Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa."

Transcriptie

1 Het gesproken woord geldt Speech VNG-voorzitter Jorritsma Rob, 25 november 2013 Hartelijk dank aan de Raad voor het Openbaar Bestuur voor dit advies over de relatie tussen decentrale overheden en Europa. Dames en heren, Met Europa verbonden is een belangrijk advies, want de invloed van Europa op het binnenlands bestuur is de afgelopen jaren steeds groter geworden. Die invloed manifesteert zich op verschillende manieren. Enerzijds beïnvloedt Europa de Nederlandse wetgeving die decentrale overheden uitvoeren, zoals milieuregels. Anderzijds beïnvloedt Europa de decentrale autonomie ook rechtstreeks, zoals door staatssteunregels. Europa kent obstakels en kansen. Eerst de obstakels. Decentrale overheden ervaren in toenemende mate dat ze rekening moeten houden met Europese regels. Dit geldt bijvoorbeeld voor de manier waarop zij hun inkoopprocessen, publieke dienstverlening en gebiedsontwikkeling inrichten. Maar Europa biedt ook kansen. De vorige sprekers hebben in hun bijdragen de voordelen van Europa duidelijk laten zien. Europese subsidieprogramma s kunnen helpen om gemeentelijke en provinciale projecten uit te voeren. Velen van u kennen de voorbeelden van prachtige projecten die met Europese bijdragen zijn uitgevoerd. Vaak

2 gaat het om meer dan subsidies en worden er ook belangrijke contacten gelegd en nuttige kennis uitgewisseld. We leven in een tijd van mondialisering, waarin burgers en bedrijven in toenemende mate internationaal communiceren, reizen en zakendoen. Zestig jaar Europese samenwerking heeft dit gestimuleerd. Ook gemeenten en provincies merken dat. Ondanks dat of misschien juist doordat zij een autonome bestuurslaag vormen met een eigen rol en verantwoordelijkheid. De Europese invloed op decentrale overheden is divers en niet makkelijk in een kader te vangen. Het advies laat dit goed zien.het is daarom goed om volgend jaar bij de formatie van nieuwe colleges en het opstellen van nieuwe collegeprogramma s aandacht te besteden aan de realiteit van Europa in al zijn verschijningsvormen. Niet alleen in gemeenten zijn er volgend jaar verkiezingen, maar ook in Europa. In het voorjaar kiezen we voor het Europees Parlement, in het najaar treedt een nieuwe Europese Commissie aan. Tevens begint volgend jaar de nieuwe Europese programmaperiode,die kansen biedt voor decentrale overheden om te kijken naar Europese financiering voor nieuwe investeringen op lokaal en regionaal niveau. De VNG zal ter ondersteuning van haar leden begin volgend jaar een nieuwe EU-subsidiewijzer presenteren is daarom een bijzonder Europees jaar met volop nieuwe kansen voor decentrale overheden. Dames en heren,

3 De invloed van Europa op decentrale overheden is te breed om door mij behandeld te worden. Als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten wil ik mij richten op een belangrijk deelaspect uit dit rapport dat ook heel actueel is: de invloed van Europa op de binnenlands bestuurlijke verhoudingen. De afgelopen jaren worden gekenmerkt door twee ogenschijnlijk tegengestelde trends. Een toenemende Europeanisering enerzijds en een toenemende decentralisatie van het Nederlandse beleid anderzijds. Decentrale overheden hebben met beide trends te maken. Gemeenten en provincies krijgen er meer taken bij, en de kans neemt toe dat deze taken Europese aspecten hebben. Dit heeft allerlei gevolgen voor de decentrale autonomie, de decentrale financiën, de verhoudingen met het rijk, maar ook de verhoudingen met Brussel. Deze trends voltrekken zich in een grondwettelijk stelsel dat uitgaat van drie bestuursniveaus. Dit stelsel bood en biedt het raamwerk voor de bestuurlijke en financiële verhoudingen tussen rijk, provincies en gemeenten. Als speler in de Nederlandse polder heeft de VNG al honderd jaar een belangrijke rol. Maar er is natuurlijk een vierde bestuursniveau: de Europese Unie. De opkomst van Europa heeft gezorgd dat veel beleid van decentrale overheden wordt onderhandeld en bepaald in Brussel. Europa is voor decentrale overheden binnenland geworden, de Haagse arena is uitgebreid met de Brusselse arena.

4 Dit heeft gevolgen voor het overlegmodel zoals wij dat kennen. In Nederland betekent decentralisatie de overdracht van beleid van de ene naar de andere bestuurslaag. Afspraken gaan over de hoeveelheid autonomie die de decentrale bestuurslaag daarbij krijgt en over de financiële compensatie. Daarbij hebben rijk en decentrale overheden vaak tegengestelde belangen. In Brussel gaat het over de overdracht van bevoegdheden en beleidsruimte van Nederland aan Europa. Veelal beïnvloedt dit Nederlandse bestuurlijke en financiële afspraken. Hier hebben decentrale overheden dus juist een gedeeld belang bij goede afspraken. Het Rijk en decentrale overheden moeten daarom samen optrekken in Brussel. Dit begint al in de vele ambtelijke overleggen waar de richting en invulling wordt gegeven aan beleidsdiscussies. De Nederlandse polder wordt doorgetrokken naar de Brusselse arena, via de uitwisseling van informatie en netwerken en via samenwerking in de lobby. Hoe we dat doen, daar hebben we afspraken over gemaakt. Daarom is begin 2013 de code interbestuurlijke verhoudingen aangevuld met afspraken over Europa. Samenwerking tussen rijk en decentrale overheden in alle fasen van het beleidsproces staat hierin centraal. Niet alleen gedurende de onderhandelingen in Brussel, maar ook in de nationale beleidsvoorbereiding en implementatie trekken we samen op. Dames en heren,

5 Er is de afgelopen jaren veel gebeurd en veel bereikt. Europa vindt brede erkenning en in de polder wordt steeds beter samengewerkt. De verkenning van het ROB beschrijft dit goed. Is er dan helemaal niets meer te wensen? Toch wel. Decentralisatie en Europeanisering zijn geenszins klaar en stellen de decentrale overheden voor nieuwe uitdagingen. De eerste uitdaging zijn verdergaande afspraken over de bestuurlijke verhoudingen. Decentralisatie betekent dat beleidsverantwoordelijkheid verschuift, maar ook dat expertise nationaal verdwijnt. Zo is het meeste natuurbeleid van oorsprong Europees, maar zijn in Nederland provincies in toenemende mate verantwoordelijk. Toch voeren niet de provincies, maar het rijk de onderhandelingen in Brussel. Op dergelijke terreinen kan de noodzaak ontstaan dat decentrale overheden niet alleen in Den Haag, maar ook in Brussel nauwer betrokken worden bij de onderhandelingen. We moeten kijken of de code interbestuurlijke verhoudingen dan genoeg basis biedt, of dat er aanvullende afspraken moeten worden gemaakt. De tweede uitdaging is de vraag wat Europa wel en niet zou moeten doen. Hierover is momenteel een actueel debat. Een debat wat we in decentraal Nederland al kennen. Onze lijn is al jaren duidelijk: decentraal wat kan, centraal wat moet. In Europa spreekt men over de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.

6 Het kabinet heeft zich voorgenomen om subsidiariteit en proportionaliteit prominenter op de Europese agenda te krijgen. Er is een lijst opgesteld met onderwerpen waarbij Europa zich terughoudender zou moeten opstellen en meer ruimte aan lidstaten zou moeten laten. Een blik op de lijst en het aansluitende debat hierover in de Kamer laat zien dat veel onderwerpen ook voor decentrale overheden relevant zijn. In de toekomst blijft een goede check op de subsidiariteit en proportionaliteit van EU-beleid heel belangrijk. Decentralisatie verhoudt zich immers niet met gedetailleerde EU-regelgeving. Het gaat in deze discussie echter niet alleen om minder Europa. Voor decentrale overheden gaat het ook om een ander Europa. Decentralisatie betekent voor veel domeinen een andere aanpak van beleid. Het gaat dan om een verandering van verticale gezagsverhoudingen naar horizontale samenwerking. Daarbij staan maatschappelijk initiatief en de kracht van de samenleving centraal. Dit vergt een andere rol van de overheid. Niet alleen van de decentrale overheid en het rijk, maar ook van het Europese bestuursniveau. De stedelijke agenda wordt steeds belangrijker in Brussel. De terugtrekkende overheid en de opkomst van het nieuwe burgerschap zijn ontwikkelingen die ook op Europees niveau zijn weerslag zullen hebben. De vraag is hoe Europa kan inspelen op de veranderingen in de maatschappij en de positie van de steden hierin? Hoe krijgt dat andere Europa vorm?

7 Meer aandacht voor de stedelijke dimensie is één voorwaarde om op de veranderingen in te spelen. Tevens dient Europa de steden een andere rol in het hele beleidsvormingsproces te geven. Niet alleen is het multilevel governance-principe van groot belang, maar dit principe dient ook aangepast te worden aan de nieuwe omstandigheden. Het is tijd voor een nieuwe governance, waarbij de betrokkenheid van steden in het Europese beleidsproces versterkt wordt. Bas Verkerk, de burgemeester van Delft, zal komend jaar over de Europese stedelijke agenda in het Comité van de Regio s een advies opstellen. Een voorbeeld van hoe we vanuit decentraal Nederland in Brussel actief zijn en het Europese beleid proberen te beïnvloeden. Dames en heren. Het denken over Europa staat niet stil. De komende jaren zal het debat verder gevoerd worden. Het Nederlands EU-voorzitterschap in 2016 biedt volgens het ROB een mooie gelegenheid om daarbij het initiatief te nemen. Ik kan het daar alleen maar volledig mee eens zijn! Ik zal als VNG voorzitter hieraan bijdragen in Nederland. Bovendien hoop ik vanaf volgende maand een stevige inbreng te leveren in het Europese debat in de Brusselse arena, als voorzitter van de Europese koepel van steden en regio s CEMR. Er is genoeg te doen en er zijn genoeg kansen. We zullen als decentrale overheden samen met het rijk en andere partners de uitdagingen aangaan om op een goede manier Met Europa verbonden te zijn. Dank u wel.

Cor Lamers burgemeester Schiedam

Cor Lamers burgemeester Schiedam Schiedam & Europa What s in it for us? 25 november 2013 Cor Lamers burgemeester Schiedam Dames en heren, Ik ben vandaag gevraagd om u iets te vertellen over het belang van Europa voor gemeenten in het

Nadere informatie

Code Interbestuurlijke Verhoudingen

Code Interbestuurlijke Verhoudingen CODE > Code Interbestuurlijke Verhoudingen Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen dragen samen de verantwoordelijkheid voor een goed bestuur van Nederland. De medeoverheden erkennen dat zij daarin

Nadere informatie

Vernieuwen en vertrouwen

Vernieuwen en vertrouwen Vernieuwen en vertrouwen Samenvatting Vernieuwen en vertrouwen Gemeenten krijgen er in 2015 drie grote taken bij in het sociaal domein: jeugd, zorg en werk. Bovendien moeten gemeenten het sociaal domein

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

De VNG en het Nederlandse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in 2016

De VNG en het Nederlandse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in 2016 De VNG en het Nederlandse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in 2016 1 Inleiding Van 1 januari tot en met 30 juni 2016 is Nederland voorzitter van de Raad van Ministers van de Europese Unie

Nadere informatie

Europese Ster. Europese Ster interviewt kandidaat Europarlementariërs: GroenLinks. Oproep: aanlevering van uw gegevens voor

Europese Ster. Europese Ster interviewt kandidaat Europarlementariërs: GroenLinks. Oproep: aanlevering van uw gegevens voor Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 14 april 2014 15:17 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Europese Ster 740-14 april 2014 Opvolgingsmarkering:

Nadere informatie

Netwerkdemocratie Drechtsteden

Netwerkdemocratie Drechtsteden Netwerkdemocratie Drechtsteden Drechtstedendinsdag 7 december 2010 Opdracht Drechtraad 16 juni jl. Op basis van de rapporten commissies Scholten II en Meijdam 1. Instellen en organiseren van de Drechtstedendinsdag

Nadere informatie

Specifieke profielschetsen vacatures Commissie Europa & Internationaal

Specifieke profielschetsen vacatures Commissie Europa & Internationaal Specifieke profielschetsen vacatures Commissie Europa & Internationaal December 2016 Inleiding De commissie Europa & Internationaal (E&I)heeft twee vacatures: één vacature in de delegatie naar het Comité

Nadere informatie

Doe mee en test je kennis. Stuur je antwoorden naar mij en ik informeer je over de scoren.

Doe mee en test je kennis. Stuur je antwoorden naar mij en ik informeer je over de scoren. Quiz over politiek, Europa en staatsrechtelijke spelregels Toelichting In de periode 2008-2010 werkte ik als staatsrechtjurist binnen het projectteam versterking Grondwet bij het Miniserie van BZK. Dit

Nadere informatie

VNG Prioritaire Europese Onderwerpen 2014

VNG Prioritaire Europese Onderwerpen 2014 VNG Prioritaire Europese Onderwerpen 2014 Gemeenten hebben belangrijke taken als het gaat om de praktijk, uitvoering en handhaving van EU regelgeving. Op basis van het werkprogramma van de Europese Commissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 V Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2014 Nr. 36 BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Dames en heren, Allereerst dank ik het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis

Nadere informatie

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd.

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd. Plan van Aanpak Vermaatschappelijking van groen, natuur en landschap 2016-2017 23 november 2015 Aanleiding De provincie geeft aan dat draagvlak en betrokkenheid van burgers en maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015

Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015 Nieuwsbrief VNG Flevoland november 2015 Vacatures. 1. De Algemene Leden Najaarsvergadering op 25 november a.s.in het stadhuis van Almere, gevolgd door de themabijeenkomst over verbonden partijen, zal voor

Nadere informatie

Samen naar de Europese Agenda Stad

Samen naar de Europese Agenda Stad Samen naar de Europese Agenda Stad VNG Bestuurdersdag 30 November 2015 Nicolaas Beets Dutch Urban Envoy Inhoud Doelstellingen van het NL se EU Voorzitterschap 12 Thema s voor de Europese Agenda Stad Partnerschappen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres 2511 DP Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Directoraat-generaal Wonen

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

vergadering C58 zittingsjaar Handelingen Commissievergadering Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media

vergadering C58 zittingsjaar Handelingen Commissievergadering Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media vergadering C58 zittingsjaar 2014-2015 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media van 4 december 2014 2 Commissievergadering nr. C58 (2014-2015) 4 december 2014 INHOUD

Nadere informatie

Mijnheer de voorzitter van het Comité van de Regio s, Ik ben zeer verheugd u hier op deze conferentie over de toepassing van

Mijnheer de voorzitter van het Comité van de Regio s, Ik ben zeer verheugd u hier op deze conferentie over de toepassing van TOESPRAAK GEERT BOURGEOIS Vlaams minister voor Bestuurszaken, Buitenlands Beleid, Media en Toerisme Seminarie over de implementatie van het subsidiariteitsbeginsel, Brussel, 19 mei 2008 Dames en heren

Nadere informatie

Speech ter gelegenheid van de ontvangst van Nederlandse ambassadeurs door de Staten-Generaal, d.d. donderdag 29 januari 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer Het gesproken woord geldt Geachte

Nadere informatie

ons kenmerk BB/U Lbr. 13/035

ons kenmerk BB/U Lbr. 13/035 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Sociaal Akkoord Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk BB/U201300598 Lbr. 13/035 bijlage(n) datum 19 april 2013

Nadere informatie

NL In verscheidenheid verenigd NL A7-0176/9. Amendement. Morten Messerschmidt namens de EFD-Fractie

NL In verscheidenheid verenigd NL A7-0176/9. Amendement. Morten Messerschmidt namens de EFD-Fractie 1.6.2011 A7-0176/9 9 Overweging E E. Het Verdrag van Lissabon heeft het mandaat van de leden van het Europees Parlement gewijzigd, door ze rechtstreekse vertegenwoordigers van de burgers van de Unie te

Nadere informatie

Openingswoord van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de bijeenkomst over burgerinitiatieven in Overijssel op 2 oktober 2013.

Openingswoord van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de bijeenkomst over burgerinitiatieven in Overijssel op 2 oktober 2013. Openingswoord van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de bijeenkomst over burgerinitiatieven in Overijssel op 2 oktober 2013. Dames en heren, Wat fijn dat u vandaag bij ons bent. Ik heet u hartelijk welkom

Nadere informatie

Seminar. Toekomstig beheer van de Structuurfondsen: welke verdeling van de verantwoordelijkheden? Brussel 3 en 4 maart 2003

Seminar. Toekomstig beheer van de Structuurfondsen: welke verdeling van de verantwoordelijkheden? Brussel 3 en 4 maart 2003 EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL REGIONAAL BELEID Concipiëring, impact, coördinatie en evaluatie Seminar Toekomstig beheer van de Structuurfondsen: welke verdeling van de verantwoordelijkheden?

Nadere informatie

Op zoek naar de meerwaarde van decentrale rekenkamers

Op zoek naar de meerwaarde van decentrale rekenkamers Op zoek naar de meerwaarde van decentrale rekenkamers Peter Castenmiller & Klaartje Peters * Met de invoering van het dualisme zijn ook lokale en provinciale rekenkamers, ter ondersteuning van raden en

Nadere informatie

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG

Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden. Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Nieuwe regels voor Europese ondernemingsraden Inzicht in Richtlijn 2009/38/EG Wat zijn de taken van Europese ondernemingsraden? Europese ondernemingsraden (EOR s) zijn organen die de Europese werknemers

Nadere informatie

CALRE. Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot

CALRE. Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot CALRE Conferentie van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees Verklarende noot De CALRE verenigt vierenzeventig voorzitters van de Europese Regionale Wetgevende Assemblees: de parlementen van de Spaanse

Nadere informatie

Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib

Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib Speech na afloop van de laatste plenaire Kamervergadering van 2015 Door de tijdelijke Voorzitter van de Tweede Kamer, Khadija Arib Beste collega s, Voordat ik de laatste vergadering van 2015 sluit, wil

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en wethouders van de 27 Friese gemeenten

Aan het college van burgemeester en wethouders van de 27 Friese gemeenten Aan het college van burgemeester en wethouders van de 27 Friese gemeenten Onderwerp Aanpak decentralisaties Sociaal Domein en rol VFG Kenmerk 13.027 Contact J. Holwerda, 058-2334051, jholwerda@vfg-fryslan.nl

Nadere informatie

Implementatie van EU-regelgeving

Implementatie van EU-regelgeving Implementatie van EU-regelgeving mw. mr. drs. Sophie Bots wetgevingsjurist met speciale aandacht voor het recht van de Europese Unie directie Advisering, Raad van State Lezing Academie voor Wetgeving,

Nadere informatie

Samenwerken doen we zelf

Samenwerken doen we zelf Presentatie voor Twentse colleges Stuurgroep Heroriëntatie Twentse samenwerking Datum 03-02-2015 Spreker Initiatief oude DB: Overdracht naar nieuwe periode Drie aanleidingen: - Vervallen WGR+ - Volop initiatieven

Nadere informatie

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Procedurevergadering commissie Binnenlandse Zaken

vaste commissie voor Binnenlandse Zaken Procedurevergadering commissie Binnenlandse Zaken Den Haag, 7 oktober Noot: Herziene agenda i.v.m. toevoeging agendapunt *) Voortouwcommissie: vaste commissie voor Binnenlandse Zaken BuZa i.v.m. agendapunt 27 DEF i.v.m. agendapunt 6, 26 EU i.v.m. agendapunt

Nadere informatie

ons kenmerk DIR/EUI/U201401037 Lbr. 14/037

ons kenmerk DIR/EUI/U201401037 Lbr. 14/037 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Dienstverlening Directie Europa VNG uw kenmerk ons kenmerk DIR/EUI/U201401037 Lbr. 14/037 bijlage(n) datum

Nadere informatie

Samenvatting. Debating Europe Samenvatting

Samenvatting. Debating Europe Samenvatting Debating Europe Samenvatting Samenvatting Sinds de start van de Europese integratie in de jaren vijftig van de vorige eeuw zijn er vanuit de samenleving regelmatig vragen gesteld over het democratische

Nadere informatie

Het orde op eigen zaken in het Italiaanse huis stellen komt mede voor onze

Het orde op eigen zaken in het Italiaanse huis stellen komt mede voor onze Aan de slag! Het orde op eigen zaken in het Italiaanse huis stellen komt mede voor onze verantwoordelijkheid. Wij zitten niet in hetzelfde huis, maar wonen wel in dezelfde straat. Het is van grote betekenis

Nadere informatie

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 14.12.2015 COM(2015) 646 final 2015/0296 (CNS) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van

Nadere informatie

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren,

Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016. Dames en heren, Speech Josee Gehrke presentatie Rob-advies 15,9 uur, 21 april 2016 Dames en heren, Allereerst hartelijk dank aan de Rob voor dit lezenswaardige rapport. Het doet me deugd dat de Rob zo veel punten heeft

Nadere informatie

Het EU witboek pensioenen. Juridische aspecten van subsidiariteit. Ton van den Brink Europa Instituut Utrecht

Het EU witboek pensioenen. Juridische aspecten van subsidiariteit. Ton van den Brink Europa Instituut Utrecht Het EU witboek pensioenen. Juridische aspecten van subsidiariteit Ton van den Brink Europa Instituut Utrecht Opzet Aandacht voor de inhoudelijke aspecten vh beginsel, welke invulling wordt gegeven aan

Nadere informatie

InterprovinciaalOverleg

InterprovinciaalOverleg Herengracht 23 Postbus 16107 2500 Be Den Haag telefoon (070) 88812 12 fax (070) 88812 80 www.ipo.nl Aan de heer drs. A.G. Koenders Minister van Buitenlandse Zaken Postbus 20061 2500 EB 'S-GRAVENHAGE InterprovinciaalOverleg

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 30.4.2015 COM(2015) 183 final 2015/0095 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van de stabilisatie- en associatieovereenkomst

Nadere informatie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie GESPROKEN WOORD GELDT Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie Die rol van banken in onze economie is, zoals het verhaal van deze ondernemer Rinke van

Nadere informatie

Toezicht op het informatiebeheer: meer dan KPI s alleen. Middagbijeenkomst Veranderend archieftoezicht Provinciehuis Utrecht, 18 juni 2013

Toezicht op het informatiebeheer: meer dan KPI s alleen. Middagbijeenkomst Veranderend archieftoezicht Provinciehuis Utrecht, 18 juni 2013 Toezicht op het informatiebeheer: meer dan KPI s alleen Middagbijeenkomst Veranderend archieftoezicht Provinciehuis Utrecht, 18 juni 2013 Commissie Oosting, 2008 interbestuurlijk (verticaal) toezicht op

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 13 april 2017 Betreft Kabinetsappreciatie

Nadere informatie

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) 6855/07 SOC 78 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

Belangenbehartiging in de Europese Unie

Belangenbehartiging in de Europese Unie Belangenbehartiging in de Europese Unie Joost van den Akker LLM, MA 22 april 2014 In 1988 voorspelde de toenmalige voorzitter van de Europese Commissie Jacques Delors dat binnen 10 jaar 80% van de wetgeving

Nadere informatie

Beginselen van de democratische rechtsstaat

Beginselen van de democratische rechtsstaat Beginselen van de democratische rechtsstaat Prof. mr. M.C. Burkens Prof. mr. H.R.B.M. Kummeling Prof. mr. drs. B.P. Vermeulen Prof. mr. R.J.G.M. Widdershoven Inleiding tot de grondslagen van het Nederlandse

Nadere informatie

Hoe kunnen we de kracht van de samenleving benutten om uitdagingen op sociaal, economisch en fysiek domein het hoofd te bieden?

Hoe kunnen we de kracht van de samenleving benutten om uitdagingen op sociaal, economisch en fysiek domein het hoofd te bieden? Openingstoespraak CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de jaarconferentie van het Kennisinstituut Stedelijke Samenleving op 24 november 2011 in het provinciehuis Overijssel. Dank u wel, meneer Kristen, voor

Nadere informatie

Mijnheer de minister, dames en heren.

Mijnheer de minister, dames en heren. Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid-Holland, bij de presentatie van het boek 'Behoedzaam Bestuur', over de 200-jarige bestuursgeschiedenis van Zuid- Holland, Den Haag, 19 september

Nadere informatie

In deze brief licht ik het voornemen tot oprichting van deze rechtspersoon nader toe.

In deze brief licht ik het voornemen tot oprichting van deze rechtspersoon nader toe. > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Bestuur, Democratie & Financiën Europa en Binnenlands Bestuur Schedeldoekshaven 200 2511 EZ Den Haag Postbus

Nadere informatie

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer

Europese besluitvorming in de Tweede Kamer Europese besluitvorming in de Tweede Kamer De Europese Unie speelt op bijna elk beleidsterrein een rol. Nationale en Europese zaken zijn vaak met elkaar verweven en hebben invloed op elkaar. Daarom is

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 21 501-21 Jeugdraad Nr. 7 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel tot wijziging van het Reglement van Orde teneinde de binding met de gekozen Leden van de Eerste Kamer der Staten-Generaal te

Initiatiefvoorstel tot wijziging van het Reglement van Orde teneinde de binding met de gekozen Leden van de Eerste Kamer der Staten-Generaal te Initiatiefvoorstel tot wijziging van het Reglement van Orde teneinde de binding met de gekozen Leden van de Eerste Kamer der Staten-Generaal te verbeteren Dit initiatiefvoorstel tot wijziging van het Reglement

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 13 oktober 2004 (OR. en) 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van het Europees

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z08639 Datum 27 mei 2015

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE VERORDENING KWALITEIT VERGUNNINGVERLENING, TOEZICHT EN HANDHAVING OMGEVINGSRECHT GEMEENTE BRONCKHORST

TOELICHTING BIJ DE VERORDENING KWALITEIT VERGUNNINGVERLENING, TOEZICHT EN HANDHAVING OMGEVINGSRECHT GEMEENTE BRONCKHORST TOELICHTING BIJ DE VERORDENING KWALITEIT VERGUNNINGVERLENING, TOEZICHT EN HANDHAVING OMGEVINGSRECHT GEMEENTE BRONCKHORST ALGEMEEN Deze verordening regelt de kwaliteit van de door en in opdracht van het

Nadere informatie

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk.

Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde middelen corporate story en woordmerk. Aan het dagelijks bestuur Datum: 11-02-2014 Onderwerp: Landelijke communicatiestrategie waterschappen Voorstel Kennis te nemen van de communicatiestrategie van de gezamenlijke waterschappen en de ontwikkelde

Nadere informatie

Europese Groepering voor Territoriale samenwerking. Jody van Diemen VNG Amersfoort, 30 september 2014

Europese Groepering voor Territoriale samenwerking. Jody van Diemen VNG Amersfoort, 30 september 2014 Europese Groepering voor Territoriale samenwerking Jody van Diemen VNG Amersfoort, 30 september 2014 Inhoud Aanleiding EGTS Voordelen Nadelen Aandachtspunten Aanbevelingen & conclusies Aanleiding Meer

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1167 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 659 Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enkele andere wetten in verband met de afschaffing van de plusregio s 34 139 Nederlands

Nadere informatie

Het organiseren van een Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (AMHK)

Het organiseren van een Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (AMHK) Vragenlijst Inhoud: 1. In hoeverre is er een gedeelde visie in de regio over wat er op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau dient te worden ingekocht en georganiseerd? Er vindt al goede samenwerking

Nadere informatie

Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg. Herijkingsvoorstel

Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg. Herijkingsvoorstel Bestuursopdracht Internationale Zaken Noord- en Midden Limburg Herijkingsvoorstel op basis van afstemming tussen Weert, Roermond, Venray, Venlo en consultatie overige gemeenten gepresenteerd op 3 juni

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50 Inhoud Voorwoord XI 1 Nederland vergeleken 1 1.1 Bestaat Nederland nog? 1 1.2 De Staat der Nederlanden 3 1.3 Nederland en de wereld 6 1.4 Vragen en perspectieven 8 1.5 Nederland vergeleken 12 Internetadressen

Nadere informatie

ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001

ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001 ez02000001 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 20 december 2001 Sinds najaar 2000 is het BioPartner-programma operationeel. Dit programma heeft ten doel om het aantal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

1/7 MEMORIE VAN TOELICHTING. Algemeen deel

1/7 MEMORIE VAN TOELICHTING. Algemeen deel MEMORIE VAN TOELICHTING Algemeen deel 1. Aanleiding, doel en inhoud van het wetsvoorstel Dit wetsvoorstel strekt ertoe de staatkundige positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba in de Grondwet vast te

Nadere informatie

1 De stadsstructuren in Europa zijn meer polycentrisch. Daar waar in de consultatie gesproken wordt over

1 De stadsstructuren in Europa zijn meer polycentrisch. Daar waar in de consultatie gesproken wordt over Kabinetsreactie op de mededeling van de Europese Commissie (2014)490: De stedelijke dimensie van het Europees beleid hoofdkenmerken van een Europese stedelijke agenda Veel EU-wetgeving wordt uitgevoerd

Nadere informatie

De koppeling van EU-subsidies aan stadsprojecten:

De koppeling van EU-subsidies aan stadsprojecten: VNG Servicebureau Europa De koppeling van EU-subsidies aan stadsprojecten: Tips vanuit de Nederlandse praktijk Tim te Pas Wat gaan we vanochtend doen? 1. Korte introductie VNG Servicebureau Europa 2. EU

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN

NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN NL NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN AGE- STANDPUNT IN HET KADER VAN HET 2007 - EUROPEES JAAR VAN GELIJKE KANSEN VOOR IEDEREEN The European Older People s Platform La Plate-forme européenne des Personnes

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag..

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag.. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Internationaal Beleid Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Voordracht voor de raadsvergadering van 7 en 8 november 2012

Voordracht voor de raadsvergadering van 7 en 8 november 2012 Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van 7 en 8 november 2012 Jaar 2012 Publicatiedatum 2 november 2012 Agendapunt 19 Datum besluit B&W 2 oktober 2012 Onderwerp Instemmen met de hoofdlijnen

Nadere informatie

Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht (milieu) Den Haag 2016.

Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht (milieu) Den Haag 2016. Datum 21 juni 2016 Registratienummer DSB/ 2016.245 RIS 294545 Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht (milieu) Den Haag 2016. ALGEMEEN Deze verordening regelt de

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

Interprovinciaal Overleg

Interprovinciaal Overleg Bijlage 1 behorend bij IPO-brief M/000322/2008 d.d. 10 april 2008 Interprovinciaal Overleg W Definitief concept 10 april 2008 Mandaat voor onderhandelingen bestuursakkoord Waarom dit mandaat? In mei onderhandelt

Nadere informatie

Voorbeeld model decentrale overheden als mededepartement

Voorbeeld model decentrale overheden als mededepartement Bijlage nummer 3 Voorbeeld model decentrale overheden als mededepartement Ons kenmerk 2015-0000452254 Formeel hebben de decentrale overheden in de ambtelijke voorbereidingsfase enkel een rol in het BNC-overleg.

Nadere informatie

Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht

Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht Factsheet Rol van gemeenten en inspecties in het kader van toezicht Ter voorbereiding op de Cursus crisismanagement tijdens de tweedaagse van de subcommissie Jeugd op 29 oktober 2014 geven we hier een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 859 Aanpassing van diverse wetten ter implementatie van richtlijn 2006/123/EG van het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie van

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : E.J. (Eric) van Tatenhove Voorstel aan de raad Onderwerp : Gefaseerde

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

CONCEPT. Centrumregeling ambtelijke samenwerking. Alkmaar, Bergen, Castricum, Graft de Rijp, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Schermer

CONCEPT. Centrumregeling ambtelijke samenwerking. Alkmaar, Bergen, Castricum, Graft de Rijp, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Schermer Datum: 6 maart 2014 Versie concept 1.1 CONCEPT Centrumregeling ambtelijke samenwerking Alkmaar, Bergen, Castricum, Graft de Rijp, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Schermer ten behoeve van inkoop gedecentraliseerde

Nadere informatie

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Ruimteconferentie Workshop 11 21-05-2013 Jeannette Beck, Lia van den Broek, Olav-Jan van 1 Inhoud presentatie Context Kennis en decentralisatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1835 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld.

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Vragenlijst "Een tussentijdse herziening van Europa 2020 - het standpunt van de EU-regio's en -steden" Achtergrond De tussentijdse herziening

Nadere informatie

Gemeenten maken concrete stap in kader van Europees Jaar. Deze week: Roo, Marijke de. Kunt u de nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk deze online

Gemeenten maken concrete stap in kader van Europees Jaar. Deze week: Roo, Marijke de. Kunt u de nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk deze online Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 09 februari 2015 15:32 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Gemeenten maken concrete stap in kader van Europees Jaar

Nadere informatie

De stelling die vandaag voorligt is: Het pensioen van de toekomst vergt meer dan een stelselherziening.

De stelling die vandaag voorligt is: Het pensioen van de toekomst vergt meer dan een stelselherziening. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank, bij de Pensioenlezing van het Competence Centre for Pension Research op 9 december 2016 Dames en heren, Hartelijk

Nadere informatie

Doping: een grensoverschrijdend probleem Herman Ram, directeur ADO Den Haag, 29 maart 2010

Doping: een grensoverschrijdend probleem Herman Ram, directeur ADO Den Haag, 29 maart 2010 Doping: een grensoverschrijdend probleem Herman Ram, directeur ADO Den Haag, 29 maart 2010 Globale opzet presentatie 1. Dopingrecht en dopingregels 2. Botsing van rechtssystemen 3. Consequenties voor de

Nadere informatie

Beoogd resultaat De gemeente blijft een gerespecteerde en professionele speler in subsidieland

Beoogd resultaat De gemeente blijft een gerespecteerde en professionele speler in subsidieland Onderwerp Doorontwikkeling werkwijze met betrekking tot subsidies Voorgesteld besluit 1. Subsidienetwerk inrichten 2. Trojka bestuurt voor aanjaagfunctie 3. Drie jaar deelnemen aan het Europaservicepunt

Nadere informatie

Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming. Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus

Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming. Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus Decentralisatie natuurbeleid en de Wet natuurbescherming Mark Hoevenaars en Doorle Offerhaus Agenda Natuurbeleid in Nederland Casus: rol van de overheid Decentralisatie van het beleid Wet Natuurbescherming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1593 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Code interbestuurlijke verhoudingen

Code interbestuurlijke verhoudingen Code interbestuurlijke verhoudingen I. Interbestuurlijke verhoudingen I.a. Visie interbestuurlijke verhoudingen I.b. I.c. Sturing Verantwoording en interbestuurlijk toezicht I.d. Relatie tot de EU I.e.

Nadere informatie

Een initiatief van: Duurzame ontwikkeling, arbeid en milieu: TTIP en de EU

Een initiatief van: Duurzame ontwikkeling, arbeid en milieu: TTIP en de EU Noordstra, lepie Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Europese Ster maandag 09 november 2015 15:25 Statengriffie provinsje Fryslân Duurzame ontwikkeling, arbeid en milieu: TTIP en de

Nadere informatie

Regeerakkoord Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden COELO. Dreesseminar 16 november 2012

Regeerakkoord Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden COELO. Dreesseminar 16 november 2012 faculteit economie en bedrijfskunde COELO Regeerakkoord 2012 Dreesseminar 16 november 2012 Maarten Allers COELO Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden Bezuinigingen gemeentefonds

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van:

Europese Ster. Definitief akkoord toekomstig landbouwbeleid. Europese Ster 709-01 juli 2013. Roo, Marijke de. Een nieuwsbrief van: Roo, Marijke de Van: Europese Ster Verzonden: maandag 01 juli 2013 15:03 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Europese Ster 709-01 juli 2013 Opvolgingsmarkering: Markeringsstatus:

Nadere informatie