1015086265

Ons kenmerk 1015086265 gemeente WW w Oosterhout iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiuii Aan de gemeenteraad Datum 19 januari 2016 2 O JAN. 2016 Uw kenmerk Regionale samenwerking Ons kenmerk 1015086265 In behandeling bij w.smulders@oosterhout.nl

Nadere informatie

Trendbreuk in rijksuitgaven

Trendbreuk in rijksuitgaven 94 Boekman 95 Sociaal-liberaal cultuurbeleid Dossier cijfers Trendbreuk in rijksuitgaven kunst en cultuur Bastiaan Vinkenburg Dit artikel gaat over geld dat het rijk besteedt aan kunst en cultuur. Is dat

Nadere informatie

Convenant betreffende een financiële impuls ten behoeve van de Kwaliteitssprong Rotterdam Zuid (2012-2015).

Convenant betreffende een financiële impuls ten behoeve van de Kwaliteitssprong Rotterdam Zuid (2012-2015). Convenant betreffende een financiële impuls ten behoeve van de Kwaliteitssprong Rotterdam Zuid (2012-2015). - Preambule - Partijen, De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, handelend

Nadere informatie

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten OPEN ACADEMIE LINGEWAARD De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten Kunst en cultuur zijn essentieel om ons staande te houden BEELDENDE KUNST THEATER FOTO/VIDEO D A N S M U Z I E K Lingewaard,

Nadere informatie

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Algemene Rekenkamer.., BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 070 3424130 voorlichting@rekenkamer.nl

Nadere informatie

Algemene beleidsregels eenmalige subsidies kunst en cultuur

Algemene beleidsregels eenmalige subsidies kunst en cultuur Algemene beleidsregels eenmalige subsidies kunst en cultuur Inleiding Het kunst- en cultuurbeleid van de gemeente Rotterdam is gericht op een gezonde stedelijke culturele sector. Een sector waarin zoveel

Nadere informatie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie Culture market 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie INHOUD 19.02.2014 presentatie inhoud deelneming organisatie BRUSSELS CREATIVE FORUM : een project voor Brussel presentatie CULTUREEL BORRELEN IN BRUSSEL

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

\ raadsvoorstel. Voerendaal, d.d. 24 maart 2009. Nummer: 2009/4/12. Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens. Afdeling: Middelen

\ raadsvoorstel. Voerendaal, d.d. 24 maart 2009. Nummer: 2009/4/12. Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens. Afdeling: Middelen \ raadsvoorstel Voerendaal, d.d. 24 maart 2009 Nummer: 2009/4/12 Portefeuillehouder: E. Franssen-Muijtjens Afdeling: Middelen Programma: De Kunst van het genieten Product: cultuurhistorie Onderwerp: uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Cultuureducatiebeleid. in Haarlem

Cultuureducatiebeleid. in Haarlem Cultuureducatiebeleid in Haarlem Kenmerken Over de gemeente Aantal inwoners meer dan 90.000 inwoners (grote gemeente) Soort gemeente stadsgemeente Regiofunctie centrumgemeente van de regio Contactgegevens

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

SML09-30. Voorstel van GS aan PS: kennisnemen van bijgaande stukken op basis van actieve informatieplicht

SML09-30. Voorstel van GS aan PS: kennisnemen van bijgaande stukken op basis van actieve informatieplicht P TraD HoLLAND SML09-30 5 -minuten versie voor Provinciale Staten Directie DLB Afdeling Samenleving Registration ummer PZH-2009-209435 (DOS-2009-0001943) Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad n.v.t. W.F. Mulckhuijse (SP), R. Pet (GroenLinks), K.G. van Rijn (PvdA), K. Jongejan (VVD) In te vullen door Raadsgriffie Portefeuillehouder nvt nvt RV-nummer: RV-68/2008

Nadere informatie

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert.

Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Mode Maastricht verbindt, ontwikkelt en etaleert. Onze missie Waar wij voor staan Door het versterken van de signatuur van de Maastrichtse mode- en designsector in combinatie met de sterke reputatie

Nadere informatie

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord

Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Tijd voor keuzes in Noord-Holland Noord Samen kiezen voor een sterke woningmarkt Martin Hoiting/Rob Ravestein 14 oktober 2013 verandering in denken: één woningportefeuille welke woningen hebben we nodig

Nadere informatie

Nr. 972215/10 Middelburg, 13 mei 1997. Aan de Provinciale Staten van Zeeland,

Nr. 972215/10 Middelburg, 13 mei 1997. Aan de Provinciale Staten van Zeeland, Commissie: welzijn Commissie: algemeen bestuur Nr. WEB-418 Vergadering 20 juni 1997 Agenda nr......... Gedeputeerde met de verdediging belast: G.L.C.M. de Kok Nr. 972215/10 Middelburg, 13 mei 1997 Aan

Nadere informatie

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie)

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) Van Aan : het college van burgemeester en wethouders : de raads- en commissieleden Datum : 23 juni 2015 Nr. : 2015-66 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Aan de leden van de Commissie Cultuur van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de leden van de Commissie Cultuur van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Aan de leden van de Commissie Cultuur van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft: Slagen in cultuur, culturele basisinfrastructuur 2013-2016 Programma Ondernemerschap

Nadere informatie

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt VERSLAG. Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag. Koorenhuis, 9 december 2014

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt VERSLAG. Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag. Koorenhuis, 9 december 2014 Den Haag, je tikt er tegen en het zingt Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag Koorenhuis, 9 december 2014 VERSLAG. De zaal wordt verwelkomd met een flitsend optreden van Green Dance Studio,

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX. 1. Inleiding

Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX. 1. Inleiding Werktitel: Cultuur incubator Boxtel: CIBOX 1. Inleiding In Boxtel, net als in de rest van Brabant en Nederland bruist het van de creativiteit en energie. Ook in Boxtel steekt actief burgerschap veelvuldig

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Datum 23 oktober 2014 Betreft uitwerking brief talentontwikkeling

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Datum 23 oktober 2014 Betreft uitwerking brief talentontwikkeling >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Erfgoed en Kunsten IPC 3300 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Subsidiehuis Kunst- en Cultuur Nijmegen

Subsidiehuis Kunst- en Cultuur Nijmegen Subsidiehuis Kunst- en Cultuur Nijmegen INLEIDING We hebben een nieuwe cultuurvisie. Deze visie moet concreet vertaald worden, daarvoor is een aantal acties uitgezet. Voor en na het zomerreces is een aantal

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

PEILING MET ALTERNATIEVEN

PEILING MET ALTERNATIEVEN Gemeente Amersfoort PEILING MET ALTERNATIEVEN Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4518181 Aan : Gemeenteraad Datum : 4 november 2013 Portefeuillehouder : Wethouder P. van den Berg Programma : 1

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 12 september 2006 OWB/AI-2006/12668 Onderwerp Uitvoering motie 249, Nationaal Historisch

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Belangrijkste uitkomsten van het onderzoek 2010 Deelname aan culturele activiteiten in shertogenbosch licht toegenomen Het opleidingsniveau is het meest

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa. Het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jorritsma Rob, 25 november 2013 Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Nadere informatie