a kind a coal that grows along the coasts of Europe, also suitable for saline conditions.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "a kind a coal that grows along the coasts of Europe, also suitable for saline conditions."

Transcriptie

1 halophytes CONTENT PDF 1 Aquaculture; nice pictures about farm in Israel combining flora en fauna 2 saltwater vegetables; Zeekraal (Eng Salicornia or Samphire, Fr Salicorne, Lat Salicornia bigelovii) Pioneer plant that grows under extremely salty conditions. Very tasty and healthy, full of vitamines and proteins. The seed consists for more then 30 per cent out of eatible oil (linoleic acid) wich also can be used as biodiesel. Wikipedia: "Adding nitrogen-based fertiliser to the seawater appears to increase the rate of growth and the eventual height of the plant,[10] and it has been suggested that the effluent from marine aquaculture (e.g. shrimp farming) could be used for this purpose." Maybe this would be a perfect plant for the aquaculture in piont 1. Seakale, (Lat. Crambe maritima) a kind a coal that grows along the coasts of Europe, also suitable for saline conditions. 3 "Seawater holds key to future food" Article BBC, interview with Dutch professor Jelte Rozema from the department of systems ecology at the Free University, Amsterdam 4 Possible Belgium partner for salt water aquaculture? Appearently there has been a big saline crop project going on several years ago including universities of countries like Holland, Belgium and Portugal. Having a talk with those people might be interesting. Several companies were created out of this experiment, ones that seems to be very promising;

2 1 Bron: 1. Starting with the Fish Young Nile Tilapia fish are warmed by heat radiating from coils of water connected to a roof-level water tank that absorbs the sun's energy. 2. Aerobic Biofilter Habitat The water falling from the plants above onto the rocks in the fish pond creates a habitat with a balance of air, moisture and nutrients for microbes that cleanse water.

3 2a. Wetland Biofiltration Beneficial bacteria thrive on the submerged, oxygen-rich plant roots of papyrus. The bacteria convert the toxic ammonia in fish waste to nitrate, used for nutrients by vegetables. 2b. Wetland Plants Wetland plants have adapted to the anoxic conditions of marsh depths lacking oxygen by drawing air down from their stems and leaves into their roots. These oxygen-rich roots are teeming with aerobic microbes.

4 2c. Anerobic Biofilter Habitat Porous lava rocks lining the pond bottom provide a home for the teeming anerobic bacteria that transform ammonia into harmless nitrogen gas that returns safely to the atmosphere. 3. Duckweed floats over the gravel bed. It absorbs the ammonia and converts it into a protein-rich biomass that easy to digest by fish. 3a. Cultivating Duckweed Duckweed, equal in protein to commercial fish pellets, produces more protein than soybeans. When combined with plankon and algea, duckweed provides a complete nutrient source for Nile Tilapia, while cleansing the water.

5 Duckweed Aquaculture: Vermicomposting* Red earthworms (Eisenia fetida) eat semi-decomposed foodscraps, yard waste and manures. They can transform dried fish sludge into vermicompost. Mix in kelp and greensand, if available, to add valuable trace minerals and grit for earthworms. 5. Soil-Media and Irrigation Vermicompost is mixed with shredded coconut hulls or vermiculite for a soil media. This mix provides balanced nutrients and air, and wicks up moisture from the flow of water pumped up from the fish pond below.

6 6. Plant Troughs Almost any vegetable can be grown in the plant trough. Shallow rooting varieties, ie: watercress, lettuce, salad greens or basel, do especially well. 7. Renewed Water The cleansed water recirculates down into the fish pond, completing the cycle.

7 Aquaponic-Pond Ecosystem Powered by sunlight, enriched by oxygen from the waterfall, nourished by fish-waste nutrients, the pond is home for a treasure of microscopic creatures. interesting links:

8 2 ZEEGROENTEN (SEA VEGETABLES) (http://www.culinair.net/index.php?action=item&m=y&table=culinair_abc&form_na me=titel&id=280) Lamsoor, zeekraal, zeebiet en zeekool als dagelijkse kost? Vroeger werd erom gelachen. Tot in de laatste decennia van de twintigste eeuw berichten over de gezonde eigenschappen van zeegroenten en zeewieren uit Japan kwamen overwaaien. Een aantal ervan maakte hun opwachting als delicatesse, maar zijn inmiddels gemeengoed aan het worden. Behalve bij de groentespecialist treft men ze ook aan bij de beter gesorteerde visspecialisten. Vroeger stonden de schorgroenten in Zeeland bekend als armeluisvoedsel. In het voorjaar en de vroege zomer werden de zilte groenten door omwonenden gesneden. Tegenwoordig vindt men zeeaster, in Zeeland lamsoor genoemd, en zeekraal vooral in visrestaurants op de menukaart. Ook zeesla en zeekool passen koks - en niet alléén Zeeuwse - al langer toe in een aantal van hun gerechten. Met goed resultaat, want de gasten eten het graag. Sinds jaar en dag groeien op de Zeeuwse schorren wilde gewassen die als delicatesse worden beschouwd. Deze schorgroenten houden ervan regelmatig met zout water overspoeld te worden. Doordat er steeds minder schorren zijn, dreigen deze smakelijke groenten voor de menselijke consumptie verloren te gaan. De vrij grote vraag naar de groenten en de behoefte aan nieuwe landbouwproducten zette de Stichting Mariene Cultures Oosterschelde jaren geleden al tot onderzoek aan. Naar een biologisch verantwoorde commerciële teelt van zeeasters, zeekraal, zeebiet en zeekool. Ook uit andere landen en met name Frankrijk worden zeegroenten, onder meer zeeaster en zeekool inmiddels dagvers en geconditioneerd verpakt, geïmporteerd BINNENDIJKSE TEELT IN NEDERLAND De buitendijkse gebieden, de schorren, waar de lamsoor en zeekraal voorkomen, worden steeds schaarser. Deze gebieden hebben, doordat ze te maken hebben met het tij, een heel speciaal milieu. Ze vallen bij eb droog en worden met vloed steeds weer overspoeld met zout water. Door de uitvoering van het Deltaplan, in de tweede helft van de twintigste eeuw, is het areaal schorren uitgedund. Door vervuiling moet de oogst op de schorren langs de Westerschelde worden afgeschreven. Verder worden de resterende schorren in toenemende mate tot beschermd natuurgebied verklaard. Hierdoor wordt het wild snijden in het voorjaar en de vroege zomer aan banden gelegd. Alleen de schorren in de Oosterschelde leveren nog geschikte groenten. De vraag naar zeeaster (lamsoor) en zeekraal is door deze oorzaken doorgaans vele malen groter dan het aanbod. Vanuit de mosselhandel kwam de vraag naar de mogelijkheid om schorgroenten ook binnendijks, dus niet op de schorren, te telen. In 1981 werden de eerste initiatieven genomen om te komen tot een experiment. In de Bathpolders op Zuid-Beveland is op een perceel met kleine akkertjes vier jaar lang zeeaster gekweekt. De akkers waren omgeven door greppels en een dijkje en werden regelmatig onder water gezet, zodat er als het ware een kunstmatige eb en vloed was. Dat is nodig omdat de zeeaster regelmatig met zout water overspoeld wil worden. Enige jaren later kwam men met een teeltadvies: voor iedere boer die zeeaster wil kweken staat op papier hoe hij dat het beste kan doen. Er was op dat moment echter nog niets gedaan aan de veredeling. Iedereen die de plant wil kweken, moest zelf het schor op om zaad te verzamelen. De kweker in spé moest zelf selecteren, door planten die niet goed zijn er uit te wieden. Voor de kweker brengt dat economisch gezien een groot risico met zich mee. Om de teelt economisch rendabel te kunnen maken, moest er eerst verdeling worden toegepast en dat er via de normale kanalen zaad beschikbaar kwam. Een paar jaar geleden werd het voorstel gelanceerd om op het voormalige werkeiland Neeltje Jans een proefveld voor de teelt van schorgroenten aan te leggen. Dat stuitte op bezwaren en de Provinciale Waterstaat stelde voor de proef op Schouwen te doen in een gebied met zogeheten zoute kwel. Onder de dijken door sijpelt zout water de sloten in. De gebieden bij de dijken zijn dus zout, en eigenlijk alleen maar geschikt om er gras op te laten groeien. Het opzetten van kwelschermen zorgt er wel voor dat een gedeelte van de bodem tegen verzilting wordt beschermd, maar ze voorkomen niet dat een streep land veel zouter wordt en voor de landbouw verloren gaat. Er werd subsidie verstrekt om een proefveld op Schouwen aan te leggen om te kijken of er op die stukken land misschien mogelijkheden zijn voor de teelt van schorgroenten. De Rabobanken rond de Oosterschelde ondersteunden de Stichting, omdat de leden/ondernemers er belang bij kunnen hebben. Ook het Projectenfonds van Rabobank Nederland leverde een financiële bijdrage aan de Stichting, omdat het

9 project als een innovatieve ontwikkeling op het gebied van landbouwgewassen werd beschouwd. Diverse universiteiten (Gent, Brussel en Lissabon) werden bij het project betrokken. Als eerste werd onderzoek opgestart naar de veredeling van de zeeaster en naar een aantal teeltechnische aspecten, waaronder de minerale voeding. In mei 1997 werden de eerste zeeasterplanten uitgezet. Pas een jaar na de bloeitijd in het najaar kon verder zaad worden gewonnen. In het experiment werd tegelijkertijd ook onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van zeekool, zeebiet en zeekraal. Zeeaster, ofwel lamsoor, kan - in tegenstelling tot zeekraal - goed leven zonder zout water, al zijn de jonge blaadjes dan niet echt eetbaar. De lamsoor krijgt juist door het zout haar smaak. Zeekraal echter stelt, hoewel het een pioniersplant is, veel hogere eisen aan zijn milieu. Om te kunnen leven moet de zeekraal heel regelmatig met zout water overspoeld worden. BEPERKTE MOGELIJKHEDEN Door het onderzoek naar de teelt van zeeaster (lamsoor) en de beperkte in formatie die ook uit het buitenland beschikbaar is over de teelt van zoute groenten, is al wel duidelijk geworden, dat de teelt van zeegroenten nooit op grote schaal in ons land zal kunnen plaatsvinden. Geen enkel waterschap in Nederland zal namelijk het risico willen nemen de binnendijkse grond te laten verzilten, omdat de grond dan ongeschikt kan worden voor de landbouw. Het ziet er niet naar uit dat de schorgroenten in grote partijen zullen worden aangeboden in de Nederlandse handelskanalen. Daarvoor zijn er sowieso al te weinig locaties in Nederland, die geschikt zijn voor de teelt van deze zoute groenten. Slechts enkele gebieden aan de zuidkust van Schouwen-Duiveland en op Tholen lijken in aanmerking te komen voor de teelt van schorgroenten.. Dagelijkse kost worden de lamsoor, de zeekraal, de zeekool en de zeebiet dus waarschijnlijk niet, maar de schorgroenten zullen wel op de menukaarten te vinden blijven Omdat de Stichting Mariene Cultures heel benieuwd was naar de mogelijkheden om de schorgroenten ook onder subtropische omstandigheden te telen, werd samenwerking gezocht met de universiteit van Lissabon, dat onderzoek hiernaar deed. Het probleem van verzilting speelt namelijk heel sterk in tropische en subtropische gebieden. 'In Egypte, Oman, Pakistan en India waar met behulp van irrigatie gewassen zijn gekweekt is de grond door de bevloeiing verzilt. Er hoeven maar minieme spoortjes zout in het water te zitten en op den duur krijgen de boeren problemen met de teelt van allerlei landbouwgewassen. Er werden op die zoute gronden vervolgens alleen maar veevoedergewassen geteeld. De ijzer-, eiwit- en vitaminerijke schorgroenten kunnen mogelijk een belangrijke rol gaan spelen bij de toekomstige voedselvoorziening in die gebieden. Onderzoek daarnaar is ook heel duidelijk één van de doelstellingen van de stichting. ZEEKRAAL (fr; Salicorne) FOR ENGLISH VERSION SEE:

10 Zeekraal is, als uitgesproken zoutplant, de pioniersplant van de kweldervegetatie. Hij kan groeien op slikkige platen die met elk hoogwater worden overstroomd. Zeekraalbegroeiing versterkt het opslibben en zorgt er zo voor dat de kwelder hoger en droger wordt. Omdat zeekraal goed tegen zout in de bodem kan en lekker smaakt, wordt hij als zilte zeegroente geteeld op gronden met veel zoute kwel. Met het water neemt zeekraal ook zout uit de bodem op. Teveel zout verstoort de groei. Om de zoutopname zo klein mogelijk te houden is zeekraal ingesteld op een miniem waterverbruik. De plant gaat verdamping tegen door een gering bladoppervlak en een dikke huid. Daarnaast vormt de plant een zuurstoflaagje rond de wortels waardoor zouten en schadelijke metalen niet in de plant kunnen komen. Toch komt er nog te veel zout de plant in. Dit wordt zoveel mogelijk opgeslagen in de oudste (onderste) bladdelen van de plant, die vervolgens afsterven. Je ziet dan ook dat de onderste bladdelen vergeeld zijn, terwijl de top van de plant frisgroen van kleur is. Ook het schorrenkruid bezit een dergelijke aanpassing. Er komen in Nederland twee soorten zeekraal voor. De langarige zeekraal groeit vooral in de getijdenzone. Deze soort heeft een functie in de aanslibbing van de kwelders. Tussen de planten komt het zeewater tot stilstand zodat kleideeltjes naar de bodem zinken. Zo komt de wadbodem hoger te liggen en kunnen andere soorten planten zich er vestigen. De andere soort, de kortarige zeekraal, is meer een plant van binnendijkse zilte terreinen. Namen: Ned: Zeekraal (langarige zeekraal, kortarige zeekraal) Lat: Salicornia dolichostachya, Salicornia brachystachya Eng: Salicorn (short-spiked and long-spiked) (Glasswort; Marsh Samphire, pickleweed) Fra: Salicorne (passepierre) Dui: Queller Crambe maritima From Wikipedia, the free encyclopedia Seakale Order: Family: Genus: Brassicales Brassicaceae Crambe

11 Species: C. maritima Binomial name Crambe maritima L. Crambe maritima (common name Seakale) is a halophytic perennial plant in the genus Crambe that grows wild along the coasts of Europe, from the North Atlantic to the Black Sea. It has large fleshy glaucous collard-like leaves and abundant white flowers. The seeds come one each in globular pods. Seed dispersal is achieved in part by the entire plant forming a tumbleweed.[1] The plant is sometimes grown as an ornamental but its most common use is as a blanched vegetable. Along the coast of England, where it is commonly found above High Tide Mark on shingle beaches, local people heaped loose shingle around the naturally occurring root crowns in springtime, thus blanching the emerging shoots. By the early 18th Century it had become established as a garden vegetable, but its height of popularity was the early 19th Century when seakale appeared in Thomas Jefferson's Garden Book of 1809, and it was served at the Prince Regent's Royal Pavilion in Brighton. The shoots are served like asparagus: steamed, with either a bechamel sauce or melted butter, salt and pepper. It is apt to get bruised or damaged in transport and should be eaten very soon after cutting, this may explain its subsequent decline in popularity. However, given a rich, deep and sandy soil, it is easy to propagate and grow on from root cuttings available from specialist nurseries. Blanching may be achieved by covering it with opaque material or using a deep, loose and dry mulch. Seakale is more commonly used in Europe and only rarely grown in the United States. Seakale should not be confused with seakale beet. Seawater holds key to future food By Julian Siddle Science reporter, BBC News (http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/ stm) Edible plants can be found along the coastline Salt and freshwater mix in river estuaries Growing crops in salt water is becoming necessary to overcome shortages of fresh water, say researchers writing in the journal Science. They suggest the domestication of wild plants that grow in salty conditions could help reduce global food shortages. Only 1% of the Earth's water is freshwater. Around the world, many agricultural areas are becoming less productive as salt levels in water supplies increase. "Salinisation is irreversible," says Professor Jelte Rozema from the department of systems ecology at the Free University, Amsterdam, in the Netherlands. "Sooner or later mankind has to accept the world is becoming more saline."

12 The scientists say we will have to make use of salty environments for agriculture. Farmland is becoming increasingly salty as global sea levels rise, but plants which already thrive in salty areas may provide a ready food source. Wild plants Future crops could come from plant species that grow in brackish water, around the mouths of rivers, where salt and freshwater mix, say the researchers. The rising cost of bringing in freshwater to irrigate traditional crops may force producers to turn to salt water agriculture. "We have limited amounts of freshwater - most of it is used for drinking water. Gradually it will be profitable to think of brackish water and sea water as a resource." said Professor Rozema. The scientists suggest the best way forward is to domesticate wild plants, crossbreeding them to produce higher yields. Plants such as sea kale and asparagus-like samphire, which grow along the coast in many countries have been eaten for thousands of years, but it is only recently that their potential has been seen as a substitute for more traditional commercial crops. In The Netherlands sea kale is now farmed commercially and finds a ready market says Professor Rozema. "There's a company cultivating it on shingle beaches, its a big success in the Netherlands, people like to get new vegetables, they know sea water is not bad for them." Biofuel bonus The researchers say plant breeders also need to look at domesticated plants that are salt tolerant, spinach and beetroot are closely related to samphire, and crops such as sugar beet can grow well in salty conditions. "Its a salt tolerant plant, this salt tolerance has not been reduced during domestication." said Professor Rozema. Genetic modification experiments have been conducted for more than 30 years to try to make crops such as wheat or rice salt tolerant. But the scientists say trying to induce salt tolerance has so far proved impossible. They now believe the genetic manipulations necessary to achieve this may too complex to be achieved at present. The researchers also say some species of plants currently growing in salty environments could have a future use as biofuels. They cite one particular type of samphire, the seeds of which produce more oil than soya beans or sunflowers. The plant grows well on subtropical desert coasts. [NF-2000 Database - AIR Program] AIR1-CT A Contribution to the diversification of the production of vegetable crops by research on cultivation methods and selection of Halophytes European market, adapted to low water availability and saline conditions

13 Contract No AIR1-CT Total Cost EC Contribution Start Date 01/01/1993 Duration 48 months OBJECTIVE: Economic crop farming with traditional products is a problem. Support by the EC is indispensable. Due to overproduction, of the traditional crops, resulting in lower prices, there is a need for new products. Cultivation (farming) of saline crops offers an alternative for traditional crops. The production of the new crops takes place on saline or brackish soils. These soils produce usually traditional crops, but the harvest is sub-optimal due to increased salinity levels. By replacing less economical crops with a more exclusive and hence, more profitable crop, the farmers income may increase. The production system for these crops offers new perspectives in coastal areas. A problem in these areas is the separation of fresh water from saline seepage. The production system under study with its new irrigation techniques offers a strict separation, thus creating a new instrument for efficient land use management. In tropical and subtropical areas, where salinasation threatens the use of arable lands, there is a growing need to cultivate salinized areas. Also in this situation the cultivation of salinecrops may increase agricultural production. In this project, three experimental fields are to be used, one in the Netherlands (province of Zeeland) and two in Portugal (Aveiro and Leziria Grande, near Lisboa). All three fields are equipped with an experimental irrigation system in order to cultivate saline crops. Plant breeding, plant eco-physiological, plant productivity, soil nutritional and cultivation studies are performed in these fields. The aim is to develop a cultivation technique for saline crops and the selection of an economically interesting variety of the species under study. Four salt plants are studied: Aster tripolium, Salicornia spp. crambe maritima, and Beta vulgaris ssp.maritima.

14 Contacts Coordinator * Dr Ad HUISKES / Netherland Institute of Ecology Centre for Estuarine and Coastal Res / NETHERLANDS EC Scientific Officer * Adelmo MOREALE / European Commission DG VI Agriculture BELGIUM Participant * Dr E Menezes de Sequeira / Instituto de Biologia Experimental e Technologica (IBET) / PORTUGAL * Dr Huib EVERSDIJK / Stichting Marine Cultures Oosterscheld NETHERLANDS * Dr Geert BOGAERT / University of Gent Laboratory Plant Ecology / BELGIUM Contenidos A small Belgian company is looking for a partner with additional expertise to expand its activities into environmental applications. The company started in 1999 as a spin-off from EC research (AIR3 and Phare) and research at the university of Brussels on domestication of saline plants. Saline plants like Salicornia, Aster tripolium, etc. find their optimum growth at salt levels of 25 g/l (other plants at 5g/l). They generally grow better in other harsh environments as well and they take up more elements from the soil than traditional plants. Because of their specific characteristics, saline plants can be used as a sustainable solution for a range of environmental issues. They can be used as pioneering vegetation for restoration of soils, for phytostablisation of sludge dumping sites - possibly with biomass-for-energy production. Fish farm wastewaters can be used for irrigation of saline cultures, thereby reducing the load of the wastewater and producing a profitable crop. Saline plants offer possibilities for agriculture in marginal areas, e.g. where only brackish water is available for irrigation. In the companies business plan, 3 activities were put forward: - Production and hybridisation of seeds

15 - Consultancy services for sustainable applications of saline cultures - Production of sea vegetables, animal feed and raw material for industry (e.g. cosmetics) So far, the activities have been focussed on breeding, seed selection/production and commercial production of sea vegetables for the consumer market (e.g. salicornia or sea aster). The company has a broad knowledge base on saline plants, seed production and start up of cultures, but lacks the engineering & project management skills and the knowledge of e.g. environmental regulations that is required to further develop its activities. They are looking for partners to jointly develop the company s activities to their full potential and to fully exploit the opportunities for sustainable systems that these plants offer. Technical Specifications / Specific technical requirements: The company wants to grow. They are looking for a partner that can bring in know-how and expertise on environmental regulations, environmental and mechanical engineering skills, financing and coordination of large projects, etc. and that is willing to invest in the company s future through an active partnership. Datos contacto * Bischoffsheimlaan 25 * B-1000 * Tel.: * Tel.: * Fax.: *

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Script. The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide.

Script. The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide. Script The consumption of animal and fish protein is essential for the well-being of billions of people worldwide. The downside? It s also responsible for a large proportion of greenhouse gas and other

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich 1 Look ahead Bekijk de tekst hieronder. Wat voor een tekst is dit? boodschappenlijst voor een feest menu voor een feestmaaltijd recept voor een bijzondere lunch BLT Sandwich Most people eat this sandwich

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Zilte Groenten. Hoe werkt Marc.? Steun de zilte revolutie

Zilte Groenten. Hoe werkt Marc.? Steun de zilte revolutie Zilte Groenten Nieuwe smaken die zorgen voor een revolutie in de keuken Groenten van Marc. zijn ontwikkeld op Texel Geteeld op zilte grond, geirrigeerd met zeewater en 100% biologisch Hoe werkt Marc.?

Nadere informatie

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

Innovatie met biomassa: meer dan techniek Biobased innovation Innovatie met biomassa: meer dan techniek InnoTeP Nijmegen, 26 September 2014 Hans Langeveld (Biomass Research) Foluke Quist-Wessel (AgriQuest) foluke.quist@gmail.com hans@biomassresearch.eu

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola

Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola Foreword In recognition of the Dutch horticulture sector as one of the top sectors identified by the government of the Kingdom of The Netherlands,

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://dare.uva.nl/document/446446 File ID 446446 Filename Titlepage SOURCE (OR PART OF THE FOLLOWING SOURCE):

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Nutrition Management Module

Nutrition Management Module Nutrition Management Module with new detection method for subclinical ketosis via milk recording Hiemke Knijn General facts CRV 2012 Owners: CR Delta and VRV (co-operatives) 50.000 customers world-wide

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY

AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY [Type here] Press Release 25 November 2014 AERTSSEN AND ALE TO TRANSPORT ANTWERP S LARGEST LOAD ON PUBLIC ROADS IN PORT S HISTORY ALE will be working alongside Belgium-based Aertssen to transport the Port

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

The soy chain. From field to supermarket: Local impacts of mass production. What do you think when you hear soy? Do you think of

The soy chain. From field to supermarket: Local impacts of mass production. What do you think when you hear soy? Do you think of The soy chain From field to supermarket: Local impacts of mass production Do you think of The Dutch Soy Coalition: Foto Brent Millikan Foto AIDEnvironment Foto Ulrike Bickel Foto CPT 1 Herkomst foto: website

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Gerontologie Fontys / HOG Bouw en Ruimte

Gerontologie Fontys / HOG Bouw en Ruimte ! "#$%& # $ ' #!"#$% &' (() ()% *# *# +# Dort Spierings, HAN AiH 1 ((),-.% / 0'# 1/%& 2)3 ' #'#1' 234 56#' 278 97) Dort Spierings, HAN AiH 2 *+$ :+ $%;! + $% & # ), 5> "?&# /#&%# %!= &#&# # &#&#

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14

Inhoudsopgave. Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14 Inhoudsopgave Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14 Applying brand building blocks 15 Flyer 16 Placemat 18 Dutch examples 19 2 Brand building

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF ==> Download: TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF - Are you searching for Taal Actief Groep 8 Spelling 2 Books? Now, you will be happy

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit?

TALENTINFO. Belangrijke data. Reist u mee met unit wit? TALENTINFO Belangrijke data Maart/april Reist u mee met unit wit? Reis door je lichaam samen met unit wit Reis door je lichaam dat was het onderwerp van afgelopen weken in unit wit. En nog steeds zijn

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ==> Download: ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF - Are you searching for Echte Mannen Eten Geen Kaas Books? Now, you will be happy that at this

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Intermax backup exclusion files

Intermax backup exclusion files Intermax backup exclusion files Document type: Referentienummer: Versienummer : Documentatie 1.0 Datum publicatie: Datum laatste wijziging: Auteur: 24-2-2011 24-2-2011 Anton van der Linden Onderwerp: Documentclassificatie:

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE 6. Oktober 2011 Contract N o IEE/09/676/SI2.558233 Duration: 17th May 2010-16th May 2013 Project profiel Doel:

Nadere informatie