Turkije jaagt op Griekse koopjes

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Turkije jaagt op Griekse koopjes"

Transcriptie

1 Woensdag depers.nl GRATIS BLACKBERRY 9780! Incl. 150 min./300 sms p/mnd + internet & mail ( 5.00 p/mnd) Icm Vodafone Bel+SMS+Web 150 *Kortinggeldtde1e12mnd VAN VOOR: P/MND * 50% KORTING! GRATIS! 5.0 Megapixel camera Verkrijgbaar in wit & zwart WiFi & 3G ondersteuning! GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP Ik ga naar De Toppers en neem mee Pagina 18 Turkije jaagt op Griekse koopjes In het nagenoeg failliete Griekenland loeren Turkse investeerders naar banken, havens en complete eilanden. En dat doet pijn in Hellas.... Pagina 4 GETTY IMAGES/BEELDBEWERKING DE PERS Wat hier gebeurt, daar kan ik niet bij.... Raborenner Pieter Weening over de Giro. Pagina 24 Welkom in Polska B Het ene Polen is volstrekt... Pagina 8 het andere Polen niet. Seasick Steve is de bom Op zijn 70e speelt de grijze... Pagina 21 baardmans de wereld plat. 09:00 uur Treinencongres Dag van de Rail 2011 in het WTC in Rotterdam. 18:30 uur Wandelen In het Friesche Joure start de Avondvierdaagse. 19:00 uur Hakkuh! Ouderwets uit je plaat gaan bij Thunderdome in Studio 80, Amsterdam.

2 2 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Eerst Waarom? Cartoon Argus Apocalyps vijf maanden uitgesteld Iedereen wil opeens privéchauffeur worden. En wat moet je er voor kunnen? Pagina 7 Gevolgen aswolk II nog te overzien #Aswolk De aswolk die vrij is gekomen na de uitbarsting van de IJslandse vulkaan zaterdag heeft toch nog wat gevolgen. Redactie buitenland Vliegtuigen moeten hoogstens een stukje omvliegen, zei de luchtverkeersleiding van Schiphol (LVNL) maandag nog. Maar een dag later hangt de vlag er een beetje anders bij. De KLM besloot gisteren in ieder geval tot uur alle vluchten richting Noord-Engeland en Schotland te schrappen, zeventien in totaal. Ook werden een paar avondvluchten richting Noorwegen geannuleerd. Obama en FC Barcelona Volgens de Europese luchtverkeersleidingsorganisatie Eurocontrol zijn gisteren als gevolg van de IJslandse aswolk zo n vijfhonderd vluchten geschrapt op een totaal van ongeveer vluchten die in de planning stonden. De Amerikaanse president Barack Obama nam eerder het zekere voor het onzekere door maandagavond naar Groot-Brittannië te vliegen, in plaats van gisterochtend. Het voetbalteam van Barcelona vloog ook een dag eerder richting Londen om eventuele problemen met de aswolk te vermijden. Volgens Eurocontrol raakt de aswolk, afkomstig van de vulkaan Grimsvötn, morgen het Nederlandse luchtruim. Het luchtruim gaat niet dicht, de luchtvaartmaatschappijen mogen zelf bepalen of ze vliegen. Vorig jaar werden er Europese vluchten geannuleerd. Kabinet verandert rol koningin niet Diplomatiek gespeeld, Barack Duizenden betrapt op fraude met auto Den Haag De Belastingdienst heeft afgelopen jaar negenduizend mensen betrapt die onterecht privé in de auto van de zaak reden. Zij hadden aan de fiscus laten weten minder dan 500 kilometer per jaar in de auto te rijden, maar uit controles bleek dat niet het geval. In totaal gaat het om 15 miljoen euro aan boetes en naheffingen, aldus staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) gisteren bij RTL Z. Droogte in Nederland houdt nog even aan De Bilt De droogte in Nederland is nog niet ten einde. Het overwegend zonnige en warme weer heeft de effecten van de paar buien van het weekeinde weer tenietgedaan. De neerslagtekorten in ons land blijven voorlopig groot, zo voorspelt het KNMI. Het spreekt van een spreekwoordelijke druppel op de gloeiende plaat. Het landelijke neerslagtekort is op dit moment al groter dan in 1976, tot nu toe het Nederlandse recordjaar. Start up Mini-sudoku In de mini-sudoku gebruikt u op elke horizontale rij, op elke verticale rij en in elk vak de cijfers 1 tot en met 6 één keer. Meer puzzelen? Zie pagina 22 Netanyahu bereid tot pijnlijke compromissen Washington De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is bereid tot het sluiten van pijnlijke compromissen om vrede in het Midden-Oosten te kunnen bereiken. Netanyahu zei dat gisteren in een toespraak voor het Amerikaanse Congres. Dit is niet makkelijk, maar ik erken dat we voor een echte vrede delen van het voorouderlijke Joodse thuisland moeten opgeven. SANDERS-PUZZELLAND Mubarak aangeklaagd om doden betogers Caïro Justitie in Egypte heeft aanklachten geformuleerd tegen oudpresident Hosni Mubarak en zijn zoons Gamal en Alaa, zo is gisteren bekendgemaakt. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het bloedige geweld tegen demonstranten die eerder dit jaar betoogden tegen Mubaraks regime. Daarbij vielen zeker achthonderd doden. Mubarak en zijn zoons werden medio april gearresteerd. Hof Rusland verlaagt straf Chodorkovski Moskou Het Russische hof van beroep heeft de gevangenisstraf van de voormalige oliemagnaat Michail Chodorkovski ingekort van veertien tot dertien jaar. Zijn veroordeling wegens fraude blijft evenwel gehandhaafd. Chodorkovski was topman van Yukos, het grootste olieconcern van Rusland totdat het in handen viel van de staat. Hij verdween in 2005 achter de tralies wegens belastingontduiking en verduistering PLAATSEN Diplomatieke successen voor rebellen Libië Benghazi De opstandelingen in Libië timmeren op het diplomatieke vlak steeds steviger aan de weg. Een hoge functionaris bij het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat de rebellen een kantoor in Washington openen, op uitnodiging van de Amerikaanse regering, aldus onderminister Jeffrey Feltman. Hij is in Benghazi voor overleg met de Nationale Overgangsraad. Den Haag Het staatshoofd blijft wat het kabinet betreft gewoon lid van de regering. Premier Mark Rutte ziet geen reden daar verandering in te brengen, blijkt uit een brief van zijn hand aan de Tweede Kamer. PVV-leider Geert Wilders pleitte er vorig jaar oktober voor om de koning uit de regering te zetten. Ook Groen- Links, SP, D66 en de Partij voor de Dieren willen een ceremonieel koningschap. Maar Rutte constateert in zijn brief dat de rol van de koning binnen de regering geen problemen oproept. Integendeel, door de formele koppeling van koning en ministers in de regering, onder het beslag van de ministeriële verantwoordelijkheid, wordt het risico voorkomen dat de koning door het gezag dat hij in de samenleving heeft, een eigen politieke rol opgedrongen krijgt, aldus de premier. Geert Wilders is niet blij met het besluit van premier Mark Rutte om het staatshoofd lid van de regering te houden. De PVV zal nog voor de zomer met een initiatiefwetsvoorstel komen dat beoogt de koning uit de regering te halen. We zijn zeer koningsgezind, maar zijn het toch niet eens met Rutte, zei Wilders. Ook Alexander Pechtold (D66) is niet tevreden. Rutte schaart zich in een rijtje premiers met koudwatervrees tegenover de koninklijke familie. Maar hij maakt het koningshuis kwetsbaar, want de tijden veranderen wel. GroenLinks vindt dat Rutte de monarchie in de steek laat en wegduikt voor de roep om verandering. Geen extra heffing internetdiensten #Netneutraliteit Internetdiensten als WhatsApp en Skype mogen niet geblokkeerd of extra belast worden. Redactie binnenland Minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) legt zich neer bij de wens van een meerderheid in de Tweede Kamer dat telecombedrijven geen extra geld mogen vragen aan consumenten voor het gebruik van bepaalde internetdiensten op hun mobiele telefoon. Ook mogen telecombedrijven deze diensten niet blokkeren. Het gaat om applicaties De Amerikaanse president Barack Obama krijgt een complimentje van zijn Britse collega David Cameron bij een potje tafeltennis tegen studenten van de Globe Academy school in Londen. Obama ontmoette bij zijn staatsbezoek aan Engeland ook eventjes Prins William en zijn bruid Catherine. FOTO: AFP waarmee consumenten kunnen chatten of bellen over het internet. Vorige week bleek er in de Kamer ruime steun voor een voorstel van GroenLinks om telecombedrijven die zulke plannen hebben, een halt toe te roepen. Verhagen zei gisteren dat hij de wensen van de Kamer gaat uitvoeren. Steeds meer telecombedrijven willen dat consumenten extra geld neertellen voor bepaalde diensten, omdat deze hun netwerk zwaarder zouden belasten en ze omzet mislopen omdat mensen via programma s zoals Skype of WhatsApp gratis met elkaar kunnen communiceren. GroenLinks vindt echter dat door het beperken of blokkeren van bepaalde programma s de netneutraliteit in gevaar komt. Dat wil zeggen dat telecombedrijven niet mogen bepalen welke internetdiensten er wel of niet door de consument gebruikt worden. GroenLinks-Kamer-lid Bruno Braakhuis vindt dat telecombedrijven zelf met alternatieve verdienmodellen moeten komen om de ontwikkelingen het hoofd te bieden. Binnenkort wordt in de Kamer de telecomwet behandeld. Verhagen gaat een nota van wijzigingen opstellen om de uitkomst van het debat in de wet vast te leggen. Vondst In Deventer zijn de resten van een scheepswerf uit de achttiende en een brug uit de vijftiende eeuw gevonden tijdens graafwerkzaamheden. Vrije dag Een Brits veilinghuis gaat een brief van Hitler uit 1932 veilen, waarin hij verlof vroeg voor de selectieprocedure om president te worden. Fonteinborstel Een nieuwe tandenborstel werkt als een fonteintje: hij buigt de waterstraal uit de kraan omhoog, zodat je niet onder de kraan hoeft te hangen.

3 Alleen repressie werkt niet, dan maak je iemand wanhopig. Ruud Bullens werkt sinds 1982 met ex-zedendelinquenten. Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Eerst 3 Toezicht nodig voor zedenplegers #Kindermisbruik Zedenplegers die na hun celstraf grote kans lopen opnieuw de fout in te gaan, moeten jaren onder toezicht worden gesteld. Dat gebeurt nu niet. Nederland zou het Engelse model moeten overnemen. Merel van Leeuwen Amsterdam Benno L., de pedofiele zwemleraar uit Den Bosch, die wordt verdacht van misbruik van meer dan vijftig zwakbegaafde meisjes, hoort morgen van het gerechtshof in Den Bosch tot welke straf hij wordt veroordeeld. Het Openbaar Ministerie heeft tien jaar cel geëist, en geen tbs. Dat betekent dat hij straks buiten komt zonder toezicht of behandeling. Alleen in de periode dat L. voorlopig in vrijheid is gesteld, dus als tweederde van zijn straf erop zit, staat hij nog enige jaren onder toezicht. Dat is wellicht te kort, meent Ruud Bullens, die al sinds 1982 met ex-zedendelinquenten werkt. Hij is verbonden aan behandelkliniek De Waag, die is gespecialiseerd in zeden en geweld. Het is nu zo geregeld dat rechters geen voorwaardelijke straffen kunnen opleggen aan mensen die zijn veroordeeld tot meer dan vier jaar onvoorwaardelijke celstraf. Bullens vindt dat de wet op dat punt moet worden aangepast. In Nederland kennen we geen gedwongen behandeling, alleen gedwongen verpleging in de vorm van tbs. Terwijl het de mogelijkheid zou scheppen om zedenplegers met een verhoogd recidiverisico nog jaren te monitoren. Bullens heeft niet de illusie dat ze allemaal op het rechte pad blijven, maar langer toezicht helpt wel. De kans dat ze weer in hun oude gedrag vervallen, maak je daardoor kleiner. Ad-hocbeleid Bullens heeft weinig goede woorden over voor het Nederlandse beleid omtrent de omgang met zedenplegers. Het is ad hoc en iedere samenhang ontbreekt. Het is onduidelijk wie wel en wie niet in aanmerking komt voor toezicht en behandeling. Het bepalende criterium zou de hoogte van het recidiverisico moeten zijn, het gevaar is niet bij iedereen even hoog. Sommige zedenplegers vragen zelf om langer toezicht én behandeling, omdat ze bang zijn dat ze anders weer de fout in gaan, weet Bullens uit eigen ervaring. Zo n langetermijnbehandeling kun je vergelijken met een tandartscontrole. Sommigen komen na verloop van tijd maar eens in de drie of zes maanden naar De Waag. En natuurlijk gaat het ook wel eens fout, het zijn niet alleen succesverhalen. Bullens zou willen dat Nederland het Engelse model van toezicht houden op ex-zedenplegers overneemt. Zo wordt in Engeland en Wales het toezicht uitgevoerd door justitiële instellingen en hebben burgers geen recht om te weten dat in hun buurt een ex-zedenpleger woont. Ook moeten de ex-veroordeelden terug naar de cel als ze zich niet aan de opgelegde regels houden. In Nederland stromen jaarlijks zo n tweehonderd zedenplegers met een verhoogd recidiverisico terug de samenleving in, schat Bullens. Hij pleit voor een centrale rol voor de reclassering, die samen met de forensische poliklinieken, het Openbaar!FESTIVAL-VOORDEEL! Ga je naar PinkPop, Oerol, Lowlands, ZwarteCross of......dit is het ideale tentje!! VANGO Dart 200DS pop-up tent, zwart 99,95 ZONDAG OPEN VAN U DUWBOOT 22B 3991 CE HOUTEN aanbieding geldt op 28 en 29 mei Telefoondienst Stop it now levert in Groot-Brittannië, de VS en Canada goede resultaten op.? unofficial partner of all festivals ZONDAG OPEN! Ministerie en de politie het toezicht uitvoert. Alleen repressie werkt niet. Dan maak je iemand wanhopig en langzamerhand gevaarlijk. Sytze van der V. Wie herinnert zich nog pedoseksueel Sytze van der V. die in Eindhoven wilde wonen, maar door burgemeester Rob van Gijzel werd geweerd, waarna ook andere gemeenten hem weigerden op te nemen? Van der V. TotalBodyScan Dé APK voor het lichaam ErisaleenTotalBody Check-Up voor 495,- Vraagnaaronze speciale aanbieding Afspraak binnen 1week BEL GRATIS (24U PER DAG) had een celstraf uitgezeten, maar stond niet meer onder behandeling. Bullens: Hoe Van Gijzel hiermee is omgegaan, is niet verantwoord. Het is een schoolvoorbeeld van het nimby-syndroom: not in my backyard. Natuurlijk moet een burgemeester worden geïnformeerd als een zedenpleger in zijn gemeente komt wonen, maar houd diens rol beperkt. De Waag gaat volgend jaar met collega-instellingen de campagne I.c.m. 2-jarig abonnement. Actieprijs geldt de eerste 9 maanden. Aansluitkosten eenmalig 29,95. Kijk voor de voorwaarden op telfort.nl Telfort mobiel Nu 150 minuten plus internet op je mobiel 14, 40 p/mnd De eerste 9 maanden van 28,90 voor maar Reclassering Buddy s voor zedenpleger Reclassering Nederland werkt sinds enige tijd met een buddysysteem om veroordeelde pedoseksuelen te steunen na het uitzitten van hun straf. Vier tot vijf vrijwilligers vormen een zogeheten cirkel om de zedendader die hem controleert en begeleidt. De vrijwilligers staan weer onder toezicht van een reclasseringsmedewerker. Het doel is om te voorkomen dat de ex-zedenpleger in een isolement terechtkomt. Het risico dat iemand terugvalt in strafbare feiten wordt daardoor kleiner. De cirkels van vrijwilligers zijn nu actief in Den Haag, Den Bosch, Rotterdam en Dordrecht, maar Reclassering Nederland wil het buddysysteem dit jaar in het hele land gaan invoeren. Stop it now opzetten, net zoals Groot-Brittannië, Canada en de Verenigde Staten. Dit is een telefoondienst die is bedoeld om kindermisbruik te voorkomen, vertelt Bullens. Mensen die denken dat ze een probleem hebben als het om seks en kinderen gaat, of die dat vermoeden van iemand in hun omgeving, kunnen bellen. Dan krijgen ze hulp. In de drie landen waar het al loopt, zijn goede resultaten geboekt. Gratis HTC Wildfire S telfort.nl Telfort winkels Niet lachen Vrouwen vallen eerder op een man die trots kijkt dan op een lachende man. Omgekeerd vallen mannen wel op lachende vrouwen. Zelfoverschatting Van de Nederlandse werknemers denkt tweederde beter te zijn in het werk dan de baas. Ruim een kwart vindt de baas zelfs ongeschikt. Ongezonde herrie Even op een vuvuzela blazen verspreidt evenveel bacteriën als een nies. De organisatie van de Olympische Spelen overweegt een verbod.

4 4 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Eerst De Turkse toeristensector wil stranden of eilanden kopen. Turken ruiken kans in failliet Griekenland #Failliet Griekenland doet de inboedel in de uitverkoop om zijn financiële puinhopen op te ruimen. Turkse investeerders lopen zich warm om de zaak op te kopen en trekken een lange neus naar Europa. Ze mogen dan wel geen EU-lid worden, ze zijn wel binnen. Turkse treiterij Griekse vissers filmen de Turkse luchtmacht, die met straaljagers zijn spierballen laat zien. Eva Ludemann Amsterdam Het doet behoorlijk pijn. Griekse diplomaten in Ankara dweilen zelf de vloer van de ambassade, omdat ze het Turkse schoonmaakpersoneel niet langer kunnen betalen. Intussen maken Turkse zakenlieden zich op om Griekse havens, vliegvelden en zelfs hele eilanden op te kopen. Dat doet zo mogelijk nog meer pijn. Griekenland doet zichzelf in de uitverkoop. De Griekse regering wil per direct staatsbank Hellenic Postbank verkopen. En de belangen in telecomgigant OTE, de havens van Piraeus en Thessaloniki en een fiks aantal vliegvelden. Dit privatiseringsplan moet de enorme Griekse schuld helpen terugdringen. Het Griekse parlement stemt begin juni over het plan, maar het heeft weinig keus: Griekenland is failliet en kan niet anders dan enorme bezuinigingen doorvoeren om aanspraak te kunnen maken op het noodfonds van de EU en het IMF. Europa en het Internationaal Monetair Fonds zijn de Grieken spuugzat. De Griekse regering heeft hen jarenlang voorgelogen over de Griekse financïen, waardoor de eurozone diep in de problemen zit. En de landen die zich wel aan de regels hebben gehouden, kunnen nu de Griekse rotzooi opruimen. Ook in Nederland zijn velen hierover woedend. De PVV vindt dat de Grieken uit de eurozone moeten worden gezet en had hierover vorige week fikse woorden met de VVD. Griekse stranden Onder streng toezicht gaat Griekenland zijn belangen verkopen door openbare aanbesteding, zoals dat in de Europese regels staat. Dat betekent dat ook Turken zich als investeerder kunnen melden. De kans is behoorlijk groot dat ze dat gaan doen ook. Turkse bedrijven zijn geïnteresseerd, meldde onlangs het Turkse dagblad Hürriyet na een interview met Spyros Capralos, het hoofd van de Athens Stock Exchange. Volgens Capralos zullen Turken zelfs massaal op de verkoop afkomen. De Turkse toeristensector loopt zich al zo n anderhalf jaar warm om de Griekse stranden of eilanden op te kopen. De Turken lachen in hun vuistje. Griekenland moet verkopen om zijn De haven van Piraeus, vliegvelden en de staatsbank worden geprivatiseerd. FOTO S: HH EN REUTERS gezicht binnen Europa nog een beetje te kunnen redden. Turkije mag maar geen lid worden van Europa maar krijgt daar via deze omweg nu toch een voet tussen de deur. En dat ook nog over de rug van aartsvijand Griekenland. Voor de Grieken is dit politiek een aderlating en psychologisch een enorme dreun. De afgelopen tien jaar zijn de Turks-Griekse betrekkingen wel verbeterd. Na grote aardbevingen in 1999, eerst in Turkije en vlak daarna in Griekenland, boden de landen elkaar noodhulp, wat tot enige politieke toenadering leidde. Er is sindsdien samenwerking op vooral het niveau van de lagere overheden en in de vorm van onderwijsadviezen tot stedenbanden en culturele uitwisselingen. Ook Turkse en Griekse zakenlui vonden elkaar. Volgens het Turkse ondersecretariaat van Buitenlandse Handel verviervoudigde het handelsvolume tussen beide landen bijna tussen 2001 en eind 2010, het ging van ruim 742 miljoen naar 2,8 miljard dollar. Maar de grote knelpunten blijven bestaan: het territoriale conflict over Cyprus, de soevereiniteit van een eilandengroepje in de Egeïsche Zee en het luchtruim daarboven. Wapenwedloop Onder andere vanwege die politieke gevoeligheid zeggen Turkse investeerders liever niets over hun plannen. Het is niet gemakkelijk voor een Turk om in Griekenland te investeren, zegt Mustafa Kutlay, economisch analist van USAK, een Turkse denktank in Ankara. Alle Turkse zakenlieden in Griekenland klagen over geheime barrières en onorthodoxe methodes die de Grieken hanteren om Turken te weren. Ik ben benieuwd hoe het zal gaan. Turkse firma s zijn vooral geïnteresseerd in de financiële en bankensector. Turkije is een van de weinige landen waar de banken zonder grote kleerscheuren door de crisis zijn gekomen. Volgens anonieme bronnen hebben Ziraat Bankasi en Is Bankasi hun oog al laten vallen op zeven Griekse banken die hun marktwaarde sinds begin dit jaar met ruim 50 procent zagen dalen. Ziraat Bankasi en Is Bankasi behoren tot de grootste banken in Turkije en hebben al tegoeden in Griekenland. Euro s pinnen bij Turkse banken in Athene, om een vakantie te boeken in een Turks hotel op het dan Turkse eiland Simi of Leros. Alleen al de gedachte daaraan bezorgt veel Grieken kippenvel. En dan te weten dat de Griekse financiële crisis mede is ontstaan door een wapenloop met Turkije. Volgens de cijfers van het Stockholm International Peace and Research Institute (SIPRI) gaf Griekenland de afgelopen tien jaar meer uit aan wapens dan welk ander EUlid en overtrof het Griekse defensiebudget zelfs dat van sommige landen in het Midden-Oosten. Intussen bezuinigde Ankara op Defensie. Omdat het het wegzinkende Griekenland niet langer als grootste vijand zag. Geduld, dames Volgens onderzoekers van de universiteit van Oxford duurt het nog veertig jaar voor mannen en vrouwen evenveel doen in het huishouden. Homeoplacebo Uit geen enkele studie blijkt dat homeopathie werkt, volgens Belgische onderzoekers. Wel heeft homeopathie een sterk placebo-effect. Leve het papier! Uit proeven van een Frans internetbedrijf blijkt dat lezers van papieren kranten meer lezen en meer onthouden dan ipad-krantlezers.

5 Opvallend is dat besnijden in Egypte officeel niet meer mag. Dagblad De Pers Woensdag 25 mei Eerst Pinokkio Niet waar / Deels waar / Waar Egypte: 96 procent vrouwen wordt besneden Mooimakerij, fabeltjes, halve waarheden, Pinokkio prikt ze door. Reacties en suggesties naar: Mark van Assen Amsterdam Wat is de bewering? In Egypte wordt nog steeds 96 procent van de vrouwen besneden. Wie zegt dat? Mariko Peters, Tweede Kamerlid voor GroenLinks Waar zegt ze dat? In een interview met Nu.nl van maandag 23 mei. Hoe zat het ook alweer? Peters was vorige week in de Egyptische hoofdstad Caïro, waar ze sprak met twee vrouwelijke kandidaten voor de presidentsverkiezingen van eind De leus van de revolutie (democratie, sociale rechtvaardigheid en waardigheid), zo zegt ze onder meer, krijgt opeens heel wat meer waarde wanneer zij klinkt uit de mond van vrouwen in een land waar nog steeds 96 procent van de vrouwen wordt besneden. Wat is waar? De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert voor besnijdenis de volgende definitie: de gedeeltelijke of gehele verwijdering van de vrouwelijke uitwendige geslachtsorganen, of andere verwondingen aan de vrouwelijke geslachtsorganen om nietmedische redenen. Volgens een WHO-rapport van 2011 zijn er wereldwijd 130 tot 140 miljoen meisjes en vrouwen die besneden zijn. Elk jaar lopen drie miljoen meisjes het risico besneden te worden. De meeste slachtoffers zijn Afrikaans, maar het is ook de praktijk in Azië en het Midden-Oosten. Opvallend is dat bijna de helft van die 130 tot 140 miljoen uit slechts twee landen komt: Egypte en Ethiopië (respectievelijk 27,2 en 17 procent). In het geval van Egypte betekent dat dus meer dan 38 miljoen vrouwen. Nog opvallender is dat het Egyptische ministerie voor Gezondheid en Bevolking in 1997 alle vormen van besnijdenis verboden heeft. Andere landen waar vrouwenbesnijdenis veel voorkomt zijn Nigeria, Soedan, Burkina Faso, Guinea, Mali en Ivoorkust. Uit een tabel van de WHO, die zich baseert op onderzoek uit 2008, blijkt dat 95 procent van de vrouwen tussen de 19 en 45 jaar besneden is. In de leeftijdsgroep van vijftien tot negentien jaar is dat 80 procent. Eindoordeel De 96 procent die Mariko Peters aanhaalt, klopt min of meer wel, maar alleen als het gaat om het totale aantal besneden vrouwen. Het lijkt de laatste tijd een beetje beter te gaan, want van de jonge Egyptische meisjes is nog maar 80 procent besneden. De bewering is dus deels waar. Reactie De woordvoerster van Mariko Peters meldt dat het GroenLinks-Kamerlid zich baseert op de WHO-rapportage van Ook heeft Peters, die zich kapotschrok van het hoge percentage, navraag gedaan bij de Nederlandse ambassade in Caïro, waar het werd bevestigd. Verder heeft ze gesproken met tal van Egyptische vrouwen, die allemaal spraken over een enorm probleem. Column Hans Wiegel Nieuwe generatie D e benoeming van de nieuwe president van De Nederlandsche Bank (weg met dat sche : er moet vernieuwd worden!) gaf mij de inspiratie voor deze column. Inkomend president Klaas Knot (44) is een bright boy. Zoals die er altijd op Financiën zijn geweest. In alfabetische volgorde: Bart le Blanc, Lense Koopmans, Pieter Korteweg, Cees Maas, Dick Meys en Nout Wellink. Er was wat gepruttel: Knot is nog zo jong. Zijn eminente voorganger Jelle Zijlstra was al op z n 34e minister! De benoeming van Knot is een markant momentum in de wisseling van de wacht en de macht in de politiek en het openbaar bestuur. In het bedrijfsleven zie je hetzelfde. Bepaal ik mij tot de politiek, dan zie je na de oorlog het vijftien jaar durende leiderschap van Drees, Romme, Oud, Schouten en Tilanus. Daarna waren de meesten zo n tien jaar aan de macht: Vondeling/Den Uyl, Schmelzer, Toxopeus/Geertsema, Biesheuvel en Beernink. Toen kwam mijn generatie aan het bewind en in steeds korter tijdsbeslag de daarop volgenden. En nu, sinds kort, de huidige. Met Rutte, De Jager, Wilders, Roemer. Binnenkort een nieuwe vicevoorzitter van de Raad van State, wellicht een nieuwe voorzitter van de Eerste Kamer en op een zelfgekozen moment een nieuw staatshoofd. Wat gaat er nu om in de hoofden van al die eind-vijftigers en begin-zestigers? Nu nog bewindspersoon (afschuwelijk woord) of oud-minister, coryfee, of hoe ze worden genoemd. Is hun tijd voorbij? Is dat erg? Hoe zien en voelen ze dat? Dat zal voor ieder van hen verschillend zijn. Zij die hunkeren naar de macht zullen het verschrikkelijk vinden. Zij die na hun carrière in de politieke, of bestuurlijke top, relativerend terugdenken aan het verleden: (het mooiste van het ministerschap is dat je het geweest bent), zullen met genoegen en alert die wisseling van de wacht bezien. Ze kunnen elders hun talenten aanwenden en genieten daarvan. Maak er wat moois van, zeg ik tegen de nieuwe generatie! Hans Wiegel is oud-vvd-leider. Nu Alles-in-1 digitale video recorder Digitale TV met o.a. Programma Gemist Bellen 0,04 p/min naar vaste nummers 25 Mb Internet veel sneller dan ADSL Kabel TV en Radio voor alle tv s in huis Digitale video recorder opnemen en pauzeren * Daarna slechts 47,50 per maand upc.nl UPC Winkel UPC Dealer ( 0,10 per minuut) Actie loopt tot en met 3 juli 2011 en geldt niet voor abonnees met een UPC Digitale Video Recorder. De borg voor het modem is 45,-. De mediabox ontvangt u in bruikleen. Voor alle abonnementen geldt een jaarcontract. Prijswijzigingen en drukfouten voorbehouden. Kijk voor de actievoorwaarden en beschikbaarheid op upc.nl Europees parlement: akkoord bodyscanner Brussel Na jarenlange discussie heeft het Europees Parlement gisteren ingestemd met de plaatsing van bodyscanners op Europese luchthavens. De parlementariërs eisen wel dat de veiligheidscontrole niet gevaarlijk mag zijn voor de gezondheid en de privacy moet waarborgen. Om gezondheidsrisico s te voorkomen, wordt röntgenapparatuur verboden. Blauwalgen duiken al vroeg overal op Rijkswijk Nauwelijks regen en veel zon zorgen ervoor dat in tal van plassen en watergangen al blauwalg is opgedoken. Gewoonlijk laat de giftige bacterie zich aan het begin van de zomervakantie voor het eerst zien, maar de overvloedige zonneschijn van dit voorjaar warmt vooral ondiep water zodanig op dat de blauwalg zich veel eerder ontwikkelt. Bacteriebesmetting eist eerste leven in Duitsland Keulen De uitbraak van de EHECbacterie in Duitsland heeft een eerste leven geëist in het district Diepholz in de aan Nederland grenzende deelstaat Nedersaksen. Dat meldde het ministerie van Volksgezondheid in Hannover gisteren. Het gaat om een 83-jarige vrouw. Zij is zaterdag overleden. De vrouw werd al sinds half mei in een ziekenhuis behandeld. 20 adoptiebaby s per jaar in Nederland Den Bosch Het komt ongeveer twintig keer per jaar voor dat moeders in Nederland hun baby afstaan ter adoptie. Meer dan de helft van deze moeders is jonger dan 21 jaar. Het afstaan van hun kind lost hun problemen echter niet op; er komen veel andere problemen voor in de plaats, blijkt uit onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid. ANP Pakistan geeft VS wrak helikopter terug Washington Pakistan heeft afgelopen weekeinde de helikopter teruggegeven die defect raakte en verwoest werd, toen terreurleider Osama bin Laden in het Pakistaanse Abbottabad werd gedood. Dat heeft een functionaris van het Pentagon gisteren gemeld. Ruim drie weken geleden doodden Amerikaanse commando s al- Qaidaleider Osama bin Laden. Schadevergoeding Een Britse vrouw krijgt 6,2 miljoen pond schadevergoeding na een flink mislukte facelift. Haar man, die tenslotte ook lijdt, krijgt een ton. Limburg is leuk De sympathiekste provincie van Nederland is Limburg, vinden Nederlanders zelf. Flevoland is juist het minst populair. Atheïstische seks Volgens een Amerikaanse studie hebben atheïsten niet meer seks dan anderen, maar wel betere, omdat ze minder schuldgevoelens hebben.

6 Slechts 17,95 Kleine dingen Ontroerende observaties Kleine dingen is een serie ontroerende observaties van de wereld volgens Nico Dijkshoorn. Wie hem kent als de genadeloze commentator uit de krant of uit De Wereld Draait Door zal verrast zijn door zijn feilloze schetsen over leven, liefde en cavia s! Uitvoering paperback, 192 pagina s. Lezersprijs 17,95* * exclusief verzendkosten BON KLEINE DINGEN Hierbij bestel ik x Kleine dingen 19,95* per stuk * exclusief verzendkosten. Levertijd met bon 10 werkdagen. Levertijd webwinkel 5 werkdagen. Klantenservice: ( 0,45 p.g.) Het is helaas niet mogelijk uw bestelling telefonisch of per mail door te geven. VOORLETTERS VOORNAAM NAAM M V ADRES HUISNUMMER POSTCODE PLAATS TELEFOON GEBOORTEDATUM Hierbij machtig ik Buckeroo Payment Service om i.o.v. Wegener NieuwsMedia BV eenmalig het verschuldigde bedrag af te schrijven. BANK-/GIROREKENING HANDTEKENING webwinkel.depers.nl categorie / boeken Stuur de volledig, in blokletters ingevulde, bon in een envelop naar Webwinkel, o.v.v. Non fictie boekenpakket, Postbus 1090, 5004 BB Tilburg. De Pers gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Op alle informatie die u aan ons verstrekt is de Wet Bescherming Persoonsgegevens van toepassing. In het colofon van de krant en op treft u nadere informatie aan. Sauerland deluxe gratis Let op: hoge korting + 4e nacht gratis met ontbijt! Slechts 199,- p.p.* Het populaire Sauerland ook wel land van duizend bergen genoemd - is ieder jaargetijde een bezoek meer dan waard! Heerlijk genieten van een schitterende natuur, uitgestrekte wandelpaden, fietsroutes en nog veel meer. Liefhebbers van rust, natuur, wandelen en fietsen komen hier helemaal aan hun trekken. Na een heerlijke dag kunt u ontspannen in de m2 DoriVita fitness & wellness club. Arnsberg ligt zeer centraal voor een bezoek aan o.a. Winterberg, Willingen en Soest. Tip: bezoek ook wildpark Vosswinkel, vlakbij het hotel. Afstand vanaf Arnhem/Eindhoven naar Arnsberg is slechts ca. 200 km. Het viersterren Dorint Hotel Arnsberg/Sauerland ligt rustig midden in de bossen van het Arnsberger Wald en beschikt over comfortabele kamers met o.a. badkamer douche/bad, tv en minibar. Verder beschikt het hotel over een gezellige hotelbar, restaurant met buitenterras, een beauty-etage, fitness en wellness center met binnenzwembad, sauna-afdeling (binnen- en buiten), buiten hot-whirlpool, tepidarium, kleuren douches etc. etc. Speciaal voor u als lezer van hebben wij in samenwerking met het luxe Dorint Hotel & Sportresort Arnsberg/Neheim een speciale aanbieding samengesteld. Lezersaanbieding: 3 overnachtingen in een moderne hotelkamer 2 x uitgebreid ontbijtbuffet met diverse lekkernijen 2 x diner in ons restaurant (menu/buffet) gratis gebruik DoriVita fitness & wellness club (1.600 m2) 4e nacht inclusief uitgebreid ontbijtbuffet gratis! Adviesprijs* 259,- p.p. Lezersprijs* 199,- p.p. * prijs per persoon o.b.v. een 2-persoonskamer. Toeslag 1-pers. kamer 40,- per persoon per verblijf. Kinderkorting op aanvraag. Het arrangement is op basis van beschikbaarheid en eigen vervoer! U kunt gratis parkeren bij het hotel. Aankomst dagelijks tot 31 oktober 2011 op basis van beschikbaarheid en op basis van eigen vervoer. Meer informatie en boeken Ga naar onze webwinkel of belt u met Dorint , of naar depers.nl/webwinkel categorie reizen / autovakanties webwinkel.depers.nl categorie / boeken Slechts 39,95 Bestsellerpakket 4 prachtige boeken! Houdt u ook zo van lezen? Geniet mee van deze 4 prachtige bestsellers: De gelukkige huisvrouw (Heleen van Royen) Vloed (Susan Smit) Cruise (Suzanne Vermeer) Niets dan de waarheid (David Baldacci) Totaal meer dan pagina s! Uitvoering: paperback. Lezersprijs 39,95* * exclusief verzendkosten. BON BESTSELLERPAKKET Hierbij bestel ik x BESTSELLERPAKKET 39,95* per stuk * exclusief verzendkosten van 5,95. Levertijd met bon 10 werkdagen. Levertijd webwinkel 5 werkdagen. Klantenservice: ( 0,45 p.g.) Het is helaas niet mogelijk uw bestelling telefonisch of per mail door te geven. VOORLETTERS VOORNAAM NAAM M V ADRES HUISNUMMER POSTCODE PLAATS TELEFOON GEBOORTEDATUM Hierbij machtig ik Buckeroo Payment Service om i.o.v. Wegener NieuwsMedia BV eenmalig het verschuldigde bedrag af te schrijven. BANK-/GIROREKENING HANDTEKENING Stuur de volledig, in blokletters ingevulde, bon in een envelop naar Webwinkel, o.v.v. BESTSELLERPAKKET, Postbus 1090, 5004 BB Tilburg. De Pers gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Op alle informatie die u aan ons verstrekt is de Wet Bescherming Persoonsgegevens van toepassing. In het colofon van de krant en op treft u nadere informatie aan.

7 Eigenlijk mag je je partner niet eens vertellen hoe je dag was. Vincent de Pijper Directeur Brussaard chauffeursdiensten Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Eerst 7 Houd je vip veilig en twitter niet #Privéchauffeur Mooie auto s, relaxed werk, hoge kringen; een op de vier vmbo ers wil privéchauffeur worden. Onze verslaggever werd getest op geschiktheid. Sanne Rooseboom Maarssen Wanneer de vip instapt, houd je de deur voor hem open. Als het regent, sta je naast hem met een paraplu. Zodra je wegrijdt, moet de auto soepel over de weg glijden zodat de vip kan werken zonder drempels of bochten te voelen. Mijn vip kan zijn laptop niet recht houden en wanneer ik achteruit moet kijken, kijk ik hem recht in het gezicht. Dat kan niet, zegt mijn begeleider streng. De vip heeft zijn privacy nodig, je moet je spiegels gebruiken. Want als-ie in zijn neus had zitten peuteren, dan had ik dat gezien. Vorige week kwam uit een onderzoek van de Telefoongids dat een op de vier vmbo ers en mbo-opgeleiden privéchauffeur zien als de ultieme baan. Vincent de Pijper, directeur van Brussaard chauffeursdiensten, ziet de populariteit van zijn vak al jaren stijgen. Veel mensen stellen zichzelf de vraag: wat wil ik nou écht? En dan is het antwoord: autorijden. Privéchauffeur worden is vervolgens een aantrekkelijke optie. Vooral omdat rond de privéchauffeur de air van luxe hangt. Je rijdt in de dure auto van een klant, brengt hem naar interessante gelegenheden, begeeft je opeens in de hoogste kringen. Een beginnend bestuurder verdient vanaf euro netto. Daar moet je dan eerst wel flink voor investeren: de opleiding van een week om het juiste CCV-certificaat te bemachtigen, kost bijna vierduizend euro. Onze privéchauffeur in de Audi van de vip. De schoenen zijn al fout nummer één. FOTO S: ALEXANDER SCHIPPERS Veel werk Bij elke informatiebijeenkomst van de opleiding tot privéchauffeur bij Bruseco, het opleidingsinstituut van Brussaard in Maarssen, stikt het van de jonge jongens (er zijn ook vrouwelijke geïntreseerden, maar het is een minderheid). Voordat ze aan de opleiding van een week beginnen, worden ze gekeurd. Het gaat om rijstijl, zegt De Pijper. Maar ook om karakter. Zie je er beschaafd uit? Ben je dienstverlenend, betrouwbaar, discreet? Een chauffeur mag nooit twitteren over het werk en geen Facebookvrienden worden met klanten. Eigenlijk mag je niet eens aan je partner vertellen hoe je dag was. Tijdens mijn intakegesprek vraagt De Pijper hoe mijn kinderkamer er uitzag (rommelig en vol) en of ik wel eens te laat kom (soms). Als mensen chaotisch zijn, is de kans groot dat ze dat op de weg ook zijn, of dat ze te laat komen bij een klant. En dat mag niet gebeuren. De test bestaat verder uit een aantal theorievragen zoals Waar begint de A15? en Wie heeft er voorrang op een gelijkwaardige kruising? Die haal ik gelukkig. Er is genoeg werk voor de goeie privéchauffeur want ook de vraag groeit gestaag. Door de vergrijzing, door files, parkeerproblemen. Het is een vrij beroep, niemand registreert hoeveel privéchauffeurs Nederland telt. De schatting is dat er zo n chauffeurs op oproepbasis zijn, waaronder veel studenten, en fulltime chauffeurs. Er zijn tienduizenden klanten; bedrijven, CEO s, ministers, artiesten, burgermeesters. Toch zul je zelden een advertentie zien. Als je etaleert dat je een privéchauffeur zoekt voor een rijk iemand, dan komen louche types daar als eerste op af, aldus De Pijper. Ontvoering is een belangrijk gevaar. TomTom Wie een goede privé-chauffeur wil worden, moet rijden zonder Tom- Tom en vertrouwen op ouderwetse coördinatie en observatievermogen. Tijdens onze proefrit vraagt de instructeur steeds waar we zijn. Rijden we richting Amsterdam of ervandaan? Wat stond er op het hectometerpaaltje? Wat kun je verwachten over 2 kilometer? Het is schokkend hoeveel je in het dagelijks verkeer langs je heen laat gaan. Ook moet je constant rekening houden met ontvoeringsgevaar. Je moet weten wat voor wagen er tien auto s voor je rijdt, de zijstraten in de gaten houden voor een ontsnappingsroute en vooral: blijven rijden. Wie stilstaat, loopt gevaar, zolang de auto rijdt, zit je vip goed. Voor gevorderden biedt Brussaard EHBO-cursussen aan en de dagopleiding vip te water, voor als je vip dreigt te verdrinken met auto en al. Het eindoordeel Mijn schoenen zijn verkeerd. Een privéchauffeur moet zwarte schoenen dragen, geen bruine. Een spijkerbroek kan ook niet. En mijn haar is rommelig. Je bent als chauffeur het uithangbordje van een bedrijf, het eerste dat mensen zien. Je moet er perfect verzorgd uitzien. De uiterlijke slordigheid komt terug in mijn rijstijl. Bovendien zou ik wel eens te laat kunnen komen bij een klant. Het advies is: ja, het kan. Maar misschien ook niet. Emobilisten Het voeren van een emotioneel gesprek tijdens het autorijden beïnvloedt je rijprestaties behoorlijk, blijkt uit Brits onderzoek. Stress Het stressniveau van mannen is zeven keer zo hoog als dat van vrouwen wanneer ze in een file terechtkomen. Rekenfoutje Zet 21 oktober vast in je agenda: dan is volgens Harold Camping écht de apocalyps; 21 mei was een rekenfoutje.

8 8 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Vanuit Slominskiego 7 in Warschau Polen en Nederland hebben ruzie. Wij zeggen: het zijn dronken profiteurs. Zij zeggen: jullie zijn intolerante uitbuiters. De Pers trekt kriskras door vijandelijk gebied. We willen het nu wel eens weten: doen ze thuis ook zo? P Warschau Links: Wieszek Wieslowolski met zijn vrouw voor het minuscule gele huisje. Rechts: het omaatje met de gevaarlijke hond. Wij zijn Polska B #DeBoerOp Polen bestaat uit het moderne Polska A en het arme Polska B. De EU, waarvan Polen per 1 juli voorzitter is, pompt veel geld in Polen B. Het lijkt een bodemloze put: straks is er niemand over. Michiel van Blommestein Camil Driessen Sobieszyn Heren, jullie nog een stukadoor nodig eigenlijk? Op het houten terrasje voor de dorpswinkel rookt een oud mannetje zijn sigaret tot aan de filter op, terwijl hij nipt aan een fles Tatrapils. Regelmatig maakt hij de reis van het dorpje Sobieszyn (in de een na armste provincie Lublin) naar Warschau op zoek naar werk. Die 150 kilometer zijn een tocht naar een andere wereld. Naar het Verre Westen waar de business booming is, de economie groeit, mooie mensen wonen en carrières worden gemaakt. Sobieszyn is tekenend voor het verval van dat andere deel van het land: Polen B. Iedere Pool verdeelt zijn land namelijk onder in twee delen: het moderne deel A en het achtergestelde deel B. Trek een diagonale lijn door Warschau op de kaart van Polen en alles rechts van die lijn is Polen B. Ook de politieke scheidslijn loopt ruwweg langs die grens. B is blauw en stemt op de oerconservatieve nationalistische partij Recht en Rechtvaardigheid. A kleurt rood en stemt op de liberalere regeringspartij Burgerplatform. Als je Sobieszyn binnenrijdt, lijkt er niets aan de hand. De weg van gloednieuw asfalt slingert door de glooiende groene heuvels, en velden knalgele paardenbloemen schieten voorbij. Veel huizen zien eruit alsof ze net gebouwd zijn. Kruiwagen Idyllisch, maar niet voor de bewoners. Dit is Polen B. Vijf jaar geleden hield iedereen hier nog dieren: koeien, varkens of paarden. Nu heeft niemand dat meer, zegt Mariola. Allemaal de schuld van de regering en EU die niet genoeg geld aan de boeren geeft om te kunnen overleven. De grote boerenbedrijven in de provincie gaan er met al het EU-subsidiegeld vandoor. En de regels, die zijn verschrikkelijk, zegt Jadzia Makuch, de eigenaresse van de dorpswinkel. Van de EU moest iedere boer de daken van zijn boerderij vervangen. Haar zoon Marcin sjouwt voorbij met een kruiwagen. Achtentwintig jaar oud, mastertitel in boekhouden en een van de weinige jongeren in het dorp. Met zijn vrouw woont hij bij zijn schoonmoeder. Al mijn vrienden zijn naar Warschau of het buitenland vertrokken. Hij vertelt dat het dorp in tien jaar tijd van 800 naar 400 inwoners kromp. Over de EU is hij minder sceptisch dan zijn moeder. Ze hebben hier toch de weg mooi gemaakt en een speeltuin voor de kinderen gebouwd. Alleen is er straks niemand meer over om van die voorzieningen gebruik te maken. Er wonen hier alleen nog maar ouderen en gepensioneerden. Als we verder rijden, merken we dat Sobieszyn er genadig vanaf komt. Na de gemeentegrens gaat de vlakke weg over in eentje met kuilen, barsten en kapot asfalt. Huisjes en boerderijen zijn vervallen. Een boer achter de ploeg heeft de grootste moeite de draf van zijn paard bij te houden. Het riviertje langs de dorpen Blizocin I en Blizocin II staat hoog. Onlangs waren er nog flinke overstromingen. Een maand geleden hadden jullie hier met jullie mooie schoentjes niet kunnen staan, heren, bijt een assertief omaatje in bloemetjestenue ons toe. Ze leunt tegen haar hek waarop een bordje zit met Zly Pies (gevaarlijke hond). Het kleine beestje kwispelt. De kikkers aan de poel kwaken. Hij is heel gevaarlijk, zegt ze met een twinkeling in haar ogen Aantal inwoners Lublin De meerderheid van de inwoners van de arme Poolse provincie Lublin woont op het platteland. Tegen de vervallen schuur achter haar leunt een verroeste zeis. Een halve kilometer verderop zit Wieszek Wieslowolski met zijn vrouw in de zon in de tuin voor het gele minuscule houten huisje van zijn vader. Korte broek, slippers met sokken, strak hemd aan en tuinschaar in de hand. Hij barst geëmotioneerd in woede uit als we hem vragen naar de overstromingen. Dit is nu het derde jaar op rij. De weg is weggespoeld. Ieder jaar komen er cameraploegen, maar daarna verandert er niks. Put Op het gebouw tegenover zijn gare gele huisje, aan de overkant van de weg, hangt een plakkaat van de EU en gemeente waarop staat aangekondigd dat er afvoer en riolering worden aangelegd. Kosten: zloty (zo n 1,3 miljoen euro). De EU betaalt 61 procent ervan. Ik vertrouw het niet, zegt Wieslowolski hard. Het geld verdwijnt alleen maar in de zakken van die boeven in Warschau en naar het westen van het land. Wij zijn Polska B. Twee jaar geleden werd eindelijk een waterleiding aangelegd in Blizocin I, dus zal de riolering vast ook gemaakt worden toch? Wieslowolski en zijn vrouw zijn er niet van onder de indruk. Stromend water?! briest hij. Daarvoor hadden we toch ook al water, het kwam alleen uit een put! Eten duurder Onlangs is de btw verhoogd naar 23 procent. Eten is duurder geworden in Polen omdat het nultarief is afgeschaft en op 8 procent is gezet. Een Ciechan pakken Populair is het honingbier Ciechan Miodowe. Honingbieren zijn nu speciaalbieren maar in lang vervlogen tijden was honing de enige zoetstof. Sociaal Iedere Pool draagt maandelijks sociale premies af. Boeren hoeven maar eens in de drie maanden zo n 75 euro te betalen.

9 Als ik een bonus betaal, dan doen ze hun uiterste best. Janusz Filipiak Eigenaar van Comarch Polen willen hard werken #Ondernemen Dat Janusz Filipiak een succesvol IT-bedrijf bezit, laat hij graag zien. Met een Bentley, een zelfportret en een eigen voetbalclub. Mathijs Rotteveel Krakau Janusz Filipiak, sorry, professor Filipiak, is een van de succesvolste ITondernemers van Polen en dat wil hij weten ook. Hij is opgegroeid in de tijd van het communisme en heeft sindsdien een hekel aan alles wat neigt naar middelmaat. Dus heeft hij vriend en kunstschilder Rafal Obinski de opdracht gegeven een schilderij te maken dat hemzelf en zijn bedrijf Comarch uitbeeldt. Niet voor thuis boven de bank, maar op de vijftien meter hoge muur in de welkomsthal van zijn hoofdkantoor in Krakau. Daarom rijdt hij een Bentley Continental Flying Spur met een nieuwwaarde van minimaal euro. En daarom antwoordt hij onomwonden 100 miljoen euro op de vraag hoe rijk hij nu eigenlijk is. Filipiak richtte zijn IT-bedrijf Comarch op in Hij was toen professor in de elektrotechniek aan de Universiteit van Krakau. Net als veel andere ambitieuze jonge mensen wilde hij na het vallen van de Muur proeven van het vrije ondernemerschap. Samen met tien van zijn studenten begon hij met Computer Communication Consultants. Al snel had hij in de gaten dat hij de enige was die serieus werkte aan het bedrijf. Hij ontdeed zich van zijn partners, doopte het bedrijf om tot Comarch en kon beginnen aan het echte succesverhaal. Niet geavanceerd De software voor de administratie van leveranties, personeel en financiën die hij toen bood aan Poolse ondernemingen was lang niet zo geavanceerd als die van westerse concurrenten. Maar Poolse ondernemers wilden helemaal geen super geavanceerde programma s en kozen vaak voor de makkelijke software van ons. Comarch groeide mee met zijn Poolse klanten en gaat nu internationaal de concurrentie aan met grootmachten als IBM, SAP en Hewlett Packard. Het heeft zo n werknemers, een omzet van 190 miljoen euro en een winst van bijna 6 miljoen. Bijna de helft van het personeel werkt in Krakau en omgeving. Hij houdt van het Poolse arbeidsethos, zegt Filipiak. Jongeren zijn Filipiak steekt zijn trots niet onder stoelen of banken. hier goed opgeleid. Maar dat zijn ze in Duitsland en Nederland ook wel. Het verschil is dat ze hier nog hard willen werken. Ze willen een huis, mooie auto, leuke meubeltjes en op vakantie. Dus als ik hier een bonus van euro betaal, dan doen ze hun uiterste best om die binnen te halen. Dat is in Duitsland en Frankrijk, waar Comarch nu 600 werknemers heeft, wel anders. Een van onze Duitse werknemers vertelde mij dat hij voor een bonus van euro geen vijf minuten langer op kantoor zou blijven. Hij verdiende al euro en vond dat wel genoeg. Daar Bolleboos Janusz Filipiak (58) kreeg in 1991 de titel professor toegekend door toenmalig president Lech Walesa. Filipiak heeft zes boeken geschreven over tele-informatica. kan ik dus helemaal niets mee. Hij waakt ervoor dat de verwende westerse mentaliteit zijn bedrijf binnensluipt. Wat er nu in Europa gebeurt, lijkt steeds meer op de tijd van het communisme, zegt hij. Mensen zijn tevreden en werken dus niet hard meer. Daarbij willen overheden steeds meer grip hebben op ondernemers. Ze zeuren over bonussen, bouwen rigide arbeidswetten en de Europese overheid deelt zelfs boetes uit aan landen die wat leuks voor hun ondernemingen doen. Allemaal kortetermijnpolitiek. Denk je dat dat in China ook zo gaat? Met de Poolse overheid heeft Filipiak ook niet veel op. Hij beweert dat dat niks te maken heeft met zijn arrestatie ruim drie jaar geleden. Filipiak zou om arbeidswetten te omzeilen een contract van een van de spelers van zijn voetbalclub Cracovia Krakau geantedateerd hebben. Die arrestatie was totale onzin, zegt hij. Wij zijn na Mittal Steel, denk ik, de tweede werkgever van Krakau en omgeving. Maar de overheid luistert niet naar me. Daarom ga ik er ook geen tijd meer aan besteden. I n Nederland klagen we over onaangepaste Polen die zich misdragen. Wij keurige Hollanders kunnen er ook wat van, blijkt in Krakau. Ze zitten in een restaurant met de originele naam Grill House vlakbij Rynek Glowny, het centrale marktplein van de stad. Acht Hollandse jongens van in de twintig die enthousiast hun plannen voor de volgende dag bespreken. Nee joh, wij gaan toch niet naar Auschwitz, da s niks voor ons. Lopen we alleen maar grappen te maken. Gaan we jou even lekker onder de douche zetten Erik, haha. Erik sputtert nog een klein beetje tegen, maar de rest is het er snel over eens. Het hele restaurant mag horen dat het dagprogramma er morgen ietsje anders uit gaat zien. Ik wil gewoon een goeie uitsmijter eten en op het terras uitkateren, want we gaan wel dronken worden vanavond, toch? Om zijn voornemen kracht bij te zetten pakt de jongen een zelf meegenomen flacon sterke drank en giet snel wat naar binnen. Burp, Zilte lucht snuiven Dagblad De Pers Woensdag 25 mei Doe je thuis ook zo Titties Nee, dan wij Hollanders Skiën en boarden op een stinkende afvalberg Warschau Een stortplaats in een buitenwijk van Warschau, Radiowo genaamd, zal worden omgetoverd tot een avontuurlijk paradijs voor extreme sporten. De afvalberg is 80 meter diep en daarom ideaal voor de bouw van een skihelling en een halfpipe voor snowboarders. De stad kijkt ook naar mogelijkheden voor mountainbikeroutes. De bouw zal waarschijnlijk pas over vijf jaar aanvangen. burp, twee enorme boeren volgen. Andere gasten kijken geërgerd, maar de serveerster doet net alsof ze het niet hoort. Ze zegt tegen de jongens dat ze het zo leuk vindt dat er weer een groep Hollanders in de zaak is. Die zien ze hier in Krakau de laatste tijd steeds minder. De jongens vatten dit op als een uitnodiging om over tieten te beginnen. We want to see titties tonight, zegt eentje. Do you know a good tittiebar? Het meisje legt uit dat er verderop in de straat een nachtclub zit. Geen tijd te verliezen dus. Terwijl de rekening wordt gevraagd gaat de ene helft vast naar buiten om een sigaret te roken. De kosten vallen tegen, wel meer dan tien euro per persoon. Gelukkig hebben we nog wat in de pot zitten van vorig jaar, jongens. Als ze weg zijn, verontschuldigt het meisje zich voor het gedrag van de groep. Het viel eigenlijk best mee, zegt ze. Vorige week zat hier een groep, waarvan er eentje een rok aan had. Met niks eronder. Daar kon je niet omheen, want hij lag half dronken met zijn benen wijd op zijn stoel. Bah. Aswolk bedreigt weer komst van Obama Warschau Nu de aswolken over Schotland hangen zijn de Polen bang dat president Obama zijn geplande bezoek eind deze week aan het land zal afbreken. Die angst komt niet uit de lucht vallen. Vorig jaar verhinderden de aswolken de Amerikaanse president een bezoek aan Polen, toen deze de begrafenis van president Lech Kaczynski en diens vrouw wilde bijwonen. Beiden stierven in de vliegtuigramp van Smolensk. Hartstikke praktisch zo n mall met 230 winkels #Malls Niks-aan-de-hand-muziek, 230 winkels, ruime openingstijden: Polen vinden het heerlijk toeven in de mall. Kristel Segeren Warschau Eenzelfde soort gezapig deuntje als dat van de oneindige soapserie The Bold & The Beautiful klinkt als je naar binnen loopt. Tijdens de andere vier uren die je door de shoppingmall loopt ook. Die tijd heb je wel nodig, wil je de vierkante meter van Arkadia verkennen. In 2004 werd dit enorme, pompeuze winkelcomplex in Warschau uit de grond gestampt. De schreeuwende advertenties geven de indruk dat je in een andere wereld bent. En dat is ook zo. De 25 restaurants, 230 winkels en een hypersupermarkt doen de buitenstaander duizelen. Polen zelf hebben daar geen last van. Ik kom hier regelmatig, vertelt Marta Gwizolak (24), die naast een plantenbak zit te chillen. Ik kan me hier de hele dag vermaken met m n vriendinnen. Het is hartstikke praktisch hier, antwoordt Kasia Kaczmarzyk (28) op de vraag of de mall niet te Amerikaans is. Zo n overdekt complex houdt je warm in de winter. Nadelen heeft het comfort ook, zegt Kalina Bartol (25) van de juwelier. Toen de mall net geopend was hingen hier non-stop scholieren. Ze zaten liever in de Coffeeheaven dan op school. De Polen zijn niet weg te slaan, maar als ze het complex verlaten, zitten die soapdeunen er goed in. Op de pier van Sopot aan de Baltische Zee, met 511 meter de langste houten pier van Europa, waan je je in de negentiende eeuw. Geen snackbars, fruitmachines of harde muziek. Een kuurhotel is er ook. FOTO: IRIS MECHIELSEN Racen levert geld op Formule 1-rijder Robert Kubica is volgens de tabloid Super Express met een geschat jaarsalaris van 3 miljoen euro de rijkste sportman van Polen. Forbes Ondernemer Jan Kulczyk, eigenaar van Kulczyk Investments, is volgens Forbes Poland met een vermogen van 2,1 miljard dollar de rijkste Pool. Geen vetpot Het minimumloon ligt rond 350 euro per maand. Met een universitaire opleiding begin je met circa 450 euro. Een uitkering is maar 125 euro.

10 10 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 De bondscoach is een schaap dat veel blèrt maar weinig wol levert. Jan de Zeeuw sr. Voetbalkenner en Feyenoordfan Bouwen kunnen ze, plannen wat minder #EK2012 Plannen is niet de sterkste kant van Polen. Niet bij het bouwen van een stadion, en niet bij het opbouwen van het voetbal. Polengangers Jan de Zeeuw jr. en sr. maken zich er niet meer druk om. Jan en Jan de Zeeuw in het stadion van Gdansk, dat bijna klaar is. IRIS MECHIELSEN Petra Janbroers Gdansk Senior: Zie jij dit binnen twee weken af zijn? Zie jij dat gebeuren, nee toch? Junior: Het wordt op 2 juni afgeleverd, op 9 juni wordt de openingswedstrijd tegen Frankrijk gespeeld, pap. Senior: Ach welnee, die Fransen zijn gisteren de boel komen verkennen, die zijn meteen omgedraaid. Dat zie je toch zo dat het niet gaat lukken. Junior: Je moet hier niet als een Nederlander denken. Dat werkt gegarandeerd niet. Als iemand me belooft dat iets dan en dan klaar is, nou, ik wacht rustig af. Jan de Zeeuw jr. (28) banjert opgewekt door de bagger rond het PGEstadion in Gdansk, de plek waar volgend jaar voor het EK voetbal drie groepswedstrijden en een kwartfinale worden gespeeld goede kans dat Oranje hier aantreedt. Dat de oefeninterland tussen Polen en Frankrijk op zulke korte termijn doorgaat, lijkt onwaarschijnlijk. Het is nog één grote bouwput. Ook het optreden van dj Armin van Buuren volgende maand staat op losse schroeven. Met de verplichte helm op, een fluorescerend vestje om, stevige werkschoenen en zijn net behaalde Poolse EHBO-diploma op zak, laat De Zeeuw junior zich niet van zijn stuk brengen. Hij zigzagt tussen de af- en aanrijdende trucks door, met in zijn kielzog zijn in de voetbalwereld welbekende vader. Senior was onder andere zaakwaarnemer voor de Poolse keeper Jerzy Dudek (Feyenoord, Liverpool, Real Madrid en het Poolse elftal). Grote bekendheid kreeg hij als teammanager van het Poolse elftal van 2006 tot 2009, met Leo Beenhakker als bondscoach. Dat eindigde ondanks de resultaten (het elftal haalde onder Don Leo s leiding voor het eerst de eindronde van het Europees kampioenschap) in ontslag van beide Nederlanders. Die voorzitter van de Poolse bond Grzegorz Lato is totaal ongeschikt, zegt De Zeeuw. En de huidige bondscoach is een schaap dat veel blèrt maar weinig wol levert. Weet je dat ik vroeger hier in Gdansk nog geen glaasje water in het openbaar kon drinken? Dan stond er gelijk een foto in de krant dat de Holender Jana de Zeeuw aan de wodka was, gaat hij glunderend verder. Waarom moet ik eigenlijk een rode helm op en hebben jullie een witte? Veldverwarming Junior probeert de aandacht te trekken. Niet achteruit lopen, niet omhoog kijken, instrueert hij terwijl we ons in dit mierennest vergapen aan het halfopen geelrode gebouw in de vorm van barnsteen (amber). Dat zijn de regels. Vorige week is in het stadion van Warschau een man dertig meter naar beneden gevallen. Het was het tweede dodelijke ongeluk daar. Dat hebben we hier liever niet. Pas op met die treden, pap. Er werken 24/7, in drie wisseldiensten, man aan de bouw van het technisch zeer geavanceerde stadion. De stad is eigenaar van het stadion, dat na de oplevering voor tien jaar door de club Lechia Gdansk wordt gehuurd. Gdansk is een van de vier Poolse speelsteden van het EK, dat het land samen met Oekraïne organiseert. De andere drie zijn Poznan, Warschau en Wroclaw. Jan de jonge is verantwoordelijk voor het businessgedeelte, een concept à la de Amsterdamse Arena, met vip-stoelen en skyboxen, een terras 200 miljoen euro De stad Gdansk financiert de bouw van de EK-voetbalarena. Die kost 200 miljoen euro en heeft een capaciteit van en catering en het pasjessysteem inclusief. De kaartverkoop is van start gegaan en junior is al druk bezig om zijn waar te slijten. Een vip-stoel kost euro voor drie groepswedstrijden, voor de kwartfinale, in die orde van grootte spreken we, zegt hij, intussen wijzend op de skybox van de burgemeester van Gdansk, voor 24 man. Westerse multinationals snappen het concept van klanten uitnodigen en in de watten leggen. Hier is dat volkomen nieuw. Ach, het wordt toch nooit wat met dat Poolse voetbal, zegt senior, die als schaatser ooit in Polen terechtkwam, een Poolse trouwde en bleef terugkomen. Niet als ze zo doorgaan. De bobo s spreken geen enkele taal, en ze denken nog steeds dat hun sporters zo goed zijn als vroeger onder het communisme. Ze zijn hier blijven steken. Ik ga Lechia Gdansk nou helpen met een Nederlandse trainer te vinden die de jeugdopleiding kan doen. Het ontbreekt in heel Polen aan structuur in het voetbal. Verwarming Kijk, ze zijn bezig de veldverwarming aan te leggen, wijst De Zeeuw inmiddels naar een gat waar straks een mooie groene mat (een mix met Hollands gras) overheen komt. Vanwege de strenge winters zijn de clubs dat verplicht. Je zou dus denken dat ze rekening houden met vertraging door vorst en sneeuw. Maar nee hoor, de winter duurder wat langer dan normaal, en hup, we lopen een maand achter. Plannen is niet hun sterkste kant. Maar waarom moet ik nou een rode helm op? De volgende dag komt de politie op inspectie; met de PZPN wordt bepaald dat het stadion niet op tijd veilig zal zijn om de duizenden toeschouwers te herbergen. De oefenwedstrijd Polen-Frankrijk is verplaatst naar Warschau. Chaos De eerste speeldag van de voetbalcompetitie 2008/2009 werd afgelast wegens verwarring rond het aantal clubs dat mocht deelnemen. Pijnlijk Voetbalclub Górnik Zabrze kwam internationaal ooit het verst: het verloor in 1969/70 met 2-1 de finale van de Europacup II van Manchester City. Krakau kampioen Wisla Krakow is dit jaar onder leiding van de Nederlandse trainer Robert Maaskant kampioen geworden van de Poolse competitie.

11 Mensen zijn hier van een unieke kwaliteit. Redbad Klijnstra Acteur en horecaondernemer Arts van acht miljoen Polen #Hybridepool De Pools-Nederlandse acteur Redbad Klijnstra neemt het hartgrondig op voor zijn landgenoten. Polen zijn uitvinders. Jan-Hein Strop Warschau Ze kennen hem als Ruud van der Graaf, de anesthesist die euthanasie aan de orde stelde in het katholieke Polen puur missionariswerk. Maar de Polen hebben hem ondanks zijn wat liberale denkbeelden toch in de armen gesloten: op vrijdagavond prime time kijken acht miljoen mensen naar de ziekenhuisserie Na dobre i na zle (In voor- en tegenspoed), waarin hij al sinds 2007 speelt. Hoezeer zijn rol als Van der Graaf zijn achtergrond verraadt, Redbad Klijnstra (1969) is na twintig jaar veel meer Pool dan Nederlander. Hij is vergroeid met Warschau en zijn inwoners, over wie hij met zoveel liefde spreekt. De mensen hebben een unieke kwaliteit. Daarom blijven zoveel Nederlanders hangen, vertelt hij op het terras van zijn kleine café waar hij vermoedelijk als enige in heel Polen stroopwafels serveert. Klijnstra bleef na zijn komst vlak na de val van de Muur ook hangen. Na de ruige jaren negentig beleeft zijn stad een bloeiperiode. Er gebeurt nu zoveel, ook cultureel. En Polen wordt opener. Er is overal politiek debat. Uitvinders En dat is hard nodig, want de communisten hebben volgens de acteur en horecaondernemer nog altijd veel invloed. De prijs van een vreedzame transitie. Hij droomt van een Polen dat democratischer wordt, waarin ook de kleine ondernemer meer kansen krijgt. Want nu is het beleid vaak funest voor ondernemerschap. Wie bijvoorbeeld een café wil beginnen, krijgt te maken met de strengste hygiënewetten van Europa, die voorschrijven dat je in iedere wc drie wastafels moet hebben. Ik heb het makkelijker als bekende Pool, maar de gewone man heeft het hier heel moeilijk. Zo gaat er veel talent verloren. Polen hebben een groot potentieel. Het Redbad Klijnstra in zijn café. IRIS MECHIELSEN Poolse IMF-wannabe amputeert onverdoofd Aktualnosci Wat is hot news? Dagelijks bericht over waar de Polen het in de krant, op tv en in de kroeg over hebben. zijn heel ondernemende mensen. En Polen zijn uitvinders. Maar omdat het hier niet lukt, gaan ze vaak naar het buitenland. Maar de uitvinders gaan liever naar Groot-Brittannië dan naar Nederland, dat volgens Klijnstra de minst ondernemende Polen trekt. En dat heeft alles te maken met ons beroerde imago. Een Pool denkt gechargeerd dat in Nederland alleen maar homo s wonen. Ze denken aan eenzame singles. Als het niet uitkomt, laat je je kind weghalen. En als Michiel van Blommestein Warschau De stoelendans rond de zetel van de gevallen IMF-directeur Dominique Strauss-Kahn is begonnen, en de Poolse elite weet het zeker: Leszek Balcerowicz is de ideale kandidaat om DSK op te volgen. Alle kwaliteiten zijn aanwezig. Opleiding? Check. Ervaring? Check. Veilig en vooral niet flamboyant (lees: saai). Dubbelcheck! Balcerowicz (64) was eind jaren tachtig de ijzeren chirurg van het plan dat het hart van de Poolse economie weer moest doen tikken. De botte bijl zette hij erin, onverdoofd amputeren was het devies. Niks geen gezeur over overgangstermijnen, subsidies of de menselijke factor. Er volgde een ware massasterfte onder staatsbedrijven die van de ene op de andere dag hun monopolies kwijtraakten. Omhooggeschoten prijzen, een werkloosheid van 20 procent en harde kritiek konden de technocraat Balcerowicz niet deren. Ondertussen vinden de meeste Polen dat Balcerowicz grotendeels gelijk had. je het leven niet meer ziet zitten, zet je een spuit erin. Ook goedemorgen. Gezien zijn politieke voorkeur zou de acteur dit soort opvattingen ook zelf kunnen koesteren. Hij is aanhanger van de oerconservatieve partij Pis. De vliegramp vorig jaar toen president Lech Kaczynski overleed, sterkte hem in de overtuiging dat Polen zich krachtig moet afzetten tegen Rusland. Dat anderen dat niet begrijpen, deert hem niet. Met een grijns: Ik ben een paria onder mijn vrienden. Polen doet het op de keper beschouwd beter dan de meeste andere oud-oostbloklanden. Tegenwoordig is hij vooral commentator. Voor de regering is hij met zijn kritiek op het uitblijven van echte hervormingen nogal een lastpak. Toch ziet premier Tusk in hem de beste kandidaat voor de IMF-post. Maar Warschau drukt niets door. Een Poolse voordracht zou op dit moment geen zin hebben, vermoedt Tusk. Realistisch, want de binnenlandse hype verhult de realiteit dat Polen kansloos lijkt. Maar, zo zeggen Poolse economen, Balcerowicz kan zich presenteren als compromis tussen het rijke Westen en de BRIC-landen. En een kansloze Poolse compromiskandidaat kan ver komen, kijk maar naar ene Karol Wojtyla in D e Rus, altijd een vijand van formaat: nooit bang om Poolse tegenstanders te verpletteren of zichzelf wodkagewijs te gronde te richten. Beide met weinig respect voor het leven. Zelfs niet voor de nationale volksheld van Polen. Niet alleen de paus had van de Russen een enkeltje naar de hemel mogen maken. Ook vakbondsleider en centrale figuur in de val van het communisme Lech Walesa zou op de zwarte lijst van de KGB, de vroegere Russische geheime dienst, hebben gestaan. Althans, zo luidt de complottheorie die sinds deze week de ronde doet in Polen. Waar geruchten meestal vanuit Polen B de wereld in worden geholpen, zijn het nu twee invloedrijke hoge heren die de nieuwe anti-russische theorie neerpenden. Ferdinando Imposimato, een gepensioneerde rechter die werkte aan het onderzoek naar de moordaanslag op Johannes Paulus II, en journalist Sandro Provisionato publiceerden het boek met de originele titel: Aanval op de paus. De KGB keek volgens de auteurs niet alleen met angstige Dagblad De Pers Woensdag 25 mei Typisch Pools Ontnuchteringscentrum Brandslang op je hoofd voor 60 euro yskie, Lech, Perla, Żywiec, Tatra, Kasztelan, Warka, Zubr: Tgenoeg biertjes van Poolse bodem om de avond mee in te luiden, genoeg ook om de nacht mee te vullen en voldaan naar huis te waggelen. Zwalkend door de straten van Warschau. Prima zo lang je nog kan lopen, toch? Niet in Polen. Beter dat je een taxi neemt. Voor je het weet word je achterin een politiebusje gegooid en afgezet bij Izba Wytrzezwien: het ontnuchteringscentrum. Erfenis uit het communistische tijdperk waar dronkenlappen hun roes moeten uitslapen. In 2007 werden dronken personen naar een Izba Wytrzezwien gebracht, waaronder minderjarigen (alcohol drinken mag hier pas vanaf je achttiende). Ik ben er als student een keer beland, vertelt Tomasz. We waren op stap in een club, ik had te veel gedronken en dacht, ik ga buiten een luchtje scheppen. Dus ik zat op een bankje voor de deur, komt uit het niets de politie en duwen ze me in hun wagen. Voor Tomek liep het avontuur goed af. Bij het centrum werd de supervisor niet boos op hem maar op de agenten. Jullie gekken, hoezo breng je studenten hierheen?! Je moet zatlappen die op het station slapen hierheen brengen. Het Engelse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt de Britse toeristen die graag hun vrijgezellenfeest vieren in Polen in koeienletters voor de detoxification detention centers. In Krakau worden jaarlijks tientallen Britten wakker in een ontnuchteringscentrum om kennis te maken met de spartaanse ontnuchteringsmethoden: een ijskoude douche of brandslang op het hoofd. De straf geldt eigenlijk vooral voor mensen die in het openbaar drinken (dat is verboden), maar je dronken en luidruchtig op straat ophouden kan genoeg zijn om meegenomen te worden. Er staat voor Poolse begrippen ook een flinke boete op een nachtje ontnuchteringshotel: 250 zloty (60 euro). Ondanks de roemruchte reputatie ligt de Poolse alcoholconsumptie trouwens rond het Europese gemiddelde. Hongaren, Ieren, Fransen en Duitsers zijn veel grotere zuipschuiten. Schuld van de Russen Walesa Ook een enkeltje omhoog voor Lech ogen naar de groeiende populariteit van de paus. Ook was de geheime dienst bang dat Walesa de Sovjet-hegemonie in Polen aan gort zou slaan. Beiden worden in het boek bestempeld als de twee grootste tegenstanders van de Sovjet-Unie. De beschuldiging mag dan gloedjenieuw zijn, toch voelt het bijna vreemd aan dat achterdochtige complotliefhebbers hier nog nooit eerder aan hebben gedacht. De aanslagen werden in hetzelfde jaar uitgestippeld, maar het lukte de KGB alleen om op de paus door te drukken. Volgens het boek plande de KGB deze aanslag tijdens een tripje van de Poolse elektricien Lech Walesa naar, hoe ironisch, Rome. Om de taak te voltooien huurde de KGB Bulgaarse huurlingen in, die de Grijze Wolven werden genoemd. De twee vliegen in één klap-theorie bleek niet te werken. De aanslag mislukte doordat Walesa zijn reisplanning goed verborgen hield. Het boek is getimed rond de dertigste verjaardag van de aanslag op de paus. Behouden zelfs die hoge heren dus een beetje sensatiezucht. De weg kwijt Volgens nieuwszender TVN24 is er bij Krakau een dure weg aangelegd die nergens naartoe leidt behalve een parking. Er wordt nu op geskatet. Gezocht De politie heeft de foto s van 51 hooligans vrijgegeven die stennis schopten in Bydgoszcz. Ze maakten voor zo n euro schade. Madame Curie-jaar In Warschau wordt een grote muurschildering gemaakt van Marie Skłodowska-Curie, de Poolse natuur- en scheikundige met twee Nobelprijzen.

12 UNIEK AANBOD Staat uw woning te koop en wilt u extra kijkers trekken? Adverteer dan in Dagblad De Pers. Voor slechts e 99,- inclusief BTW brengt u uw woning in kleur onder de aandacht van duizenden potentiële kopers. U kunt uw woning in Dagblad De Pers voordelig onder de aandacht brengen bij * lezers per dag. U kunt uw woning op een groot formaat (zie het voorbeeld hieronder) bij al onze lezers presenteren. Daar moet die koper van uw woning toch tussen zitten! Voor meer informatie kunt u bellen naar: De editie Amsterdam - Ieke van Hees (030) De editie Midden-Nederland (Utrecht) - René den Uijl (030) De editie Rotterdam en Den Haag - Sylvia Alonso (070) of Margot Wijnen (070) VOORBEELD Woudenberg Schoutstraat 9 Fraai gelegen vrijstaande bungalow met garage in het centrum van Woudenberg met twee slaapkamers en badkamer op de begane grond. Royale eerste etage met diverse mogelijkheden tot realiseren van slaapkamers. VOORBEELD Vraagprijs: ,- kk Tel.: * bron: NOM 2010-I / 2010-II Unieke kans Superstunt Montsant Spaanse topwijn met 92 Parkerpunten De Amerikaanse Robert Parker is de meest invloedrijke wijnjournalist ter wereld. Hij kan als geen ander een wijn maken of breken. Jaarlijks beoordeeld hij vele duizenden wijnen die hij beoordeeld op een schaal van 100. Wijnen met 90 of meer punten worden gerekend tot de absolute wereldtop. Flor d Englora 2006 uit het gerenommeerde Spaanse wijngebied Montsant is door Robert Parker beoordeeld met maar liefst 92 punten. Gelukkig hadden we de wijn al ingekocht voordat deze uitzonderlijk hoge waardering werd toegekend. Hierdoor ontstaat voor u de unieke kans een absolute topwijn te bemachtigen voor een uiterst scherpe prijs. Spanje (rood): Flor d Englora - Montsant DO 2006 Flor d Englora is een volle en krachtige rode wijn van Cellers Baronia del Montsant. Fruitige geur met impressies van rijp fruit, kruiden en tabak. Zacht en vol van smaak met indrukken van bessen, bosvruchten, laurier en een vleugje peper. Deze wijn heeft een goede structuur en krachtige afdronk. Gemaakt van de druivensoorten Grenache (63%), Samso (32%), Merlot (3%) en Syrah (2%). Adviesprijs 11,95 Lezersprijs 7,95 Betalen en bezorging De levertijd bij bestelling met de onderstaande bon is 10 werkdagen.levertijd bij bestelling via onze webwinkel is 5 werkdagen. Vanaf vier dozen betaalt u geen verzendkosten. Bij minder dan vier dozen draagt u 5,95 bij. Bij vragen over uw bestelling kunt u bellen met de Klantenservice op telefoonummer: ( 0,45 per gesprek). Het is helaas niet mogelijk uw bestelling telefonisch of per door te geven. Bon Flor d Englora Hierbij bestel ik: (aantal) x dozen (6 flessen) Flor d Englora - Montsant DO 2006 à 7,95 per fles. VOORLETTERS VOORNAAM NAAM M V ADRES HUISNUMMER POSTCODE PLAATS TELEFOON GEBOORTEDATUM Hierbij machtig ik Buckeroo Payment Service om i.o.v. Wegener NieuwsMedia BV eenmalig het verschuldigde bedrag af te schrijven. BANK-/GIROREKENING HANDTEKENING Stuur de volledig in blokletters ingevulde bon in een envelop naar Webwinkel, ovv Wijnen, Postbus 1090, 5004 BB Tilburg. depers.nl/webwinkel categorie wijnen De Pers gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. Op alle informatie die u aan ons verstrekt is de Wet Bescherming Persoonsgegevens van toepassing. In het colofon van de krant en op treft u nadere informatie aan.

13 Ik zeg altijd: tactische kernwapens zijn voor mietjes. Marijke Helwegen gaat door met kernwapenprogramma Dagblad De Pers Woensdag 25 mei Uw vaste prik voor betrouwbaar nieuws VANWEGE HAAR NUCLEAIRE AMBITIES KREEG MARIJKE HELWEGEN EEN BRIEF VAN DE VN-VEILIGHEIDSRAAD. IK LAAT ME NIET DE LES LEZEN DOOR DE VN OF INTERNATIONALE SANCTIES VAN WIE DAN OOK. Diederik Smit Baarn Marijke Helwegen, een nieuw kernwapenprogramma: waar komt die nucleaire ambitie vandaan? Sinds enige jaren ben ik ermee bezig. Ik heb op zolder wat nucleaire installaties staan en dat gaat nu heel goed. Maar nu kreeg u onlangs een brief van de VN-veiligheidsraad dat er sancties zouden volgen. Inderdaad, van ja dit en dat en we zullen niet accepteren dat u een kernmacht wordt en we gaan samenwerken met China om u te isoleren en in het uiterste geval militair in te grijpen, dus ik dacht: neem me niet kwalijk zeg, wat is dit nu weer? En twee weken geleden stond er dus ineens een diplomaat op de stoep die met sancties begon te dreigen, dus ik dacht: waar komt dit vandáán? Dus u schreef een brief naar het internationaal atoomagentschap. Ik heb ze geschreven dat het niet bedoeld was om massavernietigingswapens te produceren. Ik bedoel, wat moet ik daarmee? Wat een raar verhaal zeg. Zijn er al plannen voor een kernproef? Daarvoor is het nog te vroeg. Ik heb wel gehoord dat een ondergrondse kernproef betrekkelijk eenvoudig is, maar ik heb een te kleine tuin. Als ik over een paar jaar gevraagd zou worden, wellicht. Want ik ga me niet opdringen en ongevraagd een woonwijk opblazen omdat ik zo nodig een kernproef moet doen. Ik ga geen woonwijk opblazen omdat ik zo nodig een kernproef moet doen, daarvoor is het nog te vroeg. Marijke Helwegen Wordt het dan een strategisch kernwapen of een tactisch kernwapen? Ik zeg altijd: tactische kernwapens zijn voor mietjes, dus voor mij alleen strategische kernwapens. Want u verrijkt ook uranium? Ja, maar gewoon voor vreedzame doeleinden natuurlijk. Marijke Helwegen (rechts): Ik heb nooit het non-proliferatieverdrag ondertekend. U zegt: het is meer een hobby, meer voor niet-militaire doeleinden. Mijn atoomprogramma is gewoon een liefhebberij van me, maar ik vind dus dat de internationale gemeenschap daar heel bekrompen mee omgaat. Bovendien heb ik nooit het non-proliferatieverdrag ondertekend, dus waar hebben ze het over!? Maar als u überhaupt dat hele non-proliferatieverdrag nooit getekend heeft, dan kunnen ze u toch niets maken? Dat zei ik dus ook tegen die man van het internationaal atoomagentschap, maar hij liep boos weg. Wat als het over tien jaar nog steeds niet gelukt is met die kernproef? Ik denk dat ik ook zonder mijn atoomprogramma prima gelukkig zou kunnen zijn. Maar u gaat gewoon door? Ik ga gewoon door en ik laat me niet de les lezen door de VN of internationale sancties van wie dan ook. Dat heb ik nooit gedaan en dat zal ik ook nooit doen. Dit is een ingekorte versie, u kunt het hele interview beluisteren op Sharia4Holland pleit voor gescheiden wc s Steven van der Jagt Den Haag Als het aan de radicale islamitische groepering Sharia4Holland ligt bieden restaurants, cafés en uitgaansgelegenheden zo spoedig mogelijk aparte toiletgelegenheden voor mannen en vrouwen. Tevens pleit de organisatie voor gescheiden sportteams en aparte gelegenheden tot douchen achteraf. Moslims in Nederland reageren verheugd, tegenstanders vrezen een stap terug naar de Middeleeuwen. Mensen moeten zo bescheiden zijn niet de aandacht van het andere geslacht te trekken, aldus woordvoerder Farid El Sadouq van de groepering. De mens is niet geschapen om zijn naaste te begeren dan wel zich in lichamelijke overgave te verlagen tot het dierlijke. De scheiding van mannen en vrouwen geldt in de eerste plaats binnen islamitische gebedshuizen om de aandacht niet af te leiden van het bidden. El Sadouq citeert: En als gij haar (zijn vrouwen) om iets vraagt, vraagt het dan van achter het gordijn. Dat is reiner voor uw hart en haar hart. (aya 53 van Soera De Partijscharen) Dit principe moet eveneens in andere publieke gelegenheden gelden volgens Sharia4Holland. De invloed van Sharia4Holland is de afgelopen jaren zienderogen toegenomen. De kledingconcerns C&A en Zeeman verkopen op verzoek van de groepering sinds 2009 apart dames- en herenkleding. Ook lijken damesbladen, make-up en yoga bezig aan een onstuitbare opmars om vrouwen een eigen levenswijze te bieden, waarin zij niet voortdurend bloot worden gesteld aan de begerige mannelijke blik. Knieval Tegenreacties klinken vooral uit de hoek van de Partij voor de Vrijheid (PVV). De partij eist van de Tweede Kamer garanties over gedeelde toiletten. Iran aan de Noordzee maakt wederom een knieval voor de Middeleeuwen, aldus Kamerlid Martin Bosma. Straks moeten we ook nog aparte toiletten voor invaliden maken. Het lijkt hier wel Afghanistan in het kwadraat. Sharia4Holland heeft verklaard Nederland in de toekomst te willen reinigen met verdergaande initiatieven. Zo zou het voor mannen verboden moeten worden een gynaecoloog te raadplegen en wil de groepering vrouwen verbieden om zaaddonor te worden. D66: Schrap Hans Kazan uit de grondwet Diederik Smit Den Haag Alexander Pechtold wil een interview met Hans Kazan uit de grondwet schrappen. Het gaat om een artikel uit de VARA-gids dat in 2006 door een administratieve fout in de grondwet werd opgenomen. Pechtold noemt het artikel een dode letter. Volgens de D66-leider is het grondwettelijke interview overbodig, omdat de rechten van Hans Kazan voldoende gewaarborgd zouden zijn in andere wetsartikelen. Ik zou niet weten waarom meneer Kazan een eigen artikel zou moeten hebben. De grondwet staat vol met artikelen waar ook Hans Kazan van profiteert, ook als hij niet expliciet genoemd wordt. Het interview met Kazan verscheen in februari 2006 in de VARA-gids. De C-ster vertelt in het artikel openhartig over zijn jaren bij het tv-programma Prijzenslag. ANP Pechtold noemt het artikel om die reden gedateerd: In onze grondwet staat nu dat Hans Kazan voor aanvang van Prijzenslag altijd twee rolletjes pepermunt tot zich nam. Dan zeg ik: we leven in 2011! Dat hele Prijzenslag is jaren geleden, mijn kinderen weten niet eens meer wie Hans Kazan is, dus we moeten onze grondwet op dit punt moderniseren. Wij zeggen: geen diepte-interviews, columns of ingezonden brieven in de grondwet. In de Tweede Kamer lijkt weinig steun voor de grondwetswijziging. CDA-kamerlid Madeleine van Toorenburg denkt dat het interview weinig kwaad kan: Het hoeft geen probleem te zijn, aangezien we in Nederland geen rangschikking kennen van de grondrechten. Als er bijvoorbeeld spanning zou ontstaan tussen de vrijheid van onderwijs en het interview met Hans Kazan, zal per geval bekeken worden welk grondrecht prevaleert: soms is dat Hans Kazan, soms de vrijheid van onderwijs. Eerste Kamer Opkomst Eerste Kamerverkiezingen opnieuw lager dan 1 procent. Slechts kleine groep Nederlanders zegt bevoegd te zijn te gaan stemmen. Bende opgerold In de gemeente Helmond is een seismologische bende opgerold. De groep wordt verantwoordelijk gehouden voor zeker vier aardbevingen. Netanyahu De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil terug naar de grenzen van 67. Iedereen moet langer doorwerken, wij ook, aldus de premier.

14 ...Little Bow Deze super schattige colliertjes en armbandjes zijn gemaakt van 14 kts wit, geel en roségoud en dé absolute hit van dit moment. Koop ze wanneer je een lekkere beloning verdiend, het krijgen van een kindje, zakelijk succes, een doodgewone woensdagmiddag of voor je zus, die jij simpelweg een super stoere vrouw vindt! DJIDJI ITALIA Voor meer informatie: - VERKOOPADRESSEN Juwelier Pijnenburg - Heuvelstraat 61, Tilburg Heetman Juweliers - Lijnbaan 92, Rotterdam HA Juweliers - Rijksstraatweg 170, Haren GR Caré Juwelier - W.C.Oostermeent-Oost 105, Huizen F.J. Driessen Juweliers - Barteljorisstraat 1, Haarlem Juwelier Henri Camps - Grotestraat 50, Venray Juwelier Postma - Dam 7, Zierikzee René Kahlé Juweliers - St. Janstraat 9, Laren Juwelier Rob Jansen - Snijdersstraat 14, Lelystad Van der Eerden Juweliers - Lange Voort 43-45, Oegstgeest Langerak Juwelier - Vlamingstraat 42, ʻs-Gravenhage Niestadt Juweliers - Kanaalstraat 9, Lisse Juwelier & Goudsmit Nottet - Herenstraat 21, Wateringen Salvatore Juweliers - Kruiskade 62-64, Rotterdam Schäfer Eweg Juweliers - Lorenzplein 36, Badhoevedorp CoCo Bijoux & Cadeaus - Looiersplein 17-19, Dongen Strego Juwelier - Kerkstraat 78-80, Hilversum

15 In 1916 had Heuer al een stopwatch. TAG Heuer is het snelst #VrolijkeObsessie Horlogefabrikanten zijn uiteraard altijd met tijd bezig. Maar bij TAG Heuer is het op een mechanische manier steeds nauwkeuriger meten van tijd een vrolijke obsessie. Karel Hubert Amsterdam Met een elektronisch uurwerk is het meten van tijd tot op 1/10.000ste seconde geen probleem (dat deed TAG Heuer voor autoraces al in 2004); om met tandwieltjes, asjes en veren zoiets te doen, is ondoenlijk. Maar daarin zit voor de technici van dit merk nu precies de uitdaging. Toen TAG Heuer nog gewoon Heuer heette, hadden ze in 1916 al een stopwatch, de Mikrograph, die de tijd tot op 1/100e seconde kon meten. In 1966 werd de Microtimer in gebruik genomen, een elektronisch tijdmeetsysteem dat in de Formule 1 werd toegepast. In 2002 kwam TAG Heuer met de Microtimer, het eerste polshorloge dat tot 1/1000e ging, maar dat gebeurde digitaal. Onlangs presenteerden de technici van het merk een concepthorloge dat wél mechanisch bij machte is tot op 1/1000e seconde te meten. De Mikrotimer Flying 1000 is bedacht en gemaakt door een team onder leiding van Guy Sémon en die man is geen horlogemaker, maar een voormalig testpiloot en technicus die vroeger aan de ontwikkeling van Airbusvliegtuigen werkte. Dat verklaart de originele benadering van het probleem. Geen uurwerk Er is een apart uurwerk voor de normale tijd en een separaat uurwerk voor de chronograaffunctie. Dat lijkt overigens in niets op een normaal gebruikt systeem en zou eigenlijk geen uurwerk genoemd moeten worden. Als je de drukknop van de chronograaf indrukt, wordt een speciale veer opgewonden die via een gepatenteerd mechaniekje razendsnel gecontroleerd afloopt. De extra stijve wijzer van de chronograaf gaat dan als een bezetene ronddraaien (tien rondjes per seconde!). De Mikrotimer Flying 1000 zit nog in de conceptfase, gestoken in een zwarte kast. Maar bij TAG Heuer vinden alle technische innovaties vroeg of laat hun weg naar gewoon koopbare horloges. Voorlopig is de dit jaar geïntroduceerde Mikrograph (metingen tot 1/100e seconde) het hoogst haalbare. Voor wie al die moderne techniek maar niets vindt, heeft TAG Heuer ook goed nieuws: met de Carrera Heritage Collection is een aantal vintage-ogende horloges gepresenteerd. Column Karel Hubert Tijd om te zwemmen Extra Tijd voor luxe Dagblad De Pers Woensdag 25 mei et seizoen nadert om te water te gaan. Miljoenen Hmensen doen dat elk jaar met een horloge om de pols. Als er water in het klokje loopt, oogt het ding als het peilglas op de benzinepomp: vol! Een vaak prijzige reparatie volgt. De drager is meestal verbijsterd: Er staat water resistant to 50 m op, nondeknetter! En ik ben hooguit een halve meter diep geweest! Tijd voor uitleg en verbazing. Met de water resistance die de fabrikant opgeeft, moet voorzichtig omgegaan worden. Water resistant to 50 m betekent dat het horloge wel tegen dobberen en voorzichtig zwemmen bestand is, maar niet eens voor snorkelen gebruikt kan worden. Dat komt doordat de tests die de fabrikanten hanteren statisch worden uitgevoerd, terwijl bij zwemmen en dergelijke door de beweging veel grotere krachten optreden dan als er niet bewogen wordt. Als de waterbestendigheid tot 100 meter gaat, kan er gesnorkeld worden, 200 meter is geschikt voor scubadiving en meter voor diepzeeduiken. Wie regelmatig in het water plonst en zijn horloge graag om wil houden, doet er goed aan een klokje te kiezen dat tot minimaal 100 meter diepte waterbestendig is. Dat was de uitleg. Nu de verbazing: waarom geven fabrikanten alleen maar informatie over de statische belastbaarheid? Simpelweg omdat dat in een laboratorium goed te meten is, terwijl de krachten die een horloge om de pols van Michael Phelps of van een bommetje bedrijvende jongeman moet verduren veel lastiger vast te stellen zijn. Nog één tip om uw horloge heelhuids de zomer door te helpen: als je regelmatig het water ingaat, moét het horloge regelmatig op waterdichtheid gecontroleerd worden. Vooral zeewater heeft een nadelige invloed op de voor afdichting gebruikte materialen. Hou eens in de drie jaar aan als je incidenteel met het klokje gaat zwemmen, eens per jaar als je vaak het zeewater opzoekt. Nog simpeler: doe je horloge gewoon af. Je hoeft niet te weten hoe laat het is als je aan het ontspannen bent. Karel Hubert is internationaal hoofdredacteur van het in 7 landen verschijnende 00/24 Horloges en 00/24 WatchWorld. Groter. Grootst. Géant #Lustrum Eberhard & Co viert het 10-jarig bestaan van de Chrono 4 met een fors nieuw model, de Géant. Redactie 24/00 Amsterdam Eberhard & Co is niet vernoemd naar de Amsterdamse burgervader, maar naar Georges-Emile Eberhard die in 1887 aan de slag ging als horlogemaker in het Zwitserse La Chaux-de- Fonds. Het merk maakte vanaf de jaren twintig naam als tijdwaarnemer bij allerlei autosportevenementen. Ondanks de kwaliteit zakte Eberhard & Co mede door de Quartz Crisis in de jaren tachtig ver weg. De Italiaanse zakenman Massimo Monti nam het bedrijf over en gaf het zijn oude glans weer terug, onder andere door zich te associëren met de legendarische autocoureur Tazio Nuvolari ( ); er kwam een naar hem vernoemde chronograaf en sponsoring van de oldtimerrally waaraan de naam Nuvolari verbonden is. Anno 2011 heeft Eberhard & Co een aardige collectie horloges, vooral chronografen met een sportieve inslag. Tien jaar geleden zorgde het merk voor een kleine schok in de horlogewereld met de Chrono 4. Normaliter zitten de tellers van een chronograaf netjes verdeeld over de wijzerplaat, maar bij de Chrono 4 was het door een aanpassing van een ETA-basisuurwerk gelukt vier tellers op één rijtje te krijgen. Lekker overzichtelijk en visueel onderscheidend. De tellers tonen de minuten en uren van de chronograaf, de tijd op een 24-uurs schaal en de reguliere seconden. Om het tienjarig bestaan van het idee kracht bij te zetten, is er nu de Chrono 4 Géant, met een forse kast van staal (46 mm diameter) en een zwart rubberen band. Het tot 200 meter waterdichte horloge kost euro. Slang van Bulgari #Restyling Bulgari heeft al decennia iets met slangen. Onlangs bracht het merk de Serpenti opnieuw uit. Redactie 00/24 Amsterdam Het in maart van dit jaar door luxeconglomeraat LVMH overgenomen Bulgari heeft altijd exotische sieraden gemaakt. In de jaren veertig liet het merk een horloge zien in Egyptische stijl, in de vorm van een slang. In de jaren vijftig ontwikkelden de edelsmeden van het Romeinse huis de Tubogas-armband, een band van gouden schakels die door een interne metalen veer om de arm gewikkeld kon worden en perfect bleef zitten zonder te klemmen. De band werd ook de basis voor een nieuwe editie van de Serpenti, met aan één uiteinde weer een horloge in de vorm van een slangenkop. Subtiel Onlangs werd de Serpenti opnieuw uitgebracht, subtiel gerestyled. De band (twee slagen om de arm) is van rosé goud; de wijzerplaat is van zwart opaline. Er zijn diverse uitvoeringen, met en zonder diamanten op de horlogekast. Prijs vanaf euro. Show Baselworld was goed en drukbezocht Basel Wie eind maart dé horlogeshow van het jaar in Basel heeft bezocht, kon al vermoeden dat het druk was. De cijfers onderstrepen dat: bezoekers kwamen kijken naar wat fabrikanten van horloges en juwelen lieten zien. Die fabrikanten melden uitzonderlijk goede verkoopresultaten en hebben dus massaal geboekt voor LeBron James en Audemars Piguet Amsterdam LeBron James is volgens velen de beste basketballer van deze tijd. Sinds kort is hij de nieuwste ambassadeur van Audemars Piguet en dus collega van Michael Schumacher, Leo Messi, Lee Westwood en nog wat andere sportieve miljonairs. LeBron gaat ook wat horloges veilen voor zijn Family Foundation die nooddruftige kids bijstaat. Geld verdienen, LVMH weet hoe dat moet Parijs LVMH meldt dat er in het eerste kwartaal van dit jaar een omzet van 5,2 miljard euro is behaald, 17 procent meer dan in het eerste kwartaal van De horlogemerken binnen het conglomeraat (TAG Heuer, Zenith en Hublot) zorgden voor de grootste groei: 28 procent naar een kwartaalomzet van 261 miljoen. Zeg maar een miljard op jaarbasis. Glycine overgenomen door Altus Uhren Bern Gek merk, dat Glycine. Ontstaan in 1914, de laatste tijd groot geworden door extreem grote horloges. Dat gaat zeker niet veranderen nu Glycine is overgenomen door de in Bern gevestigde Altus Uhren Holding AG. Meerderheidsaandeelhouder Stephan Lack is per 1 juni de nieuwe CEO van Glycine, dat hij in meer landen op de markt wil brengen. Vacheron Constantin exposeert Singapore Van 24 juni tot en met 14 augustus kunt u in het Nationale Museum van Singapore terecht voor een fraaie expositie over de historie en het heden van Vacheron Constantin. Het in 1755 geboren merk laat 180 topstukken uit de eigen collectie zien en heeft maar liefst 600 vierkante meter de ruimte gekregen voor deze boeiende tijdreis. Gratis nieuwsbrief Tijd voor luxe wordt gemaakt in samenwerking met het toonaangevende magazine 00/24 Horloges. Nieuwsbrief ontvangen? Taxatieavond 00/24 Horloges organiseert de tweede HorlogeTaxatie- Avond. Hou de website in de gaten voor meer informatie. Alleen op uitnodiging toegankelijk (via ). Beste internetforum Er zijn duizenden fora, websites en blogs over horloges. De beste volgens ons? Timezone.com en thepurists.com. En ons eigen

16 16 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 media Marks Soort Mensen; door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering Q&A Marc Josten Een jongensdroom als nevenactiviteit Bill Withers is veertig jaar zanger; dat wordt gevierd in Carré. ANDREW ZUCKERMAN Trijntje Oosterhuis dubbele passie voor Bill Withers #BillWithers Trijntje Oosterhuis eert Bill Withers zaterdag in Carré. Haar eerste herinnering aan de bard is cliché. Redactie MSM Amsterdam De eerste keer dat Trijntje Oosterhuis Bill Withers hoorde, was op 16-jarige leeftijd. Het is een clichéverhaal, maar het is echt waar, benadrukt de zangeres. Mijn huidige man (Sander van den Eeden, MSM) was verliefd op mij ik kende hem van school. Om dat duidelijk te maken kocht hij de plaat van Just the two of us voor me, op vinyl. Ze giechelt. Toen ik thuis kwam en het cadeau aan mijn vader liet zien, zei hij besmuikt: ik denk dat deze jongen je wel leuk vindt. Zaterdag zingt de Amsterdamse grand dame dit klassiek geworden H et medianieuws vinden we de laatste weken in mediacafé Dauphine. Verhaal van gisteren. Het vertrek van Petra Grijzen bij ochtendprogramma Wakker Nederland. De kwestie: was het een gedwongen congé? Of wilde de WNLbabe dit echt? Uit haar verklaring zouden we kunnen afleiden dat ze zelf wilde vluchten, ze zei dat ze tot de conclusie (was) gekomen dat Ochtendspits niet het nieuwsprogramma is geworden dat ik verwachtte en dat WNL en ik niet bij elkaar passen. Bronnen ter redactie menen echter dat haar vertrek met zachte dwang was, aangezien ze niet helemaal het Telegraaf-smoeltje was dat ze zochten lied en andere Bill Withers-evergreens in Carré, voor het aangezicht van de afrobol zelf. Onder anderen Boris, Ricky Koole en Withers dochter brengen een eerbetoon aan zijn veertigjarige zangloopbaan. Voor Oosterhuis, groot fan van de soulzanger, dus dubbele passie. Of nee, dat mag MSM niet zeggen. Het is niet zo dat ik in katzwijm ga vallen, als ik Just the two of us zing. Honderden meisjes hebben dit toch ook zo meegemaakt, jullie niet? Schrijf het maar op hoor, maar het is zo n beschamend standaardverhaal. Idols Dat het oeuvre van La Oosterhuis beinvloed is door de oude hitzanger, noemt ze onvermijdelijk. Dat gaat vanzelf, als je van iemand onder de indruk bent. Ik ben niet met hem opgegroeid, zoals ik wel groot werd met bij WNL. Grijzen, een ex-bnr-presentator, is een nieuwsdiertje dat psychologie studeerde, en niet spuugt op nuances. Haar man, Jan Fred van Wijnen, een FD-journalist, wilde er niet te veel over zeggen, maar keek niet heel treurig, boven zijn jus d orange. Nu hoeft ze niet meer om 4 uur uit haar bed. Korvinus & Bruinsma Prachtverhaal over de zeven miljoen die maffiabaas Klaas Bruinsma nog Stevie Wonder. Maar heel veel liedjes bleek ik te kennen, zonder dat ik in de gaten had dat híj dat gezongen heeft. Hij is een geweldige singer-songwriter. Maar ook zijn levensverhaal is bijzonder. Pas op 32-jarige leeftijd bracht Withers een single uit, Ain t no sunshine. Meteen een vette hit, jubelt Oosterhuis. Toch bizar dat zo n groot talent nooit eerder naar buiten is gekomen. Voor MSM verloor de bard uit een mijnwerkersstadje zijn groovy glans toen heel Holland Ain t no sunshine dacht te kunnen kwelen bij een tvtalentenjacht. Ja, het is dan ook een kernachtig liedje, zeer doordringend. Het liedje doet het werk voor jou. Dan zegt ze, misschien wel een beetje vals richting Carré-collega Boris Titulaer die in 2004 de Idols-jury met dit nummer verpletterde: Je hoeft het alleen nog maar goed te zingen. Persis Hilton Petra Grijzen draait zich nog eens om Wist advocaat Cees Korvinus van wegsluispraktijken Bruinsma? gestald had in Zwitserland in crimetijdschrift Koud Bloed. Bruinsma is allang dood, maar de erfgenamen hebben toch nog wat te verspijkeren. Onopgemerkt detail: de wegsluisconstructie werd bedacht door gewezen advocaat John Engelsma, maar waar werkte deze toen? In een kantoor met de latere VARA-voorzitter Cees Korvinus, die nu weer advocaat is. Hoe verschillig was Korvinus in deze zaak? Mr. Korvinus bleek er een meester in te zijn om de drugsbazen als armlastige sloebers neer te zetten bij de Belastingdienst, terwijl de verdenking altijd was dat de heren offshore potjes vol geld hadden. Toen werd dat ontkend. Nu blijkt dat het toch waar is. HUMAN-baas en journalist Marc Josten deed een Nicci French met advocaat-generaal Rob Smits. Ze schreven samen de vastgoedthriller Opgelicht. Een journalist en een officier van justitie, is dat geen vreemd huwelijk? Bizar! Maar ik ken Rob al vijftien jaar. Toen liep ik voor VN twee weken mee met twee officieren van justitie. Rob was daar een van, hij was heel openhartig en we zijn bevriend geraakt. Sindsdien drinken we samen biertjes. Hoe doe je dat, samen een boek schrijven? Dat is in twee fases gegaan, het begon met wat verhalen pennen op de achterkant van bierviltjes na etentjes. Een literair agent gooide het in een stroomversnelling. Die wilde die thriller van dat opvallende duo nu wel eens zien. Rob en ik hebben met een scenarioprogramma een ruw verhaal gebouwd en toen zijn we gaan schrijven. Tweet van de dag Paul de Leeuw lonkt naar zaterdagavond Amsterdam Paul de Leeuw mist de zaterdagavond, biechtte hij op aan Giel Beelen in een radiogesprek. Deze week is zijn niet zo succesvolle Madiwodovrijdagshow voor het laatst op tv. De zaterdagavond van de publieke omroep mist nu een echte knaller, en die denkt De Leeuw te kunnen gaan maken. Maar eerst neemt de lolbroek een paar maanden beeldbuisrust. U als journalist moet eigenlijk aan de non-fictie... Er is bijna geen uitgever die dat kan betalen. Want non-fictie kost ontzettend veel researchtijd, weet ik als onderzoeksjournalist. Rob en ik hebben de thriller naast onze zestig-urige werkweek gedaan. Een thriller schrijven was voor ons beiden een jongensdroom. Boris O. Dittrich (ex-om er) schreef onlangs een thriller, iemand van het OM schuift bij RTL Boulevard aan, mag dit allemaal? Als je van begin af aan toestemming vraagt, zeker. Dat hebben we allebei netjes gedaan. Hij bij het OM, ik bij de NPO. Ik houd er niet van als mensen hun nevenactiviteiten niet melden, zeker als journalisten gaan schnabbelen voor bedrijven of instellingen die ze geacht worden te controleren. Wij hebben terecht toestemming gekregen, vind ik. Er is niets onoorbaars aan het schrijven van een thriller. Had je wat aan Robs kennis? Wat dacht je! Hij kent de praktijk van binnen uit, vooral de finesses. Ik zou het uit mijn dikke duim moeten zuigen, terwijl hij wéét hoe bijvoorbeeld een crimineel tuinfeest wordt afgeluisterd. Ik denk dat zijn ervaring de meerwaarde is van het boek. Smaakt het naar meer, deze Nicci French constructie? Het smaakt naar ongelofelijk veel meer, we zitten halverwege het tweede boek. Wij wilden het graag en de uitgever ook. En de plaatselijke boekhandel die deze week al twee keer een nieuwe voorraad Opgelichts moest halen ook. I had an on camera interview today for Van der Vorst Meets the Stars, a popular Netherlands celebrity TV show. De mansion van Hugh Hefner is geïnspecteerd door Peter van der Vorst. Petra Grijzen is klaar met Ochtendspits Amsterdam Alleen om haar keek MSM nog wel eens Ochtendspits, maar anchortalent Petra Grijzen heeft bekendgemaakt met het WNL-programma te stoppen. Na de kijkers haakt nu ook het personeel af. Ochtendspits is niet het nieuwsprogramma geworden dat ik verwachtte, aldus de gedesillusioneerde presentatrice. Wie haar opvolgt, is nog onbekend. MyCall Callcenters op het Leidseplein is op zoek naar enthousiaste callcenter-agents voor 20 uur per week. Heb jij een vlotte babbel en krijg je daarmee de wereld aan je voeten? Bel ons dan op of stuur je cv naar Snoop Dogg in Big Brother? Snoop Dogg is binnenkort misschien wel dagelijks te volgen in het achtste seizoen van de Britse Celebrity Big Brother. Dat beweert een ingewijde. Shriver was hysterisch Arnold Schwarzenegger zou het bestaan van zijn bastaardzoon hebben opgebiecht omdat Maria Shriver dreigde een persconferentie te geven. Slavernijserie in september Dat wordt een kijkcijferknaller! De NTR brengt vanaf september een serie op de buis over slavernij. Daphne Bunskoek presenteert het.

17 Ik werkte bij PowNed veel te hard en ik vond het niet leuk. Jan Dijkgraaf belandde zelfs bij de huisarts. #Dijkgraaf Hij heeft het imago van een hoofdredactionele tiran, maar is een mensenmens met een voorliefde voor Guus Hiddink. Jan Dijkgraaf, ex-hp/de Tijd, ex-metro, ex-powned: Powned is mijn faillissement. Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 MsM 17 Jan Dijkgraaf neemt zichzelf niet serieus Mark Koster Amsterdam Jan Dijkgraaf, ex-hoofdredacteur van bladen en tv-programma s, is kleiner, fragieler en onzekerder dan zijn monsterlijke imago doet vermoeden. Hij draagt kekke Jeroen Pauw-achtige puntlaarzen, maar is minder gezet dan hij op foto s lijkt, eerder een jongen dan de grimmige blanke man waar hij voor door moet gaan. Mensen denken dat ik de reïncarnatie ben van Adolf Hitler, maar ik ben meer het type Hiddink hoor. Een menschen-mensch. De tegenstanders blèren altijd in de media, maar de voorstanders komen zelden aan het woord. Niettemin dateert zijn laatste ondeugende wapenfeit van nog geen 24 uur geleden: een vileine Gordon-isgeen-Godcolumn in Spits. In een Twitterbericht meldde Dijkgraaf maandag dat de Topper hem wilde aanklagen omdat hij zijn bovenaardse status zou hebben gekrenkt. Pretoogjes achter rond brilletje: Nee, mán, dat heb ik zelf getwitterd om wat verkeer naar de site te genereren. Aha, zo kennen we hem weer. Even waren we bang dat de oudhoofdredacteur van Metro, Management Team, HP/De Tijd en Powned zijn cynische gevoel voor marketinghumor was kwijtgeraakt. Journalisten moeten zichzelf niet zo serieus nemen, zegt hij. Het zijn vreselijke mensen. Tijdens een redactievergadering bij HP/De Tijd zei ik een keer: Weet je hoe lang de lezer HP zou missen als het blad verdwijnt? Niet!, zegt hij. Je krijgt nog één stuk in de zaterdagbijlage en de weekbladen en dan is het klaar. Hij schrijft tegenwoordig managementboekies (zijn eigen woorden) waarin hij zijn baasjes-vaardigheden het liefst in bot geformuleerde oneliners ventileert. Het is vooral zelfspot, want mijn eigen mislukkingen staan er ook in hoor. Het zou eens tijd worden, Dijkgraaf! Na zijn onfortuinlijke vertrek bij Powned zijn we benieuwd naar de huidige gemoedstoestand van het opgestapte journalistenbaasje. We confronteren Dijkgraaf, een Rotterdamse boer die op het Friese platteland woont, daarom maar eens met zijn eigen lessen. Zijn nieuwste boek heet Hoe overleef ik de keiharde manager? en kwam deze week uit. Les 1: Blijf met je handen van de vrouwen af, pag. 77 Het wordt stil aan de andere kant van de tafel. Dijkgraafs ogen spuwen vuur. De oud-chef van HP/De Tijd werd door Max Pam een door Dijkgraaf ontslagen HP-columnist er in Het Parool impliciet van beschuldigd dat hij in zijn zeven weken durende bewind bij Powned een DSK tje had gedaan met jong vrouwenspul. Dat is dus niet waar, zegt hij. Pam komt bij dezelfde bakker als Rutger Castricum, verslaggever bij Powned, en Echte Jannen De totale Dijkgraaf Hij ging naar de heao om de reclame in te gaan, maar werd sportverslaggever bij het Rotterdamse Nieuwsblad. Nu heeft hij het radioprogramma Echte Jannen (met Jan Roos) bij Powned, dat in september stopt. Ik probeer Echte Jannen te behouden bij Radio 1, en Jan Roos mee te nemen van Powned. suggereerde dat Castricum die roddel verspreidde, maar het is onzin, vooral omdat er geen meisjes werkten. Dan dreigend: Ik ben mislukt bij Powned, dat zeg ik eerlijk, net zoals elke goede ondernemer moet je een keer failliet gaan, nou dát is gebeurd. Powned is mijn faillissement. Maar ik ga niemand zwart maken, dat doen ze ook niet bij mij, zegt hij. Als dat wel gebeurt sla ik terug. Pardon, is er iets dat hij kwijt wil? Nee, maar je weet altijd dingen hè. Komt dan met een onthulling: Lange tijd werd ik ervan verdacht dat ik een nep-twitter-account had van Max Pam. Die was van mij. Maar ik had nog iemand anders die kon inloggen. Tijdens een redactievergadering postte de derde man een bericht, zodat de verdenking niet naar mij uitging. Je moet het wel een beetje profi aanpakken. Dijkgraaf biecht nog meer op. Ik werkte bij Powned veel te hard. Van zeven uur s ochtends tot elf uur s avonds, en ik vond het niet leuk. Ik wilde na drie dagen mijn contract al verscheuren, maar dat mocht niet. Hij kwam bij een huisarts terecht. Na dertien jaar zat ik ineens bij een dokter uit het dorp. Hij zei: Je kunt zo doorgaan, maar dan krijg je snel een hartaanval of een herseninfarct. Zachter: Wetenschappelijk is aangetoond dat de creatieve delen van je hersenen kunnen doorbranden als je onder grote druk moet presteren. Dat Jan Dijkgraaf: Opgeven is soms het dapperste besluit. Maar niet stoer. FRANK GROELIKEN wilde ik niet. Toen ben ik gestopt. Hij citeert uit zijn boek Er zijn meer ratten met dassen dan met staarten: Opgeven is soms het dapperste besluit. Zwijgt even: Maar niet stoer. Les 2: Zodra je de deur uitloopt, ben je vergeten, pagina 123 Hij vertelt een anekdote: Bij Panorama, waar ik ooit werkte, zat Hans Auer. Dat was een voorbeeld voor mij, omdat die man elke week in een verschroeiend harde column een bekende Nederlander kapot schreef. Toen werd hij ziek, en stopte hij. Hij stierf, maar er kwam slechts één brief van een lezer die hem miste. Weer uit eigen werk: Verzuring begint waar relativeringsvermogen ophoudt. Lucille Werner in de prijzen Lingo-Lucille Werner heeft de Martin Luther King/Hi5 Award gewonnen. Werner krijgt de prijs omdat ze zich inzet voor gehandicapten. SBS: stop met vermaak De publieke omroep kan het genre amusement gewoon laten vallen, aldus SBS-directeur Eric van Stade op een symposium te Hilversum. Al Pacino in Spector-film Al Pacino en Bette Midler zullen de hoofdrollen spelen in een tv-film over de legendarische muziekproducent Phil Spector.

18 18 Dagblad De Woensdag 25 mei 2011 Perspectief Lachen Geer en Goor hebben de natie vermaakt met hun oneindige dubbelzinnige kwinkslagen. Wij hebben er de kracht niet meer voor om hun leukste toptien te citeren. Een uitstapje in de cabaretwereld hebben de heren nooit geprobeerd, maar met dit levende scheetkussen komen ze een heel eind. Zak eens lekker door Royal wedding Na het droomhuwelijk van Kate en William is het thema van de editie 2011 Royal Party for Kings and Queens. Laat de prinsessentrouw jurken maar komen. Andre Rieu lust er wel pap van, zijn halve orkest draagt zo n Sissi-extravaganza en hij krijgt er Arena s over de hele globe mee vol. Even een corsetje, heren, en dat walsje komt helemaal goed. An die schone Donau Topperoutfits Boerka Dankzij de Arabische Lente gloort er een nieuwe afzetmarkt voor De Toppers. Al die Henken en Ingrids hebben ze al in the pocket, nu nog de Mo s en Fatima s. Lurex goudglimpakjes doen het niet echt goed, misschien dat een fijne boerka wonderen doet. Eventueel kan synchroon gezwommen worden in de all inclusive boerkina. Rock the Casbah Andere André Je kunt natuurlijk Dré Junior inhuren om een nummer van zijn vader te piepen, maar het blijft toch naar kinderarbeid ruiken. Een jeugdtrauma in de maak. Beter om zelf het stokje van Neerlands enige echte alcoholistische Blues Brother over te nemen en een paar Louis Prima-songs eruit te knallen. En natuur - lijk De Vlieger, nu papa Hazes op een kanonskogel door de galaxie zwerft en toekijkt op ZIJN Arena. De Vlieger/Buona Sera Gordon XIV Dat de drie originele Toppers een Louis XIV-complex hebben, blijkt wel uit hun hautaine afwijzing van kandidaten voor de extra Topper-positie. Dries Roelvink of Wolter Kroes zouden niet veelzijdig genoeg zijn voor een plekje bij René, Geer, Goor en Jeroen. Voor extra koninklijke allure mag een torenhoge pruik niet ontbreken. Wat Elton John op zijn vijftigste verjaardag deed als Marie Antoinette, kunnen de Toppers makkelijk evenaren met deze forse Mozart-pruik. Candle in the wind Toppers - het begin In 2004 waren Joling en Gordon te gast bij de Arena-concerten van Froger. Vanaf 2005 treden ze in het Ajax-stadion op als De Toppers. Vijfde Topper Nadat het trio versterking kreeg van Jeroen van der Boom, zoeken ze nu een vijfde Topper. Wolter Kroes en Dries Roelvink zijn geweigerd. Songfestival 2009 In 2009 doen De Toppers mee aan het Songfestival in Moskou. Zonder ervaringsdeskundige Joling halen ze niet eens de finale.

19 Dagblad De Woensdag 25 mei 2011 Perspectief 19 #Feest Gordon zingt dit weekend voor het laatst mee met De Toppers, dus het moet een royaal knalfeestje worden. Wij zochten tien vernieuwende outfits uit voor deze Kings en Queens. Inclusief songsuggesties. Redactie lifestyle Chippendale Hansje Klok mocht van Henkie niet meedoen met de Chippendales, maar De Toppers laten zich niet de wet voorschrijven! Lekker de boel de boel laten en met die sixpacks pronken. Misschien is er ook nog een danspaal in the house. En als Froger zijn Frogertje wil swaffelen, dan mag dat. Sex Bomb Lady VisVis Als Lady Gaga een vleesjurk aankan tijdens de 2010 MTV Video Music Awards (en daarmee de wereldpers halen), dan kunnen De Toppers niet achterblijven met een zalmcreatie. Zalm was in vroeger tijden armeluisvoedsel en in de gekweekte variant tegenwoordig het varken van de Noordzee, dus als het om een laag - drempelige uitstraling gaat, zitten de heren helemaal goed met een fishy lederhosen. China-syndroom Helaas blijven De Toppers klein denken. Alsof die Amsterdam Arena groot genoeg is voor hun charisma. Iedereen weet dat de toekomst in China ligt. Een miljard Chinezen can t be wrong. Tijd voor een stukje folklore, waaraan de heren anoniem hun bijdrage kunnen leveren. Een dans in traditioneel leeuwenkostuum brengt geluk voor het komende jaar. Elke leeuwendans kent acht emoties: agressie, honger, angst, dronkenschap, slaap, nieuwsgierigheid, opwinding en voorzichtigheid. Eat your heart out, heren. China Girl The Monster Fish Waterballet Een echte show begint met een waterballet. Vroeger exclusief domein voor dames als Hollywood-ster Esther Williams, tegenwoordig doen ook heren aan synchroonzwemmen. De Toppers hebben een topconditie, dus die kunnen dit waterfestijn makkelijk aan. Blauwe hansop aan, neusknijper in: en garde! Nature Boy Glamourgalaxy De Toppers komen meestal in afgezaagde roze glimkostuums opdraven. Dan doen zelfs de 3J s het nog beter. Maar de man die eigenhandig de überblingbling uitvond was niet Elvis de Pelvis maar Liberace, de closet klavierleeuw die vanuit Las Vegas alle Amerikaanse bejaarden van genot deed huiveren met zijn diamanten piano s, mink extravaganza en verkrachtingen van Liszt en ander klassiek repertoire. Kijk en leer van de meester van de wansmaak. FOTO S: MMP EN ANP Viva Las Vegas Glennis Grace stem kwijt Zangeres Glennis Grace is een van de vocale gasten dit weekend bij De Toppers, maar ze moet rust houden omdat ze haar stem kwijt is. Royal Party Kings & Queens Thema van de zevende editie van De Toppers is The Royal Party for Kings and Queens. Dresscode voor het publiek is goud en wit. Gordon vertrekt 2011 wordt de laatste De Toppers-editie met Gordon. Hij heeft het te druk met andere zaken. Eerder sloeg hij 2009 over, Joling ontbrak in 2008.

20 20 Dagblad De Pers Woensdag 25 mei 2011 Uit & thuis Uit Kopstoot in de drek van Vlaams-Limburg #Rundskop Naast bier en chocola een derde topproduct uit België. Rundskop is de Vlaamse filmhit die iedereen vloert. Tisha Eetgerink Amsterdam De verlosser van België draagt een spencer. Hij loopt op gympies en ziet niet veel zonder bril, maar met de jezusbaard van Michaël R. Roskam zit het wel snor. De 38-jarige regisseur lokte met zijn debuut Rundskop half België naar de bioscoop. Dwars door de nationale crisis en taalbarrière heen. Het hielp wel dat zijn misdaaddrama in twee talen was ondertiteld. In West-Vlaanderen verstaan ze niks van Limburgs en andersom. Rundskop is een rauw misdaaddrama over veeboeren ( vetmesters ) en de hormonenmaffia. Boeven in overall, gangsters op modderlaarzen. Het is ook een film over vriendschap en verloren onschuld. Jacky Vanmarsenille is een gespierde reus op de boerderij van zijn ouders. Niet alleen voor zijn beesten regelt hij wat extra injectievoer maar ook voor zichzelf, steroïdejunk die hij is. Als Jacky jeugdvriend Diederik Maes, informant van de politie, tegen het lijf loopt, brengt dat een trauma boven dat in één klap weer blootligt en meurt als een overlopende mestput. Binnen no time trok de film in België een half miljoen bezoekers. Roskam is een nationale held, hij wordt een jonge Scorsese genoemd. Het gaat wel goed ja, zegt hij met een verlegen lachje. Het is mijn eerste langspeelfilm dus ik had t nooit verwacht. Het lachje wordt een grijns: Maar het is toch wel tof. Over straat kan nog net. Ik ben geen rockster. Matthias heeft daar meer last van. Vetmestersdieet Tien maanden lang at Schoenaerts zes bananen en een halve kip per dag. Er gingen 150 dozen havermout door en ruim blikjes tonijn, vermalen tot proteïnerijke tonijnshake. Matthias Schoenaerts is de Vlaamse acteur die hoofdpersoon Jacky Vanmarsenille speelt en met Rundskop zijn grote doorbraak beleeft. Letterlijk. Want zoals Stallone Rocky werd en De Niro Raging Bull, zo gaat Schoenaerts de boeken in als briesende stier die zo graag wil zorgen en liefhebben, maar niet verder komt dan zijn met testosteron gevulde ijskast en een praatje met het meiske van de parfumerie. Een gewelddadige kolos die tegelijk bang maakt en een plek in je hart opeist. In de film voeren geweld en tragiek de boventoon, maar er is ook plek voor humor. Die komt in gedaante van twee minderbegaafde Waalse garagehouders. Hout op het vuur van de Belgische kwestie? Nee, nee! Het is geen kwade opzet dat ze Frans spreken, ze hangen gewoon de onnozelen uit zoals in Franse komedies. Ze zijn een beetje de R2-D2 en 3-CPO uit Star Wars. Een groot contrast met de grimmigheid van de rest en grootste kritiekpunt. Ik ben een groot bewonderaar van de Coen brothers die zich niks aantrekken van genrebeperkingen, maar evenwicht is verdraaid moeilijk. Ik ga beter worden, echt. Het zij Roskam vergeven. Rundskop is een dijk van een filmdebuut gemaakt door iemand met feilloos gevoel voor sfeer en compositie. Rauw geweld tegen de meest mistroostige achtergrond: het Vlaamse platteland met zijn zompige velden en verlaten hondenrenbanen. Grijze velden door een schuifdeur. Troosteloos, dreigend, duur woord: unheimlich. Ik heb iets met schuifdeuren... zomaar uit zichzelf open en dicht. Ik vind dat mooi, dat je voelt dat er iets groots staat te gebeuren. Ik ben bezopen jongens. Ik moet efkes uit mijn lul brullen. Frank Lammers in een leuke Rundskop-bijrol. Film Hangover II Het kleurtje op de wangen ontbreekt Maarten Bloem ie een vervolgfilm bespreekt moet proberen Wvergelijkingen met een eerder deel te laten voor wat ze zijn. The Hangover Part II maakt dat schier onmogelijk. Hoofdrolspelers, premisse, begin en eind: het is allemaal precies zo als in The Hangover uit Die onverwachte kaskraker over drie mannen die (ongewild) doorzakken op de avond voor een huwelijk en zwaar in de problemen raken, wordt overgedaan en niet bepaald dunnetjes. Vrienden Stu, Alan, Phil (en Doug in een bijrol) zijn dit keer in Thailand voor het huwelijk van Phil en raken weer collectief hun geheugen kwijt na een wilde nacht in Bangkok. Aan hen de taak hun stappen na te gaan en de bruiloft te halen. Wat de heren allemaal overkomt, gaan we hier niet verklappen, want dan geven we de film weg. Dat er weer eens ouderwets een lul van een transseksueel vol en lang in beeld komt melden we wel (het levert de film in de VS de zwaarste rating op). Net als de rol van een rokend aapje in de film, dat had van ons niet gehoeven. Als we nog even deel I met deeltje II mogen vergelijken, dan is het geren en geraas ook dit keer niet van de lucht. Met als verschil dat het nu meer over de top is en grenst aan slapstick. Als de hoofdrolspelers na de zoveelste bizarre wending weer tegen elkaar staan te schreeuwen ( Dude, what the fuck just happened? ) verbaast het ons amper en moeten we zelfs een geeuwtje onderdrukken. De écht scherpe humor ontbreekt dit keer. Het kleurtje op de wangen van de karakters, wat The Hangover deed kloppen in 2009, ook. Het is allemaal wat platter en puberaler, en dat is best zonde. Na het mierzoete, niet grappige einde betrapten we ons op de gedachte: laat ze voor deel drie een iets andere invalshoek kiezen. Maar die kans lijkt bijzonder klein. Part II, zo luidt de voorspelling van analisten, gaat de komende weken allerlei comedyrecords verbreken in de VS en ver daarbuiten. 26 MEI IN DE BIOSCOOP Todd Phillips The Hangover Part II Feest der herkenning voor de diehard fans. Hetzelfde recept, maar het smaakt wat lafjes. Nederlands talent in Paradiso Amsterdam Amsterdam Singer-songwriter Tim Knol groeide op met een haast ouderwetse platencollectie. Horen hoe dit hem gevormd heeft? Dat kan aanstaande vrijdag in de Amsterdamse poptempel Paradiso. De Nederlander maakt ambachtelijke gitaarmuziek met een rauw randje waarin het beste uit heden en verleden samenkomt. Neuzen tussen design en vintagepareltjes Den Haag Zondag is het de laatste zondag van de maand. Dat betekent dat Den Haag zich opmaakt voor Le Grand Marché, de maandelijkse design- en vintagemarkt. Het evenement vindt plaats in en rondom creatief warenhuis Hoop. op de Grote Markt. Je kunt er lekkere hapjes krijgen, kunst bekijken en gouden vondsten doen als aanvulling op je garderobe. Citaat Heel veel nummers op het nieuwe album gaan over dingen die je niet kunt aanraken zoals mijn dode grootmoeder en geesten. Florence Welsh Zangeres van Florence And The Machine Matthias Schoenaerts als Jacky Vanmarsenille. Toekomstmuziek Cultuurverslaggever Arjan Terpstra haalt de muzikale krenten uit de pap. Deze week: Showroom of Compassion van de band Cake. Operaliefhebbers verzamelen in Maasstad Rotterdam De operadagen vinden deze week plaats in Rotterdam. Tot en met zondag kunnen liefhebbers van het genre hun hart ophalen op verschillende locaties in de hele stad, met als kloppend hart de Rotterdamse Schouwburg. Het thema is dit jaar: Het Verloren Paradijs, dat verwijst naar de bijbelse zondeval. Klinkt heel gezellig. Teamwork Trijntje Oosterhuis komt de line-up van North Sea Jazz versterken. De zangeres komt niet alleen, ze neemt John Pizzarelli en een bigband mee. Nieuw Vanavond presenteert Benny Sings zijn nieuwe album genaamd Art in de Amsterdamse Club Up. Ook geeft hij een intieme discoshow. Dijk van een stem Al bijna dertig jaar vormt De Dijk een van de beste bands van Nederland. Morgen zetten de mannen Het Paard van Troje op zijn kop.

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld!

Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Naam: Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld! Elk jaar hebben we een kinderboekenweek. Dit is al sinds 1955 zo. Dat zijn al heel veel jaren. Elke kinderboekenweek duurt 10 dagen. Dit jaar valt deze week in

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING EUROCULT LITO VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING Postbus 13050 3507 LB Utrecht Wittevrouwenstraat 36 3512 CV Utrecht Tel: 030

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Een gevaarlijke vriend

Een gevaarlijke vriend MARIAN HOEFNAGEL Een gevaarlijke vriend Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Een mooie auto De bel gaat; het is vijf over drie. De school gaat uit. Kamal doet zijn boeken in zijn rugtas en loopt naar de

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015 Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta Inhoudsopgave Management Summary Resultaten Achtergrond 2 3 Management summary Management summary (1/3) De zomerperiode

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start.

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. In Noord Frankrijk, 385 km van Den Haag, net onder de Franse

Nadere informatie

ABN AMRO Risicoverzekering

ABN AMRO Risicoverzekering Voorwaarden 1304 ABN AMRO Risicoverzekering Wat staat er in deze voorwaarden? Blad 1: Algemene afspraken Blad 3: Wat mag u van ons verwachten? Blad 5: Wat verwachten wij van u? Blad 6: Wat mag u veranderen

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Koningsdagonderzoek 2013

Koningsdagonderzoek 2013 Koningsdagonderzoek 2013 Publicatiedatum: 26-04- 2013 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 23 t/m 26 april 2013, deden 2300 jongeren mee (onder wie 828 middelbare scholieren). De uitslag

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING EUROCULT LITO VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING Postbus 13050 3507 LB Utrecht Wittevrouwenstraat 36 3512 CV Utrecht Tel: 030

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs!

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! De D1 van SV Baarn is met Pinksteren vier dagen naar Parijs geweest. Dit was een onvergetelijke ervaring voor de spelers uit het team. De ploeg van Jacco Engelsman,

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL Met alle geweld in één klap alleen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Stoer Yung loopt de school uit. Zijn rugtas hangt over zijn rechterschouder. Zo ziet hij er stoer uit. Yung draagt

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10.

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. Antwoorden Thema 5 woonomgeving Oefening 3 A 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. moesten B 1. Kon 2. Willen 3. Kan 4. kunnen 5. mocht 6. Kan - kan 7. wilde 8.

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een overstroomd Iquitos de tweede tamtam van 2012. Twee dagen geleden schreef ik onderstaand stukje: Manguaré kampt met wateroverlast! Zoals Yolanthe in de vorige

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren,

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Ik hoop dat u het niet erg vindt dat ik als Koning van de Jeugd 2015 met het welkom voor de jongeren begonnen ben. Deze bijzondere

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Inleiding Deze les gaat verder over het zoeken naar werk. De vrouw,, gaat weer naar de winkel om over werk te praten. Ze wil de manager

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Voorwoord Over dit boekje We wilden graag een boekje maken. Samen met de cursisten van Prago. De vraag was: Wil je iets moois maken voor ons boekje? Je mag zelf weten

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Deel 1. De eerste oorlogsdagen

Deel 1. De eerste oorlogsdagen Deel 1 De eerste oorlogsdagen Vrijdag 10 mei 1940, heel vroeg in de ochtend Luchtaanval Chris wordt wakker van harde dreunen en zwaar gebrom. Vliegtuigen, weet hij meteen. Zware vliegtuigen, bommenwerpers!

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Quinta das Vinhas Portugal Madeira Estreito da Calheta

Quinta das Vinhas Portugal Madeira Estreito da Calheta Quinta das Vinhas Portugal Madeira Estreito da Calheta 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Quinta das Vinhas - (Portugal Madeira Estreito da Calheta) - 4 sterren 1.2. Faciliteiten

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

we - reld - lei - ders wereld - leiders wereldleiders der - tien - dui - zend dertien - duizend dertienduizend

we - reld - lei - ders wereld - leiders wereldleiders der - tien - dui - zend dertien - duizend dertienduizend Vooraf Luister en lees mee. ver - ga - de - ring verga - dering vergadering we - reld - lei - ders wereld - leiders wereldleiders Ni - ge - ri - a Nigeria be - vei - li - ging beveiliging der - tien -

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

CITYTRIP Krakau (Polen)

CITYTRIP Krakau (Polen) CITYTRIP Krakau (Polen) DRIEDAAGSE VLIEGTUIGREIS met bezoek aan Auschwitz en Birkenau 1 Programma Krakau, een stad met een unieke sfeer en een schitterende authentieke binnenstad, werd in 1978 als eerste

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali PrO -weekkrant Week 45 november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 4-1 0 november 2013 Eenvoudig Communiceren Nederlandse soldaten naar Mali Foto: ANP In Mali helpen buitenlandse soldaten de inwoners.

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie