Inzetten op flexibele inkoop van buskilometers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inzetten op flexibele inkoop van buskilometers"

Transcriptie

1 aakvlak DECEMBER ACHTERGRONDEN, OPINIES EN INSPIRATIE MET HET ONDERWIJS ALS RAAKVLAK - NUMMER 13 Samenwerking is belangrijk maar je moet niet te veel overleggen. Hoe meer ik leer, hoe meer ik weet dat ik eigenlijk niks weet. We hebben geen stok om mee te slaan, het blijft advieswerk Waarom innoveren zo belangrijk is? Als Henry Ford naar de consumenten had geluisterd, hadden ze hem gevraagd een sneller paard te bouwen. Innoveren is ècht anders kijken en denken. Die ruimte moet er zijn om verder te komen. Henk Oosterlink - drijvende kracht achter Rotterdam Vakmanstad/Skillcity: Filosofen praten niet alleen maar wat over de zin van het leven en ethische kwesties. Filosofie analyseert, stelt dingen aan de kaak en wil de samenleving vérder brengen. In oktober sprak Selwin Umar voor de derde keer de welkomstwoorden uit bij een loopbaanevent, een vorm van arbeidsmarktverkenning die hij zelf heeft ontwikkeld. We proberen mensen keuzes te laten maken vanuit hun eigen motivatie, hoe minimaal die op zo n moment ook kan zijn. Scalda-bestuurder Gertjan van der Brugge Inzetten op flexibele inkoop van buskilometers Na de fusie van de ROC s Zeeland en Westerschelde in 2012 is het openbaar vervoer voor de studenten van Scalda nog belangrijker geworden dan daarvoor, stelt Gertjan van der Brugge, lid College van Bestuur van Scalda. In onze nieuwe opleidingsportefeuille worden immers opleidingen die eerst op twee plaatsen werden aange boden, bijvoorbeeld Vlissingen en Terneuzen, nu vaak nog op één plaats gegeven. Als bestuur voelen we ons verantwoordelijk voor de bereikbaarheid van onze opleidingen. Dit houdt in dat onze locaties goed met openbaar vervoer bereikbaar moeten zijn; niet alleen letterlijk, maar ook qua betaalbaarheid en veiligheid, en het liefst binnen een redelijk tijdsbestek. Oneerlijk Gertjan is namens Scalda bestuurslid van de Stichting Scholierenvervoer Zeeland. Deze stichting behartigt de belangen van alle scholieren onder de 18 jaar die gebruik maken van het busvervoer in Zeeland. Ook kunnen scholieren via deze stichting met korting een busabonnement kopen. Het is belangrijk dat het openbaar vervoer betaalbaar is voor onze studenten en hun ouders, stelt Gertjan. Het voelt oneerlijk dat onze 16- en 17-jarige studenten nog geen studentenreisproduct - wat vroeger de OV-jaarkaart was - van de Rijksoverheid krijgen en dus het vervoer voor een groot deel zelf moeten betalen. Dit kan, ondanks subsidie van de Provincie Zeeland, oplopen tot vijftienhonderd euro per tien maanden, afhankelijk van de reisafstand. Kwaliteit De stichting heeft door de jaren heen een dubbel doel ontwikkeld. Eerst ging het alleen om het zo gunstig mogelijk inkopen van reiskilometers van een goede kwaliteit voor de scholieren. Die kwaliteit heeft te maken met zowel het lijnennetwerk als de frequentie van de diensten en de kwaliteit van de bussen. Gertjan: Daar is bijgekomen dat die kwaliteit ook erg belangrijk is voor de grote groep studenten van 18 jaar en ouder die gebruik maken van het busvervoer. En bovendien doe je er de hele Zeeuwse bevolking een plezier mee als het busvervoer goed geregeld is. Maar het is duidelijk dat scholieren en studenten de grootste groep gebruikers van de busdiensten zijn; zonder hen zou het busvervoer in Zeeland wel heel moeilijk worden. Flexibel Bij de besprekingen met de provincie over de nieuwe concessie heeft Scalda met name ingezet op de mogelijkheid voor studenten om hun buskilometers flexibel in te kunnen kopen. Gertjan: Ons lesrooster staat immers niet voor een heel schooljaar vast, zoals bij het voortgezet onderwijs. Per periode hebben onze studenten andere lesroosters en ook lopen ze stages op diverse plaatsen. Met het flexibel inkopen van buskilometers kunnen onze studenten kijken op welke dagen en in welke maanden ze gebruik willen maken van het busvervoer. Zo hopen we ertoe bij te dragen dat het busvervoer in Zeeland beter geregeld wordt en onze studenten goedkoper naar school kunnen komen. Lees verder op pagina 4 >

2 Boeiend om zelf weer een opleiding te volgen Het project onderwijsinnovatie is vorig jaar november door Scalda opgezet om in een krimpende regio en met minder geld toch een toekomstbestendig portfolio te handhaven met opleidingen van uitstekende kwaliteit. Het is onze bedoeling om opleidingen zó in te richten, vertelt Gré, dat ze kunnen continueren, ongeacht of er een student te veel of te weinig voor is. We kunnen als onderwijsinstelling nóg sterker worden door de innovatiecultuur binnen Scalda verder te ontwikkelen. Gré heeft niet eerder een functie gehad die zo goed bij haar past, vindt ze. Ik zet graag iets nieuws op en ontwikkel graag. Natuurlijk wil ik het liefst dat de hele school net zo enthousiast wordt voor onderwijsinnovatie als ik ben. Maar ik weet dat dit voor de docenten soms lastig is, omdat innovatie altijd extra tijd kost en die hebben ze niet. Daarbij hebben de lessen voor de volgende dag prioriteit, en terecht. Ik hoop dat het onze mensen inspireert en stimuleert als ze zien dat onze projecten slagen. Dan breidt de wil tot vernieuwen zich als een olievlek uit binnen de organisatie. Leren van fouten Het ideaal van Gré is een innovatief denkend Scalda, waar medewerkers bereid zijn risico s te nemen. Ik wil dat mensen over die drempel heen durven te stappen. Als er maar geleerd wordt van gemaakte fouten, dat is heel belangrijk. Dan komt een kleine hobby van Gré om de hoek kijken: het verzamelen van uitspraken over innovatie. Ze schudt er een paar uit haar mouw: De grootste fout die je kunt maken, is bang te zijn om er één te maken, aldus Elbert Hubbard. En deze is van Aristoteles: Er is maar één weg om kritiek te vermijden en dat is: doe niks, zeg niks en wees niks. Dit schooljaar ligt bij Scalda de focus op het leren van de gemaakte fouten. Als bijvoorbeeld een project is afgelopen, wordt expliciet geëvalueerd wat ervan te leren is, licht Gré toe. En vervolgens worden die lessons learned gecommuniceerd. Bovendien gaan we later bekijken of er in de praktijk rekening gehouden wordt met de uitkomsten. Dat willen we goed in de organisatie wegzetten. Praktische projecten Naast werkzaamheden zoals het organiseren van inspiratie-events en innovatielunches beheert Gré ook het innovatieplatform, dat ingericht is om vernieuwing te stimuleren, te faciliteren en om kennis te delen. Werknemers van Scalda met een goed innovatief idee kunnen dat naar dit platform mailen, nodigt Gré uit. Vervolgens krijgen ze de gelegenheid om een pitch voor de Stuurgroep Innovatie te houden. Bij groen licht kan de aanvrager een projectplan schrijven, daarbij begeleid door iemand van het bureau voor projectleiders van Scalda, ProjectPlus. Het projectplan wordt vervolgens beoordeeld door de projectenraad en bij positief advies wordt bekeken hoe het project gefinancierd kan worden. Het project wordt dan binnen de onderwijsteams uitgevoerd onder leiding van een projectleider van ProjectPlus. Gré geeft een voorbeeld: Er is een idee ingediend voor de opleiding detailhandel om een link te leggen tussen detailhandel en mode, waarmee leerlingen een certificaat kledingherstel kunnen behalen. Zo vergroten die hun kansen op de arbeidsmarkt en kunnen ze eventueel een eigen bedrijfje beginnen. Op deze manier trek je een nieuwe doelgroep leerlingen aan en maak je de opleiding aantrekkelijker. En bij het Maritiem en Logistiek College de Ruyter is onlangs het idee goedgekeurd dat studenten op stage web based kunnen oefenen met de regelgeving op het water en niet ingelogd hoeven te zijn op de site van school. Het zijn dus vaak hele praktische projecten, die voortkomen uit de dagelijkse praktijk van het omgaan met de studenten, concludeert Gré. We kunnen als onderwijsinstelling nóg sterker worden door de innovatiecultuur binnen Scalda verder te ontwikkelen. Voeding en gezondheid Projectleider onderwijsinnovatie Gré Krijn over: Onderwijsinnovatie Mijn ideaal is een innovatief denkend Scalda Gré Krijn-Dieleman (54) uit Terneuzen begon in 1979 als leerkracht in het basisonderwijs. Als docent in het middelbaar beroepsonderwijs gaf ze daarna les bij techniek-, economie- en welzijnsopleidingen. Vervolgens had ze verschillende coördinerende en beleidsfuncties bij ROC Westerschelde. Nu is ze sinds november vorig jaar projectleider onderwijsinnovatie bij Scalda. Waarom innoveren zo belangrijk is? Als Henry Ford naar de consumenten had geluisterd, hadden ze hem gevraagd een sneller paard te bouwen. Innoveren is ècht anders kijken en denken. Die ruimte moet er zijn om verder te komen, aldus Gré Krijn. Gré is opgegroeid in een Bourgondisch ondernemersgezin. Mijn passie is dan ook voeding, lacht ze. Eten loopt als een rode draad door mijn leven. Ik ben lid van een kookclub en als een echte Bourgondiër weet ik alles van diëten. Een opleiding volgen op het gebied van voeding kwam in beeld toen Gré vanwege gehoorproblemen niet meer kon zingen in een klassiek koor, haar grootste hobby. Ze startte naast haar fulltime baan met de opleiding Voeding & Diëtetiek in Den Haag en al lerend ging Albert Einsteins uitspraak Hoe meer ik leer, hoe meer ik weet dat ik eigenlijk niks weet, voor haar leven. Als je ontdekt dat er zoveel meer bestaat dan je zelf weet, gaat er een wereld voor je open. Ik ben nu bijna afgestudeerd en ben in de afgelopen jaren heel veel wijzer geworden, zeker op medisch gebied, wat naast onderwijs ook mijn interesse heeft. Weer student En dus is Gré na dertig jaar in het onderwijs gewerkt te hebben, weer student geworden. Het is ontzettend boeiend om weer een opleiding te volgen en mee te maken hoe een andere onderwijsorganisatie dan Scalda functioneert. Ik vergelijk natuurlijk automatisch de aanpak van de beide instituten met elkaar. Daar leer ik heel veel van. Verder heb ik aan den lijve ondervonden hoe het is om als student projecten te draaien. Hoe je soms bewust aan je lot wordt overgelaten en daar vervolgens toch veel van leert. Voor haar opleiding liep Gré stage bij GGD-Zeeland in samenwerking met de drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten, waarvoor ze een onderdeel van de Regionale Gezondheidsnota Zeeuws-Vlaanderen schreef, met als speerpunt het bevorderen van een gezonde, actieve leefstijl. Haar eindopdracht voor de opleiding Voeding & Diëtetiek bestond uit een scriptie over vitaliteitbeleid bij bedrijven. Hierdoor ging er weer een nieuwe deur voor me open bij Scalda, vertelt ze. Ik werd betrokken bij de ontwikkeling van een nieuwe opzet van Enjoy, het vitaliteitprogramma van Scalda. Zo komt alles weer bij elkaar. Maintenance Een nieuw didactisch concept Haar taak als onderwijsondersteuner van de niveau 4-opleiding maintenance engineer is een wezenlijk onderdeel van Gré s werk als projectleider onderwijsinnovatie. Dit is een opleiding voor onderhoudswerkzaamheden in de werktuigbouw en elektrotechniek. Maintenance is een van de speerpunten van het provinciaal beleid, vertelt ze. Ik voel me in die wereld thuis. Toen ik coördinator Voorlichting was, heb ik veel aan voorlichting over techniek gedaan en als emancipatiemedewerker heb ik het project meisjes en techniek opgezet. En dan werkt mijn man ook nog in die sector Nieuwe opleiding De driejarige BOL-opleiding maintenance engineer is dit jaar bij Scalda van start gegaan. De nieuwe opleiding is gepositioneerd in Zeeuws-Vlaanderen omdat daar veel perspectief is voor onderhoudswerk in de (met name technische) bedrijven. De opleiding is gestart met 25 eerstejaars leerlingen en er zijn 18 tweedejaars ingestroomd vanuit andere technische opleidingen. Gré vertelt over de inhoud van de opleiding: De leerlingen leren onderhoudsplannen te maken en uit te voeren, en moeten later in staat zijn om leiding te geven aan mensen die in de werkplaats op niveau 2 werken. Ze moeten dus weten hoe iets gemaakt wordt en wat daar voor nodig is. Accenten vanuit bedrijfsleven Voor deze opleiding heeft Gré samen met anderen een nieuw didactisch concept ontwikkeld dat inspeelt op de krimp. Daarbij werken we met differentiaties in tempo en niveau. Dit houdt in dat vooral de leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, les krijgen van een docent. De anderen werken zoveel mogelijk zelfstandig. Ook worden tijdens de opleiding regelmatig competentiemetingen onder de studenten gehouden en wordt er veel geëvalueerd en gereflecteerd, zowel door leerlingen als docenten. Het bedrijfsleven is betrokken geweest bij de inhoud van het lesprogramma en bij de opdrachten van de beroepspraktijkvorming. Die invloed was niet onbeperkt, zegt Gré, want we zijn gebonden aan het kwalificatiedossier dat aangeeft wat er geleerd moet worden. Maar het bedrijfsleven kon beslist accenten leggen. 3

3 De bus komt zo Er gaat heel wat veranderen bij het busvervoer in Zeeland, dat nu wordt uitgevoerd door Connexxion en Veolia. De Provincie Zeeland bereidt een nieuwe concessie voor de periode voor, waar vervoermaatschappijen op in kunnen tekenen. Tegelijkertijd krijgt de provincie minder geld van het Rijk voor het openbaar vervoer. Voor de vaak van openbaar vervoer afhankelijke Scalda-studenten zijn deze ontwikkelingen van groot belang. Daarom heeft Scalda de vervoerstromen naar de verschillende locaties én de ervaringen van de studenten met het busvervoer geïnventariseerd. Op basis hiervan is de provincie door Scalda geadviseerd over de eisen die gesteld zouden moeten worden aan de vervoermaatschappij die het busvervoer in Zeeland de komende tien jaar gaat uitvoeren. Op deze pagina s leest u meningen en achtergronden. Scalda-projectleider openbaar vervoer Maartje Meijers Drie uur per dag in de bus is lang Om de behoeften en ervaringen van de studenten van Scalda ten aanzien van het busvervoer in Zeeland in kaart te brengen, heeft Scalda analyses gemaakt van de openbaar vervoerstromen naar de verschillende locaties. Ook is in april een enquête onder de studenten gehouden over het busvervoer in Zeeland. Maartje Meijers, projectleider openbaar vervoer van Scalda: De achthonderd respondenten van de enquête gaven het openbaar vervoer gemiddeld een 5,9. De bussen blijken regelmatig te vroeg of te laat bij de haltes te vertrekken of er helemaal niet te stoppen. Ook komt het vaak voor dat de studenten in de bus moeten staan. Dat is niet fijn, zeker niet als je al drie uur per dag met de bus moet reizen om op school te komen. En soms ook nog met drie verschillende bussen per traject. Top 5 Er komen niet alleen studenten uit Zeeland naar Scalda. Vooral het CIOS in Goes en het Maritiem en Logistiek College De Ruyter in Vlissingen hebben veel studenten die van buiten Zeeland komen. Deze studenten hebben soms een kamer in Zeeland, maar het komt ook voor dat ze thuis blijven wonen en met het openbaar vervoer naar school komen. Dan zijn ze lang onderweg om op school te komen, zegt Maartje. Maar niet alleen de studenten van buiten de provincie, ook die uit Zeeland hebben er vaak al een vermoeiende reis op zitten als ze om half negen op school komen. En dan moeten ze nog beginnen met hun schooldag. Een student uit bijvoorbeeld Hulst of Sluis kan er bijna anderhalf uur over doen om in Vlissingen te komen. Van de verbeterpunten die de studenten in de enquête noemen, is dit de Top 5: minder volle bussen met voldoende zitplaatsen, minder wachttijden door betere aansluitingen, minder vertragingen, een studentenreisproduct voor studenten jonger dan 18 jaar en vriendelijke buschauffeurs. Maartje: De uitkomsten van de analyses en de enquête zijn door de Provincie Zeeland meegenomen bij de besluitvorming over de eisen die gesteld worden aan de nieuwe busvervoerder. Citaten uit de enquête Wat Scalda-studenten ervan vinden Wat vind je goed aan het openbaar vervoer? Met een groep reizen kan gezellig zijn. En reizen met het openbaar vervoer is makkelijk, want als je heel moe bent, kan je gewoon wat slapen. Dat het er is. Ik hoop dat het voor alle studenten gratis wordt, ook voor de studenten die jonger zijn dan 18 jaar. Het is goed voor het milieu, omdat er meerdere mensen in één vervoermiddel zitten. Het is fijn als ik geen ander vervoer heb. Met het openbaar vervoer reizen is ook heel makkelijk en handig; je hoeft geen kaartje meer te halen. Wat kan er beter? Een grote bus bij de spitsuren, want aan het eind van de schooldag zijn er nooit voldoende plekken in de bus. Maartje Meijers: Studenten hebben vaak al een vermoeiende reis gehad en dan begint de schooldag pas. Als ik om half negen op school moet zijn, moet ik alsnog de trein hebben van 7:24. Beetje jammer, vooral als je dan een halfuur op school moet wachten, want met de trein van 7:54 ben ik vijf minuten te laat. Betere luchtzuivering, want in de zomer kan het erg benauwd zijn in de bus en kan er een vieze lucht hangen. Dat er minder vertragingen zijn in het winterseizoen. En de chauffeurs rijden veel te snel op een aangepaste dienstregeling. Provincie Zeeland herziet busvervoer per 2015 De mening van jongeren vinden we erg belangrijk Yoly Vreede: Ik sta open voor vragen, suggesties en klachten. Waar woon je? Plaats (aantal studenten) Noord-Beveland (22) Zuid-Beveland (117) Schouwen-Duiveland (50) Goeree-Overflakkee (22) Tholen (24) Walcheren (154) Zeeuws-Vlaanderen (247) Buiten Zeeland (109) De Provincie Zeeland heeft als wettelijke taak het busvervoer in Zeeland te regelen en krijgt daarvoor een budget van het Rijk. Zeeland wordt 20% gekort op deze rijksbijdrage, valt Ellen Raas met de deur in huis. Ze is beleidsmedewerker openbaar vervoer van de Provincie Zeeland. Als je dit koppelt aan het feit dat de brandstof steeds duurder wordt, kun je nagaan dat ook de dienstverlening anders wordt. Er zullen lijnen in Zeeland verdwijnen; niet overal zal meer een bus komen. Omdat de provincie een nieuwe concessie voor de periode gaat uitgeven voor het busvervoer in Zeeland, is er een voorbereidingstraject doorlopen. Uit dit traject is onder meer een programma van eisen en een bestek voortgekomen, licht Ellen toe. Vervoerders kunnen hier op inschrijven en in 2014 beslist het provinciebestuur welke maatschappij het busvervoer in Zeeland de komende tien jaar gaat uitvoeren. Dat zal in elk geval één vervoerder zijn, niet meer twee, zoals nu het geval is. Jouw Zeeland Het voorbereidingstraject voor de nieuwe concessie is deels doorlopen in samenwerking met Jouw Zeeland, een initiatief van de Provincie Zeeland. Bij Jouw Zeeland adviseren jongeren de provincie over allerlei onderwerpen, waaronder het openbaar vervoer. Medewerker jongerenparticipatie van de Provincie Zeeland Arianne Westerweel: De mening van jongeren vinden we erg belangrijk, juist ook over dit onderwerp. We hebben op verschillende plaatsen in samenwerking met Scalda, het Calvijn College en Edudelta workshops met scholieren en studenten gehouden, waar zij over hun ervaringen met het busvervoer konden vertellen. De resultaten van deze workshops zijn meegenomen in het nieuwe beleidsplan voor het busvervoer in Zeeland. Studenten van Scalda zijn trouwens welkom om mee te doen met Jouw Zeeland! Ongeveer 65% van de buskilometers in Zeeland komt voor rekening van scholieren en studenten. Ellen: Daarom is in het programma van eisen voor de komende vervoerder opgenomen dat die verplicht is nauw contact te onderhouden met de Stichting Scholierenvervoer Zeeland voor de inrichting van het scholierenvervoer. Ellen Raas (rechts): Eén vervoerder vanaf 2014, geen twee meer zoals nu. Arianne Westerweel (links): De mening van jongeren telt! Gertjan van der Brugge: Als bestuur voelen we ons verantwoordelijk voor de bereikbaarheid van onze opleidingen. Scalda-vervoercoördinator Yoly Vreede Alle studenten met klachten kunnen mij mailen Scalda heeft een vervoermeldpunt dat in de eerste plaats bedoeld is voor studenten onder de 18 jaar, die via de Stichting Scholierenvervoer Zeeland een busabonnement voor Zeeland gekocht hebben. Yoly Vreede, vervoercoördinator van Scalda, verzorgt de aanvragen, wijzigingen en annuleringen van deze abonnementen. Daarnaast geeft ze klachten van de abonnementhouders over het busvervoer aan de stichting door. Maar ook studenten van 18 jaar en ouder met een studentenreisproduct kunnen mij mailen, zegt Yoly uitnodigend. Zij vormen verreweg de grootste groep studenten binnen Scalda die gebruik maakt van het busvervoer. Ik sta ook open voor hun vragen, suggesties en klachten en geef die aan de vervoerder door. Vijftienhonderd euro Omdat studenten onder de 18 jaar nog geen studiefinanciering ontvangen en dus ook geen studentenreisproduct hebben, betaalt de Provincie Zeeland voor deze groep een deel van de kosten van het busvervoer. Bij Scalda zijn er momenteel zo n 370 studenten die daar gebruik van maken, vertelt Yoly. Deze groep krijgt 55% korting op het gewone tarief van Connexxion en 17% op de gereduceerde prijs. Maar dan nog kost het busvervoer in Zeeland sommige studenten zo n vijftienhonderd euro per tien maanden, afhankelijk van de af te leggen afstand. Daarbij zijn er ook studenten die naast het busvervoer nog gebruik maken van de trein. Van Tholen naar Middelburg bijvoorbeeld reis je het kortst en makkelijkst met de trein vanaf Bergen op Zoom. Maar zo n dure trajectkaart moet helemaal door de student of de ouders bekostigd worden. Jaarlijkse enquête Elk jaar houdt de Stichting Scholierenvervoer Zeeland een enquête onder alle abonnementhouders. Het is van belang dat de studenten die invullen, zegt Yoly, omdat daar naar zaken als onveilige haltes en structurele problemen met de dienstregeling wordt gevraagd. De gegevens van die enquête worden naar de provincie gestuurd en als het een onveilige halte betreft ook naar de betreffende gemeente, want die is daar verantwoordelijk voor. Ook de scholen voor voortgezet onderwijs doen hier aan mee. Zo krijgt de provincie een goed beeld van de mening van de scholieren over het busvervoer in Zeeland. Hoe vaak per week reis je van je woonadres naar school Dagen per week (aantal studenten) 1 keer per week (22) 2 keer per week (117) 3 keer per week (50) 4 keer per week (22) 5 keer per week (24) Tijdsduur Te voet Fiets Brommer Bus Interliner Boot Trein Auto 0-10 min min min min min min min

4 Ik trek praktische consequenties uit wat ik denk Ras-Rotterdammer Henk Oosterling bedacht zo n zeven jaar geleden een interventie met ecosociale inslag. Op de openbare basisschool Bloemhof in de gelijknamige achterstandswijk in Rotterdam- Zuid kregen de leerlingen bijna allemaal van niet-nederlandse komaf - er vijf schoolvakken bij: tuinieren, koken, judo, milieueducatie en filosofie. Deze vakken grijpen in elkaar; ze vormen een ecosociale cirkel: verbouwen, koken, eten, bewegen, reflecteren, aldus Oosterling. Bloemhof-aanpak Tijdens de interventie, die Fysieke Integriteit werd gedoopt, schoot binnen een paar jaar de Cito-score van deze school van ver beneden het landelijk gemiddelde naar boven dit gemiddelde. Ook sociaal-emotioneel groeiden de leerlingen. Helaas is het overgewicht van de meeste leerlingen nog niet duidelijk minder geworden. Oosterling: Ze krijgen op school wel gezond eten, maar thuis nog niet. Thuis worden ze heel liefdevol behandeld en ouders uit heel veel culturen doen dat door hun kinderen vooral veel vet- en suikerhoudend eten toe te stoppen. Dus richt de Bloemhofschool zich nu ook op deze ouders door ze onder het motto Eet je slim te laten experimenteren met goede voeding. De Bloemhof-aanpak behaalt dus meetbare resultaten, kreeg als project de naam Rotterdam Vakmanstad/Skillcity en wordt nu uitgerold over vier andere scholen. Dat de vaart erin zit en erin blijft, heeft zeker te maken met het feit dat Vakmanstad voor een flink deel drijft op privaat geld van Stichting De Verre Bergen, waar we ook in huis zitten. Als er geld is, gaat alles nu eenmaal sneller, constateert Oosterling droogjes. Dat neemt niet weg dat er nauw wordt samengewerkt met overheden, zorg- en onderwijsinstanties en bedrijven. In het begin paste Vakmanstad prima in het grootse verbeterproject Pact op Zuid, nu is er aansluiting met het iets minder ambitieuze Kwaliteitssprong Zuid, dat onder de ambtelijke leiding staat van de voormalige Leefbaar Rotterdam-wethouder Marco Pastors. Samenwerking is belangrijk, maar aan de andere kant: Je moet niet teveel overleggen. Filosoof Henk Oosterling is een doener. Fysiek, sociaal en mentaal In het gesprek met Oosterling komen Socrates, Descartes, Marx en Foucault voorbij. Net zo makkelijk praat hij heel concreet en bewogen over kinderen in achterstandswijken. Oosterling is duidelijk geen kamergeleerde, maar een man van de straat. Zonder de filosofie was ik hier nooit mee begonnen, zegt hij stellig. De analyses van Foucault over de samenhang tussen individu en samenleving hebben me deze stappen in mijn eigen stad doen nemen. Ik trek praktische consequenties uit wat ik denk. Filosofen praten niet alleen maar wat over de zin van het leven en ethische kwesties. Filosofie analyseert, stelt dingen aan de kaak en wil de samenleving vérder brengen. En filosofie is ook een relationeel spel. Zelfs een kamergeleerde praat en heeft relaties: met zijn boeken, met de traditie, met zichzelf. Gezien Oosterlings opvatting van het filosofenambt (dienstbaar!) is de ondertitel van zijn nieuwste boek volstrekt helder: Doendenken. Maar wat moeten we aan met de hoofdtitel Eco3? Eco3 is kort en vlot voor duurzaamheid, maar dan in de drie lagen van ons leven: fysiek, sociaal en mentaal. Vaak blijft duurzaamheid hangen in het fysieke of in de natuur: een schonere auto kopen, van zeehondjes houden. Maar hoe ga je om met technologie en met jezelf? Waarom schuif je nog steeds die hamburgers naar binnen? Daar word je een dikke, zieke werknemer van die de werkgever geld kost. Duurzaamheid heeft ook te maken met samenwerken en aan jezelf werken. En dus ook met het sociale leven en met karaktervorming. Potentiëren De individualisering is wat doorgeslagen in de laatste decennia van de vorige eeuw, vindt Oosterling. We zijn ook kinderen als autonome individuen gaan zien, die vooral zelf moeten weten wat ze willen. We zijn kwijtgeraakt - ook in het onderwijs - dat een kind een knooppunt is in een sociaal netwerk en nog in alle opzichten in ontwikkeling is. We moeten als het om onze kinderen gaat, ze veel meer potentiëren: ze de kans geven op basis van hun interesse en mogelijkheden een vak te leren. Biedt ze een palet aan mogelijkheden aan en ze ontdekken zelf wat ze willen en kunnen. Geef kinderen vooral de ruimte om te kunnen kiezen, om vakken leuk of juist verschrikkelijk te vinden. Dat is de achtergrond van de extra vakken op de Bloemhofschool. We hebben het gemerkt: deze methode levert de kinderen zelfvertrouwen en ambitie. Los van onderwijsprogramma s is de docent cruciaal in dit proces. Hij kijkt en luistert naar zijn kinderen. We moeten weer terug naar de relatie meester/gezel, terug naar het plezier in overdragen van kennis en vaardigheden. Ik zie nu teveel cynisme in het onderwijs. De docent is als vakman of vakvrouw én als mens een rolmodel. Docenten moeten geloofwaardig zijn, anders zullen kinderen nooit in zichzelf gaan geloven. Docenten moeten geloofwaardig zijn, anders zullen kinderen nooit in zichzelf gaan geloven. Vakwerf, de nieuwste poot van Vakmanstad Geen modellen, maar scenario s De Rotterdamse filosoof Henk Oosterling over: Een denker aan het werk in zijn geboortestad Henk Oosterling (61) is de drijvende kracht achter Rotterdam Vakmanstad/Skillcity, een ontwikkelingsstrategie die het vakmanschap weer terug wil brengen in Rotterdam. Hij komt uit een Rotterdams havenarbeidersgezin en doorliep mavo, havo, kweekschool en gymnasium om uiteindelijk Japans en filosofie te kunnen studeren. Sinds 2001 is hij hoofddocent filosofie aan de Erasmus Universiteit. Ik heb geluk gehad, zegt hij, mijn broer en zus mochten niet doorleren, omdat dat financieel niet kon. Dat geluk had bij mij de gestalte van een clubhuiswerker, die vond dat er met dat ambitieuze, leuke ventje wat moest gebeuren. Oosterling en zijn twaalf medewerkers zijn momenteel hard bezig de volgende stap van Vakmanstad van de grond te krijgen. Nu zijn mbo en bedrijfsleven het werkterrein. Dat is logisch, vindt Oosterling, op onze manier zijn we ook bezig met de doorgaande leerlijn. Vakmanstad is een drietrapsraket, een onderwijskundige opschaling. Na Fysieke Integriteit in het basisonderwijs volgde in 2012 het Vakhuis in het voorbereidend onderwijs/vmbo, waarin clinics over techniek, zorg, ICT en cultuur worden aangeboden. Per volgend jaar wordt de Vakwerf in het mbo ingevoerd. We hebben ook al een convenant met een hbo-instelling, zodat we de hele beroepsopleidingkolom bestrijken. Baangarantie In de zomer van 2011 kregen Oosterling en de zijnen het verzoek van het Albeda College, het grootste mbo-instituut van Rijnmond, om de thema s vakmanschap, gezondheid en duurzaamheid in het beleid van de school te verwerken. Deze klus sloot haarfijn aan bij het idee van een op de markt en werkgelegenheid gerichte Vakwerf als opschaling van Vakhuis. Een werf is van oudsher een plek waar een vak wordt uitgeoefend en waar gereedschap en materialen te vinden zijn, denk aan bijna uitgestorven begrippen als scheepswerf en gemeentewerf. Oosterling heeft op termijn een groot verzamelgebouw voor ogen, waar bedrijven en vakopleidingen intensief samenwerken om vaklui af te leveren. Stagenetwerken zijn daarin cruciaal. Onderwijs en samenleving willen we vervlechten om zo vakmanschap weer op de kaart van Rotterdam te zetten. In de vorm van werkstages ontwikkelen het mbo en de bedrijven op de Vakwerf de expertise die de bedrijven nodig hebben. De leerlingen werken aan echte opdrachten vanuit het bedrijfsleven; het is geen droogzwemmen. En het is de bedoeling dat dit stagewerk na twee jaar overgaat in een aanstelling, want baangarantie vinden we een belangrijke doelstelling. Het is zeker een groots project, maar de opzet is in feite kleinschalig, gebaseerd op persoonlijk contact. Het is maatwerk. Interculturele karakter Oosterling en een medewerker komen net terug van een gesprek bij de Rotterdamse afdeling van de ondernemingsorganisatie VNO-NCW. Enthousiast: Ze gaan meedoen met Vakwerf! Ze adopteren het in feite door ons te introduceren bij bedrijven. Bij Vakwerf wordt niet zomaar een vak geleerd, nee, het draait om marktgericht Duurzaam Vakmanschap, waarbij het begrip duurzaam zowel een ecologische als een economische en sociale lading heeft. Dit gaat veel verder dan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, zoals Oosterling in zijn laatste boek prikkelend formuleert: Het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen zal zijn marginale pretentie moeten doorstarten naar een integrale en duurzame bedrijfscultuur dat ook in het wervings- en personeelsbeleid zichtbaar moet worden. En het interculturele karakter van de Rotterdamse samenleving moet terugkeren in het human resource management, dat dan opgetild [kan] worden naar human being development (pag. 263). Opschaling Leefde Vakwerf al in Oosterlings achterhoofd toen hij met de Bloemhofschool begon? Jawel, maar niet met naam en toenaam. Wel had ik die opschaling in onderwijsniveaus al in gedachten. Vakmanstad is nooit een model geweest dat je compleet op papier zet en uitvoert. We denken niet in kant-en-klare modellen, alleen in scenario s. Daarmee ben je flexibeler, dus krachtiger. Modellen worden bedacht, scenario s ontstaan en groeien door samenwerking. Lees verder op pagina 8 > 7

5 < Vervolg van pagina 7 Timo Nederlands kampioen kendo van 1983 Je leert in je eigen centrum te blijven staan Nikki Mark de Jager Marjell Mark Zielstra Angela Stijn Lex Merve Michel Angelika Linsey Als jongen deed Henk Oosterling aan judo en ka- doteam. Tot zijn 45e bleef hij kendo beoefenen, Je leert in je eigen centrum te blijven staan, de situ- rate. Als 28-jarige ging hij voor de studie van het toen stopte hij er mee. Het voelde tien jaar lang wel atie naar je hand te zetten, zonder onuitstaanbaar kendo (zwaardvechten) naar Japan. In langere peri- als een gemis; het was in feite een lichamelijke en te worden. Je bent geen ego in de zin van het odes, verdeeld over twee jaar, bekwaamde hij zich mentale verslaving. Drie originele Japanse zwaar- scheldwoord op de sportvelden, maar je bent en in deze vechtsport. Mijn verblijf in Japan en kendo den, waarvan één uit de zeventiende eeuw, staan nu blijft wel jezelf. Ook door judo kunnen kinderen zijn doorslaggevend voor de rest van mijn leven als symbolen voor focus en fighting spirit in zijn deze basishouding leren; hoe positioneer je jezelf geweest. Ik heb geleerd jezelf zo op te stellen dat je huiskamer. Eén is er vlijmscherp, vertelt Oosterling. en hoe blijf je in balans? in je centrum kunt blijven staan, waar je ook In het moderne kendo worden zwaarden van bam- bent en wat je ook doet. Kendo is een van de boe gebruikt, zegt hij geruststellend. Het gaat ten- oudste Japanse vechtsporten en komt voort uit de samoeraitraditie. Veel andere vechtsporten zoals judo en aikido zijn uit kendo voortgekomen. Het is slotte om beheersing van jezelf en van de situatie en niet om botte agressie. Hoewel al lang geen praktiserende kendoka meer, oogt Oosterling zeer fit. Meer Oosterling? vooral een mentaliteitssport, er zit ook een flink Welke sport is er in de plaats van kendo gekomen? stuk zenmeditatie in. Kendo is een kwestie van Het leven, zegt hij. Ik leef normaal, eet gezond en Dit voorjaar verscheen het tweede boek van Oosterling over Rotterdam Vakmanstad/Skillcity: concentratie en vakmanschap hoe ga je om met beweeg genoeg door veel te fietsen en te lopen. Eco3 Doendenken. Het is, net als Woorden als daden (2009), een bijzondere mix van praktijk gereedschap, in dit geval: met je zwaard. Maar ver- Nee, niet joggen. Hier in de stad kom je lopend en en theorie: zowel een beeldend verslag van de vorderingen van Vakmanstad als een filosofi- geet het fysieke aspect niet. Ik trainde driemaal per fietsend overal waar je moet zijn. sche onderbouwing ervan. Het telt niet voor niets 528 pag. (Uitg. Japsam Books, 29,90). week en per keer verloor ik anderhalve liter zweet. Zwaarden als symbolen Geen ego, wel jezelf In Vakmanstad speelt judo als extra schoolvak een Oosterling gaf op 21 juni in de tv-serie Durf te denken van Human een tv-college over de Franse filosoof Michel Foucault ( ) en voor de NTR Academie (8 augustus) een col- Terug in Nederland werd hij al snel Nederlands rol. Is er een link tussen kendo en judo? Jazeker, lege over ons mediagebruik onder de titel Radicale middelmatigheid. Op 8 oktober werd kampioen kendo (1983). Hij begon een eigen want bij beide gaat het om fysieke beheersing, bij een interview met Oosterling door Frénk van der Linden bij de NCRV uitgezonden. Dit alles is school en was vijf jaar lid van het Nederlands ken- jezelf blijven en om respect voor de tegenstander. terug te vinden via Uitzending gemist. De Scalda Studentenraad presenteert zich Na verkiezingen via internet is in juni de Scalda Studentenraad van start gegaan. De studentenraad praat en beslist mee met de schoolleiding en geeft gevraagd en ongevraagd advies. Gemiddeld één keer per maand komt de raad bij elkaar. Daarnaast hebben de leden van de raad regelmatig overleg met het College van Bestuur over heel wat zaken die voor de studenten belangrijk zijn: de informatievoorziening over het onderwijs en de examens, het opleidingsaanbod, de studiekosten, de werkomstandigheden en voorzieningen voor studenten, de huisregels en andere regels op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn van studenten. Bij een aantal onderwerpen kan het College van Bestuur alleen een besluit nemen na instemming van de Scalda Studentenraad. In principe zijn alle colleges van Scalda in de studentenraad vertegenwoordigd, de meeste zelfs met twee leden. Op dit moment zijn twaalf studenten met hun belangenbehartigende taak bezig (er zijn enkele vacatures). Alfabetisch gerangschikt vertellen ze u hier waarom zij dat doen. Angela Boeije (21), Oostburg Opleiding Manager verkoop reizen te Middelburg, 4e leerjaar Ik was al lid van de leerlingenraad van het cluster Toerisme toen ik van docenten hoorde dat er een algemene studentenraad zou komen. Zonder te twijfelen heb ik me als kandidaat aangemeld. Ik vind het namelijk erg leuk om te weten wat er speelt op school én ik vind het belangrijk en nodig om iets te doen in het belang van alle studenten. Ik ben gekozen als voorzitter van de Scalda Studentenraad. Mijn partner van ons college is net weg en nu heb ik wel veel werk te doen, maar er komt een nieuwe bij. Het is belangrijk dat de studenten de gezichten van de leden van de studentenraad kennen en op de hoogte zijn van hun werk. We worden serieus genomen door de directie en docenten van Scalda; er wordt naar ons geluisterd. Het is ook wel een eer om dit te mogen doen. Angelika de Cloe (21), Goes Opleiding Verzorgende-IG te Goes, 3e leerjaar Ik wist eerst niet zeker of de Scalda Studentenraad iets voor me was, maar ik was wel geïnteresseerd. Ik ben altijd bezig conflicten op te lossen, ook in de klas. Mijn leraren hebben me aanbevolen voor de raad. Ik heb er geen spijt van dat ik me aangemeld heb. Nu kan ik echt problemen aanpakken en spreken voor mensen die dat misschien niet durven. Ik vind het niet goed dat studenten maar tien procent van de lessen afwezig mogen zijn op school, dat is te weinig. Je bent wel eens ziek of door een andere overmacht afwezig. Daar moet een oplossing voor komen; dit wordt nu besproken in de raad. Ik denk wel dat de studenten meer van de studentenraad moeten weten, we moeten een duidelijker gezicht krijgen. Lex de Cock (21), Kloosterzande Opleiding Mediavormgever (interactieve vormgeving) te Terneuzen, 4e leerjaar Een probleem bij Scalda is het tekort aan leraren. Ook de communicatie tussen Scalda en de studenten moet beter, vind ik. De leraren zijn soms slecht bereikbaar en de klassen zijn te groot. Websites: en We moeten grote problemen aanpakken, geen individuele Daar wil ik me in de studentenraad allemaal hard voor maken. Ik heb me kandidaat gesteld voor de Scalda Studentenraad om iets te leren, en ik wil mijn mening kunnen geven, verschil kunnen maken. Verder wil ik graag problemen oplossen. Ik heb daar ervaring mee, omdat ik al veel problemen ben tegengekomen. Ik wil wel als studentenraad alleen grote problemen oplossen, geen individuele. Ik hoop dat mijn medestudenten dat begrijpen. Ik merk nog geen verschil op school door de studentenraad, maar denk wel dat dit nog komt. Merve Çoban (20), Middelburg Opleiding Bouwkunde te Vlissingen, 3e leerjaar Er wordt steeds meer naar de leden van de Scalda Studentenraad geluisterd. Dat is wel een verschil met het vroegere project Meisjes in de techniek. Toen werd er helemaal niet geluisterd. Ik heb me meteen opgegeven toen ik hoorde dat er een studentenraad op school zou komen. Daar heb ik echt op gewacht en zelfs naar gezocht. Het is belangrijk dat de studenten een aanspreekpunt hebben, want sommige klachten kunnen moeilijk via de mentor geregeld worden. Vooral klachten over de school zelf, over de regels op school. Het is bijvoorbeeld verplicht om in de pauze in de kantine te zitten, maar de kantine is te klein en te koud. Ik vind dit echt een belangrijk punt om aan te kaarten. Verder vind ik organiseren leuk en ook het creatieve deel van de studentenraad. Timo Essers (25), Vlissingen Opleiding Stuurman alle schepen te Vlissingen, 2e leerjaar Ik voel me betrokken bij school en wil graag een verschil maken. Gemeenschappelijke belangen zijn het belangrijkst voor me en ik wil via de studentenraad grote problemen aanpakken. Niet klagen, maar echt iets veranderen. Op die manier wil ik iets betekenen voor mijn medestudenten, zodat er naar ze geluisterd wordt, want ik heb het gevoel dat dit nog niet genoeg gebeurt. Er moeten strengere regels komen die voor alle vestigingen van Scalda gelden, want ik zie nu nog verschillen tussen de twee voormalige ROC s. Verder vind ik dat er rekening gehouden moet worden met de studenten die lang moeten reizen. Het openbaar vervoer in Zeeland is slecht, daar moet de school rekening mee houden. Als lid van de Scalda Studentenraad word ik door andere leerlingen aangesproken. Dat komt waarschijnlijk omdat het Maritiem en Logistiek College De Ruyter een kleine school is. Als ik straks voor stage op zee ben, wil ik via skype contact houden, want ik vind de studentenraad erg belangrijk. Mark de Jager (19), Nieuwerkerk Opleiding Medewerker ICT te Vlissingen, 2e leerjaar Zodra het kon, heb ik me aangemeld voor de studentenraad. Het past bij me; ik vind het leuk om te vergaderen en dingen te regelen. Ons werk maakt andere studenten gelukkiger en daar word ik blij van. Ik ben tot secretaris gekozen omdat ik snel kan typen en goed ben in Nederlands. Ik hoop dat de Scalda Studentenraad over een jaar meer leden heeft, vooral actieve - dat is belangrijk. Ook hoop ik dat studenten zich vrij gaan voelen om de leden van de Studentenraad aan te spreken wanneer er problemen zijn. Ikzelf word helaas nog niet aangesproken door andere leerlingen, dat komt vast nog wel. Een probleem bij Scalda is het netwerk. Dat werkt niet goed, het is vaak off line en internet is te traag. Maar er moeten wel werkstukken geüpload worden enzovoort. Er wordt nu wel echt iets mee gedaan. Stijn van Kervinck (18), Domburg Opleiding Juridisch medewerker te Middelburg, 2e leerjaar Toen ik de informatie over de Scalda Studentenraad voorbij zag komen, heb ik me samen met een klasgenoot kandidaat gesteld, omdat ik de mogelijkheid zag bij te dragen aan veranderingen bij Scalda. Er zijn namelijk veel interne problemen en zaken zijn niet altijd goed geregeld. De interne communicatie loopt niet lekker; het is eigenlijk een opeenstapeling van kleine dingen. Ik denk wel dat de studenten invloed hebben bij Scalda. Het is belangrijk dat de studentenraad bekender wordt en dat onze medestudenten de leden van de raad kunnen vinden en ze aanspreken. Dan kunnen we hun belangen beter behartigen. Ik ben erg serieus en ga echt voor de studentenraad, daarom heb ik mijn sociale netwerk gevraagd op mij te stemmen. Ik denk ook dat het feit dat ik lid ben van de studentenraad een goede invloed heeft op mijn toekomst. Michel de Nooijer (17), Arnemuiden Opleiding Koopvaardijofficier alle schepen te Vlissingen, 2e leerjaar De Scalda Studentenraad is een belangrijk onderdeel van de school en versterkt die. Ik wil me inzetten om een betere school te creëren en zo verschil te maken. Ik heb ook klasgenoten gevraagd of ze mee wilden doen, want ik wil alleen meedoen als iemand anders dat ook doet; twee mensen weten natuurlijk meer dan één. Ik denk ook niet dat één iemand kan spreken namens een hele groep. De studentenraad moet bekender worden. Zolang de studenten niet van ons op de hoogte zijn, zijn we minder nuttig. Ik krijg wel vragen van klasgenoten, maar meer over de gang van zaken rond de studentenraad, nog geen inhoudelijke. Problemen op school zijn ondermeer het te vaak veranderen van de lestijden, terwijl ze ook vaak niet aansluiten op de tijden van het openbaar vervoer. Ook zijn de regels te streng. Marjell Speelman (18), Wilhelminadorp Opleiding Onderwijsassistent te Goes, 3e leerjaar Ik zat al in een studentenpanel en heb me gelijk opgegeven toen de Scalda Studentenraad er kwam. Ik wil samen met de groep problemen oplossen, zoals de communicatie van de school met de leerlingen. We moeten als raad veel problemen oplossen, maar het moeten wel grote problemen zijn. We hebben al resultaat geboekt met een bus die niet meer reed en waardoor studenten te laat op school kwamen. Dat is nu opgelost, die bus rijdt weer. Een ander punt is dat sommige vakken op school niet echt aansluiten bij de opleidingen. Er zouden meer praktijkgerichte vakken moeten komen, die boeien de leerlingen meer. We willen met de studentenraad op Facebook en ook willen we een eigen telefoonnummer, zodat leerlingen contact met ons op kunnen nemen. De studentenraad wordt door Scalda serieus genomen, maar onder de studenten zijn we nog niet bekend genoeg. Ik zou graag aangesproken worden door medestudenten, zodat we echt iets voor ze kunnen doen. Linsey de Waele (19), Hulst Opleiding Pedagogisch werker kinderopvang te Terneuzen, 2e leerjaar Toen ik voorlichting kreeg over de Scalda Studentenraad heb ik me gelijk aangemeld. Ik ben een echt zorgtype en dat sluit goed aan bij de studentenraad. Ik vind het fijn om mijn mening te laten horen, maar ik ben ook geïnteresseerd in de meningen van anderen en maak dan keuzes. Alles is goed geregeld bij de studentenraad. We komen één keer in de vier weken bij elkaar en ik heb het er voor over om daar ver voor te reizen. Veel resultaat hebben we nog niet geboekt, dat komt volgens mij omdat de studentenraad nog niet genoeg bekend is bij de studenten. Er is meer voorlichting nodig. Ik vind dat er bij de raad te veel op individuele problemen wordt ingegaan, dat heb ik ook aangegeven. De school heeft geen baat bij het oplossen van individuele problemen. We moeten grotere problemen aanpakken en praten over de inhoud van de opleidingen, de kosten en de schooltijden. Nikki van Waterschoot (17), Hulst Opleiding Medewerker marketing & communicatie te Terneuzen, 2e leerjaar Ik heb me spontaan aangemeld voor de studentenraad nadat ik voor een project op school een flyer voor de start van de Scalda Studentenraad had ontworpen. Dit heb ik ook moeten verkopen en ik vind dat je dan zelf ook moet meedoen. Het belang van de studenten moet tenslotte behartigd worden. Omdat we heel serieus met de vergaderingen van de studentenraad omgaan, denk ik dat er goed naar de studentenraad geluisterd wordt. Resultaten zie ik nog niet, het lijkt me dat het daar nog te vroeg voor is. Ook krijg ik nog geen vragen van medestudenten, wel berichtjes op Facebook. Sommige vragen zijn onzin, zoals die om langere vakanties. Daar moet de raad geen aandacht aan besteden. De kwaliteit van het onderwijs vind ik erg belangrijk. Het schoolbestuur moet goed luisteren naar onze aandachtspunten en daar vervolgens iets mee doen. Mark Zielstra (20), Goes Opleiding Operationeel sportmanager te Goes, 4e jaar Toen ik van de Scalda Studentenraad hoorde, stond ik niet gelijk te trappelen. Maar omdat ik me graag in wil zetten voor mijn medeleerlingen en kritisch ben op school, mag ik niet alleen mekkeren, vond ik. Dus heb ik me aangemeld als kandidaat. Ik wil Scalda graag verbeteren. Bij het CIOS is de opleiding te lang, bijvoorbeeld. Van vier naar drie jaar moet echt kunnen, in ieder geval voor de studenten voor wie dat haalbaar is. Scalda zou volgens mij met één maatstaaf moeten gaan werken voor alle opleidingen. Denk hierbij aan de begintijden, bij de één begint de les om half negen, daar waar de ander om kwart voor 9 start. Er wordt gemeten met verschillende maatstaven en dat is niet eerlijk. De studentenraad wordt door school heel serieus behandeld. Voor de leerlingen is het nog wel wennen dat we er zijn; onze geloofwaardigheid moet nog groeien. Ik word door mijn medeleerlingen wel aangesproken, maar over kleine dingetjes, bijvoorbeeld dat ze een leraar vervelend vinden. Maar daar kunnen we echt niets mee. 8 9

6 Er komen straks weer kansen voor jongeren Projectleider Leerwerkloket Selwin Umar over: Leerwerkadviseurs en jeugdwerkloosheid Selwin Umar (48) uit Breda is projectleider van het Leerwerkloket/Leerwerkadvies Zeeland/West-Brabant en daarmee de leidinggevende van zes leerwerkadviseurs. Daarnaast is hij landelijk adviseur van het project Leerwerkloketten. Mooie functies hoor, maar ik wil wel blijven leren! Selwin is nu bijna klaar met een versnelde hbo-opleiding bedrijfskunde. Voor jeugdige (aanstaande) werklozen bedacht hij het loopbaanevent Make a Move. Het Leerwerkadviespunt Zeeland is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, scholen, helft van de niet-werkende werkzoekende jongeren in Zeeland geen startkwalificatie. Dat is verontrustend. kenniscentra en het Werkplein (UWV). Drie leerwer kadviseurs in Zeeland geven vanuit Goes, Terneuzen of Middelburg onafhankelijk loopbaanen scholingsadvies aan werkzoekenden met of zonder uitkering, aan werknemers en werkgevers, aan jongeren en ouderen. Deze leerwerkadviseurs verbinden de drie O s: onderwijs, ondernemers en overheid. Ze koppelen aanbod en behoefte, gaan met alle mogelijke partijen in gesprek om de beste oplossing te vinden of helpen zelfs mee om een geheel nieuwe oplossing te bedenken. Selwin Umar geeft als projectleider leiding aan de Zeeuwse leerwerkadviseurs. Tijdelijk Een van de speerpunten van het Actieplan Jeugdwerkloosheid Zeeland voor de jaren was het alsnog behalen van de startkwalificatie. Uiteraard werkte ook het Leerwerkadviespunt Zeeland mee aan dit actieplan, dat door de Zeeuwse gemeenten werd opgezet met financiële steun van het ministerie van SZW. Bood dit actieplan volgens Selwin soelaas? Zeker wel! Het School Ex Programma uit dit actieplan was bijvoorbeeld erg succesvol. Tijdelijke acties op dit vlak hebben sowieso zin als iedereen er voor 100% achterstaat en inzet toont. Maar ze komen vooral voort uit de specifieke beschikbaarheid Onafhankelijkheid Een leerwerkadviseur geeft advies op maat. Dat advies is altijd vrijblijvend, legt Selwin de soms lastige van financiële middelen. Zodra die financiële prikkel weer wegvalt, worden vaak weer andere keuzes gemaakt. positie van zijn adviseurs uit. We hebben geen stok om mee te slaan. We bellen de mensen wel na om de resultaten bij te houden. In ons advieswerk werken we samen met gemeenten en het UWV. Als het UWV of gemeente advies vraagt over een klant, melden we dat aan die klant. Die onafhankelijkheid is belangrijk en moeten we behouden. Anders krijg je heel andere gesprekken, waarin een adviseur een verlengstuk wordt van een gemeente of UWV. We koppelen wel altijd terug aan de gemeente en het UWV. Er zijn dus wel resultaten, maar de klant is zelf het meeste bezig met zijn loopbaanvraagstuk. Die is daar zelf verantwoordelijk voor. Terug naar de schoolbanken? Deze constatering van Selwin wordt als het ware bevestigd door de reprise van het genoemde actieplan voor de periode oktober 2013-december 2014, waarvoor Zeeland ,- van het ministerie beschikbaar krijgt. Voornaamste reden: het aantal jeugdige werklozen nam weer toe, twee jaar na de daling door het eerste actieplan. Welke rol hebben de leerwerkadviseurs in het nieuwe actieplan? Geen andere rol dan gewoon hun werk doen, zegt Selwin, maar omdat er vanuit de gemeenten nu extra inzet en aandacht is voor jongeren, kunnen we dit dagelijkse werk wel samen Nog geen startkwalificatie De laatste vier jaar, zeg maar gedurende de economische recessie, fluctueert de jeugdwerkloosheid (jongeren tot 27 jaar) in Zeeland onregelmatig tussen de 840 en 1400 personen. De opvallendste tendens in de werkloosheid onder jongeren is wel dat het door de aanhoudende crisis nu echt álle jongeren treft, beschrijft Selwin de situatie op de arbeidsmarkt. Opleiding maakt niet uit. Je ziet dat het zelfs voor hbo ers nu erg lastig is om werk te vinden. Ze verdringen dan lageropgeleiden bij het vinden van een baan, omdat ze onder hun niveau werk zoeken. En aan de andere kant heeft bijna de breder oppakken. Heeft Selwin een persoonlijke visie op de toekomst; komt de jeugdwerkloosheid ooit weer op een aanvaardbaar niveau en wat is daarvoor vooral nodig? Zodra het einde van de crisis in zicht komt, zullen er weer kansen komen voor jongeren. Onze ervaring is wel dat jongeren bewust moeten worden gemaakt van de (on)mogelijkheden op de arbeidsmarkt; dat ze nieuwe keuzes moeten maken. Terug naar de schoolbanken kan zo n nieuwe keuze zijn om aan werk te komen. Bij dat bewustmaken en bij het maken van keuzes helpt het concept Make a Move, dat we als Leerwerkloket hebben bedacht. Loopbaanevents als empowerment Een goedbedoelde schop onder de kont In oktober sprak Selwin Umar voor de derde keer de derdvijftig mensen moest ontslaan. De instelling welkomstwoorden uit bij een loopbaanevent, een had geen middelen om die mensen iets mee te vorm van arbeidsmarktverkenning die hij zelf heeft geven. Ik heb die handschoen opgepakt. Het uitgangspunt was heel basisch en doelgericht: wie ontwikkeld. Het is het concept Make a Move, dat ik ook landelijk uitdraag. We proberen mensen keuzes ben ik en wat kan ik op de arbeidsmarkt, waar ik te laten maken vanuit hun eigen motivatie, hoe minimaal die op zo n moment ook kan zijn. Dus niet carrousel bedacht van tien minuten per werkgever straks tegen mijn wil opgeduwd wordt? Ik had een door wet- en regelgeving en door hun situatie. Dat is of kenniscentrum met een korte presentatie. de centrale gedachte van het concept. Zo werden de bezoekers letterlijk en figuurlijk in beweging gezet om buiten hun eigen sector te In beweging kijken. Na het event namen acht van de honderdvijftig mensen hun ontslag, omdat ze een keus hadden Leerwerkadviseurs doen veel nuttig werk, maar wat zou het mooi zijn als je hun werk kan voorkomen. De gemaakt. De zorginstelling was daar erg blij mee. gedachte aan preventie ging bijna twee jaar geleden bij Selwin leven. We lopen er tegenaan dat zei: Door die dag ben ik mij ervan bewust geworden Eén van die acht kwam ik onlangs tegen. Die vrouw mensen rationele keuzes maken, waar ze emotioneel niet zo mee verbonden zijn. Ik vind dat als je besloot niet af te wachten tot ik mijn ontslag krijg. dat ik het leuk vind om mensen te begeleiden en ik mensen op de arbeidsmarkt zet, je ze eerst op een bepaalde manier empowerment eigen verantwoordelijkheid - moet geven, ze in beweging moet Dit voorjaar volgde een loopbaanevent met banen- Realistische mogelijkheden zetten. Het is natuurlijk een hartstikke mooi woord, carrousel bij Philips in Roosendaal, waar ook banen maar eigenlijk moet je mensen gewoon een goedbedoelde schop onder de kont geven: een spiegel gevers uit de zorg hoefde uit te nodigen, omdat op de tocht staan. Philips zei dat ik geen werk- voorhouden. Dat zou je individueel moeten doen, het allemaal om technische mensen ging die geen maar daar hebben we de capaciteit niet voor. Dus ik interesse hadden in de zorg. Maar de presentaties dacht dat het misschien door een bijeenkomst wel van zorginstellingen werden het drukst bezocht en zou kunnen werken. er zijn bijvoorbeeld twee mensen aan de opleiding tot anesthesist begonnen. Zo n event helpt om je Carrousel frustraties achter je te laten, want je ziet een scala Het idee werd werkelijkheid en de bijeenkomst aan mogelijkheden, die realistisch worden als je werd een loopbaanevent, nadat Selwin begin vorig jezelf laat empoweren, zelf de verantwoordelijkheid weer jaar iemand sprak van een zorginstelling die hon- neemt. Eigenlijk moet je mensen gewoon een goedbedoelde schop onder de kont geven: een spiegel voorhouden. De kick van brandingkajakken Timing is belangrijker dan kracht Selwin is getrouwd en heeft vijf kinderen tussen 12 en 19 jaar. Ze wonen in Breda. Van april tot en met oktober is het gezin bijna elk weekend wel op hun vaste plek op een minicamping bij Domburg te vinden. En daar, aan de Zeeuwse kust, bruist en stroomt Selwins passie: Ik ben een fervent watersporter, dus als het enigszins kan ga ik naar het strand en trek ik mijn spullen aan. Selwin is geboren in Surabaya op Java, maar groeide op in Nederland. Indonesië werd een logische vakantiebestemming, ook voor familiebezoek, en tijdens zo n vakantie heeft hij op Bali leren surfen. Gewoon surfen doe ik nog wel, maar vind ik wat saai. Nee, voor Selwin mag het wel wat sneller en spannender. Achterwaartse salto Ik begon ook met skimboarden, dat is op zo n plankje. Dat doen de meeste mensen langs het water, maar ik liep de zee in en probeerde op een golf terug te komen. Dat heet waveskimmen en is wat extremer. De afgelopen drie jaar heb ik gemerkt dat het voor mijn leeftijd te extreem is, want ik kreeg steeds last van spierscheurtjes. Toen zag ik op YouTube iets over kajakken. Je hebt kajaks waar je in kunt zitten, maar er zijn ook kajaks waar je bovenop zit. Daarvan heb ik er nu twee in ons strandhuisje staan. Als het rustig weer is, kun je daarmee mooi langs de kust kajakken, samen met een van de kinderen. Maar als er golven zijn, ga ik alleen. Met je peddel stuur je de kajak schuin de golven in. Het geeft al een kick als je door een heftige branding heen komt, maar zeker als je met de golven mee teruggaat. Je hebt aan de ene kant kracht nodig om de branding te trotseren, maar je moet vooral slim zijn. Timing is heel belangrijk. Toen ik dat nog niet beheerste, heb ik wel eens een achterwaartse salto gemaakt. Ik heb daarna een helm en zwemvest gekocht. Want je hebt toch een gezin en je wilt geen risico s lopen. 11

7 Gastschrijver: filmmaker Vincent van den Ouden De Afvalligen toont de cultuurpotentie van mbo-ers Wat is er dan zo slecht aan social media? Deze vraag werd me vaak gesteld door mensen die hoorden dat ik met een film bezig was over de gevaren van social media. In wezen is er niets slecht aan social media, is mijn antwoord. Mijn kritiek is gericht op de manier waarop wij deze media gebruiken en de manier waarop we ons ten opzichte van elkaar verhouden met behulp van deze media. De Afvalligen vertelt het verhaal van Hans, Sophie en Alexander die zijn gevlucht uit een samenleving die is opgegaan in het Sociaal Collectief: één bewustzijn van samengesmolten gedachten dankzij de verbinding door mobiele telefoons. Zo goed als ze kunnen, probeert dit drietal te leven zoals vroeger, toen alles veiliger en simpeler was. Maar kunnen ze in hun teruggetrokken levens nog opboksen tegen de vriendschap van duizenden? Het Sociaal Collectief aast op hun vrije geest Het idee voor de film is ontstaan uit mijn eigen ergernissen. Vrienden waarmee je op het terras zit, geven prioriteit aan hun mobiel boven ons gesprek. Leerlingen die in de klas via WhatsApp met elkaar communiceren; als begeleider mag ik gissen waar het over gaat. Maar bovenal: de vluchtige en statusgevoelige aard van social media en het langzaam verdwijnen van onze privacy. Niet meer de kwaliteit van vriendschappen is belangrijk, maar de kwantiteit. Met als gevolg dat alles gedeeld moet worden en niets meer privé is. Mijn drang om te ontsnappen uit dit vriendencircus werd steeds groter. Het altijd maar bereikbaar moeten zijn, het streven naar zoveel mogelijk likes op Facebook, maar vooral het eindeloze streven om uniek te zijn, met als gevolg precies hetzelfde te zijn als iedereen. Want allemaal hebben we een smartphone, en allemaal kopen we onze kleding bij dezelfde winkels. Dit gegeven én mijn liefde voor filosofie en sciencefiction inspireerde mij tot het maken van De Afvalligen, een film doordrenkt van symbolische referenties aan grote denkers, de oorlogstijd van de jaren 40 en de kilheid van het hedendaagse leven. Het project straalde vanaf het begin potentie uit. Als we dit goed aanpakten zo vonden Martin Schieman en ik - konden we niet alleen de film gebruiken als educatiemiddel, maar ook om onze liefde voor cultuurparticipatie aan Scalda te tonen. Want wat is er naast de kracht van film zo bijzonder aan dit project? Dat Scalda-leerlingen er intensief bij betrokken waren! Alle hoofdrolspelers studeerden bij Scalda of doen dat nu nog. Dit benadrukt de potentie van deze (leeftijds)categorie: mbo-leerlingen zijn wel degelijk in staat zijn om zich kunstzinnig te uiten. Vanuit Inter-ACT, de theateropleiding van Scalda, hebben de hoofdrolspelers Rob Dollenkamp, Maaike van Tilborg en Nick Werné zich creatief, breed inzetbaar, ruimdenkend en hardwerkend opgesteld om het optimale resultaat uit hun performance te halen. Ook het overlegproces draagt bij aan de vorming van deze mensen. Tijdens het filmen waren we cast en crew constant in overleg. Hoe brengen we het thema in beeld? Hoe kunnen we de kijker straks optimaal het verhaal laten ervaren? Juist door hier zo uitvoerig over te spreken, stel je je eigen mening aan de kaak en dwing je jezelf tot nadenken. Welke keuzes maak ik? Welke verantwoording schuilt daar achter? Heb ik er wel goed over nagedacht? Ik vind het fantastisch dat je een idee in je hoofd hebt, dat op papier zet en dat andere mensen daar toegewijd mee aan de slag gaan. Juist dat samenwerkingstraject is erg interessant. Jazeker, ik ben trots op De Afvalligen, niet in het minst door het samenkomen van getalenteerde mbo-ers die de volledige ondersteuning genoten van professionals. Daardoor is er een film tot stand gekomen, die zowel een aangrijpend verhaal over de gevolgen van social media vertelt, als de potentie toont van cultuurparticipatie door mbo-leerlingen. Vincent van den Ouden, oud-student van Scalda, studeert cultureel-maatschappelijke vorming in Utrecht. Als onderdeel van een stage heeft hij als regisseur/producer met studenten van Scalda de film De Afvalligen gemaakt voor het Scalda-vak burgerschap. Vincent is al vele jaren actief voor Inter-ACT, het theaterproject van Scalda, dat onder leiding staat van Martin Schieman. De Afvalligen, een speelfilm van 25 minuten, werd in september tweemaal tijdens Film by the Sea vertoond. De trailer is te vinden op YouTube. Colofon Oog- en tongstrelende prestaties van jonge Scalda-koks Raakvlak is een uitgave van Scalda (www.scalda.nl). Hoofdredactie: Team Communicatie, Scalda. Redactie/tekst: Arend van der Wel en Hester van den Berg, Tekstuwel. Realisatie: BOOM Communicatie. Fotografie: Marcel Kentin (pag. 1, 2, 3, 6, 7, 10, 11) Gijs Proost (pag. 4, 5, 9) Het overnemen van artikelen - geheel of gedeeltelijk- is toegestaan, mits met bronvermelding. Reacties en suggesties? 1 e prijs: Iris van Gremberghe en Joël Scherbeijn 2 e prijs: William Dronkers en Rosanna Louws 2 Studenten van Scalda hebben op 7 november de eerste en tweede prijs bij de wedstrijd Junior Chef of the Year 2013 gewonnen. Iris van Gremberghe en Joël Scherbeijn wonnen de eerste prijs en Rosanna Louws en William Dronkers de tweede. De kookcompetitie Junior Chef of the Year wordt elk jaar tijdens de Foodexperience in Houten gehouden, georganiseerd door Unilever. De deelnemers zijn mbo-studenten van de opleiding kok (niveau 2). De opdracht was om een voorgerecht, een hoofdgerecht en een dessert te maken. In het voorgerecht moest een basisvinaigrette van een bepaald merk verwerkt worden, in het hoofdgerecht een kruidenpasta van hetzelfde merk en het dessert moest bestaan uit een panna cotta, waarin zwarte thee verwerkt was. Michiel Hardy, praktijkdocent van het College voor Hotelmanagement en Gastronomie: Iris, Joël, Rosanna en William hebben de opdracht perfect uitgevoerd. Het niveau van de gerechten van beide teams was van een heel hoge kwaliteit, zowel qua smaak als qua presentatie. We zijn als cluster ontzettend trots op deze studenten en hun prestatie hier. De wedstrijden Junior Chef of the Year worden nu al dertien jaar gehouden en Scalda doet elk jaar mee. Maar het is de eerste keer dat we zo hoog eindigen! Zeker voor onze vier studenten is het belangrijk om zo n prijs te winnen. Zulke momenten maak je maar eens in je leven mee!

UWV en School Ex Elize de Bar

UWV en School Ex Elize de Bar UWV en School Ex Elize de Bar 9 december 2013 Brief voor de jongere Beste MBO-afgestudeerde, Ben je op zoek naar werk? UWV helpt je daarbij op weg via www.werk.nl. Op werk.nl kun je werk zoeken, informatie

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Mogen wij jou. de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing. aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant.

Mogen wij jou. de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing. aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant. Mogen wij jou de BAL toespelen? u Het Ambachtshuis Brabant biedt kleinschalige vakscholing aan volgens het Meester-gezel-principe in Brabant. u Vakbekwame, ambachtelijk geschoolde mensen zijn altijd nodig!

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Onderwijs met hoofd en hart

Onderwijs met hoofd en hart Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven Onderwijs met hoofd en hart www.altra.nl minigids_school2care.indd 1 18-06-15 14:22 Beste leerling, welkom bij School2Care! School2Care

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL

Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Als ik hier een diploma kon halen was ik het liefst hier gebleven ONDERWIJS MET HOOFD EN HART WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij School2Care! CoachJ Je coach is de komende tijd je steun en toeverlaat.

Nadere informatie

Beslis zelf over je toekomst!

Beslis zelf over je toekomst! Beslis zelf over je toekomst! Is deze folder voor jou? Elk jaar komen vele jongeren van school met een havo, vwo of mbo niveau 2 diploma. Behoor jij bij deze groep? Dan is deze folder niet voor jou bestemd.

Nadere informatie

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK forum beroepsonderwijs 1 oktober 2015 @THNK Vindt u ook wat van het beroepsonderwijs? Praat mee! De volgende bijeenkomst vindt plaats op: n e x t DEC 3 Terugblik op het eerste Forum op 1 oktober met als

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route!

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Ben jij dit? ' Ik kan de theoretische leerweg aan, maar ik wil ook graag iets doen met gezond

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland. Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013

Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland. Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013 Slim samenwerken binnen en tussen vmbo en mbo in Zeeland Presentatie tbv Bustour Slim Samenwerken VNG 27 maart 2013 Voorgeschiedenis (1) Taskforce Zeeland, opdracht minister Plasterk Maart 2010: rapport

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Brochure. Primair onderwijs. Brochure. Primair onderwijs

Brochure. Primair onderwijs. Brochure. Primair onderwijs Brochure Primair onderwijs Brochure Primair onderwijs Positive Action Positive Action is een programma waarmee kinderen ondersteund en uitgedaagd worden in het ontwikkelen van hun unieke talenten. Het

Nadere informatie

Eindverslag School Ex Programma 2011

Eindverslag School Ex Programma 2011 Eindverslag School Ex Programma 2011 Inleiding Het School Ex Programma is de afgelopen twee jaren uitgevoerd met landelijke middelen voor jeugdwerkloosheid onder toezicht van de MBO-raad. In 2011 is het

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

VERSLAG BIJEENKOMST 9 JULI 2014

VERSLAG BIJEENKOMST 9 JULI 2014 VERSLAG BIJEENKOMST 9 JULI 2014 Uitgangspunten lestijden 2014-2015 Steenspil: Aansluiting met de buslijnen (vanuit Tholen, Sint Maartensdijk, Scherpenisse, Poortvliet, St. Annaland en Oud-Vossemeer ).

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO Eerlijk gezegd vond ik het eerst doodeng en spannend om naar een andere school te gaan. Ik wou mijn oude klas van de Ekke de Haan gewoon niet kwijt. We hadden het daar zo

Nadere informatie

MBO-Productonderzoeker

MBO-Productonderzoeker Groningen 23 2014-2015 Human Technology MBO-Productonderzoeker www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord-

Nadere informatie

Met de fiets of met de bus

Met de fiets of met de bus Betrokk Wij doen er alles aan om je een zo fijn mogelijke tijd te bieden. Dat betekent ook dat we voor een goede en heldere structuur zorgen. Een rustige omgeving, aan de rand van Halsteren. Een vast rooster,

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap Het Ambachtshuis Brabant Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap u Vakmanschap benutten Ambachten maken wezenlijk deel uit van de Nederlandse economie. Ze worden beoefend door bijna 1 miljoen Nederlanders,

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse en ook: wil ik werken, of door naar een (passende) hbo-opleiding? Optie 1: Een vraag die ieder mens zich vroeg of laat stelt: wat wil

Nadere informatie

TOELATINGSVOORWAARDEN

TOELATINGSVOORWAARDEN Uitgangspunten beroepsonderwijs Scalda hanteert bij haar aannamebeleid de wettelijke eisen vastgelegd in de WEB hoofdstuk 8 inschrijving, vooropleidingseisen en voortijdig schoolverlaten. Inschrijving

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 2015

Beleidsplan 2012 2015 Beleidsplan 2012 2015 1 INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling Rotterdam Vakmanstad 3 2. Werkzaamheden RVS: ECO3 4 3. Interactievelden 5 4. Strategie: EP(i)C traject en S5 focus 6 5. Bestuur en personeel 8 6. Financiën

Nadere informatie

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent?

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent? Onderwijsassistent Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Een school, een groepsleraar en een lokaal met vaak 25 of meer kinderen. Dat kan heel gezellig zijn voor de leerlingen, maar voor de leraar

Nadere informatie

Zelfstandig, ondernemend en meedoen?

Zelfstandig, ondernemend en meedoen? Het leert jongeren een vak en begeleidt hen 1,5 jaar om de patronen te doorbreken die hen belemmeren om op eigen kracht aan een baan te komen. Een belangrijke meerwaarde van deze benadering is dat de leerlingen

Nadere informatie

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding:

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding: Onderwijsassistent Een leraar of lerares komt soms handen tekort in de klas. Als onderwijsassistent zorg je er samen met de leerkracht voor dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze verdienen. In

Nadere informatie

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam Kies Kleur in Groen Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam 1 Als onderdeel van het project Kies Kleur in Groen organiseerde FORUM in samenwerking met PBR en

Nadere informatie

op het Hondsrug vakcollege

op het Hondsrug vakcollege op het Hondsrug vakcollege Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Jij gaat het maken! Op het Hondsrug vakcollege Ben jij een Knexx bouwer of haal je jouw mobieltje uit elkaar om te weten

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw SKO Flevoland en Veluwe Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018 Strategisch beleidsplan SKO Flevoland en Veluwe 1 KINDEREN LATEN LEREN Onze droomschool

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

STAP 1 (tijd: 1 uur, Punten 5)

STAP 1 (tijd: 1 uur, Punten 5) SECTORWERKSTUK HANDLEIDING Je gaat beginnen aan het sectorwerkstuk dat verplicht is binnen onze opleiding. Dit werkstuk gaat over het beroep dat in jouw sector ligt. Aan de hand van het volgende stappenplan

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent

NTERVIEW. In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze. Doen waar je goed in bent NTERVIEW In Bedrijf.Bite Coaching, loopbaan & studiekeuze Doen waar je goed in bent Ieder mens moet regelmatig keuzes maken. Dat begint al met de keuze voor een bepaalde school, een studie of een opleiding.

Nadere informatie

Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013

Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 Mat Bours Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 Beste SVO-praktijkopleider van het jaar 2013 ALGEMENE GEGEVENS Bedrijfsnaam PLUS Verbeeten Naam van de voorgedragen praktijkopleider Dhr. Mat Bours

Nadere informatie

Agenda van vanavond!

Agenda van vanavond! 1 Agenda van vanavond! Welkom + Statusoverzicht! Communicatie: RTL Nieuws Weekblad van Dongen Persoonlijke ervaringen: John de Jager Uitkomsten enquête + uitwerken thema s (werkgroepen) Dialoog + terugkoppeling

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school.

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. 2 Voorwoord Beste leerlingen/geachte ouders, In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. Als leerling is een richting kiezen voor jou heel belangrijk.

Nadere informatie

10 tips voor het werven van de ideale stagiair

10 tips voor het werven van de ideale stagiair 1. Zorg dat ze je kennen Als jongeren je bedrijf niet kennen, dan solliciteren ze niet. Logisch. Om de beste leerlingen te krijgen, is contact met de onderwijsinstelling heel belangrijk. En dit contact

Nadere informatie

Welzijn Breed (Onderwijsassistent)

Welzijn Breed (Onderwijsassistent) Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25485 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Auditorium, Elst Onze opleidingen in Elst kenmerken zich door kleinschaligheid en persoonlijk contact.

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden

dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden SAMIRA KIEST ICT 1 ICT is continu in ontwikkeling. Vraagt om mensen die goed kunnen samenwerken En die dienstverlenend zijn. Volop doorstroommogelijkheden naar hbo. Veel banen. Nu en in de toekomst. 2

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening

ED 5-14. Graafschap College JURIDISCHE DIENSTVERLENING. Opleidingen. Juridische dienstverlening JURIDISCHE DIENSTVERLENING ED 5-14 Graafschap College Opleidingen Juridische dienstverlening 2014-2015 Jouw advies helpt mensen verder Ben je hulpvaardig en kun je goed met mensen omgaan? Lijkt het je

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school!

Discriminatie? Niet in onze school! Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies voortgezet onderwijs Hé homo, doe s normaal! Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 568 Staatkundig proces Nederlandse Antillen Nr. 145 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te bewegen tot scholing en opleiding Doel van dit stappenplan is aan te geven hoe P&O leidinggevenden kan helpen bij het selecteren van de doelgroep, het voeren van

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

OP HET STREEK TEL IK MEE!

OP HET STREEK TEL IK MEE! OP HET STREEK TEL IK MEE! CSG Het Streek Zandlaan voor vmbo/mavo en praktijkonderwijs, Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie staat in het voortgezet onderwijs volop in de belangstelling. De VO raad ziet loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als

Nadere informatie

Project. Sjaak van Dam* Filosofen aan het werk op Zuid

Project. Sjaak van Dam* Filosofen aan het werk op Zuid Project Sjaak van Dam* Filosofen aan het werk op Zuid We kennen hem als de bevlogen, ietwat gedrongen, hoofddocent differentiedenken die met een plat Rotterdams accent enigmatische hoorcolleges geeft van

Nadere informatie

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen wellantcollege ll Informatie voor leerkrachten basisscholen De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Wellant vmbo 2 De leerwegen op een rijtje Het vmbo

Nadere informatie

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar Sectorwerkstuk Pedagogisch medewerker Inhoud Inleiding... 3 Dagverslagen... 3 - Van elke dag een verslag van wat je gedaan hebt.... 3 - Wat heb jij

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Jongerenraad Wageningen Adviesnr. : 1 Datum : 29-05-2013 Colofon De Jongerenraad, een adviesorgaan van de gemeente Wageningen, is geïnstalleerd in

Nadere informatie

Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard

Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard Lef en out-of-the-boxdenken in Lingewaard Een onorthodoxe re-integratieaanpak Door: Fenny Brandsma Alle gemeenten hebben ermee te maken: reorganisatie, krimp en boventallige medewerkers. Sommige gemeenten

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie