Embedded Linux en Xilinx Micro Kernel voor System on Chip op FPGA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Embedded Linux en Xilinx Micro Kernel voor System on Chip op FPGA"

Transcriptie

1 Embedded Linux en Xilinx Micro Kernel voor System on Chip op FPGA Studiegebied Industriële Wetenschappen en Technologie Opleiding Elektronica-ICT Afstudeerrichting Ontwerptechnieken Academiejaar Eindwerk Rodolf Casier Wim Van Eessen

2 Voorwoord Bij deze willen wij in eerste plaats de Provinciale Industriële Hogeschool (PIH) bedanken om het mogelijk maken van dit eindwerk. De lokalen en materieel waren op ieder moment beschikbaar om deze thesis te voltooien. Wanneer wij extra technisch materiaal nodig hadden voor deze thesis werd dit zo snel mogelijk besteld door de hogeschool waardoor wij continu konden opbouwen aan dit eindwerk. In tweede instantie willen we onze oprechte dank betuigen aan onze interne promoter ing. Johan Beke. Met zijn kennis en ervaring hadden we een uitstekende basis om dit eindwerk te starten. Hij ondersteunde en begeleidde dit eindwerk gedurende het ganse jaar vol energie en enthousiasme. We willen eveneens Dr. Ir. Danaë Delbeke bedanken voor haar inbreng in deze thesis. Als laatste willen we onze ouders, vrienden en vriendinnen bedanken. Onze ouders hebben het mogelijk gemaakt dat we deze opleiding konden volgen. Met morele en financiële steun hebben ze gedurende deze vierjarige opleiding een sterke bijdrage geleverd aan onze studies. Zij waren er altijd om ons te steunen tijdens de moeilijke momenten dit jaar.

3 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Deel 1: Development Board Oefenbord Digilent XUPV2P [6] Eigenschappen: Algemene beschrijving: Blok diagram Componenten op het bord... 4 Voeding... 5 Multi-Gigabit Transceivers... 5 Systeem RAM... 5 Fast Ethernet Interface... 5 Seriële poorten... 5 LEDs, schakelaars en drukknoppen... 6 Expansion Connectors... 6 XSGA uitgang... 6 AC97 Audio CODEC... 6 USB 2 Programming interface Virtex-II Pro FPGA Overzicht PowerPC 405 Processor Block Input/Output Blocks (IOBs) Configureerbare Logische Blokken (CLBs) Block SelectRAM+ Memory Shift Registers state Buffers in de CLBs Multiplexers Overzicht CLB/slice configuratie van XC2VP FPGA pin layout informatie Virtex-4 MB Development Board Algemeen overzicht Jumpersettings RS JTAG Chain...24 I

4 Configuration Modes...25 Deel 2: Xilinx Platform Studio (EDK) Invoegen XUPV2P Board Support Package (BSP) Aanmaken Hardware ontwerp (PPC) op XUPV2P Board Systeem vereiste Hardware vereiste PowerPc hardware beschrijving Project creëren in XPS Hardware definiëren Implementatie Software in Hardware project Invoegen van softwarre in hardwareplatform Inladen van een software apllicatie in Extern RAM LCD aansturing op Virtex-4 MB Development Board Hardware Invoegen Software toevoegen...44 Deel 3: Embedded Operating Systems Inleiding Xilinx Micro Kernel Inleiding Xilkernel Onderdelen [1] Processen, Threads en Scheduling Synchronization Constructs...52 Semaphoren...52 Mutexen Inter- Process Communication...53 Shared memory...53 Message Passing Code en Runtime Structure...54 Separate Executable mode...54 Kernel Bundled Executable mode...54 Code structure Using Xilkernel...56 Hardware platform...57 Configureren van de Xilkernel...57 Creëren van een applicatie...63 II

5 Inladen van het project in de FPGA Verschil tussen MicroBlaze & PowerPC Xilkernel implementaties...69 Xilkernel met MicroBlaze...70 Xilkernel met PowerPC...70 Toepassing op ons project Ethernet Libraries LibXil Net...72 Inleiding...72 Ondersteunde protocols...72 Architectuur van de bibliotheek...73 Beperkingen...73 XilNet gebruiken in een applicatie Webserver...74 Hardware vereiste...74 Software vereiste...74 Hardware ontwerp...74 Software en implementatie LwIP (v2.00.a)...77 Inleiding...77 Ondersteunde protocols...78 Raw API...78 Socket API...78 LwIP gebruiken in een applicatie Echoserver...80 Hardware vereiste...80 Software vereiste...80 Hardware ontwerp...80 Software Embedded Linux De Linux Kernel Kernel-gegevensstructuren Geheugenbeheer Procesbeheer Device-drivers Het bestandsysteem...93 III

6 De opbouw van de kernel: uit één stuk of modulair Embedded Linux op PowerPC Inleiding Hardware instellingen BSP maken in EDK Cross-Compiler maken voor PPC ste compiler: Crosstool de compiler: DENX ELDK PPC-tools De Linux PPC-kernel bronbestanden Installatie van rsync Source code afhalen via rsync De Linux kernel configureren BSP Installeren Kernel aanpassingen uitvoeren De Kernel Compileren De Kernel testen Methode via XMD Methode via Compact Flash Aanmaken van het Root File Systeem Inleiding Aanmaken van Root File Systeem via Busybox Het Root File Systeem op Compact Flash plaatsen µclinux µclinux voor Microblaze op Virtex II-Pro Inleiding µclinux voorbereiding van de EDK-software Hardware instellingen in EDK Auto-config.in bestand De Microblaze Compiler De µclinux-dist en kernel bronbestanden Invoegen van het configuratiebestand Maken van de µclinux Kernel Image De kernel in het bord laden µclinux voor Microblaze op Virtex Hardware instellingen in EDK IV

7 Besluit Literatuurlijst Appendix A: Linux distributie via VMware... A-1 A.1 Installeren van Linux Omgeving via VMWare... A-1 A.2 Installeren van VMware Tools... A-15 A.3 USB-Stick of Externe USB-HD mounten onder CentOS A-17 Appendix B: Formatteren van CompactFlash met mkdosfs... B-1 Appendix C: Maken van mkxupv2prootfs.sh script en /etc directory... C-1 C.1 Het mkxupv2prootfs.sh script... C-1 C.2 De /etc directory... C-3 Appendix D: C-Files Webserver... D-1 Appendix E: C-Files Echoserver... E-1 V

8 Lijst van Figuren Figuur 1-1. Blokschema XUP Virtex-II Pro Development Systeem... 3 Figuur 1-2. XUP Virtex-II Pro Development Systeem []... 4 Figuur 1-3. Virtex-II Pro Processor Blok [7]... 8 Figuur 1-4 PPC405 Blok diagram...10 Figuur 1-5. Virtex-II Pro Input/Output Structuur [7]...11 Figuur 1-6. Virtex-II Pro I/O blok [7]...11 Figuur 1-7. Double Data Registers (DDR) [7]...12 Figuur 1-8. LVTTL, LVCMOS of PCI select IO standaard [7]...12 Figuur 1-9. SSTL of HSTL select-io Ultra standaard [7]...13 Figuur Virtex-II Pro Slice configuratie [7]...13 Figuur Virtex-II Pro CLB element [7]...14 Figuur Register/Latch configuratie in een slice [7]...14 Figuur Bovenste helft van een Virtex-II Pro Slice [7]...15 Figuur Distributed SelectRAM+ (RAM 16 x 1S)[7]...16 Figuur Distributed SelectRAM+ (RAM 32 x 1S)[7]...16 Figuur Dual-port Distributed SelectRAM+ (RAM 16 x 1D) [7]...17 Figuur Virtex-II Pro 3-state buffers [7]...18 Figuur state Buffer verbinding met de horizontale 3-state lijnen [7]...18 Figuur MUXFX multiplexer in CLBs [7]...19 Figuur FF896 Composite Pinout Diagramma [7]...20 Figuur Virtex-4 MB Development Board [5]...22 Figuur Virtex-4 MB Development Board Blokschema [5]...23 Figuur RS232 Interface [5]...24 Figuur JTAG Chain [5]...24 Figuur 2-1. Directory structuur EDK map...27 Figuur 2-2. BSB wizard board instellingen...27 Figuur 2-3. PowerPc hardware [4]...29 Figuur 2-4. BSB New Project...30 Figuur 2-5. Project map aanmaken...30 Figuur 2-6. Peripheral Repository Directory...31 Figuur 2-7. Embedded Development Kit...31 Figuur 2-8. BSB Board selection...32 Figuur 2-9. BSB Processor Configuration...33 VI

9 Figuur BSB IO Interface configuration...34 Figuur BSB Additional IO Interfaces...35 Figuur BSB Memory Configuration...36 Figuur BSB Add Internal Peripherals...37 Figuur BSB Software Setup...37 Figuur BSB System Created...38 Figuur Add SW Application...39 Figuur Software project naam...41 Figuur Overzicht Software Projects...41 Figuur Openen van Generate Linker Script...42 Figuur Generate Linkescript venster...42 Figuur coms Router (3CR860-95) beschikt over een embedded Linux OS...47 Figuur 3-2. Samsung SGH-858 met Smartphone Linux OS...47 Figuur 3-3. Xilkernel onderdelen [1]...49 Figuur 3-4. Prioriteits afhandeling [1]...51 Figuur 3-5. Process Context states [1]...51 Figuur 3-6. Building Applications for Xilkernel [1]...55 Figuur 3-7. Hardware Platform Xilkernel toepassing...57 Figuur 3-8. Software Platform Settings...58 Figuur 3-9. Library/OS Parameters...59 Figuur Library/OS Parameters instellingen...60 Figuur Generate Bitstream...61 Figuur Generate Linker Script...62 Figuur Set Compiler settings...63 Figuur Thread declaration in Library O/S...67 Figuur Hyperterminal Start Menu...67 Figuur Eigenschappen Seriële Verbinding...68 Figuur Downloaden in de Virtex...68 Figuur Threads in HyperTerminal...69 Figuur Microblaze op oscilloscoop...71 Figuur PowerPC op oscilloscoop...71 Figuur LibXilnet Architecture [1]...73 Figuur Hardware Design WebServer...75 Figuur Webserver in HyperTerminal...76 Figuur Webserver in Internet Explorer...77 VII

10 Figuur Hardware Design EchoServer...81 Figuur Linker Script EchoServer...82 Figuur Software Platform Settings EchoServer...83 Figuur XMD EchoServer...85 Figuur EchoServer in HyperTerminal...86 Figuur HyperTerminal en Telnet EchoServer...87 Figuur Overzicht van de onderdelen van een besturingsysteem...88 Figuur Afhandeling van system calls...91 Figuur De rol van het bestandsysteem in relatie tot de kernel...94 Figuur Make menuconfig venster Figuur Make menuconfig venster van BusyBox Figuur Naam CF kaart lezer via Hardware Browser in Linux Figuur Overzicht van partitietabel op CF kaart Figuur Linux kernel configuratie menu Figuur A-1. Verschillende download uitvoeringen voor CentOS A-1 Figuur A-2. VMWare virtual machine configuratie... A-2 Figuur A-3. Selecteren van een Guest Operating System in VMWare... A-3 Figuur A-4. Naam en locatie ingeven voor virtual machine... A-3 Figuur A-5. Netwerk voor virtual machine selecteren... A-4 Figuur A-6. Opgeven voor de grote van virtual machine opgeven... A-4 Figuur A-7. Device opties voor virtual machine... A-5 Figuur A-8. CR-ROM device opties voor virtual machine... A-5 Figuur A-9. CentOS welkomst venster... A-6 Figuur A-10. Installatie soort kiezen voor CentOs A-7 Figuur A-11. Automatisch partitioneren selecteren... A-7 Figuur A-12. Waarschuwingsventer om station de initialiseren... A-8 Figuur A-13. het automatisch partitioneren venster... A-8 Figuur A-14. Waarschuwingsvenster voor partitioneren van Linux... A-9 Figuur A-15. CentOS 3.5 bootloader configuratie venster... A-9 Figuur A-16. Netwerk configureren voor CentOS A-10 Figuur A-17. Firewall instellingen voor CentOS A-10 Figuur A-18. Taalinstellingen voor Linux systeem... A-11 Figuur A-19. Ingeven van een root-wachtwoord... A-11 Figuur A-20. Pakketkeuze selectie venster van CentOS A-12 Figuur A-21. CentOS welkomsvenster na installatie... A-13 VIII

11 Figuur A-22. Inlog venster van CentOS A-14 Figuur A-23. Afmeld venster in Linux CentOS A-14 Figuur A-24. Virtual Machine CD-ROM device instellingen... A-15 Figuur A-25. Selecteren om VMware Tools te installeren... A-16 Figuur C-1. Inhoud van de map /etc... C-4 IX

12 Lijst van Tabellen Tabel 1-1 Eigenschappen van XC2VP Tabel 1-2. Overzicht dual-port en single port configuraties [7]...15 Tabel 1-3. Overzicht van het aantal gebruikte LUTs per configuratie [7]...16 Tabel 1-4. Logica aanwezig in 1 CLB van XC2VP30 [7]...19 Tabel 1-5. Overzicht van totaal beschikbare logica in de FPGA [7]...19 Tabel 2-1. Aansturing LCD display...45 Tabel 2-2. LCD aansturing in HyperTerminal...46 Tabel 3-1. C Code thread creatie...56 Tabel 3-2. Xilkernel in MSS bestand...61 Tabel 3-3. LwIP Initialization Routines Raw API [2]...79 Tabel 3-4. LwIP Initialization Routines Socket API [2]...79 Tabel 3-5. Hyperterminal output van het TestApp_memory programma...96 Tabel 3-6. Output in hyperterminal bij initieel opstarten van de kernel Tabel 3-7. µclinux boot procedure in hyperterminal Tabel C-1. Het mkxupv2prootfs.sh script... C-3 Tabel C-2. Inhoud /etc/fstab bestand... C-4 Tabel C-3. Inhoud /etc/inittab... C-5 Tabel C-4. Inhoud /etc/issue bestand... C-6 Tabel C-5. Inhoud /etc/issue.net... C-6 Tabel C-6. Inhoud /etc/motd bestand... C-6 Tabel C-7. inhoud /etc/passwd bestand... C-6 Tabel C-8. Inhoud /etc/group bestand... C-7 Tabel C-9. Inhoud /etc/init.d/rch bestand... C-7 Tabel C-10. Inhoud /etc/init.d/rcs bestand... C-7 X

13 Inleiding Het doel van dit eindwerk is het bestuderen van twee embedded besturingsystemen voor System on Chip (SoC) op een Digilent XUPV2P oefenbord met een Xilinx Virtex-II Pro FPGA. Hiervoor zal men een System on Chip op de FPGA moeten implementeren en aanpassen. Daarbij wordt de Xilinx EDK software gebruikt. Om vertrouwd te raken met de software werden enkele tutorials doorlopen omtrent de EDK software. Nadat deze kennis werd verworven werd overgeschakeld naar de implementatie van embedded besturingsystemen op een hardware platform. Daarbij concentreerde Wim zich op het Xilinx Micro Kernel besturingssysteem met daarop enkele toepassingen. Rodolf bestudeerde en implementeerde een embedded Linux kernel met bestandsysteem voor een SoC voor de verschillende processor architecturen op de FPGA (Microblaze soft-processor en PowerPC hard-processor). Voor een Microblaze processor architectuur wordt een µclinux kernel gebruikt. Voor de PowerPC processor wordt een aangespaste PowerPC Linux desktop kernel geïmplementeerd. Als laatste werd ook op een Memec Virtex-4 MB Development Board een µclinux kernel geïmplementeerd door Wim. Op dit bord werd het LCD display ook aangestuurd in een SoC hardware platform. 1

14 Deel 1: Development Board 1.1 Oefenbord Digilent XUPV2P [6] Eigenschappen: Virtex -II Pro FPGA met twee PowerPC 405 kernen Tot 2 GB of Double Data Rate (DDR) SDRAM System ACE controller en Type II CompactFlash connector voor FPGA Configuratie en data opslag. Embedded Platform Cable USB configuratie poort Programmeerbare configuratie PROM On-board 10/100 Ethernet PHY device RS-232 DB9 seriële poort Twee PS-2 seriële poorten Vier LEDs verbonden aan de Virtex-II Pro I/O pinnen Vier schakelaars verbonden aan de Virtex-II Pro I/O pinnen Vijf drukknoppen verbonden aan de Virtex-II Pro I/O pinnen Zestig uitbreidingspinnen samen met 80 Virtex-II Pro I/O pinnen met overvoltage bescherming Hoge snelheid uitbreidingsconnector samen met 40 Virtex-II Pro I/O pinnen AC-97 audio CODEC met audio versterker en luidspreker uitgang Microfoon ingang On-board XSGA uitgang, tot 1200 x 1600 bij 70 Hz refresh Drie Serial ATA poorten 100 MHz systeem klok, 75 MHz SATA klok Power-on reset circuit 2

15 1.1.2 Algemene beschrijving: Het XUP Virtex-II Pro Development Systeem voorziet een hardware platform die bestaat uit een Virtex-II Pro Platform FPGA omgeven door randapparatuur die kan gebruikt worden om een complex systeem te creëren Blok diagram Ziehier een blokdiagram van het XUP Virtex-II Pro Development Systeem: Figuur 1-1. Blokschema XUP Virtex-II Pro Development Systeem 3

16 Componenten op het bord Figuur 1-2. XUP Virtex-II Pro Development Systeem [] 4

17 Voeding Het XUP Virtex-II Pro Development Systeem wordt gevoed met 5V. Het bord zelf zorgt intern voor volgende voedingen: 2.5V, 3.3V en 1.5V voor de FPGA. Multi-Gigabit Transceivers Op het bord zijn ook drie Serial Advanced Technology Attachment (SATA) connectoren aanwezig. Deze zijn voorzien van een 75 Mhz klok om deze te ondersteunen. Systeem RAM Het systeem is voorzien van een 184-pin dual in-line Double Data Rate Synchronous Dynamic RAM (DDR SDRAM DIMM) memory module. Deze ondersteunt een capaciteit van 2GB. Fast Ethernet Interface Er is een fast ethernet interface aanwezig die zowel 100Base-TX en 10Base-T applicaties ondersteunt. We kunnen dus snelheden hebben van 10 Mb/sec tot 100 Mb/sec. Elk bord is ook voorzien van een 48- bit uniek Silicon Serial Number dat kan gebruikt worden voor het MAC adres van het systeem. Seriële poorten Het XUP Virtex-II Pro Development System heeft drie seriële poorten: één RS232 poort en twee PS/2 poorten. De RS232 poort maakt gebruik van een standaard DB-9 seriële connector. Die wordt meestal gebruikt voor communicatie met een computer via de COM poort. De twee PS/2 poorten kunnen gebruikt worden om een keyboard en een muis op aan te sluiten. 5

18 LEDs, schakelaars en drukknoppen De vier LEDs zijn voor de gebruiker voorzien. Let wel op! De LED s zijn actief laag, wanneer we er een logische nul naar schrijven zal de LED oplichten. Er zijn ook vier schakelaars aanwezig en vijf drukknoppen. Wanneer we een drukknop indrukken zal de FPGA een logische nul waarnemen. Expansion Connectors Met een totaal van 80 Virtex-II Pro I/O pinnen die uitgebracht zijn als vier maal 60 pin headers en twee maal 40 pin connectoren. De 60 pin headers zijn gemaakt om met ribbon- kabel connectoren te worden verbonden. Op de twee maal 40 pin connectoren kunnen we bijvoorbeeld Digilent Expansion Modules aanbrengen. Er zijn ook nog 40 pinnen voor High- speed connectoren voorzien. XSGA uitgang Het bord is voorzien van een video DAC die een pixel frequentie tot 180 Mhz toelaat en de XSGA uitgang ondersteunt. De maximaal ondersteunde resolutie bedraagt 1600 x 1200 bij een refresh frequentie van 70Hz. AC97 Audio CODEC Een Audio CODEC en versterker zijn aanwezig op het Virtex-II Pro Development Systeem die een hoge kwaliteit voorzien. Het bevat een full duplex stereo ADC en DAC met een analoge mixer gecombineerd met een microfoon ingang. USB 2 Programming interface Ons bord bevat een embedded USB 2.0 microcontroller om snelle communicatie te voorzien (480 Mb/sec). Deze USB 2 poort gebruiken we om onze FPGA te programmeren. 6

19 1.2 Virtex-II Pro FPGA Overzicht Het XUPV2P development bord bevat een Virtex-II pro XC2VP30 FPGA in een flip-chipfine-pitch FF 896 BGA package. Een overzicht van de belangrijkste kenmerken van deze FPGA wordt gegeven in Tabel 1-1. Deze worden verder in dit hoofdstuk besproken[6]. XC2VP30 Logische cellen Array Size 80 x x 18 bit Multiplier Blocks 136 Block 18 Kb Blocks 136 SelectRAM+ Max Block RAM 2448 Kb Digital Clock Managers (DCMs) 8 PowerPC 405 RISC Cores 2 Multi-Gigabit Transceivers (RocketIO Transceiver Blocks) 8 CLB( 1=4slices Slices =max 128bits) Max Distr RAM 428 Kb Maximum User I/O Pads 644 Tabel 1-1 Eigenschappen van XC2VP30 De cijfers en letters in de volledige naam van de Xilinx FPGA die op het oefenbord aanwezig is betekenen: Device Type Speed grade (-5, -6, -7) XC2VP30-7 FF 896 C C = Commercial (T J = 0 C tot +85 C) I = Industrial Aantal Pinnen Package Type 7

20 1.2.2 PowerPC 405 Processor Block De Virtex II Pro FPGA bevat 2 PowerPC 405 hard processors. Deze bevinden zich in een processor blok in de FPGA zoals volgende figuur schematisch voorstelt. Het processor blok bevat naast de PPC405 ook nog 2 OCM (On-Chip Memory) Controllers (Hard IP). Deze hebben de taak om snelle toegang te hebben tot het instructie- en data-geheugen [8]. Figuur 1-3. Virtex-II Pro Processor Blok [7] De belangrijkste specificaties van de PowerPC 405 zijn: PowerPC RISC CPU Implementatie van de PowerPC User Instruction Set Architecture (UISA) en uitbreiding voor embedded systemen 32-bit General Purpose registers (GPRs) Static Branch Prediction 5-stage pipeline met één-cyclus uitvoering van de meeste instructies, inclusief loads/stores Unaligned en aligned load/store support tot de cache, main memory en het on-chip memory 8

21 Snelle integer multiply/divide arithmetic (4cyclus multiply en 35 cyclus divide) Enhanced string en multiple-word handling Big/little endian ondersteuning Storage control Gescheiden instructie- en data- cache units, (beiden two-way set-associative en non-blocking) 8 woorden (32bytes) per cache lijn 16 KB array Instruction Cache Unit (ICU) en 16KB array Data Cache Unit (DCU) Operand forwarding tijdens instruction cache line fill Copy-back of write-through DCU strategie Dubbelwoord instructie mogelijkheden in cache Virtual memory management unit (MMU) Vertaling van de 4GB logische adres ruimte in fysieke adressen Software controle van de page replacement strategie Ondersteunt verschillende page size ranging van 1KB tot 16MB OCM controllers zodat high-speed interfaces toegang verkrijgen tot Block SelectRAM+ memory en processor block instructies PowerPC timer mogelijkheden 64-bit time base Programmable interval timer (PIT) Watchdog timer (WDT) Debug ondersteuning (IAC, DAC, DVC) via JTAG 9

22 Schematisch kan de PPC405 CPU als volgt worden voorgesteld: Figuur 1-4 PPC405 Blok diagram 10

23 1.2.3 Input/Output Blocks (IOBs) Figuur 1-5. Virtex-II Pro Input/Output Structuur [7] Figuur 1-6. Virtex-II Pro I/O blok [7] De IOBs zijn programeerbaar en kunnen in volgende categorieën worden verdeeld: Input blocks met een optioneel Single Data Rate (SDR) of een Double Data Rate (DDR) register Output blocks met een optionele SDR of DDR register en optioneel een 3- state buffer direct aangestuurd door een SDR of DDR register Bidirectional blocks (elke combinatie van input en output configuratie) Deze registers zijn edge-triggered D-type flipflops of level-sensitive latches 11

24 Figuur 1-7. Double Data Registers (DDR) [7] IOBs ondersteunen volgende single-ended I/O standaarden: Low Voltage Tranistor-Transistor Logic (LVTTL), Low Voltage CMOS (LVCMOS 3.3V, 2.5V, 1.8V en 1.5V) Peripheral Component Interconnect-X (PCI-X) compatible (133 MHz en 66 MHz) op 3.3V PCI compatible (66 MHz en 33 MHz) en 3.3V Gunning Transceiver Logic (GTL) en Gunning Transceiver Logic Plus (GTLP) High-Speed Transceiver Logic (HSTL 1.5V en 1.8V, Class I, II, III en IV) Stub Series Terminated Logic (SSTL 1.8V en 2.5V, Class I en II) Figuur 1-8. LVTTL, LVCMOS of PCI select IO standaard [7] On-chip termination is beschikbaar voor elke single-ended I/O standaard. 12

25 De IOB elementen ondersteunen volgende differential signaling I/O standaarden Low Voltage Differential Signaling (LVDS) en Extended LVDS (2.5V) Bus Low Voltage Differential Signaling (BLVDS) Lightning Data Transport (LDT) Low Voltage Positive Emitter Coupled Logic (LVPECL 2.5V) Voor LVDS, LVDS extended en LDT standaarden is on-chip termination beschikbaar. Figuur 1-9. SSTL of HSTL select-io Ultra standaard [7] Configureerbare Logische Blokken (CLBs) De CLB blokken van de Virtex-II Pro FPGA bevatten vier slices en twee 3-state buffers. Iedere slice van een CLB blok is equivalent en bevat volgende onderdelen (zie ook ): 2 functie generators (F&G) 2 storage elementen Arithmetic logic gates Grote multiplexers Grote functiemogelijkheden Fast carry look-ahaid chain Horizontale cascade ketting (OR gate) Figuur Virtex-II Pro Slice configuratie [7] 13

26 Figuur Virtex-II Pro CLB element [7] De functiegeneratoren F & G zijn configureerbaar als 4-input look-up tables (LUTs), als 16-bit shift registers, of als 16-bit distributed SelectRAM+ memory. De 2 geheugen elementen zijn edge-triggered D-type flip-flops of level-sensitive latches. Elk CLB bevat een interne fast interconnect en is verbonden met een switch matrix om de algemene routing elementen te gebruiken. Figuur Register/Latch configuratie in een slice [7] 14

27 Figuur Bovenste helft van een Virtex-II Pro Slice [7] Block SelectRAM+ Memory De block selectram+ geheugen blokken zijn 18 Kbit True Dual-Port RAM. Deze zijn programeerbaar in verschillende configuraties van 16K x 1 bit tot 512 x 36 bit. Het Block SelectRAM+ kan in cascade worden geplaatst zodat het mogelijk is om grote embedded data te implementeren. Een overzicht van de verschillende dual-port en single-port configuraties wordt in volgende tabel weergegeven. 16K x 1bit 4K x 4 bits 1K x 18 bits 8K x 2 bits 2K x 9 bits 512 x 36 bits Tabel 1-2. Overzicht dual-port en single port configuraties [7] Iedere functie generator (LUT) bevat een synchroon 16x 1 bit RAM geheugen en wordt een distributed selectram+ element genoemd. En wordt geïmplementeerd en is configureerbaar in een CLB. Aangezien een CLB vier slices bevat en iedere slice twee LUTs kunnen we dus volgende configuraties maken (max 128bit per CLB): Single-Port 16 x 8-bit RAM Single-Port 32 x 4-bit RAM Single-Port 64 x 2-bit RAM Single-Port 128 x 1-bit RAM Dual-Port 16 x 4-bit RAM 15

28 Dual Port 32 x 2-bit RAM Dual Port 64 x 1-bit RAM In een volgende tabel wordt beschreven hoeveel LUTs er worden gebruikt bij iedere configuratie van het distributed Block selectram+. S= Single port configuratie D= Dual port configuratie RAM Aantal LUTs 16 x 1S 1 16 x 1D 2 32 x 1S 2 32 x 1D 4 64 x 1S 4 64 x 1D x 1S 8 Tabel 1-3. Overzicht van het aantal gebruikte LUTs per configuratie [7] Enkele voorbeelden van configuraties uit Tabel 1-3. Figuur Distributed SelectRAM+ (RAM 16 x 1S)[7] Figuur Distributed SelectRAM+ (RAM 32 x 1S)[7] 16

29 Figuur Dual-port Distributed SelectRAM+ (RAM 16 x 1D) [7] Shift Registers Iedere functie generator in een CLB kan geconfigureerd worden als 16-bit shift register. De write actie is synchroon met de clock input en een optionele clock enable. Een dynamische lees actie wordt uitgevoerd door een 4-bit address bus, A[3,0]. De 16- bit shift registers kunnen niet worden gereset of geset. Bijgevolg is de lees-actie asynchroon. Met een geheugenelement of flip-flop kan gezorgd worden voor een synchrone lees-actie. Men kan de shift registers die in de vier verschillende slices van de CLB zitten in cascade plaatsen zodat men een shift chain creërt in de CLB. Deze Shift Chain kan ook nog in cascade geplaatst worden met een volgend CLB zodat men nog grotere shift registers kan maken. De shift register chaining (vier 16-bit shift registers in een CLB) en de multiplexers MUXF5, MUXF6 en MUXF7 laten toe dat er maximaal een 128-bit adresseerbaar shift register kan worden geïmplementeerd in een CLB. Figuur Shift Register Configuratie [7] 17

30 state Buffers in de CLBs Elke Virtex-II Pro CLB bevat twee 3-state drivers (TBUFs) die on-chip bussen kunnen sturen. Iedere 3-state Buffer heeft zijn eigen 3-state controle pin en zijn eigen input pin. Elke van de vier slices van de CLB heeft toegang tot deze twee 3-state buffers via een Switch Matrix (zie Figuur 1-18). De XC2VP30 FPGA bevat in totaal state buffers. Figuur Virtex-II Pro 3-state buffers [7] Figuur state Buffer verbinding met de horizontale 3-state lijnen [7] Multiplexers Elke Virtex-II Pro Slice bevat één MUXF5 multiplexer en één MUXFX multiplexer. De MUXFX multiplexer bevat een MUXF6, MUXF7 of een MUXF8 zoals op Figuur 1-20 kan waargenomen worden. Elk CLB element heeft twee MUXF6 multiplexers, één MUXF7 multiplexer en één MUXF8 multiplexer. 18

31 Figuur MUXFX multiplexer in CLBs [7] Overzicht CLB/slice configuratie van XC2VP30 Één CLB bevat volgende logica. Slices LUTs Flip- Flops MULT_ ANDs Arithmetic & Carry- Chain SOP Chains Distibuted Select RAM+ Shift Registers TBUF bits Tabel 1-4. Logica aanwezig in 1 CLB van XC2VP30 [7] De logica van alle CLBs tezamen van de XC2VP30 geeft volgende tabel. 128 bits 2 CLB Array: Row x Column Aantal Slices Aantal LUTs Max Distributed SelectRAM of Shift Register (bits) Aantal Flip-Flops Aantal Carry- Chains Aantal SOP Chains 80 x Tabel 1-5. Overzicht van totaal beschikbare logica in de FPGA [7] 19

32 1.2.5 FPGA pin layout informatie De Virtex-II pro XC2VP30 FPGA zit in een flip-chip-fine-pitch FF 896 Ball Grid Array package (1.00mm Pitch). De afmetingen van de FPGA zijn 31mm x 31mm. Het pinout diagramma van de Ball Grid Array van de XC2VP30 FPGA wordt voorgesteld in Figuur Figuur FF896 Composite Pinout Diagramma [7] 20

33 1.3 Virtex-4 MB Development Board Algemeen overzicht Er werd op het eind van het jaar ook gewerkt met een development board waarop een Virtex- 4 FPGA is geïmplementeerd. Deze FPGA is momenteel het paradepaardje van chipfabrikant Xilinx. In tegenstelling tot de Virtex-II Pro FPGA bevat de Virtex-4 geen ingebakken PowerPC s, dus hier kan enkel gebruik gemaakt worden van een MicroBlaze softcore Processor. Dit bord heeft ook 64MB aan DDR SDRAM geheugen aan boord, zodus zal het niet meer nodig zijn om het bord uit te breiden met een externe geheugenlat. Volgende peripherals bevinden zich op het bord: Xilinx XC4VLX60-10FF668 FPGA 64MB of DDR SDRAM 4MB of Flash 16-Bit LVDS Transmit and Recieve Interfaces 10/100 Ethernet PHY Programmable LVDS Clock Source ( MHz) On- board 100 MHz LVTTL Oscillator P240 Connectors LCD Panel 32Mb Serial Flash for FPGA configuration PC4 JTAG Programming/Configuration Port SystemACE Module Connector RS232 Port Four User LEDs Four User Push Button Switches An 8-Position DIP Switch USB-RS232 Bridge 21

34 Figuur Virtex-4 MB Development Board [5] Om een algemeen beeld te krijgen van hoe de verschillende peripherals aan de FPGA zijn gekoppeld is in figuur 1-23 een blokschema gegeven. 22

35 Figuur Virtex-4 MB Development Board Blokschema [5] Jumpersettings Wanneer het bord van de fabrikant komt, zullen de jumpers zich niet in de gewenste posities bevinden en zal de fpga niet kunnen geprogrammeerd worden via de JTAG kabel RS232 Om het bord te kunnen uitlezen met de RS232 seriële kabel zullen enkele jumpers moeten worden verplaatst. Er zijn twee modes waarin kan gewerkt worden: DCE en DTE mode. Hier kiezen we voor de DCE mode, dit betekent dat volgende instellingen moeten worden toegepast: JP19 Installeer een jumper op pinnen 2-3 JP21 Installeer een jumper op pinnen

A Quick Start Guide: AVR programmeren

A Quick Start Guide: AVR programmeren A Quick Start Guide: AVR programmeren In deze guide wordt uitgelegd hoe men kan beginnnen met het programeren van een ATMEL AVR microcontroller. Er zal een testprogramma uit de software library AVRlib

Nadere informatie

Lab6: Implementatie video timing generator

Lab6: Implementatie video timing generator Het Micro-elektronica Trainings- Centrum Het MTC is een initiatief binnen de INVOMEC divisie. Industrialisatie & Vorming in Micro-elektronica Inleiding In de vorige modules werd een systeem opgebouwd en

Nadere informatie

Werkomgeving. Android Studio. Android - werkomgeving 1/6

Werkomgeving. Android Studio. Android - werkomgeving 1/6 Android - werkomgeving 1/6 Werkomgeving Android Studio Installatie Ga naar de volgende URL: http://developer.android.com/sdk/index.html Klik op de knop "Download Android Studio for Windows" om het programma

Nadere informatie

Raspberry Pi. 14-04-2014 HCC- Haaglanden Tim Woldring

Raspberry Pi. 14-04-2014 HCC- Haaglanden Tim Woldring Raspberry Pi 14-04-2014 HCC- Haaglanden Tim Woldring De Raspberry Pi, een computer voor ca 35. De Raspberry Pi is een complete computer. De Raspberry Pi heeft alles aan boord om een scherm, muis en toetsenbord

Nadere informatie

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Handleiding bij het gebruik van een microcontroller in het Accelerometerproject (Project II) Er zijn speciaal voor het Accelerometerproject

Nadere informatie

DIGITALE MODE MET POWER SDR

DIGITALE MODE MET POWER SDR DIGITALE MODE MET POWER SDR Als u een SDR tranceiver of ontvanger in gebruik heeft, is het misschien ook leuk om de digitale modi zoals BPSK31, RTTY enz. enz. te kunnen ontvangen en zenden. We beperken

Nadere informatie

Raspberry pi snel start handleiding

Raspberry pi snel start handleiding Raspberry pi snel start handleiding G.L.J. Quellhorst V _NL_2.0 Maart 2 0 15 Raspberry pi, snel start handleiding Deze informatie is onder ander verkrijgbaar via: http://www.raspberrypi.org http://www.zoekutuit.nl

Nadere informatie

HANDLEIDING. Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing

HANDLEIDING. Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing 1 HANDLEIDING V2.0.2.0-2013 Dit document beschrijft de installatie, configuratie en gebruik van de Netduino Plus 2 monitoring oplossing Inhoudsopgave 2 Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Software installatie...

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

Handleiding software USB PIC DEV. BOARD

Handleiding software USB PIC DEV. BOARD Handleiding software USB PIC DEV. BOARD V2.0 M.F. van Lieshout & J.G.W. Carpaij 21-03-2006 Handleiding software USB PIC DEV. BOARD Algemene informatie Hier volgt eerst wat algemene informatie over het

Nadere informatie

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Standard Parts Installatie Solid Edge ST3 Hamersveldseweg 65-1b 3833 GL LEUSDEN 033-457 33 22 033-457 33 25 info@caap.nl www.caap.nl Bank (Rabo): 10.54.52.173 KvK Utrecht: 32075127 BTW: 8081.46.543.B.01 Standard Parts Installatie Solid Edge ST3

Nadere informatie

Inleiding Practicum Operating Systems

Inleiding Practicum Operating Systems Inleiding Practicum Operating Systems Mattias Holm & Kristian Rietveld Tot nu toe Shell: verkennen interface tussen user-space en kernelspace. User space System calls Kernel space Doel van deze presentatie

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 3: Eenvoudige externe hardware & hardware programmeren in C Hardware programmeren in C Inmiddels ben je al aardig op gang gekomen met het programmeren van microcontrollers.

Nadere informatie

Locobuffer Handleiding

Locobuffer Handleiding Locobuffer Handleiding HDM09 Disclaimer van Aansprakelijkheid: Het gebruik van alle items die kunnen worden gekocht en alle installatie-instructies die kunnen worden gevonden op deze site is op eigen risico.

Nadere informatie

NB000110 Sweex Card Reader 16 in 1 USB 2.0

NB000110 Sweex Card Reader 16 in 1 USB 2.0 NB000110 Sweex Card Reader 16 in 1 USB 2.0 Voordelen Ideaal voor de mobiele gebruiker Uitwisselen van data onderling Direct Access - Geschikt voor elke desktop en notebook die over een vrije USB-poort

Nadere informatie

Technische Referentie - V&A TSD-QA89 (2011/11)

Technische Referentie - V&A TSD-QA89 (2011/11) Technische Referentie - V&A TSD-QA89 (2011/11) 1. V: Hoe kan ik de 3D functie op de Asrock Vision 3D en ION3D systemen aanzetten? A: Verschillende monitor/tv/media/afspeel software zullen verschillende

Nadere informatie

Waarmaken van Leibniz s droom

Waarmaken van Leibniz s droom Waarmaken van Leibniz s droom Artificiële intelligentie Communicatie & internet Operating system Economie Computatietheorie & Software Efficiënt productieproces Hardware architectuur Electronica: relais

Nadere informatie

Watcheye AIS op ipad

Watcheye AIS op ipad Watcheye AIS op ipad Deel uw NMEA / AIS informatie met uw ipad met tussenkomst van uw PC/Laptop. Het is mogelijk om de Watcheye AIS applicatie op uw ipad te koppelen met uw AIS, door de NMEA data die de

Nadere informatie

Voeler ingang van de ilog recorder. Stop de temperatuurvoeler

Voeler ingang van de ilog recorder. Stop de temperatuurvoeler 1) Standaard interface (EA-INT) Oud model. 2) Universele interface (EA-INT-U) Nieuw model. Beide interfaces hebben een DB9 (9 pins) connector en uw PC heeft een RS232 seriële poort nodig. Escort ilog Dataloggers

Nadere informatie

HET BESTURINGSSYSTEEM

HET BESTURINGSSYSTEEM HET BESTURINGSSYSTEEM Een besturingssysteem (ook wel: bedrijfssysteem, in het Engels operating system of afgekort OS) is een programma (meestal een geheel van samenwerkende programma's) dat na het opstarten

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v3.3-10/11/2014 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

Nederlandse versie. Inleiding. Hardware. Activeren RAID mogelijkheden. PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card

Nederlandse versie. Inleiding. Hardware. Activeren RAID mogelijkheden. PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card PU103 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card Inleiding Allereerst hartelijk bedankt voor de aanschaf van de Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Met deze kaart kun je gemakkelijk twee Serial ATA poorten

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Seriële bluetooth verbinding ATmega128

Seriële bluetooth verbinding ATmega128 Opdracht2 Bij deze opdracht worden verschillende taken gemaakt. De taken communiceren onderling met elkaar via een message queue of synchroniseren met elkaar via semaforen. A: Maak een taak aan die de

Nadere informatie

PCI USB 2.0 Card CN 029. Installatiehandleiding

PCI USB 2.0 Card CN 029. Installatiehandleiding PCI USB 2.0 Card CN 029 Installatiehandleiding Inleiding Met de Sitecom USB 2.0-adapter heeft uw pc de beschikking over vier extra USB 2.0- poorten, die dankzij een maximale overdrachtssnelheid van 480

Nadere informatie

De TRUST 2 PORT USB 2.0 PCI CARD werkt niet op MAC.

De TRUST 2 PORT USB 2.0 PCI CARD werkt niet op MAC. Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. Stuurprogramma Windows 98 /98SE /Me /2000 /XP (3.3) 4. USB-kaart inbouwen (3.4) 5.

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

USB to Serial Cable. CN-104v2. Starthandleiding

USB to Serial Cable. CN-104v2. Starthandleiding USB to Serial Cable CN-104v2 Starthandleiding Inleiding Met behulp van deze kabel kan een product met een USB 1.1-interface worden aangesloten op een seriële interface. Tegenwoordig zijn nieuwe pc's vaak

Nadere informatie

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties

Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties Technische Specificaties nieuwe Unix Applikaties In 2010 werden 7 Unix servers geconsolideerd naar een nieuwe Unix omgeving, waar gebruik gemaakt wordt van srp s (vergelijkbaar met zone, of container).

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v2.3-05/02/2014 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

Installatie SQL: Server 2008R2

Installatie SQL: Server 2008R2 Installatie SQL: Server 2008R2 Download de SQL Server 2008.exe van onze site: www.2work.nl Ga naar het tabblad: Downloads en meld aan met: klant2work en als wachtwoord: xs4customer Let op! Indien u een

Nadere informatie

Een intelligent DMX netwerk

Een intelligent DMX netwerk WORKSHOP STEPP Een intelligent DMX netwerk WORKSHOP STEPP Wat is DMX? Een intelligent DMX netwerk Demo opstelling Probleem oplossing Wat is DMX? Hoe is het DMX signaal ontstaan DMX in de praktijk Hoe

Nadere informatie

RTC Pick & Place Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Pick & Place Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v2.1-13/09/2013 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training Om de opleidingsdagen bij Beckhoff succesvol te laten doorgaan vragen

Nadere informatie

Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager

Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Inhoudsopgave 1. Algemeen - 3-2. Installatie PostgreSQL database server - 4-3. Installatie FTP server - 9-4. Aanmaken account in FileZilla server - 13

Nadere informatie

Kurzweil 3000 op Mac OS X

Kurzweil 3000 op Mac OS X Kurzweil 3000 op Mac OS X Instructies voor het gebruiken van Kurzweil 3000 voor Windows op Mac OS X met behulp van een virtueel besturingssysteem Probleemstelling Installatie Instellingen Overzicht links

Nadere informatie

Controleer voor aanvang van de installatie of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de doos dienen de volgende onderdelen aanwezig te zijn:

Controleer voor aanvang van de installatie of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de doos dienen de volgende onderdelen aanwezig te zijn: BT100 - Sweex Bluetooth Class II Adapter USB BT110 - Sweex Bluetooth Class I Adapter USB Inleiding Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van de Sweex Bluetooth Adapter. Met deze adapter kun je probleemloos

Nadere informatie

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2.

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2. Procesbeheer: kenmerken van moderne besturingssystemen. 1. Bespreek de (drie) meest typische kenmerken van moderne besturingssystemen. 2. In hoeverre beantwoorden UNIX, Linux en Windows NT hieraan? Geef

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement.

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Algemeen Met KYOCERA scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen

Nadere informatie

5.1 Channel USB headset. USB 5.1 surround headset

5.1 Channel USB headset. USB 5.1 surround headset 5.1 Channel USB USB 5.1 surround AP-5.1 Gebruikers Handleiding Introductie Hartelijk dank voor het kopen van de Gembird USB 5.1 surround! Deze gebruiksaanwijzing zal u helpen met de installatie en het

Nadere informatie

TRUST 5 PORT USB 2.0 UPGRADE KIT & HUB

TRUST 5 PORT USB 2.0 UPGRADE KIT & HUB Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. Installatie hardware in systeem (3.3) 4. Installeren in Windows (3.4) 5. Installeren

Nadere informatie

Installatie Handleiding AP 1120 op HiPath 3000

Installatie Handleiding AP 1120 op HiPath 3000 Installatie Handleiding AP 1120 op HiPath 3000 1 Algemeen 2 2 Tools 2 2.1 Unit Manager Express 2 2.2 Unit Manager Network 3 3 Configureren van de AP 1120 3 3.1 Programmeren IP adres. 3 3.2 Software upgrade.

Nadere informatie

Beckhoff BC9050 met Twincat

Beckhoff BC9050 met Twincat Beckhoff BC9050 met Twincat F. Rubben, Ing. 2011 1 Beckhoff 2 1 Hardware: BC9050 voeding 24Vdc Voor de buscontroller en Voor de K-bus 3 Hardware: netwerk? De bouw van het netwerk zal bepalen hoe het IP-adres

Nadere informatie

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. Aanvullende specificaties. BT200 - Sweex Bluetooth 2.0 Class II Adapter USB

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. Aanvullende specificaties. BT200 - Sweex Bluetooth 2.0 Class II Adapter USB BT200 - Sweex Bluetooth 2.0 Class II Adapter USB Inleiding Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van de Sweex Bluetooth 2.0 Adapter. Met deze adapter kun je probleemloos verbinding maken met een ander

Nadere informatie

Acht stappen voor JSF

Acht stappen voor JSF Acht stappen voor JSF Inleiding In deze tutorial zullen we JSF (Java server faces) installeren. Wat we niet beschrijven is hoe te werken met JSF, over dit onderwerp zijn er genoeg boeken en internetsites

Nadere informatie

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010

EmSE presentatie. Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 EmSE presentatie Starten met de ATtiny2313: Een RGB powerled driver Kees Moerman, 13 juli 2010 Het probleem Ik wil een LED controller maken Voor zelfgemaakte RGB power-led lampjes Om aan mijn thuisnetwerk

Nadere informatie

Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified. System Integrators

Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified. System Integrators Installatie Handleiding voor: TiC Narrow Casting Certified System Integrators Installatiehandleiding TiC Narrow Casting Manager Inhoudsopgave 1. Algemeen - 3-2. Installatie PostgreSQL database server -

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 5: Timers/counters & Interrupts Timers/counters Hardware timers/counters worden in microcontrollers gebruikt om onafhankelijk van de CPU te tellen. Hierdoor kunnen andere

Nadere informatie

Windows Basics. yvan vander sanden. 22 februari 2015

Windows Basics. yvan vander sanden. 22 februari 2015 Windows Basics yvan vander sanden 22 februari 2015 Windows is nog altijd een veel gebruikt operating system. Als technicus moet je bekend zijn met het Windows operating system om gebruikers te kunnen helpen,

Nadere informatie

Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D

Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D Instructies Wi-Fi instellen Samil 3400-6000TL-D Uw omvormer van Samil Power is uitgerust met een Wi-Fi module, waarmee u uw omvormer op afstand uit kunt lezen. Samil power biedt het programma V-IPlant

Nadere informatie

Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl

Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl Voor Windows XP 1 Voordat u begint met de installatie: 1 Controleer eerst welk type bonprinter u heeft. Het type bonprinter vindt u achter op

Nadere informatie

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit.

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Algemeen Met de Kyocera Scannen naar AFAS Profit beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar AFAS Profit. Met deze oplossing

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA.

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Algemeen Met KYOCERA scannen naar Trivium FORTUNA beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Trivium FORTUNA. Met

Nadere informatie

Koppelen Centix Datacollecter aan RS-232 device d.m.v. de W&T 58631

Koppelen Centix Datacollecter aan RS-232 device d.m.v. de W&T 58631 Pagina 1 van 11 pagina s. Koppelen Centix Datacollecter aan RS-232 device d.m.v. de W&T 58631 Het is mogelijk om het Centix datacollector (DC) werkstation direct aan te sluiten op het RS-232 device, zonder

Nadere informatie

Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger

Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger Installatie & Snel Start Gids AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger SNEL START GIDS AISnet VR1 1. Introductie Hartelijk dank voor het aanschaffen van de AISnet Internet Basis Station AIS Ontvanger.

Nadere informatie

Installatiegids Registratie Hardware specificaties

Installatiegids Registratie Hardware specificaties Installatiegids Installatiegids... 1 Registratie... 2 Hardware specificaties... 3 Waarschuwing ivm Poorten die open moeten staan... 3 Configuratie voor gebruik op Citrix, Terminal Server,...... 4 Windows

Nadere informatie

Praktijk opdrachten VMware

Praktijk opdrachten VMware Praktijk opdrachten VMware 1 1. Toegang tot de ICT Academie Cloud omgeving Om toegang te krijgen tot de Cloud omgeving van de ICT Academie, kun je onderstaande procedure volgen: http://wiki.vcloud.ictacademie.net/wp

Nadere informatie

Wat is een busverbinding?

Wat is een busverbinding? Wat is een busverbinding? gemeenschappelijke verbinding tussen CPU, geheugen en I/O-schakelingen onderscheid tussen: databus/adresbus/controlbus intern/extern serieel/parallel unidirectioneel/bidirectioneel

Nadere informatie

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding

RTC Opleidingen Beckhoff TwinCAT. Voorbereiding Voorbereiding Beckhoff Automation bvba Belgium Rudi Grouset v4.0-11/06/2015 Voorbereiding voor het volgen van de Beckhoff training - Op vraag van verschillende scholen willen we vanaf editie 2 optie een

Nadere informatie

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU052 Sweex 2 Port USB 2.0 & 2 Port FireWire PC Card

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU052 Sweex 2 Port USB 2.0 & 2 Port FireWire PC Card PU052 Sweex 2 Port USB 2.0 & 2 Port FireWire PC Card Inleiding Allereerst hartelijk bedankt voor de aanschaf van de Sweex 2 Port USB 2.0 & 2 Port FireWire PC Card. Met deze kaart kun je gemakkelijk twee

Nadere informatie

Module 1: Wat is een Raspberry Pi?

Module 1: Wat is een Raspberry Pi? Module 1: Wat is een Raspberry Pi? Inhoudsopgave Module 1: Wat is een Raspberry Pi?...1 Wat is een Raspberry Pi?...2 Wat is er zo bijzonder aan de Raspberry Pi?...2 Wie zitten er achter de Raspberry Pi...2

Nadere informatie

Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl

Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl Installatie Epson TM-T88III/TM-T88IV t.b.v. OnlineKassa.nl Voor Windows Vista 1 Voordat u begint met de installatie: 1 Controleer eerst welk type bonprinter u heeft. Het type bonprinter vindt u achter

Nadere informatie

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen

RAM geheugens. Jan Genoe KHLim. Situering RAM-geheugens. Geheugens. Halfgeleider Geheugens. Willekeurig toegankelijk geheugen Jan Genoe KHLim Situering RAM-geheugens Geheugens Halfgeleider Geheugens Serieel toegankelijk geheugen Willekeurig toegankelijk geheugen Read Only Memory ROM Random Access Memory RAM Statische RAM SRAM

Nadere informatie

In dit artikel zal ik u uitleggen hoe u rechtstreeks vanuit Troublefree Retail kan afdrukken

In dit artikel zal ik u uitleggen hoe u rechtstreeks vanuit Troublefree Retail kan afdrukken Auteur: Evert-Jan Steenvoorden Datum: 24-06-2015 Printers configureren In dit artikel zal ik u uitleggen hoe u rechtstreeks vanuit Troublefree Retail kan afdrukken Wat heb je nodig Om rechtstreeks af te

Nadere informatie

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013 Geheugenbeheer ICT Infrastructuren 2 december 2013 Doelen van geheugenbeheer Reloca>e (flexibel gebruik van geheugen) Bescherming Gedeeld/gemeenschappelijk geheugen Logische indeling van procesonderdelen

Nadere informatie

Versturen van email vanuit een Delphi VCL toepassing

Versturen van email vanuit een Delphi VCL toepassing Versturen van email vanuit een Delphi VCL toepassing Voor Delphi bestaan uiteraard verschillende libraries om emails te versturen, maar in dit voorbeeld wordt een C# Dotnet library gebruikt en aangesproken

Nadere informatie

Pagina 1 van 6. Instellen van de browser instellingen Internet Explorer 7 Engels

Pagina 1 van 6. Instellen van de browser instellingen Internet Explorer 7 Engels Instellen van de browser instellingen Internet Explorer 7 Engels Inleiding Voor de juiste werking van ZorgDomein is het noodzakelijk dat de browserinstellingen van Internet Explorer op de juiste wijze

Nadere informatie

Gebruik onderstaande stappen in combinatie met tabel 1 en fig 1. Aansluiting Functie A

Gebruik onderstaande stappen in combinatie met tabel 1 en fig 1. Aansluiting Functie A Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. USB kaart inbouwen (3.3) 4. Installeren in Windows (3.5) 5. Installeren MAC systeem

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software.

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar van Brug Software beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar het Notarieel

Nadere informatie

De computer als processor

De computer als processor De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker

Nadere informatie

Connectivity SQL Er kan geen verbinding worden gemaakt met de SQL server

Connectivity SQL Er kan geen verbinding worden gemaakt met de SQL server Connectivity SQL Er kan geen verbinding worden gemaakt met de SQL server Introductie Probleem: Het lukt het niet om verbinding te maken met de SQL server. Of: op het werkstation komt de melding na het

Nadere informatie

1 "log-file": "/var/log/pilight.log" 2 "log-file": "c:/pilight/pilight.log"

1 log-file: /var/log/pilight.log 2 log-file: c:/pilight/pilight.log Instellingen Instellingen...1 Introductie...2 Basis...2 port...2 standalone...2 pid-file...2 log-file...2 log-level...2 whitelist...3 stats-enable...3 watchdog-enable...3 Module paden...4 action-root...4

Nadere informatie

GEEF UW INVESTERINGEN EEN BOOST MET LIVE TRADER

GEEF UW INVESTERINGEN EEN BOOST MET LIVE TRADER GEEF UW INVESTERINGEN EEN BOOST MET LIVE TRADER Klaar om LIVE TRADER te gebruiken? Ontdek de belangrijkste functies van deze tool. Het hoofdscherm gebruiken De modules organiseren Effecten zoeken Het overzicht

Nadere informatie

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7

1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6. 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 NEDERLANDS...5 nl 2 OVERZICHT nl 1 INTRODUCTIE...5 2 SYSTEEMVEREISTEN...6 2.1 Minimum Vereisten...6 2.2 Aanbevolen Vereisten...7 3 BLUETOOTH VOORZIENINGEN...8 4 SOFTWARE INSTALLATIE...9 4.1 Voorbereidingen...10

Nadere informatie

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card

Nederlandse versie. Inleiding. Inhoud van de verpakking. Specificaties. PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card PU101 Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card Inleiding Allereerst hartelijk bedankt voor de aanschaf van de Sweex 2 Port Serial ATA RAID PCI Card. Met deze kaart kun je gemakkelijk twee Serial ATA poorten

Nadere informatie

Trea Winter van Faassen Joost van den Brink

Trea Winter van Faassen Joost van den Brink Colofon Auteur: Eindredactie: Jaap Jan de Jong Thijs A. Afman Trea Winter van Faassen Joost van den Brink Dit is een uitgave van Brink Technical Solutions BV 2008. Deze uitgave mag vrij worden gekopieerd

Nadere informatie

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT Geschreven door: Tom Vocke Datum: 28-09-2010 Inleiding: Dit document bevat alle hardware informatie betreffende de AVR-Doper mini. Het eerste deel zal zich

Nadere informatie

Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server

Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server Windows Xp professional op de werkstations en Windows 2000 op de Server Uitleg over het implementeren van Microsoft Windows XP Professional op de werkstations en de bijbehorende management tools. Dit boekje

Nadere informatie

Handleiding Reborn Laptop -1-

Handleiding Reborn Laptop -1- 1. Wat u moet doen voor u Reborn Laptop installeert 2 2. Systeemvereisten 2 3. Installeren 3 4. Menu opties 4 4.1 Instellingen 4 4.2 Recovery mode 5 4.3 Wachtwoord 6 4.4 CMOS instellingen 6 4.5 Uitgebreide

Nadere informatie

HANDLEIDING NEDERLANDS ( 1 4 )

HANDLEIDING NEDERLANDS ( 1 4 ) 1 HANDLEIDING NEDERLANDS ( 1 4 ) ::: DMC2 Handleiding ::: Deze handleiding geeft uitleg hoe u de Numark DMC2 controller snel kunt aansluiten en bedienen. Neem svp een paar minuten de tijd om deze handleiding

Nadere informatie

Handleiding Geluidsopname maken

Handleiding Geluidsopname maken Handleiding Geluidsopname maken Document: Handleiding Geluidsopname maken Datum: 6 juli 2015 Versie: 2.0 Auteur: Ingrid de Bont Inhoudsopgave 1 Introductie... 3 2 Benodigdheden... 3 3 Audacity software

Nadere informatie

Installatie handleiding

Installatie handleiding Installatie handleiding Pagina 2 van 7 1 Inleiding Vanwege de zeer uitgebreide elektronica op Porsche voertuigen is het noodzakelijk dat de diagnosesoftware enorm snel evolueert. De installatie en verdere

Nadere informatie

Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur

Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur Modelit Elisabethdreef 5 4101 KN Culemborg Telefoon +31 345 521121 info@modelit.nl www.modelit.nl Installatie Handleiding voor Modelit Applicatieprogrammatuur Datum 27 April 2007 Modelit KvK Rivierenland

Nadere informatie

Versie 1.0. Gebruikshandleiding. van de Stereo Controle (art. L4561N) TiStereoControl. Software voor de configuratie 06/08-01 PC

Versie 1.0. Gebruikshandleiding. van de Stereo Controle (art. L4561N) TiStereoControl. Software voor de configuratie 06/08-01 PC Versie 1.0 06/08-01 PC Gebruikshandleiding TiStereoControl Software voor de configuratie van de Stereo Controle (art. L4561N) TiStereoControl 2 3 INHOUD 1. Vereisten Hardware en Software 4 2. Installatie

Nadere informatie

USB SERIËLE OMZETTER

USB SERIËLE OMZETTER USB SERIËLE OMZETTER Gebruikshandleiding DA-70156 Rev.5 Windows 7/8/8.1 Installatiehandleiding Stap 1: Plaats de CD-driver van dit product in de CD-ROM drive. Sluit het apparaat aan op een vrije USB-poort

Nadere informatie

tiptel 545/570 office tiptel 545/570 SD PC Software en Driver Installatie In Windows XP/ Windows 7 (32/64 Bit)

tiptel 545/570 office tiptel 545/570 SD PC Software en Driver Installatie In Windows XP/ Windows 7 (32/64 Bit) tiptel 545/570 office tiptel 545/570 SD PC Software en Driver Installatie In Windows XP/ Windows 7 (32/64 Bit) Installatie van PC Software Volg de onderstaande stappen: 25.05.2011 1. Plaats de cd-rom die

Nadere informatie

Installatie responsbox bij Windows XP en Windows Vista

Installatie responsbox bij Windows XP en Windows Vista 1 Installatie responsbox bij Windows XP en Windows Vista Gebruik de USB-kabel om de responsbox aan te sluiten op de computer. De kabel kan rechts achter in de responsbox aangesloten worden. De kabel steekt

Nadere informatie

BIPAC-5100 / 5100W. (Draadloze) ADSL Router. Snelle Start Gids

BIPAC-5100 / 5100W. (Draadloze) ADSL Router. Snelle Start Gids BIPAC-5100 / 5100W (Draadloze) ADSL Router Snelle Start Gids Billion BIPAC-5100 / 5100W ADSL Router Voor meer gedetailleerde instructies aangaande het configureren en gebruik van de (Draadloze) ADSL Firewall

Nadere informatie

Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server

Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server Aandachtspunten voor installatie suse in vmware server Voorbereiden van vware virtueel machine: 1. Select linux Suse linux 2. Maak disksize 5Gb Denk er als je virtual machine wilt draaien op FAT32 vink

Nadere informatie

Het koppelen van de u-remote aan de AC500-eco via Modbus TCP. A quick start guide. Jaap Ruiten

Het koppelen van de u-remote aan de AC500-eco via Modbus TCP. A quick start guide. Jaap Ruiten Het koppelen van de u-remote aan de AC500-eco via Modbus TCP. A quick start guide Jaap Ruiten Het koppelen van Weidmüller u-remote aan een AC500-eco plc. Thema: u-remote Modbus TCP Bladzijde 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

USB 2.0 Externe HDD Behuizing 3,5" (8,89cm)

USB 2.0 Externe HDD Behuizing 3,5 (8,89cm) USB 2.0 Externe HDD Behuizing 3,5" (8,89cm) Gebruikshandleiding DA-71051 Voorwoord Gefeliciteerd met uw aanschaf van ons product! U kunt nu genieten van een nieuw opslagconcept met veiligheid en gemak.

Nadere informatie

Gigaset pro VLAN configuratie

Gigaset pro VLAN configuratie Gigaset pro VLAN configuratie Hogere betrouwbaarheid door gebruik van VLAN s. De integratie van spraak en data stelt eisen aan de kwaliteit van de klanten infrastructuur. Er zijn allerlei redenen waarom

Nadere informatie

UBUNTU 8 installatie. 13/10/2009 http://www.ivowebschool.be/uploads/ ivowebschool.be/ /205bc10d-ef8e-4a 1/14. Onderwerpen

UBUNTU 8 installatie. 13/10/2009 http://www.ivowebschool.be/uploads/ ivowebschool.be/ /205bc10d-ef8e-4a 1/14. Onderwerpen UBUNTU 8 installatie Onderwerpen Ubuntu downloaden VMWare klaarmaken Ubuntu installeren VMWare tools installeren 1. Ubuntu downloaden ( ) Je kan ubuntu gratis downloaden via de website www.ubuntu.com.

Nadere informatie

CROSS-MATCH LABEL HANDLEIDING

CROSS-MATCH LABEL HANDLEIDING CROSS-MATCH LABEL HANDLEIDING Cross-Match Label 27/10/2003 1/15 Inhoudstabel 1. Introductie p. 3 2. Installatie p. 4 2.1. Samenstelling configuratie p. 4 2.2. Opzetten van de configuratie p. 4 2.3. Configuratie

Nadere informatie

Installeren van het stuurprogramma USB-Audiostuurprogramma Installatiehandleiding (Windows)

Installeren van het stuurprogramma USB-Audiostuurprogramma Installatiehandleiding (Windows) Installeren van het stuurprogramma USB-Audiostuurprogramma Installatiehandleiding (Windows) Inhoudsopgave Installeren van het stuurprogramma... Pagina 1 Verwijderen van het stuurprogramma... Pagina 3 Problemen

Nadere informatie

BIPAC-711C2 / 710C2. ADSL Modem / Router. Snelle Start Gids

BIPAC-711C2 / 710C2. ADSL Modem / Router. Snelle Start Gids BIPAC-711C2 / 710C2 ADSL Modem / Router Snelle Start Gids Billion BIPAC-711C2/710C2 ADSL Modem / Router Voor meer gedetailleerde instructies over het configureren en gebruik van de ADSL Modem/Router,

Nadere informatie

TCP/IP module NPort 5110

TCP/IP module NPort 5110 LC-Products B.V. tel. +31 (0)88 8111000 email: info@lc-products.nl website: www.lc-products.nl LC-Products B.V. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced in any form or by any

Nadere informatie

Digitale en analoge technieken

Digitale en analoge technieken Digitale en analoge technieken Peter Slaets February 14, 2006 Peter Slaets () Digitale en analoge technieken February 14, 2006 1 / 33 Computerarchitectuur 1 Processors 2 Primair geheugen 3 Secundair geheugen

Nadere informatie

OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie.

OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie. OP6800/ OP6810: C-programmeerbare besturingscontrollers: OP6800-serie. Besturingscontrollers met operatorinterface uit de OP6800-serie zijn een multifunctioneel concept, waarbij de combinatie van digitale

Nadere informatie